DAGBLAD VOOR BIJLTJESDAG. Snelle Duitsche formaties achtervolgen de Sovjets. Sovjetviiegveld bij verrassing genomen. Worosjilowgrad door de Duiischers genomen. De verovering van Worosjilowgrad. De kwestie van een tweede front. MOLENS IN HET LANDSCHAP: ZE BLIJVEN BEWAARD. n Het geschil over de Fransche schepen. Inspectiereis van den bevel hebber der weermacht. Wunschkonzert in Den Haag. Deze courant verschijnt dagelijks. Abonnementsprijs per 3 maanden bij vooi uitbetaling voor Alkmaar 2.10; franco door het geheele Rijk 2.63. Losse nummers 5 cents. Tel. Administratie (abonn., advert.) 3320, Redactie 3330. ALKMAARSCHE EDITIE. NOORD-HOLLAND Prys der gewone advertentïën: t 010 per m.M., minimum 14 m.M. 1.40, elke 3^, m.M. meer f 0.35. Tarieven op aanvrage. Brieven aan de Ditg. N.V. Boek- en Handelsdrukkerij v/h. Herms. Coster Zoon, Voordam 9, Alkmaar, postgiro 37060. 144e Jaargang No. 166 4 pagina's Hoofdredacteur: A. R. JONKER, Alkmaar Zaterdag 18 Juli 1942 ER zijn in ons land vele verstan dige lieden, die het sadistische geklap van een anti-groep over „Bijltjesdag" met een korreltje zout nemen en weigeren te gelooven, dat werkelijke Nederlanders zich fe eenigertijd in een soort Bartholo- meusnacht zouden verlustigen. Zij zijn van xneening, dat dit" geklets een moed-inspreken beteekent van een groepje onnadenkenden. Dat er echter in dit verband wel degelijk sprake is van een voorop gezet monsterachtig plan, heeft de zer dagen, de Londensche Oranje zender bewezen. Dit hoogverheffende. instituut zond een rede uit van het vroegere Nederlandsche kamerlid, d r. G e- rard Boon, die zich tijdens het bombardement te Rotterdam be vond, maar n op veiligen afstand van het moederland, en wel in To ronto, sprak over „Bijltjesdag". „Ip ieder huis in Nederland", al dus dr. Boon, „is er een wapen, dat op den dag der vrijheid zal neerkomen op het hoofd van een Duitscher of een verrader. Ieder heeft een bijzonderen vijand-op het oog. Op dien dag zullen alle Nederlanders opstaan en dan.zul len de veroveraars worden uitge roeid. De Nederlanders moeten ontzag lijke ontberingen en ellende door staan, maar bijltjesdag zal komen en dan zal het er in ons vader land weer heel anders uitzien. Ondanks de Gestapo wordt in onze kerken nog altoos voor onze koningin' gebeden. Een aantal pre dikanten en geestelijken is naar concentratiekampen overgebracht. Deze gebeden blijven echter, daar de nazi's bezwaarlijk alle kerken kunnen sluiten". Ziet hier een complete opwekking tot moorddoor een off icieelen ver tegenwoordiger van de zich Christe lijk noemende, gewezen Nederland sche regeering. Als iets de onlangs genomen Duitsche gij zeimaatregelen rechtvaardigt is het wel deze „held haftige" rede. De anti's hier en overzee zullen „straks" wel eens 'afrekenen met de voorstanders van een nieuwen tijd; in welken vorm blijkt uit het woord „Bijltjesdag". Maar als er nü, op dit oogenblik, een anti-mannetje, dat zich eens al te zeer te buiten gaat, op de vingers wordt getikt, zónder dat er bijl en bloed aan te pas ko men, schreeuwt men moord en brand. Het is wenschelijk de heeren eens voor te houden, dat men in de be zette gebieden heel gemakkelijk nü kan toepassen op de anti's, wat deze „straks", naar zij zelf zeggen, aan anderen willen bedrijven. De man van den" nieuwen tijd is daar echter te ernstig voor; hij heeft bovendien wel belangrijker dingen te doen, dan ontspoorde zielen te corrigeeren. En tenslotte behoeft men de treurige verwarring van geest, als boven aan den dag treedt en die kenmerkend is voor de laag hartige strijdmethode van den te genstander die van veiligen af stand en zonder eigen risico zijn landslieden aanzet tot moord, waar door als eenig gevolg de bezette Ne derlandsche gebieden zouden -.wor den ondergedompeld in een zee van bloed en tranen niet te vergelcfen aan de zwakke elementen in óns land. Mits deze zich- dan ook van de ge vluchte opruiers weten te distanciee- ren. De ravitailleering moet verzekerd zijn. Een foto uit het strijdgebied tusschen Donetz en Don. Een belangrijke rivier overgang moet gelegd worden. Ter be spoediging van het werk worden Sovjet-gevangenen bjj den bouw van de brug aan den arbeid gezet. (Atlantie-Holland-P.K. Jesse-Pax Holland m) By Tsjan£ Kai Tsjek. „Waar een wil is, is ook een weg, zeggen de Britten, mynheer de generaal". Maar helaas geen Burmaweg. (Stapf-Pax Holland m) VERDUISTER GOED 'ZON 16 Juli onder: 21.54 17 Juli op: 5/39 MAAN 16 Juli op: 8.45 onder: 23.13 ZON 17 Juli onder: 21.52 18 Juli op: 5.41 MAAN 17 -Juli op: 9.51 onder: 23.39 21 juli Eerste kwartier. 115.000 ton scheepsruim te tot zinken gebracht. HOOFDKWARTIER VAN DEN FÜHRER, 17 Juli. (D.N.B.) Het op perbevel der weermacht meldt: In den Zuidelijken sector van het Oostelijke front achtervolgen snelle formaties ten Oosten van den Donets den vijand in de rich- _ting van den beneden-Don. De spoorlijn van het Donetsgebied naar Stalingrad is overschreden. Tusschen deze snelle formaties in den rug en in de diepe flank van den vijand en de frontaal opruk kende formaties infanterie bevin den zich talrijke vijandelijke divisies, die sterk gemengd en veelal uit elkaar geslagen probee- ren te ontkomen in Oostelijke richting. Al deze pogingen zijn tot dusver mislukt onder zware bloe dige verliezen voor den tegen stander. De luchtmacht heeft in voortdu rende aanvallen den opmarsch der snelle formaties ondersteund en overal, waar de* bolsjewieken be gonnen te wijken, een geordenden terugtocht verhinderd. Overdag en 's nachts werden in aanvallen van groote hoogte, scheer- en duikaan- vallen marcheerende colonnes, ver- keersinstallaties en étappe-verbin dingen bestreden. Aan de groote operaties in den Zuidelijken sector nemen de ver bonden troepen in groote mate deel. Sinds 29 Juni strijdt een Hongaarsch leger aan Duitsche zijde. Sinds de eerste Julidagen strijden een Ita- liaansch leger, waartoe ook het sedert Augustus 1941 aan het Oos telijk front optredende Italiaansche expeditiecorps behoort, een Roe- meensch legercoros, dat zich reeds in den slag bij Charkow he°R on derscheiden, benevens een Kroati sche formatie tegen de legers van Timosjenko. Bij een verassend en aanval heeft een snelle formatie een Sowjetvliegveld genomen. Hierbij werden 50 vliegtuigen buitge maakt of vernield. Bij een luchtaanval cp de haven Poti aan de kust van den Kaukasus werd een zware Sowjetkru.ser door een bom van het zwaarste kaliber getroffen. De vijand heeft weer tevergeefs met zware verliezen aanvallen ge daan op het bruggehoofd Woronesj. In den middensector hebben eigen aanvallen en ondernemingen van stormtroepen tot plaatSeblke suc cessen geleid. Na zuivering van het onoverzichtelijke boschterrein ten Z.W. van Rzjef is het aantal gevangenen en de hoeveelheid buit in vergelijking met het extrabericht van 13 Juli uitgebreid tot meer dan 40.000 gevangenen, 220 tanks, 738 stukken geschut van allerlei slag benevens 1660 machinegeweren en granaatwerpers. In het hooge Noorden werd de spoorlijn van Moermansk op ver scheidene plaatsen door bommen voor geruimen tijd versp'erd. In Egypte heeft de vijand van de stelling El Alamein uit opnieuw aanvallen gedaan. De Britsche pant serstrijdkrachten werden in een tegenaanval tot hun uitgangsstel ling teruggeworpen. In Midden-Engeland is gisteren een wapenfabriek in seheervlucht aangevallen, waarbij verscheiden hallen werden beschadigd of in brand geraakten. Enkele Britsche bommenwerpers hebben in den voornacht storings- aanvallen op het Noord-Duitsche kustgebied ondernomen. Twee dér aanvallende vliegtuigen werden neergeschoten. Zooals is bekend gemaakt in een extra-bericht. hebben Duitsche duikbooten aan de westkust van Afrika een krachtig beveiligd Britsch eonvooi aangevallen en Duifschfand wint op a lie fronten. EXTRA BERICHT. HOOFDKWARTIER VAN DEN FüHRER. 17 Juli (D.N.B.) Het opperbevel der weermacht deelt mede: „Na dagenlangen, hevigen strijd is vandaag de grootste en belangrijkste stad van het in dustriegebied langs den Donets,1 Worosjilowgrad, stormenderhand door de Duitsche infanterie ge nomen. Groote deelen der stad staan in vlammen." daarvan 6 koopvaarders van 39.500 ton in totaal tot zinken gebracht. Andere booten hebben op den At- lantischen 'Oceaan bij den Mississipi c 'i bil hét Panamakanaal 10 schepen van 68.500 ton en in de Noordelijke IJ szee een transportschip van 7000 ton tot zinken gebracht. Daardoor heeft de vijand op ver uiteengelegen oorlogstocneelen, waar onze onderzeeërs opereeren. 17 vaartuigen met 115.000 ton van zijn kostbare scheepsruimte verlo ren. Een belangrijk centru<u van wapenindustrie. BERLIJN, 17 Juli. (D.N.B.) Over de inneming van Worosjilowgrad door Duitsche troepen verneemt het D.N.B. rfog het volgende: De thans door de Duitsche troe pen bezette stad Worosjilowgrad ligt in het Donetzbekken, in dat deel der Oekraine, waarin de aan wezigheid van steenkolen, ijzer en mangaanerts een snelle industriali- seering heeft "begunstigd. Nog in 1928 telde de stad slechts 45.000 inwoners. Toén tertij d heette de stad nog Loegansk. In den loop van het tweede vijfjaarplan en als gevolg van het geforceerde oprichten van de bewapeningsindustrie steeg het aantal inwoners tot 220.000, waarna de stad den naam. Worosjilowgrad kreeg, naarden bolsjewistischen commissaris die hier geboren werd. Persstemmen. De Berlijnsche bladen schrijven, dat de door de Duitsche troepen veroverde stad Worosjilowgrad reeds in den Tsarentijd, toen zij nog Loegansk heette, van belang was. Gedurende twee vijfjaarplannen produceerde de stad hoofdzakelijk staal en wapenen voor de Zwarte- De New-Yorkiche pers eischt het. STOCKHOLM, 17 Juli (D.N.B.) Naar de correspondent van de Nya Dagligt Allehande meldt, eischt de geheele New-Yorksche pers de vorming van een tweede front. De New-York' World Telegram .schrijft: .Het tweede front is de eenige weg naar de overwinning." De New- York Sdn zeg^: „Het tweede front nu of nooit." De New-York Daily News stelt de vraag: ..Waarop wachten de Engelschen toch eigen lijk?" Het is duidelijk, zoo vervolgt het blad, dat een tweede front een bloedbad, beteekent. Maar Hitier behaalt ook geien overwinning zon der offers. Men moet tot bloediger verliezen Bereid zijn en er onmidy dellijk op los slaan. Als dé gealli eerden de gelegenheid tot hst vor men van een tweede front thans voorbij laten _gaan, staan hun kan sen zeer slecht. Besprekingen in Londen. Volgens een bericht uit Londen is de Sowjet-ambassadeur Maisky Dinsdagmiddag bij Churchill ver schenen. Na een onderhoud dat ge- ruimen tijd duurde, hielden de chefs der generale staven onder voorzit terschap van Churchill een speciale bijeenkomst, welke gevolgd werd door een bijeenkomst van hetoor logskabinet. In het middelpunt der bespre kingen stond de vorming van een tweede front op het Europeesche vaste land. In kringen van de Sowjetambassa- de te Londen wordt verklaard, dat Maisky „buitengewoon energiek" gesproken 'heeft en de aandacht heeft gevestigd op de groote op winding, dié door de werkeloosheid der westelijke mogendheden bij Sowjetbevolking' en Sowjetleger ontstaan. De Finsch-Amerikaansche be trekkingen. - In een officieel com muniqué wordt o.a. meegedeeld, dat de belangen van Finland'- en zijn burgers op consulair terrein in de V. S. na. de sluiting van het Finsdie consulaat aldaar door bemideling van het gezantschap te Washington -zullen worden behandeld. zeevloot en de vestingen in het Zuiden. De Völkischer Beobachter schrijft, dat het geen wonder is, dat de bols jewisten deze nlaats me't de grootste hardnekkigheid verdedigd hebben, ook toen dat in het geheel geen zin meer had. Het is een oude ervaring in dezen veldtocht, dat de bolsje wisten punten, welke zij politiek of economisch bijzonder belangrijk achten, fanatiek verdedigen zonder acht te slaan op de tactische situatie of op de offers. De Deutsche Allgomeine Zeitung merkt on. dat de Tirnes, voor dit nieuwe Duitsche succes bekend kon zijn. had geschreven, dat de bolsje wisten het door de Duitsche troepen bedreigde terrein niet met dezelfde gemoedsrust bunnen opgeven als 'iet vorige jaar. De Londensche bladen. GENèVE, 18 Juli. (D.N.B!) De Londensche bladen wijzen vrijwel eenstemmig op het 'gevaar voor de Sowjet-Unie, dat met het uur toe neemt. De verovering van Woros jilowgrad door de Duitschers noe men zij een zwaren slag, daar de Sowjet-Unie' waarschijnlijk niet meer in staat zal zijn, ergens een tegenoffensief van eenige beteeke- nis op touw te zetten. De correspondent van de Times te Moskou schrijft, dat het duidelijk is, dat de Duitsche opmarsch niet alleen methodisch, maar ook met de grootste kracht wordt onderno men. De omvang der Duitschg reserves is verbazingwekkend. Ook de samenwerking tusschen lucht macht, tanks, geschut en infanterie is schitterend WAARHEEN MET VACANTIE? III. U ET Openluchtmuseum te Arnhem is .vermaard om zijn molens. Wat is er karakteristieker, vooral voor het Noordhollandsch'e landschap, dan de vele x windmolens, wier wieken in monotonen gang' de lucht klieven en die als wachters over wei en sloot in het landschap prijken?'Ook die molens gaan meer en meer verdwijnen, de houtzaagmolens 'van de Zaan, de korenmolens, ,de watermolens. Dat is een verlies voor het bekorende polder landschap, een schade vöor het land- schapöschoon, die niet spoedig is goed te maken., En met de oude molens ver dwijnt het oude ambacht. Maar op. den Waterberg te Arnhem blijven ze bewaard; daar vindt men de molens en het ambacht te kust en te keur terug. De houtzaagmolen „Paltrok", uit Holland afkomstig en opgetrokken uit eiken- en dennenhout, is door zijn uiterst vernuftige con structie een meesterstuk van mole naarskunst. Er waren honderden zulke molens in ons land; nu nog maar vier: drié in Zaandam (De Pet, de Held Josua en de Poelenburg) en een in Haar lemmer liede (de Eenhoorn). Liefhebbers zullen lang toeven in de geweldige korenmolen „Bovenkruier", die in de 17e eeuw werd gebouwd en in 1917 uit Delft naar Arnhem werd overgebracht, of in den grutters- rosmolen uit Wormerveer. Al deze soort molens zijn verdwenen, het openluchtmuseum bewaarde er althans één. Van belang is voorts de papier watermolen, de eenige molen in het museum, die men thans nog in wer king kan zien. Bewonderend slaat men er nog gade hoe in vroeger tijden het beroemde oud-Hollandsche geschepte papier gemaakt werd. Hier leeft dan het oude ambacht, dat veel kennis en vaardigheid vereischt, in oeroude om geving maar in modernen tijd, voort. Temidder. van de molens ligt de groote feestweide, die zich uitstekend leent voor folkloristische feesten, zoo als er al verscheidene gehouden wer den. Wij denken aan het vendel- zwaaien, het vogelschieten, aan volks dansen en andere festijnen. M EN moet niet denken, dat nu alles 1 1 is opgesomd, wat het openlucht museum heeft aan te bieden. Er is hier bijv. ook nog een „echt" museum: vier gebouwen, waar tal van typische voorwerpen zijn ondergebracht die nu eenmaal niet buiten .kunnen staan, als schilderijen, oude gebruiksvoor werpen, werktuigen, Hollandsche en Geldersche sjeezen, arresleden, spin- nenwielen, weefgetouwen enz. Voorts is er op den Waterberg nog een krui dentuin met niet minder dan 250 soorten geneeskrachtige kruiden; m^n vindt er een vinkebaan, herinnering aan de wreede liefhebberij van onze voorouders, die in 1911 verboden werd. Wij noemen nog de Hindelooper pronkkamer, de bleekerij uit Bloe- mendaal, de bierbrouwerij uit Ulven- ,hout, die juist opgebouwd wordt, het prachtige openluchttheater maar moeten het verder bij dezen greep uit het vele laten. Wij willen slechts in het algemeen nog iets zeggen. Het museum, vroeger door een vereeniging geëxploiteerd, is sinds eenigen tijd eigendom van den Staat. De nieuwe directeur, de heer Bouwma, heeft ver schillende vernieuwingen ingevoerd of nog in voorbereiding? Zoo is onlangs het Zaansche buurtje uitgebreid; één der huisjes is tot herberg ingericht. Binnenkort hoopt men nog een Fran- schen tuin aan te leggen, bijenstallen te bevolken, boerderijen te laten be wonen door een boerengezin Was het museum eertijds ingedeeld naar de elf provincies, thans zal dit geschieden naar de drie hoofdtypen van onze bevolking.' het Friesche, het Frankische en het Saksische. V^AT kan na dit alles onze conclusie zijn? Dat in het Openlucht museum een belangrijk stuk vader- landsche cultuur voor altijd bewaard blijft, dat men daar het leven onzer voorouders vindt, op een bepaald moment gegrepen en vastgehouden, wij zien er Nederland in een note- dop, door de eeuwen heen. mam De papiermolen uit het einde der 16e eeuw ligt onvergetelijk schoon in het fraaie landschap. (Foto-Bouvet) •In de omgeving van Limmen zijn de ar rooien der bloembollen. Tusschen de citroenboonen. beiders druk aan het werk met het bollen staat de „tweede teelt", de (Polygoon-Kuiper-Fax Holland m) Frankrijk verwacht een Engelsch-Amerikaansch ultimatum. PARIJS, 17 Juli (DNB). De bij zondere gemachtigde voor het bezet, te Frankrijk, ambassadeur de Bri- non, heeft vandaag ten overstaan van Fransche persvertegenwoordi gers o.a. verklaard, dat men omtrent het Fransche eskader te Alexandrië zeer binnenkort een Fransche me- dedeeling aan de V. S. kan verwach ten. Anderzijds zal Frankrijk ongetwij feld weldra worden gesteld voor een Engelsch-Amerikaansch ultima tum. De vloot te Alexandrië, aldus de Brinon, heeft van de Fransche re geering bëvel gekregen zich te ver dedigen en het is zelfs mogelijk, dat haar door andere Fransche schepen hulp zal worden verleend. Berlijn over het Fransche standpunt. Het standpunt der Fransche re geering nopens de interventie der V. S. inzake de te Alexandrië geïn terneerde Fransche oorlogsschepen heeft in Duitsche politieke kringen belangstelling gewekt. Het rustige, maar ondubbelzinnige antwoord van Laval op de al te doorzichtige Britsch-Amerikaansche oogingen tot afpersing wordt hier gewaardeerd, waarbij men niet min der den nadruk legt op de corrgcte houding der regeering te Vichy je gens de wapenstilstandsvoorwaar den dan op het feit, dat de Ameri- kaansche minister van buitenland- sche zaken. Cordell Huil, nog on langs Amerikaansche inmenging in deze kwestie had ontkend, dus thans door de mededeeling der Fransche regeering is betrapt op een flagran- ten leugen. Leahy wordt op anderen post benoemd. Naar de Britsche berichtendienst meldt, heeft Roosevelt op de pers conferentie verklaard, dat verwacht kan worden, dat de Amerikaansche ambassadeur in Frankrijk, admiraal Leahy, binnenkort op een anderen post benoemd zal worden. DEN HAAG, 17 Juli. De bevelheb ber der weermacht in Nederland, de generaal der vliegers. Fr. Chris tiansen, heeft dezer dagen, in ge zelschap van den chef van zijn ge- neralen staf en andere hooge offi cieren, troepen en versterlcingsip- stallaties in het kustgebied van zijn commandement bezocht en een oefening van pantsertroepen bijge woond. Gisteravond hebben de kapellen van de wehrmachtsbefehlshaber in den Niederlanden, generaal der vlie ger Fr. Christiansen, en van den general der Ordungspolizei, general Schuman, een „Wunschkonzert" ge geven in het gebouw voor kunsten en wetenschappen in Den Haag. Het programma van deze concer ten wordt bepaald door de bezoe kers, in dier voege, dat zij een schenking geven voor het fonds voor de oorlogsgewonden. Deze schenking kunnen zij gepaard doen gaan met den wensch, om op het concert een bijzonder nummer te hooren. Uit de wenschen, die de leiding van het concert op deze wijze ont vangt, stelt zij een programma sa men. Uiteraard kan zij niet aan el- ken wensch voldoen, zoodat slechts de meest gevraagde nummers in aanmerking komen. Deze concerten verheugen zich meestal in een groot enthousiasme van het publiek, dat ook hier de zaal tot de laatste plaats bezette. Een 14.000 is, afgezien van de op brengst der collecte, die in de pauze werd gehouden, het batig saldo. Buiten het kader van het eigen lijke Wunschkonzert werd hier ook medewerking verleend door eenige kunstenaars. Kind aan brandwonden over leden. - Het 1-jarig zoontje van de familie M. Bevers te Oirsehot, dat eenige dagen geleden een kan ko kende koffie over het lichaam kreeg, is thans in het ziekenhuis te Tilburg aan de bekomen brandwonden over leden.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Dagblad voor Noord-Holland: Alkmaarsche editie | 1942 | | pagina 1