THEO OP 'T HUWELIJKSPAD Verliezen ter zee zijn verontrustend. iBÜf DAGBLAD VOOR ree/t Belangrijke alweersuccessen behaald ■Theater J ontroerende ie film bekende BRUYNINCKX. TSLOTERBJ Casablanca bracht besprekingen nieuwe offensieve plannen. over I feTffosSS# hg«e^: BEKENDMAKING. De Leider spreekt op den Dam. De strijd in Afrika verloopt kalm. De „vrijheid" der volken Aanvulling Bonnenlijst Nieuwe Bonnen. Kind door dosis formaline vergiftigd. m STAD EN OMGEVING. Dreritsche humor en folklore. ALLES VOOR HET VADERLAND. Inbreker te Den Helder neergeschoten. lioprosramma van Vrijdag. Ps: 7,30, 8.30, 12.45, 16.45, 18.30 19.45 (Hilv. II) en 21.45. I, 414,4 M. 7.15 Gr.muz. 7.40 lënverzameling (gr.) 8.40 Wij i U heden8.50 Amusements- pn. en gr.) 9.30—9.37 Spiegel v. d. i.) 1C.Ork. Willy Eberlé. 10.30 Argentina en Los Cuatro Hua- 10.45 Ork Willy Eberlé. 11.15 c. (gr.) 12.— Almanak. 12.05 k. te Milaan (gr.) 13.— Tusschen ijven. 15.Klaar voor tpname? gevar. progr. 17.— Zang en 7 30 „De speurder", luisterspel, nr. Harmonie Ork. 18.40 Sport- an de week. 19.15 Piano en or- -.) 19.50 Duitsche Taalc. 20.15 :e Vrijdagavondklanken. 22.In- itale soli (gr.) 22.20 Gezongen (gr.) 22.502j.Opera-progr. II, 301,5 M. 7.15—7.40 Zie Hilv. 1. :htendgymn. 7.50 Sportn. 8.— Landbouwvoorl. 8.15 Voor de chippers. 8.40 Gr.muz. 9.— Semi- orkestc. (gr.) 9.15—9.20 Voor vc. 10.Godsd. uitz 10.30 Zang o. 11.Voor de kleuters. 11.20 der Klnderk. (gr.) 11.30 Het Sa- 12.15 Streekprogr. 13.Progr.- 3.05 Edwin Fischer, piano (gr.) muz. 14.— Godsd. uitz. 14.30 Alt en fluit en plano. 15.30 Voor de 16.Kamermuziekprogr. van van Beethoven. 17.— Voor de jeugd. 17.30 Dick WillebTandts. iegel v. d. dag en De Jordaner over soc. nooden. 18.Dick andts. 18.15 Een reportage uit een amp van de Organisation Todt. [ar Weenen trekken de gedachten, fprogr. 19.— Eng. uitz. Voor de trales: Peter Anders zingt (gr.) en Strijkork. 19.55 Een Strijk- 1.15 30 Minuten in operetteland 5 Altviool en piano. 21.20 Sym- nc. (gr.) 22.Act. beschouwing ondw. 22.2C—24.— Zie Hilv. I. laf 19.15 alleen radio-centrales yerbinding studio. 'Theo Lingen G us tav Fröhlich Hilde Krahl Gusti Huber (HERZ MODERN MOBLIERT) Een dol-dwaze geschie denis. Een opeenstape ling van geest en humor. Een lach succes van begin tot einde. TOBIS-film. Alle leeftijden. WETTIGE PBEMIELEEN1NG 1912. VAN DINSDAG S FEBB. 194*. tEMIËNi 4009670 11740 168IS 30641 562 4064 6193 6040 6602 7636 1173» /'O—. •a* 838 8W 1282 1343 2169 2234 3156 3166 4583 4696 5708 5737 6344 6348 7080 7158 7872 8044 9077 0069 9818 9929 J799 11120 11233 1904 12921 12926 1833 14846 14892 1386 10565 16610 '976 18007 18150 .__J 19181 19223 1418 20482 20525 IGEERD~ 888 «91 1378 1419 2387 2419 3307 3422 4702 4936 5784 5894 6366 6435 7205 7244 8062 8068 9129 9198 9034 9938 11390 11420 1 13251 13406 1 14998 1563» I 17151 17815 1 18291 18348 1 19207 19858 1 20771 20808 5 welke niet met een premie tfa Alge tiekUlngoiqatblJ de agenten 3641. end van 2 uur af. 2.30 uur Matinée. Lag Alle leeftijden. ïl. 245Ï" foensdag 17 Febr. if EN" II ledrijvan met bouwmeéster-kluun MIE LANGENAKEN - E.A 75, f 2.00. Febr. dag. v. 11-1 u. 10 FEBBUABI 1943- .TREKKJN& JZEN* I 15553. 20436: f 200: 3893. 118W. 1666. 2029. 3541. 4475. 5774, 8947. .9710 170.- 1675 1777 1853 1902 2013 2698 2765 3055 3074 3080 68 3580 3681 3719 37B3 3835 37 4530 4589 4737 4782 4879 5359 5392 5454 5496 5803 f77 6402 6495 6541 6734 6952 7788 8010 8053 8251 8298 9054 9135 9164 9303 9548 39 10255 10297 10379 10398 10446 48 10995 11047 11056 11068 11215 41 11816 11928 11997 12111 12207 63 12604 12656 12764 12853 12857 17 13474 13571 13609 13692 13714 60 14423 14443 14550 14595 14597 14 15060 15136 15146 15195 15423 30 15962 16015 16030 16111 16124 33 16852 16885 16977 17239 17415 52 18264 13464 18494 18557 18575 84 19297 19303 19321 10406 19472 95 2D070 20247 20293 20424 20514 89 21294 21362 21374 21633 21702 Uitgave: Dagblad voor Noord-Holland N.V. Alkmaar - Voordam C 9. Bureau Aikmaarsche éditie: Voordam C 9, Alkmaar. Telefoon Adm. 3320 - Red. 3330. Giro 187294. VRIJDAG 12 FEBRUARI 1943. ALKMAARSCHE EDITIE. NOORD-HOLLAND 145e Jaargang No. 35. 2 pagina's. Hoofdredacteur: A. R. JONKER, Alkmaar. Pijls der gewone advertenties in deze editie 0.10 per m.M.; min. 14 m.M. 1.40, elke 31/,, m.M. meer 0.35. Tarieven voor de geheele oplage op aanvraag. Abonnementsprijs per 3 maanden voor Alkmaar 2.10, voor het geheele Rijk 2.63. Losse nrs. 5 ets. Churchill in het Lagerhuis 1 Jienhower opperbevelhebber in Noord-Airiha. In het Engelsche Lagerhuis beeft Churchill een verklaring afgelegd over den oorlogstoe stand en o.a. mededeelingen ge daan over de besprekingen wel ke met Roosevelt te Casablanca gevoerd zijn. Het voornaamste besluit op deze conferentie is geweest „den vijand te land, op zee en in de lucht in den grootst mogelijken omvang zoo snel mogelijk aan te vallen". Churchill voegde hieraan toe, dat het noodza kelijk is „den vijand in ieder op zicht physiek en psychisch te laten lijden Hij toonde zich voorts zeer ver heugd, dat Roosevelt „ondanks de lichamelijke handicap bereid was tot zelfs naar Khartoem te komen", maar betreurde het, dat Stalin niet aanwezig was. Overigens hebben de geallieer- thans een voor negen maanden berekend operatieplan. Vóór af loop van deze periode zullen Churchill en Roosevelt opnieuw een ontmoeting hebben. Als eerste doel is overeengekomen het met alle middelen den vijand van het Russische front afleiden, „zoodra men den duikbootoorlog baas geworden zal zijn". Churchill heeft te Casablanca op- nieuw bezworen, dat Groot-Britan- nië den oorlog tegen Japan zou voortzetten „tot de onvoorwaardelij ke overgave", zelfs ingeval de oor log in Europa eerder zou eindigen dan die in den Stillen Oceaan. Ten aanzien van de geallieerde hulp aan Rusland verklaarde hij, dat „alles wat menschelijkerwijze mogelijk is" gedaan is om de geal lieerde strijdkrachten „met volle snelheid en energie, in zoo groot mo gelijken omvang, in den strijd tegen den vijand te gebruiken." Vervolgens behandelde Churchill de besprekingen te Adana, waarom trent hii verklaarde, dat men in het daarover uitgegeven communique niet méér moest zoeken dan het be vatte. Churchill verklaarde geen eischen aan Turkije te hebben ge steld. Hii heeft slechts willen „door drijven", dat de bewapening van Turkije „zonder uitzondering goed georganiseerd wordt" en dat de ge mengde militaire commissie te An kara bijeenkomt. De verliezen ter zee. Churchill noemde de verliezen, die de geallieerden ter zee lijden, zeer groot. Deze verliezen „hinderen de geallieerden en vertragen hun ope raties". Zij verlengen den oorlog met al zijn verspilling, zijn verliezen en niet te voorziene risico's. Churchill zeide vervolgens, dat duikbooten aan de Oostkust dei- Ver. Staten „zeer ernstige verwoes tingen" hebben aangericht. De land- operaties in N.-Afrika en de ravitail- leering van de landlegers stellen natuurlijk de Britsche en Ameri- kaansche vloten aan verdere verlie- I zen blóot. Ook de convooien door de [IJszee naar de Sovjet-Unie hebben „zware verliezen" geleden. Hier I werden in hoofdzaak Britsche sehe- pen getroffen. Onder die omstandigheden is het, naar Churchill zeide, onver mijdelijk geweest, dat de ge meenschappelijke Amerikaansche en Britsche verliezen de afge- loopen 15 maanden de grenzen hebben overschreden, waarmede Engeland rekening had gehouden toen het nog alleen stond. Een „somber panorama". Churchill noemde het verschrik kelijk plannen voor den bouw van pen te moeten maken „op den idslag van een verlies van hon- duizenden tonnen per maand' verliezen aan kostbare ladingen, vernietiging van „zoo vele mooie Iscnepen', de dood der bemanningen, vormen een „somber panorama", ren aanzien van de verliezen der I koopvaardij weigerde Churchill 1 evenals voorheen cijfers te noemen. IBU motiveerde zijn weigering met I Qe woorden: „Naar mtin meening is net beter den vijand de juiste cij fers te laten raden", j ye£y.°lEens merkte Churchill op, TO Britsche troepenconvooien, 3 millioen menschen werden K?vil°eri..1348 slachtoffers zijn ge- Sran 5' 1 beweerde, dat als gevolg lcaïr,?„i nieuwe Engelsche, Ameri- Hp „f ir en Canadeesche schepen Lnpn f vloot thans 11/4 mil- Bengeleden°°*er W3S ^an Z6S rnaan" Huis de yer- ISovIlt'TT3- e Geallieerden, om de iSeiT£me..te steunen, met alle mirlsVi- c Le sieunen, mei aue ff 1®', waarover zij beschik- liikè i?ufen trachten de vijande- sche fl„SHacht van het Russi- Prohi?^ a ta leiden, „zoodra de -probw" d re leiden, „zoodra de tos dèïï n duikbootoor- eresci/f Yealheerden veroorloven aerescfiHj YHduieerdei Church in teu morden. •net den L zich °°k bezig aeide hii Ss in Oost-Azië. die, over zee vIm.» e^n Kroot deel der Strijdkrachtoo ,nae Amerikaansche en Nieuw 7?:, als«iede Australische eischt. ^"sTr 'HP'dscAe- heeft °e*e- ni dit gebied maakt Noord-Alrika. SEngekehe'loJf^arde voorts bij 't ver- Bil verstandig gebruik n men met weinig gas veel doen. woestingen aangericht in de haven van Tripolis Dat is gebeurd op een manier, die het aanvoeren van ravi. tailleering over zee buitengewoon moeilijk maakt. Voortgaande zeide Churchill. dat de Engelsche troepen in N.-Afrika thans onder de V. St.- staan. Hij heeft het voorstel van president Roo sevelt volgens wiens de actie in Fr. N.-Afrika- een Amerikaansche on derneming moest worden, met toe stemming van$ het oorlogskabinet aangenomen, „gaarne en uit vrijen Eisenhower opperbevelhebber Churchill heeft voorts medege deeld dat Eisenhower benoemd is tot opperbevelhebber van de gealli eerde troepen in N.-Afrika. Gene raal Alexander wordt benoemd tot plaatsvervangend opperbevelhebber van de Britsche luchtmacht in de Middellandsche Zee. Giraud heeft zich er mede accoord verklaard, dat het Fransche leger in Tunesië ge plaatst wordt onder het bevel van generaal Anderson. Aan het slot van zijn rede ver klaarde Churchill, dat men de ze kerheid heeft, dat het parlement en de Britsche natie „in deze dagen van hoop, die nog donker kunnen worden" getuigenis zullen afleggen van standvastigheid. Het groote gevaar van het duikbooiwapen erkend. De gisteren door Churchill in het Lagerhuis afgelegde verklaringen worden door de Duitsche Vrijdag ochtendbladen slechts kort van com mentaar voorzien. De bladen achten het een kenmerkenden factor in deze rede, dat de Engelsche premier het groote gevaar moest toegeven waarin Engeland door het optreden der Duitsche duikbooten is geraakt. De voor het Engelsche volk teleur stellende mededeeling. dat generaal Alexander geplaatst is onder den Amerikaanschen generaal Eisenho wer, zoo schrijft de Berliner-Börsen- Zeitung, deelde Churchill zoo laco niek mogelijk mede. Doch steeds weer kwam hij terug op het gevaar van de duikbooten, zonder welker bestrijding een doorslaggevend suc ces tegen de asmogendheden niet denkbaar is. Het blad wijst er voorts op, dat Churchill voor een verbete ring van den toestand aan het einde van dit jaar drie voorwaarden ge noemd heeft, en voegt hieraan als vierde toe, dat het Duitsche duik bootwapen er van zou afzien den strijd nog meer te verscherpen Doch daarover zullen groot-admiraal Dö- nitz en zijn mannen anders denken dan de heer Churchill. ABSOLUUT BETROUWBAAR. John Buil: en vreest U niets mijne Heeren, met dit machtige wa pen houd ik in het ergste geval de Bolsjewisten zonder meer van Uw grenzen verwijderd! Teekening Erik/Pax. Der Höhere SS- ünii Polizei- führer deelt mede: Op Dinsdag 9 Febr. 1943 in den laten namiddag is de echtgenootc van den secretaris-generaal Rey- don op beestachtige wijze in haar woning door twee schoten ver moord. De later thuiskomende se cretaris-generaal werd eveneens met drie schoten overvallen en hierdoor zwaar gewond. In Haarlem is Woensdag 10 Fe bruari een WA-man, die terug keerde van. de begrafenis van ge neraal Seyffardt op straat neerge schoten. „JEUGD DRAAGT VOOR". Evenals het vorige jaar organi seert de Nederlandsche Omroep ook dit jaar tusschen 27 Febr. en 17 April a.s. voor jongelui van 14 tot 22 jaar onder den titel „Jeugd draagt voor", een voordrachtcursus, met aansluitende voordrachtwed strijden in diverse steden van ons land en een eindwedstriid in Hilver sum voor de winnaars van de ge westelijke wedstrijden. Belangstellenden wordt op aan vrage bij den Nederlandschen Om roep, Postbus 2 te Hilversum, koste loos een boekje met alle gegevens toegezonden. 9-GRAVENHAGE, 12 Febr. - Op Zaterdag 13 Febr. spreekt de veider op een massale opemuchtbijeenkomst op den Dam te Amsterdam over „Een heid tegen het bolsjewisme". Aanvang drie uur. HOOFDKWARTIER VAN DEN FUHRER, 11 Febr. - Het opperbevel van de weermacht maakt bekend: Bij het voortduren van de zwa re gevechten in den Zuidelijken sector van het Oostelijke front werden gisteren op verschillende plaatsen belangrijke afweersucces- sen behaald, die den bolsjewisten zware verliezen aan menschen en materiaal kostten. In het Westelijke deel van den Kaukasus geveenten van plaatselijke beteekenis. in den strijd tegen op nieuw gelande vijandelijke strijd krachten ten Zuid-Westen van No- worossiisk waren eigen tegenaanval- Ipri Glipppcvol In het' gebied van den bovenloop van de Donetz werden alle vijande lijke aanvallen bloedig afgeslagen. De ring om een ingesloten bolsjewis tische groep strijdkrachten werd nauwer aangehaald. Ook gisteren overdag probeerden de bolsjewisten ten Westen van den Oskolsector door massale aanvallen de Duitsche strijd krachten in enkele verdedigingsge- bieden vast te houden en zoodoende de bewegelijke oorlogsvoering te be lemmeren. Desondanks gelukte het door tegenaanvallen plaatselijke re serves, opgedrongen vijandelijke co lonnes te verslaan en te vernietigen Veertig vijandelijke tanks werden hier stukgeschoten. De luchtmacht deed met sterke formaties gevechtsvliegtuigen en duikbommenwerpers herhaaldelijk zware aanvallen op de spits van marcheerende vijandelijke colonnes en op opeenhoopingen van troepen en voertuigen. In het Noordelijke deel van het Oostelijke front verplaatste de vijand zijn aanvallen van den sector ten Zuiden van het Ladogameer, waar hij geen enkele vordering meer kon behalen, naar andere sectoren van liet front. Zij bleven ondanks krach tegen steun van tanks en slagvliegers zonder succes. Om een plaatselijke bres wordt nog gestreden. Gevechts vliegtuigen bombardeerden in dezen sector dag en nacht gereedstaande pantserwagens en de ravitaillee- ringsverbindingen van den vijand. In de periode^van 1 tot 10 Febr. wer den aan het Oostelijke front 351 bolsjewistische pantserwagens door formaties van het leger vernield, buitgemaakt of buiten gevecht ge steld. Aan het front in Noord-Afrika verliep de dag kalm. Bij aanvallen overdag van vijandelijke vliegtuigen op de kust van de bezette gebieden in het Westen werden 7 vijandelijke vliegtuigen neergeschoten. Duitsche gevechtsvliegtuigen vie len ook gisteren overdag verscheide ne plaatsen in Zuid-Engeland met succes aan. Zonder geld nog wel credtet, Zonder bonnen zeker niett 60.000 Br.-Indiërs gearresteerd. De Britsche minister voor Indië, Amery, heeft in het Lagerhuis ver klaard, dat tot dusverre in Britsch- Indië 60.229 personen gearresteerd zijn. Op de vraag van een afgevaar digde der arbeiderspartij antwoordde Amery, dat de Britsche politie in 470 gevallen het vuur geopend heeft, terwijl in 48 gevallen Britsche troe pen moesten ingrijpen. ENGELSCHE VLIEGTUIGEN BOVEN DUITSCHLAND. BERLIJN, 12 Febr. - In den afge- loopen nacht hebben Britsche bom menwerpers aanvallen gedaan op het kustgebied van Noord-Duitsch- land. De bevolking leed verliezen. Er ontstond eenige schade aan ge bouwen. Twee ziekenhuizen geraak ten door bommen in brand. Boven dien ondernamen eenige bommen werpers storingsvluchten boven W.- Duitsch gebied. Er werd geringe schade veroorzaakt. Bij deze acties verloor de vijand, volgens de voor- loopige berichten, twee vliegtuigen. Japansche onderzeebooten heb ben in de wateren langs de Oost kust van Australië in het tijdvak van half Januari tot het begin van Februari zes vijandelijke schepen in den grond geboord met een geza- menlijken inhoud van 54.000 ton. VAN 22 JANUARI 1943. Van 14 t.e.m. 20 Febr. 1943. 08 Brood (A en B), Beschuit, Vleesch (A en B), Aardappelen (A en B), Tabak (A en B). Van 4 t.e.m. 15 Febr. 1943. 06 Boter (voor boter of mar garine). Van 1 t.ejn. 28 Febr. 1943. 490 Algemeen, R-Eenheidszeep (voor eenheidszeep). 491 Algemeen, R-Waschpoeder (voor waschpoeder). R Toiletzeep (voor toiletzeep). Van 11 Febr. t.ejn. 6 Maart 1943. LL Textiel (voor 500 gram sinaasappelen). DD Textiel (voor 500 gram sinaasappelen). De volgende bonnen zijn na Zaterdag 13 Febr. 1943 niet meer geldig: 07 Brood, Beschuit, Vleesch, Aardappelen, Tabak Sigaretten. In Veendam heeft een meisje van 6 jaar van de familie J. v. d. Tuin in een onbewaakt oogenblik haar 3- jarig broertje een dosis formaline toegediend. Het jongetje werd naar het Academisch Ziekenhuis te Gro ningen overgebracht, alwaar het aan dg gevolgen is overleden. HET BRUGONGEVAL BIJ WAARDENBURG. Gister heeft de rechtbank te Arn hem uitspraak gedaan in de zaak be treffende het ernstige brugongeval, dat in Augustus 1940 bij Waarden burg (Zaltbommel) plaats vond, en waarbij een tiental arbeiders om het Bloem em was ten laste gelegd, dat het aan zijn grove schuld te wij ten was, dat bij de voorbereiding en de uitvoering van het werk niet de nocdige zorgvuldigheid was betracht, terwijl hem tevens dood door schuld aan het ongeluk was ten laste ge legd. De Officier van Justitie had zes maanden hechtenis tegen ir. v. d. L. geëischt. De rechtbank concludeerde ten slotte, dat niet isü bewezen, dat ver dachte het hem ten laste gelegde feit heeft begaan en dat ir. v. d. L. der halve behoort te worden vrijgespro ken. ZITTING VAN KULTUURKAMER TE AMSTERDAM. De Ned. Kultuurkamer deelt aan allen, die bij het gilde voor theater en dans zijn aangesloten, mede, dat op Maandag 15 Febr. en Maandag 22 Febr. door het gildebestuur spreek uur zal worden gehouden in het ge bouw Keizersgracht 786. Zij, die daar wenschen te verschijnen om hun belangen te bespreken of om in lichtingen in te winnen, dienen ^laartoe een schriftelijk verzoek in te dienen (met duidelijke vermel ding van beroep en vakgroep) aan het voorloopig gewestelijk bureau van de Nederlandsche Kultuurkamer te Amsterdam, Keizersgracht 786. Zij zullen dan bericht ontvangen, op welken dag en op welk uur hun be zoek door den giidebestuurder kan worden ingewacht. DE STEM DER S.S. Luistert op Zondag 14 Februari van 11.30 tot 11.45 over den zender Hilversum I op golflengte 415 meter naar de stem der S.S. Onderwerp: „Gelijkberechtiging in de Waffen- S.S." VERDUISTER GOED. Heden van 17.458.02 Maan op 11.42 onder 1.53 12 Febr. Eerste kwartier. SPIONNAGEPROCES IN ZWEDEN. In Gotenburg is het proces tegen vier daar gearresteerde vreemdelin gen zonder nationaliteit geëindigd. Zii waren beschuldigd van spionna- ge. De beklaagden werden veroor deeld tot verscheidene jaren gevan genisstraf. Een in het zelfde verband gearresteerde Zweed kreeg twee maanden gevangenisstraf. NIEUWE WAPENFABRIEKEN IN DUITSCHLAND. Niet minder dan 2500 nieuwe wa penfabrieken zijn gedurende de laat ste maanden onder leiding van Rijksminister prof. dr. Speer ge bouwd. De nieuwe Duitsche Wo- chenschau, waarin dit getal ge noemd wordt, brengt een aantal op namen over houw en inrichting van deze gigantische bedrijven. De bevolking defileert ToorbiJ de katafalk, waarop het stoffelijk overschot van luitenant-generaal H. A. Seyffardt, leider van het Vrijwilligers Legioen Nederland, was geplaatst ter gelegenheid van de indrukwekkende rouw- plechtigheid, welke Woensdag In Den Haag plaats vond Poiygoon-Meijer-Pax m Voor de werkgemeenschap Alk maar van de NederlandschDuit sche Kuituurgemeenschap gaf de heer J. J. Uilenberg uit Paterswolde gisteravond in hotel Proot eenige voordrachten over „Drentsche hu- mor en Folklore." In een korte inleiding liet hij het eenvoudige Drentsche volk reeds voor ons leven. Hij teekende den ouden onderwijzer, die zijn aan- knoopingspunten zocht in het dage- lijksche leven; Drente in de aard rijkskundige les een pannekoek noemde, omdat Drente in het mid den de droge, hooge gronden'"heeft en aan de grenzen moerassig en drassig is en een pannekoek aan de randen ook het vettigst is. In Drente begint het ontbijt al met een panne koek en dus heeft de jeugd aan zoo'n voorbeeld houvast. De opvoedende taak van de kaartstok in de school werd even eens naar voren gebracht. Op geestige wijze toonde de spr. het verschil tusschen het huiszittende en het zwerversvolk aan. De laatste soort drijft handel en zegt „laat de anderen maar knienen vangen, wij komen gemakkelijker aan den kost." De eerste soort, die in het midden van Drente leeft, is altijd op zich zelf aangewezen geweest, trouwde onder élkander en vormde een eigen sterk ras en kenmerkt zich door een sterken gemeenschapszin. Dit komt uit in hun dialect, dat vol is van uit beeldende uitdrukkingen en ver zachtende uitdrukkingen. Men voelt zich aan elkander verwant en is doordrongen van het begrip, dat hij, die zijn neus schendt, dit ook zijn aangezicht doet. Dit laatste kwam kostelijk uit in de schets waarin het verhoor door den burgemeester van den kastelein Plagge werd getee- kend. De man sprak zijn edelacht bare niet tegen, gaf veel woorden, doch vertelde niets en leverde dus geen houvast voor een procesver- baal. Kostelijk was ook het dictee van den ouden meester, die zijn voor beelden uit het dagelij ksch leven haalde. De clou van den avond was echter de voordracht van den Olden Jager, door Uilenburg gemaakt, naar het leven van een 88-jarigen jager, dien hij gekend had, wiens laatste wensch was met geweer en weitasch begraven te worden. Deze man, die sprak van het ingeschapen verstand bij mensch en dier, leefde, door de-mimiek en voordracht, voor het gehoor. Wij za gen het Drentsche dorpsleven en werden herinnerd aan Jan van l.iemsdijks voordracht over den Gelderschen boer. die wel de koe ge zien had, maar haar niet had ge kocht. Op verzoek gaf de heer Uilenberg tot slot nog het onderhoud van den wethouder met den nieuwen mees ter, wiens grootste verdienste voor den wethouder was, dat hii zingen kon, omdat hij daardoor ook_ bruik baar was voor de zangvereenigingen en de kerk. Het was een kostelijke avond van gezonden volkshumor, die ongetwij feld velen er toe zal brengen het boek „Oude jaren", uitgave van van Gorcum te Assen, waarin de verha len zijn gebundeld, aan te schaffen. GROOTE PAUZE. Een succesvolle voorstelling. Aan het ouder worden, speciaal van een artiste, is een tragische kant. Wanneer een gevierde opera zangeres over het hoogtepunt van haar roem heen is, doet zij wanho pige pogingen zich te handhaven. Dat de tijd om heen te gaan voor haar gekomen is, weigert zij te aan vaarden. Zij wil de waarschuwende stem niet h'ooren en houdt vol zelfs ten koste van het geluk, dat haar geboden wordt. Doch ten slotte zal dit komen, na de groote pauze in het leven van iedere artiste. Op dit thema heeft de Nederland sche auteur A. J. Zoetmulder, onder den titel „Groote Pauze", een uitste kend tooneelspel geschreven, dat gisteravond als tweede stuk in de abonnements-serie van 't Gulden Vlies door het tooneelensemble van het Gem. Theaterbedrijf van Am sterdam werd opgevoerd en een zeer groot en verdiend succes be haalde. Het stuk heeft bij voortdu ring geboeid, maar het uitstekende spel heeft daar in niet geringe mate toe bijgedragen. Voor onze uitnemende actrice Magda Janssens is de zware hoofd rol van Germaine Daruska een triomf geworden. Zij voelde deze rol prachtig aan en het enthousiasme van het publiek voor deze creatie uitte zich aan het slot in een dave rend applaus en vele terugroepin gen. Volkomen verdiend. Zij werd op bijzondere wijze terzijde gestaan door verschillende eerste krachten. Frits van Dijk toonde zich opnieuw een zeer goed artist in de rol van den sympathieken collega der groote zangeres, Lucien Delrocq, welke rol hij een bijzondere plaats in het stuk gaf. Anton Roemer als de vriend en vereerder Marcel, beeldde deze fi guur op aantrekkelijke wiize uit. Verrassend goed waren Willem de Vries als Brehm de dirigent en Jan van Ees als de gevreesde criticus Jesritz. Ludzer Eringa viel als dr. Courteys door goed spel op in de tweede en derde acte. Josephine van Gasteren deed de tegenstelling tus schen de oudere en de jongere artiste en het intrigeeren van Jenny Anselm echt scherp uitkomen. Nel Snel mag zeker nog genoemd als Catharina. Johan te Wechel had de rol van suppoost plotseling moeten overnemen. Aan de décors was veel zorg besteed. Speciaal de zitkamer van Germaine maakte een keurigen indruk. Een mooie voorstelling van een goed oorspronkelijk stuk, dat met groote ingenomenheid is ont vangen. G. C. van Gulik. OPROEP. Eenige dagen geleden werden van een rijdende vrachtauto alhier 7 zakken rogge verloren. Inmiddels werden 6 zakken aan het adres van den eigenaar terugbezorgd, zoodat thans nog 1 zak rogge vermist wordt. De v.v. Commissaris van Politie te Alkmaar verzoekt den vinder van dezen zak rogge in zijn eigen belang zich aan het Bureau van Politie, afd.( Recherche, te melden. pEN Nederlander is door moorde- i-' naarshand gevallen; een eerlijk soldaat^ die zijn land trouw gediend bad vóór 1940 en daarvoor een plaats was waardig gekeurd in de hoogste legerleiding, en die na de moeilijke Mei-dagen zijn land trouw wensente te blijven en daarvoor als eenige mo gelijkheid zag zijn inzet tegen het olsjewisme, tegen de vijanden van Europa en van zijn vaderland. Die eerlijke strijder werd lafhartig neer geschoten door lichtschuwe elemen ten, die den duisteren avond hadden verkozen om hun luguber werk te verrichten; zij vreesden het daglicht, den eerlijken strijd tegen eep eerlij ken tegenstander bang voor de ge volgen van hun daad, waarvoor zij liever anderen laten boeten, de hel den. Het Nederlandsche volk in zijn breede lagen is, hoe het overigens ook moge denken, diep geschokt uoor dezen laffen aanslag en steekt zijn afkeuring niet onder stoelen of banken. Dit is een verheugend ver schijnsel bij dit trieste gebeuren, want het sterkt de overtuiging dat hier geen Nederlanders, zooals de wereld ze kent en wij allén cok willen zijn, de hand in hebben gehad. Bedrijvers van een afschuwe lijke daad als deze kunnen niet tot onze volksgemeenschap behooren. Gade zij dank is de w e r k e- 1 ij k e Nederlander nuchter èn eer lijk. A 1 s hij strijdt, zal hij eerlijk, met open vizier strijden, maar nimmer Amerikaansche gangster-methoden toepassen. UIER zijn andere elementen aan iA den arbeid geweest; lieden, die, door anderen opgezweept, het nor male verstand verloren hebben, de consequenties van hun daad niet meer doorzien en tot alles aangezet kunnen worden door een geraffi neerde propaganda. Deze lieden kun nen uit eiken kring, uit eiken rang of stand voortkomen, maar zij zijn in feite niet eens de ware schuldigen, doch zelf slachtoffer slachtoffer van volksvijandige en staatsgevaar lijke Joodsch-bolsjewistische elemen ten, die in alle lagen van ons volk speuren naar onevenwichtige per sonen. Die elementen zijn de wezenlijke schuldigen; zij die zich op den ach tergrond. gedekt houden. Duidelijk kon dit geconstateerd worden bij de relletjes, die lang vóór 1940 in de Amsterdamsche Jordaan oplaaiden en waar Nederlanders slachtoffer werden van de ophitsing van Joodsch-bolsjewistische elementen, die zelf veilig achter de schermen bleven. Schuldig zijn voorts de ophitsers uit Moskou, meer nog wellicht de ophitsers van den Londenschen zen der erger, waar het landgenooten betreft die eenmaal aanspraak wenschten te maken op het praedi- caat „fatsoenlijk." SCHULDIG worden langzamerhand echter ook die Nederlanders, die zacht uitgedrukt tot nu toe „ver zuimden" hun landgenooten den weg te wijzen. Vooral onder de geestelijke hoeders van ons volk en de opvoeders, die steeds trachtten hun gehoor ver van het kwade te houden, zijn er zoovelen, die er thans geen bezwaar in zien, géén zonde tegen de eigen geloofs- en levensopvatting of tegen hun roe ping, volkomen te zwijgen over pro blemen, die een uitspraak eischen; zij zwijgen waar ernstige waar schuwingen plicht zijn en blijven in gebreke hun afschuw ondubbelzin. nig te toonen over lafhartige hande lingen tegen de bezettende overheid en als hiervóór gewraakt. Deze hou ding gaat langzamerhand een zware schuld laden op de schouders van in gebreke blijvende geestelijken en onderwijzend personeel, want zij zullen ér mede schuld aan zijn, als straks de tegenstellingen in ons land zich toespitsen, als de bezettende overheid tot repressailles gedwongen wordt en misleide landgenooten het slachtoffer worden en dat is dan het eenige wat bereikt wordt door deze en soortgelijke waanzinnige daden en door de gevaarlijke pas sieve houding van leidende groepen in ons volk. Dit besef dringt meer en meer door tot in alle geledingen van ons volk. Daarom is generaal Seyffardt niet voor niets gevallen. Jr. Bij ontvluchtingspoging. Woensdagavond te omstreeks half negen kwam op het Hoofdbureau van politie te Den Helder het bericht binnen, dat er onraad gesig naleerd was in de Keizerstraat en wel in het pand van de confectie magazijnen der fa. Neels. Aldaar aangekomen, bleek dat er inderdaad iemand bezig was en wel op zeer verdachte wiize. Hij werd gesommeerd te blijven staan en even later mocht men hem arresteeren. De boeien werden aangedaan en een en ander zou verder zonder sen satie afgeloopen ziin, als de man, een zekere F. C„ chauffeur, uit den Ouden Helder, niet verzocht had zijn fiets, die hij m de brandsteeg naast het perceel had neergezet, te mogen ophalen. Hieraan hechtten de agen ten hun goedkeuring. Van deze gelegenheid maakte de gearresteerde echter misbruik. In de steeg gekomen rukte hij zich van zijn begeleiders los en poogde te viuchten. Verscheidene malen werd hii gewaarschuwd, dat er op hem geschoten zou worden, indien hii po gingen deed de beenen te nemen. Van deze waarschuwingen bleek de man zich echter niets aan te trek ken, en hij rende door. Een der agenten schoot daarop en raakte den man in den rug. Zwaar gewond bleef hij liggen. Zijn toestand is ernstig. HOOFDPRIJZEN STAATSLOTERIJ. 3000 met premie 19699 15.000 met premie 30.000 18292 400 2979 6378 18534 200 11171

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Dagblad voor Noord-Holland: Alkmaarsche editie | 1943 | | pagina 1