DAGBLAD VOOR Prof. dr. T. GQEOEWAAGEN OPENT DE KULTUURKAMER. AiKMAARSCHE EDITIE. 144e Jaargang No. 125 Maandag 1 Juni 1942 Het initiatief van den Rijkscommissaris. Sovjettroepen door Hongoorsche ofdeelingen vernietigd. TERREUR-AANVAL OP KEULEN, Een rede van graaf Ciano. Duitsche militaire deskundigen over den slag bij Charkow. De strijd in vier^phcssen verdeeld. Deze courant verschijnt dagelijks. Abonnementsprijs per 3 maanden bij vooi uitbetaling voor Alkmaar 2.10; franco door het geheele Rijk 2.63. Losse nummers 5 cents. Tel. Administratie (abonn., advert.) 3320, JledMtie 3330. NOORD-HOLLAND Prjjs der gewone advertentiën: 0 10 per m.M.. minimum 14 m.M. f 1.40, elke 3i/9 m.M. meer 0.35. Tarieven op aanvrage. Brieven aan de Uitg. N.V. Boek- en Handelsdrukkerij v/h. Herms. Coster Zoon, Voordam 9, Alkmaar, postgiro 37060. 4 pagina's Hoofdredacteur; A. R.'JONKER, Alkmaar 's-GRAVENHAGE, 30 Mei. Ter gelegenheid van de plechtige opening der Ne derlandsche Kultuurkamer Zaterdagmiddag in den Stadsschouwburg te 's-Gra- venhage, hield prof. dr. T. Goedewaagen een redevoe ring, waarin het volgende is ontleend: Spr. ving zijn rede aan met tegen over den Rijkscommissaris namens zichzelf en al zijn medewerkers, aan wie deze direct of indirect den op bouw van de Kultuurkamer heeft toevertrouwd, een getuigenis af te leggen van de gevoelens, waarmede zij deze niet lichte taak hebben aan vaard. Wij zijn het niet eens, aldus spr. met heil die meenen, dat u als ver tegenwoordiger der bezettende over heid met (lit initiatief ten onrechte hebt ingegrepen in de zelfstandig heid onzer vaderlandsche cultuur. Integendeel. De besten uit ons volk waren reeds lang vóór 1940 over tuigd, dat onze' cultuur verstrikt was in onoplosbare problemen. Wij za gen met ontsteltenis, hoe ook bij ons het spook van het cultuurni- liilisme aan den horizon opdoemde en zochten naar uitwegen. Wij leef den onder den doem van ondergang der Europeesche cultuur, van een langzaam uitdooven der vitale krachten onzer kunst en haakten naar bevrijding uit die fatale stem ming en richtten reeds lang onze oogen naar wat in het Derde Rijk langzaam werd opgebouwd. Wij waren tot de overtuiging geko men, dat het in Nederland, op de basis onzer eigen volksche tradities, in dezelfde richting zou moeten gaan, wilden wij niet ook geestelijk ver hongeren. Wij zijn het ook niet eens met .„hen, die meenen, dat een cul- tureele „Aufschwung" slechts in vredestijden mogelijk is. Integen deel: onze eigen grootsche cultuur uitingen kwamen steeds tot stand in tijden van geweldige spanning. Wij zien in uw initiatief niet iets, dat vreemd is aan onzen volksaard, maar gedachtig aan wat\ gij her haaldelijk over onze cultuur en haar eigen aard hebt verklaard, zien wij daarin een consequentie van wat wij zelf willen en verlangen ten aanzien onzer ^cultuur. Daarom hebt gij ons bereicl gevonden tegen veel onver stand en onwil in, te volbrengen, wat gij ons hebt opgedragen. Dat een deel der kunstenaars nog argwanend t. o..v. de Kultuurkamer staat meende spr. te kunnen ver klaren uit de omstandigheid, dat ge neraties langs degenen die scheppend in de cultuur werkzaam waren, van de volksgemeenschap waren ver vreemd. Dat in de nieuwe ordening van Europa de staat zwaarder zal wegen en moet wegen dan in de burgerlijke maatschappij-orde der vorige eeuw en dat deze her-ijking der waarden ook in ons land moest komen zooals zij dan ook is geko men wès een gedachtengang, waartoe de gemiddelde Nederlan der en allerminst de cultuurschep pende Nederlander zich kon verhef fen. Zoo overvielen hem de gebeur tenissen. Zij vreezen een overdreven staats bemoeiing met de cultuur, staats- sabolutisme, staatsdwang, alsof men in de cultuur meer zou kunnen doen dan - leiden om met liefde te kwee ken en te telen, tvat vanzelf reeds groeikracht in zich bergt. De lijfspreuk van den nieuwen mensch, den nieuwen staat en de nieuwe cultuur is: dat de mensch er niet is om gediend te worden, doch om zelf te dienen. Dit is de mythe van den volkschen staat. Drieërlei taak heeft de volksche staat t. o. v. de cultuur. Hij moet met vol begrip voor het feit, dat kunst en cultuur niet door de overheid ge maakt, maar alleen door den schep penden geest worden gecreëerd, de cultuur steunen, stuwen, zuiveren, ordenen en op haar toezien. Hij is niet meer als de liberale staat neu traal en waakt niet alleen voor ze delijkheidsdelicten in het kunst werk. Hij is een staat, die een we reldbeschouwing hooghoudt en ver dedigt. Hij ziet de cultuur in onze landen als een uiting van Germaan - schen uitingsdrang. Zijn cultuurpoli tiek bouwt het erfdeel der vaderen in nieuwe vormen voort. De socialistische taak is- het OUDERS! Laat/Uw kinderen zwem men leeren', (Polygoon-Seym) brengen der cultuur tot heel het volk in al zijn ondérdeelen en de derde taak is de zorg voor hen, die op cultureel gebied, hetzij schepp'end, verspreidend of bemiddelend, hetzij zonder vakmanschap oó leekenwijze werkzaam zijn. De organische visie op het leven ziet den cultureelen werker niet als geisoleerd individu, doch als lid van zijn stand. Zoo wordt de be^oeps- stand-organisatie een integreerend onderdeel van het staatsbestel in welker conceptie de staat de leiding heeft. De Kultuurkamer heeft tot taak, de beroepsgenooten bewust te maken van hun verantwoordelijkheid te genover de volksgemeenschap en in dit licht hun vakkundige, economi sche en maatschappelijke aangele genheden te regelen. Dit brengt me de, dat alleen degenen, die concreet met de Nederlandsche cultuur ver- bonden_ zijn, voortaan cultureel in den ruimsten zin werkzaam kunnen -zijn, én dat Joden, die zich met hun internationale levenshouding volgens hun eigen beginsel in alle volkeren der wereld, als zij daartoe uit hu manitaire overwegingen der betrok ken overheid de kans krijgen, kun nen neerlaten, hiervan uitgesloten worden. Een volk is als een gezin, waarin men' geboren wordt. Dat de naam gilden is gekozen, wil niet zeggen, dat wij terug gaan naar den tijd vóór de afschaffing dei- gilden, naar een stap verder gaan. De moderne gilden nemen de oude ge dachten weer op, maar in den vorm' der moderne staatsidee. Zij zijn staatsorganen, verplicht aan de overheid, maar door haar met ruime bevoegdheden bekleed. In een lei- dersstaat kan de beroepsstand slechts deel van den staat zijn, met eigen betrekkelijk zelfstandige bevoegd heid. Maar ook met een eigen ethos, een socialistisch eigen sentiment. De Kultuurkamer brengt de groepen in één organisatie met het doel, beider belangen met elkaar in overeen stemming te brengen. De kunstenaar heeft het recht op een redelijke basis, mits zijn werk hem dat recht geeft. Reeds vóór het tijdstip, waarop de Kultuurkamer door den Rijkscom missaris in het leven werd, geroepen, heeft zij haar ordenende taak aan gepakt. Haar werk was hierbij het werven en winnen der geesten en de concentratie van wat tot nu toe in vrij en ongebonden initiatief had geïeefd. Dat deze laatste gepaard ging met een zekere selectie, die wel zéér noodig was, spreekt vanzelf. Maar overal is getracht de kloven, die bestonden, te overbruggen. Slechts waar kennelijk werd gesa boteerd, werd naar verh; uding inge grepen. Hierna kon het eigenlijke werk beginnen. Men mag van ons niet verwachten, dat wij in enkele maanden in ongunstige omstandighe den verwerkelijken, wat wij vroeger niet eens hebben nagestreefd. Dat wij steun en raad ondervinden van de Reichskulfurkammer stemt, ons uiteraard dankbaar. Maar ook hier geldt het woord, dat wii ten slotte zelf onze ervaring moeten krijgen en moeten leeren uit onze eigen louten. Zoo gingen wi.i aan den ar beid. lian wat tot nu toe werd ge daan gaf spr. vervolgens een over zicht. Hij noemde daarbij o.a. de re geling van het vraagstuk der auteurs rechten, van de arbeidsbemiddeling, het voeren van schuilnamen, de be scherming van de beroeostitels. ane- ciaal der architecten (in voorberei ding). van den kunsthandel, contrac; ten voor ontspanningsmnsici en ori- vaatmuziekleeraren (in voorberei ding) evenals de saneerin" der lees- bibliotheeken, o.m. de invoering van een leeszegel, die ten goede ze' komen aan de auteurs der uit te leenen boekwerken, arbeidscontrae- ten voor kleinkunstartisten. tooneel- spelers en voor filmonewdeurs en overig theaterpersoneel in samen werking met het Ned. Arbeidsfront en de kwestie der-regelio» van de rechtspositie der journalisten en andere leden van het persgilde. Tenslotte sprak prof. Goedewaagen over de instelling van. provinri-Ue bureaux der Kultuurkamer, waar mee een eind gemaakt kan worden aan de in ons land te eenzijdige oriëntatie der cultuur op het "Westen, op Holland en Utrecht. Deze pluriformiteit der cultuur werkt juist bindend en niet- isolqe- rend. Als straks een net zal worden ge spannen over heel ons land, waar door de kunstenaars in contact, kun nen komen, in hun eigen gouw. met de Kultuurkamer, dan zal menigeen, die nu wellicht nog vreemd tegen over ons streven staat, zich afvragen, wat hem toch eigenlijk heeft weer houden. zijn medewerking te verlee- nen. Als pioniers gaan wij, die lei ding moeten géven, het voor een deel ongeleende gebied tegemoet. Zonder hartstocht, heeft Hegel ge zegd, is niets grootsch in de wereld geschiedenis tot stand gebracht. Om dien hartstochtelijken wil gaat 't en niet om de zekerheid, het doel te be reiken. Wie zonder de zekerheid van slagen toch op zijn doel afgaat alleen hij is vrij. Onze generatie is zoo gelukkig, het beeld van een groot man voor zich te hebben, ja vlak bij te hebben, die deze vrijheid bezit. Een man, die te allen tijde van zichzelf zeker is. Zoo villen ook wij arbeiden, in den g#;st van den Führer. IN HAARLEM IS VOOR 30 MEISJES VAN DEN BUND DEUTSCHER MaDEL EEN CURSUS .GEHOUDEN IN HET VERVAARDIGEN VAN KINDERSPEEL GOED. Een overzicht tijdens de lessen. (Foto A. Peperkamp, Haarlem) Duitsch legerbericht. HOOFDKWARTIER VAN DEN FUEHRER, 31 Mei (D.N.B.) Het operbevel der weermacht deelt mede: In de centrale en de noordelijke zone van het oostelijk front brach ten eigen plaatselijke aaavalsopera- ti.es succes. Achter de linie zijn vrij Sterke bolsjewistische benden in ge vechten, welke twee weken duur den, door Hongaarsche afdeelingen vernietigd. De vijand verloor daarbij behalve een aantal gevangenen, meer cjan 4300 dooden, 21 stuken ge schut, 97 granaatwerpers en ma chinegeweren, alsmede een hoeveel heid handvüurwapens en munitie. Bij den slag om Charkow heeft een Krcatisch regiment zich bijzonder onderscheiden. Van de rest van het vijandelijke oonvooi in de Noordelijke IJszee dat de laatste dagen reeds herhaaldelijk ■zwaar was getroffen door de aan vallen van luchtmacht en vlootstrijd- kracht, zijn wederom vï'er groo+e koopvaardijschepen door bommen zwaar beschadigd. Bij deze aanval len kwam het tot luchtgevechteii. waarbij zes vijandelijke jagers vah de typen Tomahawk en Hurricane werden neergeschoten. Duiischland strijdt voor Europa. EXTRA BERICHT VAN HET DUITSCHE ^OPPERBEVEL. TWEE EN TWINTIG LCHEPEN TOT ZINKEN GEBRACHT. HOOFDKWARTIER VAN DEN FÜHRER. 31 Mei (D.N.B.) Het pperbevel der weermacht deèlt mede: Op den dag der herdenking van den slag in het» Skagerrak kan de Duitsche maririe n'euwe 'successen' melden. Bij de on vermoeide voortzetting van den strijd tegen de vijandelijke ra- vitailIeerin'gsscKeepvaart heb ben duikbooten in 't westen van den Atlantischen Oceaan we- J derom 22 schepen met 'n geza- f menlijken inhoud van 1.06.800 I ton tot zinken gebracht. Daar- mede heeft alleen al de duik- bootvloot ir, Mei van dit jaar 140 scheoen met een gezamen- I lijken inhoud van 767.400 ton tot. zinken gebracht. De gildeleiders voorgesteld. Aar. de inwijdingsbijeenkomst van de Nederlandsche Kultuurkamer was voorafgegaan een bijeenkomst in de werkkamer van den Rijkscommissa ris. waar prof. Goedewaagen. de pre sident der Kultuurkamer, de gilde- leiders voorstelde, n.l. de hoeren Jan Bakker, leider van het gilde Beel dende Kunsten .Max Blokzijl, leider "an het Persgilde, H. Rijnbergen, lei der van het Muziekgilde, 'an Teu- nissen, leider van het Filmgilde, Jan C. de Vos, leider van het gilde voor Theater en Dans. en 'prof. dr. Jan de Vries, vice-president en leider yan het Letterengilde. De Rijkscommissaris wees in een korte toespraak oo de hooee eischen, welke in dezen zwaren.tiid aan de rultureele lajders van ons volk wor den gesteld. Hij sprak zijn beste wenschen uit voor het welslagen van hun arbeid en onderhield zich ver volgens nog eenigen tijd mét de gil- deleiders afzonderlijk. In de bijeenkomst van den namid dag hebben tal van officieele per soonlijkheden van hun belangstelling blijk gegeven, zooals de president van den Nederlgndschen Kuituur- raad, verscheidene secretarissen- generaal van hgt Rijkscommissariaat, de secretarissen-generaal der Neder landsche departementen, de voorman vart de Nederlandsche S.S., de lei ders van den Nederlandschen en Duitschen Arbeidsdienst, de laatste slechts voor Nederland. Ook het Pro- pagandaministerie te Berlijn had .een afgezant gezonden. Voor antwoord rede van den Rijkscommissaris zie men pag. 3, - In Noord Afrika duurde de strijd voort. Duitsche en 'italiaansche jacht- en gevechtsvliegtuigen scho ten '25- Britsehe vliegtuigen neer. Aan de Kanaalkust heeft de Britsehe luchtmacht bij aanvallen van jagers 'gisteren overdag twee vliegtuigen verloren. Voor de Nederlandsche kust werden bij een aanval op een Duitsche convooi acht vijandelijke vliegtuigen door beschermende strijdkrachten der marine neerge schoten. Britsehe bommenwerpers hebben in den afgeloopen nacht een terreur- sanval op de binnenstad van Keulen ondernomen, waarbij door ontplof fing en brand, vooral in de woon wijken groote schade werd aange richt aan verscheidene openbare ge bouwen, waaronder drie kerken en twee ziekenhuizen.Bij dezen uitslui tend cp de burgerbevolking gerich- ten' aanval leed de Britsehe lucht macht buitengewoon zware verlie zen. Naehtjagers en luchtdoelge schut schoten 36 der aanvallende bommenwerpers neer. Aan de kust werd bovendien een bommenwerper door marine-artillerie neergescho ten. Een afdeeling nachtjagers onder bevel van luitenant generaal Kamm- huber behaalde hier haar 600ste overwinning. Kapitein. Stretib be haalde zijn 25ste nachtelijke over winning in de lucht de eerste luite-, nant Knacke zijn 20ste. Aan het oostelijk front lieeft Feldwebe' Steinbatz zijn 83ste overwinning in de lucht behaald./ Een rede van Tanner. - De mi nister van financiën, Tanner, heeft gistëren te Tampere, het centrum van de zware industrie, èen rede ge houden, waarin hij in het bijzonder de verhouding tot de Sovet-Unie be handelde. De minister wpes erop, dat het doel van dezen oorlog is een vei lige grens te scheppen en aan de bedreiging door de O. buren een eindt te maken. 44 Engelsche vliegtuigen neerge schoten. De Engelsche luchtmacht, heeft in den afgeloopen nacht bij aanvallen op h?t vasteland 44 vlieg tuigen verloren, naar de Engelsche nieuwsdiepst erkent. VERDUISTER GOED l ZON 1 Juni onder: 21.49' 2 Juni op: 5.26 MAAN 1 Juni op: onder: 7.57 5 Juni Laatste kwartier. MAX BLOKZIJL SPREEKT. 's-GRAVENHAGE. 1 Juni. Heden avond van 19.1519.30 uur houdt Max Blokzijl, via den zender Hilver sum 2, zijn politiek weekpraatje, dit maal getiteld: „kleine blik_ op de toekomst". ROME, 30 Mei (DNB). In een groote rede voor de commissie van financien van den senaat, gehouden ter gelegenheid vantoe behandeling der begrooting van het ministerie van buitenlandsche zaken, heeft graaf Ciano een uiteenzetting gege ven van de grondslagen der Italiaan sche buitenlandsche politiek. Hij verklaarde, dat de politiek van Italië jegens Engeland ook verder zou bestaan in oorlogvoering tegen het Britsehe wereldrijk, waar zich ooit de kans van een aanval of een strijd zou voordoen. De Ver. Staten namen eerst 6 maanden geleden aan den oorlog deel, in werkelijkheid heeft een neu traliteit der Ver. Staten in de laatste twee jaren reeds niet meer bestaan. Ciano wees op het vruchtelooze verloop van. de Conferentie van Rio en verklaarde: als resultaat van de ze conferentie zijn de geestelijke ban den, die Italië met Argentinië en Chiii verbinden, verstevigd. Deze beide staten zijn erin geslaagd de onafhankelijkheid van hun buiten landsche politiek te handhaven. De strijd tegen de Sovjet-Unie. De oorlog tegen de Sovjet-Unie draagt het karakter van verdediging en beveiliging. Van zijn afloop hangt het behoud der cultuur af, waarmede het Italiaansche leven- zich ten nauwste verbonden voelt. Italië heeft zijn- bijdrage ln dezen oorlog geleverd en bereidt zich er op voor een nog grootere bijdrage te leveren. Door een aantatodiplomatieke en militaire initiatieven, is het moge lijk geweesb, in het conflict met Sovjet Rusland een solidariteit met de staten van Z. O.-Europa te vesti gen. Voor de regeling der problemen, die ontstaan waren uit de ontbinding van Joegoslavië en gaf hij de vol gende principes, die door ,den Duce waren vastgesteld: 1). Oplossing van de Adriatische kwestie, ten einde daardoor Italië de controle over de Adriatische zee te verzekeren. 2). Opbouw van volledige autono mie in Montenegro. 3). Territoriale vervolmaking van den Albaanschen staat en 4). Aller nauwste samen,werking van Italië met Kroatië. De minister deed een aantal nauw keurige mededeelingen waaruit bleek dat Italië zich voor Griekenland al le mogeilijke inspanningen getroost en wees er op, dat de vooruitzichten voor de toekomst beter zijn. In poli tiek opzicht is de toestand rustig. Duiischland strijdt voor Europa. EXTRA BERICHT. DE SLAG OM CHARKOW TEN EINDE. HOOFDKWARTIER VAN DEN füHRER, 30 Mei. (D.N.B.) Het Opperbevel der weermacht» maakt bekend: De groote slag om Charkow is ten einde. In- den sector van genenaal-veldmaarschalk Van Bock hebben de legers van den kol.-generaal Van Kleist en van den generaal der pantsertroepen Paiulus den afwee» van zeer zware vijandelijke groote aan- aanva'llen omgezet in een trot- sche vernietigm-gsoverwmning. Een Roemeerisch legercorps on der leiding vari generaal Cor- nelio Dragal'inia en een Hongaar sche, een Italiaansche en een Slowaaksche' formiaitie hebben zijde aan zijde met de Duitsche troepen gestreden en nieuwen roem aan hun - laggen gehecht. De formaties var het lucht va-' pen van kol.-generaal Lö'hr en van den generaal der vliegers» Pflugfceil hebben in meedoogen- Icozen strijd de» gevechten van het legeir gesteund in den af weer zoowel als bij den aanval» en hebben het vijandelijke luchtwapen uit het' veld gesla gen. Het bolsjewistische zesde, negende en 57-ste leger, teza men inet rond 20 divisies infante rie. 7 divisies cavalerie en 14 tankbrigades, zijn vernietigd. Het aantal gevangenen is ge stegen tot 240.000. De bloedige verliezen van den tegenstander zijn buitengewoon groot. Het aantal van het buitgemaakte of in den strijd vernietigde oor logstuig bedraagt 1.249 tanks. 2.026 kanonnen, 538 vliegtuigen en tallooze hoeveelheden an dere wapens en oorlogstuig. De houding der Albaniërs noemde hij voorbeeldig. Albanië heeft door annexatie van voormalige Joegosla vische gebieden 800.000 inwoners meer gekregen, terwijl zijn gebied met 15.000 vierk. k.m. is vergroot. C'ano wees op de harmonie van karakter der Italiaansch-Fransehe betrekkingen met die van Frankrijk tot Duitschland. Na te hebben gewezen op de voortdurende samenwerking, het diepe begrip en de absolute verbon denheid van Italië met Duitschland en Japan, verklaarde Ciano, dat deze oorlog, een gemeenschappelijke oor log dezer landen is, waarbij hij sprak over het bestaan van een ge meenschappelijk plan. De strijd zal nog lang en hevig zijn, zoo verklaarde graaf Ciano ten slotte, want de vijand weet, dat het thans om zijn bestaan gaat. Doch tegenover de hardnekkigheid van den vijand stellen wij een nog harder en onwrikbaarder wil tot den strijd. Deze wil tot den strijd vormt thans de beste garantie voor de overwinning. De grootste slag der ge motoriseerde formaties. BERLIJN, 30 Mei., (D.N.B.) De thans beëindigde slag in het gebied van Charkow wordt door welinge lichte Duitsche militairen de tot nu toe grootste slag van gemqtoriseer- de formaties genoëmd. Belangrijk is vooral hét aantal van 1249 buitge- raakte of vernielde pantserwagens, terwijl de Duitsche pantserverliezen van weinig 'feewicht zijn. De dag is te verdeelen -in vier phasen. De eerste phase. Voorbereiding en opmarsch. De Duitsche. verkenning' had reeds op het tijdstip van eerste voorbereidin gen het Duitsche s^afkwartier zeer waardevol materiaal doen toekomen. De opmarsch van den vijand voltrok zich in het gebied van het schier eiland Kertsj en ten O. van de Donetz, waarbij vooral 200 K.M. ten Z.Ó. van Charkow tot 100 K.M. ten.N.O., daarvan de opmarsch zeer massaal was. Dil moesten dus uit gangspunten zijn voor groote tang operaties met het doel het industrie gebied in ,het Donetzbekken en de vruchtbare Oekraïne te heroveren. Stalin had aan de legergroep van Timosjenko de beste «tfroepen en het beste materiaal toegfewezen om deze zorgen van het bolsjewistische re-- giem met een groeten militairen slag tegen de Oekraine uit den weg te ruimen. Om den vijand in de uit voering van zijn voornemens te ster ken, werden de waarschijnlijk ge achte doorbraakplaalsen in het Duit sche front verzwakt met uitzondering van zekere stellingen, die het ver moedelijke aanvalsgebied 'flankeer den. Deze werden pchter zoo ver van elkaar verwijderd," dat men een zeer groote speling had gelaten voor de uitvoering van de vijande lijke plannen. De slag bij Kertsj, De 2e phase was de slag van Kertsj. Van hieruit wilde de vijand de eene helft van de tang in bewe ging brengen, maar ze werd hem uit de hand geslagen op een tijdstip, waarop hij zich nog in opmarsch be vond. Hij moest thans in het gebied van Charkow met de andere tang beweging beginnen op een tijdstip, dat hem was voorgescshreven. D.e sluisdeuren geopend. De derde phase was de slag rond om Charkow. Zou Timosjenko door de vernieling van zijn sterke Z. helft van de tang afzien van de verdere uitvoering van zijn plan? Zoodat men, om de bolsjewistische legers te vernietigen, operaties over eeft ge weldig gebied zou moeten uitvoeren op een tijdstip, waarop de groote Duitsche opmarschbeweging nog in het geheel niet in het voornemen lag? Voordat op 12 Mei de dageraad gloorde, was de groot-Duitsche gene rale staf" van deze zorg bevrijd. On geveer in den sector, die in het N. door het plaatsje Balakleja, in het Z. door het Aleksandrowka begrensd wordt, werd een sluis geopend voor de aanstormende bolsjewistische di visies, waarbij hevig gevochten werd opdat de vijand niet op het idee zou komen, dat dit een doorgestoken kaart was. Een machtige bolsjewisti sche wig drong in het gebied van Xsjoem over de Donetz tot O. van Krasnograd. maar stiet toen'op het einde van de ongeveer 100 K.M. lange sluis, on een granieten muur. Ten N. van Charkow, in het gebied van Woltsjansk tot. bij Petsjenegi, was eveneens een sluisdeur geopend. Hier bleek bij de omsingeling dat de vijand voornemens was zijn groote offensief ten Z. van Charkow slechts een N. afscherming te ge^en met het doel den voorgenomen ring om Charkow in het N. te sluiten. Bij Saltof werd deze groep door het noodlot achterhaald, dat zich in het Z. baan brak voor de drie legers van Timosjenko in het nauwe gebied van Aleksejewskoje. f De resultaten. De laatste phase is die der over winning. Aanva'lehd vanuit het ge bied ten Z. van de eerste bolsjewis tische doorbraak bij Isjoem, had het pantserleger van, von Kleist met het uit het gebied ten Z.O. van Char kow oprukkende pantserleger van Paulus, beide ongeveer 80 tot 100 K.M. achter de groote bolsjewistische wig opereerend, een verbinding tot stand gebracht, toen ongeveer om streeks 24 Mei het gros van de vij andelijke 'troepen als omsingeld kon worden beschouwd. De bij Kras nograd staande vijand kwam tot den terugtocht slechts in het gebied rond Aleksejewskoje. Achter hem was de sluisdeur dreunend dichtgeslagen. Vliegtuigformaties verduisterden den hemel. Een half millioen keurtroepen van Timosjenko waren op 29 Mei in dit gebied gesneuveld, gewond of gevangen genomen. Van 14 pantserbrigades ontkwam niet een pantser. De paarden van zeven divisies cavalerie rendén, voor zoover zij niet dood waren, doel loos tusschen de puinnoöpen van deze drie vernietigde legers. Het terrein, wegens zijn bodëmgesteld-» heid gepredestineerd'voor pantser formaties, had de grootste pantsef- legers ter wereld zien botsen. Om woeld. vertrapt, door ontelbare sporen van de rupsbanden door- I trokken, bood het een beeld van vernietiging. Een gebied van 3500 K.M.2 is een massagraf met-aan den horizon de oneindige colonnes krijgsgevan genen. Hier werd voor de eerste maal een reusachtige afweerslag om gezet in een vernietigingsoverwin ning, die zonder weerga is in de kri.igsannalen. De afvjeer is, zonder dat een beroep werd gedaan op reserves, geworden tot een over winning der Europeesche wapenen, welke het uitvoeren van offensieve nlannen van grooten omvang door Timosjenko voor langen 'tijd onmo gelijk maakt.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Dagblad voor Noord-Holland: Alkmaarsche editie | 1942 | | pagina 1