DAGBLAD VOOR Vier jaren Rijkscommissariaat in Nederland. Frontverkorting in Italië. Veertien doodvonnissen voltrokken. r „Koornco". ffiesurrogaat, i; inderdaad! De N. 5. B. is esn door en door Nederlandsche aangelegenheid. Vertrouwen in de opgelegde taak. Luchtaanvallen op Frankrijk en België. Verwoede gevechten aan het Italiaansche front. Duitsche iroepen distancieeren zich naar achtergelegen bergketen. VaarLt, voor .Europa! Aanranding, sabotage, moord, overvallen en têrreur berecht. Vijf en twintig jaar opgehangen Twee zwaartepunten. 'lij Verduisteren v. 21.455.30 'K1.. OP eenre KOFFIE.. I nenscb wel gebeuren, in heefi in een versch coffie! Z,org dan. dar U irrogaat in huis hebt. n zeldzaam geurig! U ook genoegen nemen róón surrogaat, als 4 II ïSURROGAAT Scheepmaker LKMAAR mogen zvl ten hoogste leen 125" ter aanvulling d bijplakken. Daar bij ae n toewijzingen kaas met egel, ter verkrijging van. ■e wij zing kaas, deze ver- >n eveneens van een ais- |jn voorzien, dienen de gezegelde toewijzingen ink van de toewijzingen gel, bij de distrlbutiedien- Jren. intgelden Distex. Teau voor de distributie ibucten door den handel ft met Ingang van heden Tld meer zal wérden ge- peven dus door den han- Jaf geen textielzegels meer lakt. Van de eventueel bij i voorraad zijnde textiel- J de afdeeling boekhouding vi- opgaaf "worden verstrekt, |r bericht zal worden ge- PUBLICATIE VAN HET N'DBOUW EN VISSCHEBW. ran 26 Mei zuller. te uit. fc kalveren worden over- ^Xaandag en Vrijdag. offiesurrogaat Ider krachtig, noodig en de COORN Co., landers en Theehandelaren Isinds 1808. l anbod. betaling. Geen rulladv. »i keukenrek met toebeh. Duinmeijer, -Stationsstr. 60. fak 6x9 f 40; vergrootapp. viool f 65; h.hoed mt. I io Meurs, Westerweg Jb. Heiloo. M eikenh,, ameublement, L| pluche f 350. Hoogen- L Stationsstraat 70. n. wollen rokje mt. 30 Rooken, St.-Josephstraat i 7 uur. aa.n. d.-beverbontkraag n z.g.a.n. zw. d.vilthoed f 5. Is Doelenstr. 9, na 6 u. La'.n. Lotter passerdoos poïsriempjes, echt leér j. Janssen, Kennemer- itweg 63. fzuigerslang f 30. i h snaarmanslaan 161. Iers. ovale tafel f 60; h.- mt. 58, ongedragen f 15; Ikijker i 60. H. J. Ver- Nassaulaan 6, Bergen. Isk.lamp geh. compl. f 10. Tedijk, K. de Grootelaan Bergen. fcvuierklst met gereedsch. I Groen, Rozenstraat 17. femier stofzuiger 125 volt 0 Maars, Tienenwal 34. i»êrs ledik. met spiraai- I f65. J. Wagenaar, Om- *7 (vóórom). kipje, 8 treden f 15. v. <1. en, N. Beetskade 49 vilthoed z.g.a.n. f 20, «tizolen f 8; 75 Phonola- [n. 88-tonig f 75. v. d. I fc Emmastr. 65, 2 x bellen, ■óeikas met 4 ruiten en30 listokken f 30. jonkers, kerikslaan 113. herenfiets f 50. J. Zeeman, lenweg 28, St.-Pancras. tooi 2-dlg. konijnenhok z.g. f 30; bolhoed f 5. Ver- he Lin denlaan 16. toed onderh. kinderwagen r Muhren, Westerweg^289C, -It-i f 25. J. Smeding, Burg. fetraat 12, na 7 uur 's av. lazen kamerlamp f w. J- :r, Oudorperweg 2it> •p. mantel o. kw. mt. d.hoed f 10; sjaal v. ou- dame f 5; z.g.a.n zomer- mt 37 1 15. Schoenma- Nieuwpoortslaan 2. link gr. kleerenrek f twagentje t 10; grijs d- fioedjê, matelot:model 110. [Leek, Uitenboschstraat o. enige iaarg. Radio-Expres [Radio-Nieuws f 5 p. jaarg, "hn. Bur, Kamper, X-aar Alkmaar, lathefoOn met pl.m. 40 PI S', salonpathefoon mot P1- 12,50; pick-up 1 10, Verha- Nic Beetsweg 50, Heiloo. pzeren ledik. met veeren fco. Dorregeest, Kennemer- lEatweg E 26, isk-lamp f 35; 3 stoele 5- gr. bloemtaCel, f20, Ki. 'f 10. Köhne, Kerklaan 174. Heiloo. k'itte Zilden jurk lft. 11 OI r f 20; geruiten jurk lit* f 10: manteltje lft. 7 jj. ho Pielerse DoelenstraatJ Iroot 1-pers. geh. SP™|] 40. Iigereis, schaepmanpléln li- Uitgave: Dagblad voor Noord-Holland N.T. Alkmaar - Voordam C 8. Bureau Alkmaarsche editie: Voordam C 9, Alkmaar. Telefoon Adm. 3320 - Red. 3330. Giro 187294. ZATERDAG 27 MEI 1914.' ALKMAARSCHE EDITIE. NOORD-HOLLAND 146e Jaargang, No. 123, 4 pagina's. Hoofdredacteur: H. M. C. SCHRöDER, Alkmaar. Prijs der gewone advertenties in deze editie min. 1.40, elke m.m. meer 0.10. Tarieven voor de geheele op lage op aanvraag. Abonnementsprijs pek 3 maanden voor Alkmaar ƒ2.10, voor het geheele Rijk 2.63. Losse nummers 5 cent. 0' 's-GRAVENHAGE, 26 Mei. - Op 29 Mei a.s. zal het vier jaar geleden z\jn, dat Rijksminister dr. A. Seyss-lnquart als Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied zijn ambt aanvaardde. Naar aanlei ding hiervan heeft dr. Seyss-lnquart aan den vertegenwoordiger van het DNB te 's-Gravenbage, Otto Raible, een interview toegestaan, waarin hjj vragen over de ontwikkeling in zijn arbeidsressort beantwoordde. •hij over het algemeen' zeer weinig van politieke dingen. Welke ervaringen hebt u, mijnheer de Rijksminister, opgedaan ten aanzien van het standpunt der bevolking tegen- tover de nieuwe ontwikkeling? Hierop - antwoordde de Rijkscommis saris o.a.: Zeer voortreffelijk is de hou ding .van de Nederlandsche vrijwil ligers in hun optreden aan de fron ten, vooral in de Waffcn-SS. De SS-pantsergrenadierdivisie „Wi king" en de SS-Brigade „Neder land" werden meer dan eens in het weermachtbericht vermeld. Ook bij de marine, luchtmacht en het NSKK hebben Nederlandsche vrijwilligers zich voortreffelijk gehouden. Een bepaald'' aantal Nederlanders is ook in Stalingrad geweest en daar ge sneuveld:, Deze mannen hebben zich goede soldaten en betrouwbare kamera den getoond, en daarin ligt de bij zondere waarde van hun optreden voor het Nederlandsche volk. Im mers, zij hebben het bewijs gele verd, dat bij den komenden ge- meenschappelijken opbouw van Europa op de Nederlanders kan worden gerekend, dat bij hen de vereischte kwaliteiten en karakter trekken aanwezig zijn, dat het dus slechts aankomt op het krijgen van nieuwe inzichten en een nieuwe houding. De werkelijke verbitterde vijanden van Duitsehland en, het nationaal- socialisme vindt men slechts in een betrekkelijk kleinen kring. Het gros Van de Nederlanders neemt een af wachtende houding aan. De belangstel ling voor uiteenzettingen van politie- ken aard neemt toe. Het zoeken naar een vorm, die met de nieuwe ontwik- kri'ng in overeenstemming is, is een thans reeds merkbare geestelijke be weging, die wij ondersteunen door waar het slechts mogelijk is de wegen vooiv dergelijke uiteenzettingen te openen. Zoo ziet men b.v. in de pers heel open lijke besprekingen. Pas het zich gees telijk bewust worden, het inzien van dé situatie, schept de voorwaarden, om ook in Nederland' een wil te vormen en wegen op te gaan zooals het lot zulks vereischt. De positie van de N.S.B. Vraag: Vier jaa,r geitden bood het politieke beeld van Nederland de veel vuldigheid van het parlementaire stel sel met tallooze partijen en groepen. Thans staat in de binnenlandsche poliT tiek de Nationaal-Socialistische Bewe-r ging in de Nederlanden (NSB), onder le'ding van den Leider A. A. Mussert, op den voorgrond. Hoe hebben deze dingen zich ontwikkeld en welke posi tie neemt de NSB in? Antwoord: Vier jaar 'geleden werd aanvankelijk alleen de communistische partij opgeheven en werd de sociaal democratische partij onder controle ge plaatst. Door andere partijen; vooral door de pas opgerichte' „Unie" werd de poging gedaan, met ons tot een nieuwe verhouding te geraken,.hetgeen evenwel uiteindelijk mislukte door hun gebrek aan vastberadenheid om de con sequenties uit den nieuwen toestand te trekken. De maand Juni 1941 bracht een opheldering in het politieke leven. De groepen, die niet tot een anti-bols jewistische houding konden besluiten, werden geleidelijk ontbonden, daar entegen ontstond aan nationaal socia listische zijde'een eenwording, daar de NSNAP tot ontbinding overging en haar leden werden opgenomen in de NSB of op andere wijze positieve medewerking verleenden. De NSB. die thans dertien jaar bestaat» werd door ons -hier aan getroffen en" is dus een door en door Nederlandsche aangelegenheid. Zij heeft in de afgeloopen jaren, zichzelf meer en meer gericht jpaar de doelstellingen van het natiöhaal-socialisme zopals deze reeds In Duitsehland bestonden. De vraag is wel eens gesteld, of aan de NSB de leiding over den Staat moet worden opgedragen. Wij kunnen ons echter niet onttrekken aan de verant woordelijkheid, die wij door de bezet ting op ons hebben genomen, zoolang de toestand "hier bepaald wordt door de oorlogvoering. De heer Mussert zelf ziet op dit tijd stip zijn taak niet in staatkundigen zin, maar veeleer in politieken zin, zoodat hij werkt aan het vestigen van de over tuiging, dat voor Nederland in het sanjengaan met Duitsehland in dén zin van de Europeesche lotsgemeenschap de eenige mogelijkheid gelegen is zich re handhaven en overeenkomstig zijn beteekenis zich te laten gelden. Dat de NSB op groot verzet stuit ts volkomen natuurlijk, want er zijn onder de Ne derlanders veel menschen, die zoo vast geroest zitten in oude voorstellingen en systemen, dat zij slechts zeer tegen hun zin zich losmaken van den vermeenden grondslag van hun bestaan en de nei ging hebben om in het algemeen het nationaal-socialisme verantwoordelijk te stellen voor den algerneonen toe stand en de NSB in het btuonder voor bepaalde moeilijkheden. Bij de NSB Vraag: De Führer heeft op 18 Mei 1940, dus reeds drie dagen na de capi tulatie van Nederland, last gegeven tot de oprichting van het Rijkscommissa riaat in het bezette Nederlandsche ge bied en daarmede tot de invoering van een burgerlijk bestuur hier te lande, ip onderscheid tot» de naburige westelijke gebieden. Toén U, mijnheer' de Rijks minister, door den Führer tot Rijks commissaris werd benoemd en U dit ambt nu vier jaar geleden aanvaardde, voor welke taak zag U zich toén ge plaatst? Antwoord: Ik had een dubbele taak: eerst moest gezorgd worden voor de orde en veiligheid van het openbare leven in het Nederlandsche gebied en voorts ging het erom, er voor te zor gen, dat de eischen die de bezettende macht stelde, werden nagekomen en dat het in dit gebied aanwezige poten tieel zooveel mogelijk voor de oorlog voering zou worden gebruikt, uitgaan de van de toen wellicht nog niet duide lijk aangevoelde, maar reeds vermoede totaliteit van dezen oorlog. Algemeen ging het er echter om, rekening te houden met die geestelijke en politieke ontwikkeling, die met het o.og op den toestand hier ontstaan was door de ge beurtenissen van het voorjaar van 1940 en met het oog op de verdere ontwik keling van den oorlog te verwachten was. Thans weten wij, dat deze ont wikkeling streeft naar de vorming van een Europeesch gemeenschappelijk ge bied dat zich naar het oosten en naar het westen moet handhaven en waarin de Nederlanders de rol moeten spelen die hun toekomt krachtens hun ligging en krachtens hun bijzondere eigen schappen. Er moesten maatregelen genomen worden, die ons controle verschaften ook over instellingen; die niet recht streeks tot de politiek behooren, maar die op het oogenblik eener beslissing door de tegenpartij tegen ons gebruikt zouden kunnen worden. Zoo ontstond een wijdvertakt ingrijpen in het ge heele openbare leven. Krachtens de totaliteit van den oorlog moesten wij onze aandacht wijden aan alle uitingen yan.het Nederlandsche leven. Nederlands bijdrage voor een nieuw Europa. Vraag: Bij de opdracht, die U, Mijn heer de Rijksminister, te vervullen hebt, gaat het dus buiten het bestuurs- karakter, om het betrekken van de in Nederland aanwezige krachten bij de oorlogvoering, m.a.w. het gaat er om te bereiken, dat Nederland een zoo hoog mogelijke bijdrage levert voor den strijd om een nieuw Europa. Hoe kan men het resultaat van dit streven omschrijven? Aniwoord: Het resultaat is bevre digend. Afgezien van de Neder- landsche vrijwilligers aan de fron- ten levert Nederland vooral op economische gebied; zoowel abso luut als- in vergelijking met andere bezette gebieden een zeer hooge bjjdrage. Bijzonder erkentelijk zijn wij voor de prestatie van den Ne- derlandschen landbouw, die circa 280 menschen per vierkante kilo meter moet voeden, en die de pres taties geleverd heeft die voort vloeien uit den bezettingstoestand, c n.l. het afstaan van totdusver zes tot acht procent van de geheele prodnctle. In het bijzonder onder scheidt zich verder het Nederland- sohe bedrijfsleven door den grooten omvang van zijn deelneming aan overhevelingsorders en door de zonder, moeite gepaard gaande zelfstandige financiering van zijn prestaties. Ook in de tewerkstelling wordt door de Nederlanders een aanzien lijke prestatie geleverd; Hier te lande verloopt d tewerk- I stelling zonder noemenswaardige moei- llijkheden. Er zijn bij Nederlandsche erbeiders, die in Duitsehland tewerk gesteld werden, moeilijkheden ont staan. De Nederlander is krachtens zijn karakter en traditie weinig geschikt voor het leven in werkkampen. Hij wil ln de eerste plaats bij zijn gezin 'olij ven. Dientengevolge vermindert zijn prestatie alleen reeds door de ver plichte ^tewerkstelling in Duitsehland, waartegen ook een krachtige illegale propaganda gevoerd wordt. Zoo komt het vaak voor dat arbeiders, die in Duitsehland moeten werken „onder- I duiken," d.w.z. zich onvindbaar maken en dus illegaal leven. Het probleem van de onderduikers. Vraag: Het probleem van de „onder- Suikers" in Nederland wordt veel be sproken. Hoe beoordeelt u, mijnheer de Rijksminister, dit verschijnsel en zijn uitwerkingen? Antwoord: Voor Duitsehland en de bezettende macht is de1 'schade slechts gelegen in een zeker verlies van werkkrachten, welk verlies echter niet zoo zwaar weegt. Wer kelijk zorgwekkend echter is dit verschijnsel voor de Nederlanders zelf. Om in het leven te blijven wij den de onderduikers zich grooten- deels aan den zwarten handel in levensmiddelen en verstoren daar mee de gewone toch reeds uiterst' moeilijke ravitailleering. Een ander gevaar is daarin gelegen, dat de onderduikers in, toenemende mate in handen vallen van de thans bijna uitsluitend onder leiding van communisten staande organisaties van verzet en sabotage, zooals den laatsten tijd steeds veelvuldiger is gebleken. In d^ verwording, die daardoor om zich heen grijpt, ..ligt een gevaar verscholen jnist voor de Nederlanders zelf. Vraag: In dit verband is van Belang de houding der Nederlanders in het al- Semeen. De bezoeker krijgt hier den iodruk van betrekkelijk groote rust. 8'ina overal wordt hij hoffelijk en yiendeüjk bejegend'en in het open bare leven van de steden hoort ep $jet valt een te waardeeren standvastigheid van het-standpuntje constateeren. On danks de militaire gebeurtenissen van de afgeloopen maanden heeft het aan tal en de bereidwilligheid van haar leden om op te treden geen verzwak king ondergaan. De invasie. Vraag: Tenslotte moet ik de vraag stellen waaraan men op het oogenblik nergens kan ontkomen: Hoe ziet U, mijnheer de Rijksminister, den toe stand t.a.v. de te verwachten invasie? Hierop antwoordd^. de Rijksminister o.a.: De Nederlandsche bevolking, hoe wel de vernietigende gevolgen van een ernstigen strijd voor land en menschen haar duidelijk voor oogen staat, is over het algemf en kalm. Zij ziet hoe krachtig dit gebied beschermd is en ondergaat met gelatenheid de Duitsche bezetting. Hqt kan zijn dat er bij een invasie hier of daar storingen zullen komen maar tot een uit de bevolking zelf voortspruitende crisis zal het niet komen. Wij Duitschers zijn evenwel vol vertrouwen dat wij de taak zullen ver vullen, die onze Führer ons in dit ge bied gesteld heeft. Met het wapen in de hand, wanneer de vijand zal komen, èn in orde en arbeid wanneer wij dén vrede t'ggemoet zien. De Anglo-Amerikaansche luchtmacht heeft Donderdagmiddag Lyon en om streken gebombardeerd. De voorloopige balans van dezen aanval geeft 35 doo- den en honderden gewonden, op. Naar' uit Parijs wordt gemeld, is de streek van. Beauvais gisteren tweemaal door dé Anglo-Amerikaansche lucht macht gebombardeerd, waardoor tal rijke personen om het leven zijn geko- men.- In het departement Oise zijn ver schillende steden' aangevallen, waar door talrijke personen werden gedood of zwaar gewond. Een stad in de on middellijke nabijheid van Soissons werd met bommen bestookt. Een ar beiderswijk werd zwaar geteisterd. In het departement Aisne werd een trein met werklieden met mitrailleurvuur bestookt. Negen 'arbeiders werden ge dood en een groot aantal gewond. Voorts is een stad in het departement Var gebombardeerd. 21 personen wer- (dën gedood en 60 gewond. 30 huizen werden verwoest. Wederom aanval op Brussel. Opnieuw heeft de Anglo-Amerikaan sche luchtmacht een aanval gedaan op Groot-Brussel. Een arbeiderswijk in de voorstad werd bijzonder zwaar ge troffen. Volgens de officieele gegevens bedroeg het aantal geborgen dooden in enkel'- wijken van de Brusselsche ag glomeratie volgens de voorloopige tel lingen twintig. Zestig personen werden zwaar gewond. Behalve Brussel werden ook nog een reeks Vlaamsche en Waalsche ste den door de Anglo-Amerikaansche ter- reurbommenwerpers aangevallen. De gemeente Thienen ifi de provincie Brabant Werd zeer zwaar gebombar deerd. Een 200-tal huizen werd ver woest of z-Waar beschadigd. Ook een hospitaal werd getroffen. Er zijn tal rijke dooden en zwaargewonden. Ook de gemeente Hasselt werd ge teisterd.' Omstreeks het middaguur werd de agglomeratie van Mechelen gebombardeerd. Tengevolge van de herhaalde bom bardementen van Charleroi en omge ving door de Anglo-Amerikaansche luchtmacht zijn totdusver- 60 lijken on der de puinhoopen vandaan gehaald. Een vijftigtal personen werd zwaar gewond. Meer dan 100 gebouwen wer den volkomen verwoest. HOOFDKWARTIER VAN DEN FÜH RER, 26 Mei (DNB. - Het Opperbevel van de Weermacht deelt mede: In het gevechtsgebieö van Cister- na zyn sterke vijandelijke pantser formaties naar het Noorden opge rukt. Hierdoor hebben zich de zwa re gevechten naar het gebied ten zuiden en ten oosten vkn Velïetri verplaatst, waar verbitterd gestre- den wordt. -Tachtig vijandelijke pantserwagens werden uaar vernie tigd. De dappere bezetting van Cisterna sloeg ook gisteren tijdens den geheelen' dag alle 'vijandelijke aanvallen af. In het gebied ten oosten van Littoria en ten noorden van Terracina distancieeren onze troepen zich vanuit de kustvlakte naar de daarachter gelegen berg keten. Vrij zwakke vijandelijke aanvallen werden uiteengesla&en. Ten oosten van de, Liri zette de vij and met ^sterke strijdkrachten zijn aanvallen* op den sector Melfa voort. Hü kon na heen- en weer- golvende gevechten, tijdens welke 43 vijandelijke pantserwagens wer den stukgeschoten, den voet zetten op den noordelijkén oever van de rivier. De slag duurt ook hier met onverminderde hevigheid voort. Boven het Italiaansche gebied werden gisteren in hevige luchtgevechten tegen ver overmatige vijandelijke lucht strijdkrachten en door de luchtdoelar tillerie 18 vijandelijke vliegtuigen neer geschoten. Een formatie gevechtsvlieg tuigen viel in den afgeloopen nacht gereed staande vijandelijke troepen en verkeersknooppunten .in het geoied ten westen van Cassino met goed resul taat aan. Ti dens de zware afwecrgevechten in de laatète weken heef£ ich een ge- VERPAKKINGSVOORSCHRIFTEN VOOR PAPIER EN CARTON. Geen kolen in papieren zak ken meer. In de Staatscourant van 25 Mei '44 is een v^ijziging van de verpakkingsvoor schriften voor papier en carton' gepu bliceerd, waarbij dezó- met een aantal bepalins^n werden uitgebreid. In het vervclgr is het oncTèr"* meer verboden artikelen meervoudig te verpakken, voorzoover niet strikt noodzakelijk ter bescherming van de te verpakken ar tikelen. Voorts is een bepaalde verpakkings- wijze voorgeschreven aan fabrikanten en ompakkers van: havermout, gort, gortgrutten en gortmout, soepblokjes jusblokjes en sausblokjes. jus- en sauspoeders, almede jus- en sauskor- rels en bouillonblokjes. Van belang is ook het verbod om de volgende artikelen in zakken of zakjes te verpakken: beschuit in een hoeveel heid, welke op minder dan 2 rantsoen bonnen verkrijgbaar wordt gèsteld, op ticienartikelen. boorden en dassen, foto's, fournituren, galanteriwaren. hoe den en petten', brood in iederen vorm of soort, horlogeriewaren^ juweliersar tikelen, kolen,- monsters, overhemden, schoenen en schoenonderdeelen, speel goederen, waschgo^d, briefkaarten, in- maakvliezen, eieren en heele kazen, ijzerwaren. Ten slotje mag plakband voorzien van het merk „Colliband" al leen'voor buitenverpakking dienst doen. Belangrijke transported vinden, onder bescherming der Kriegsmajmp, regel matig plaats. De veelomvattende taak dezer beschermers is van 'zeer groote waarde voor Europa's toekomst. Nederlanders, toont U den naam van „de zeevaarders van Europa" waardig, neemt deèl aan dit belangrijke werk en meldt U als vrijwilliger bij de Kriegsmarine. s Indiensttreding bij de Krlegsraarlne ls mogelijk voor iederen Nederlander tus- schen 17—45 jaar. Aanmelding en Inlichtingen bij de Marineannahmestelle West, Plompetorengracht 24, Utrecht; alle JHafen- en Ortskommandanturen en de ver schillende SS'I&^^teggp v< vechtsgroep onder bevel van kolonel Bode .door bijzondere dapperheid on derscheiden. Aan het Oostfront. Aan het front in hej; Oosten verliep de dag' bij geringe pis tselijke ge vechtsactiviteit kalm. Het station Dshankoi op de Krim werd in den af geloopen nacht opnieuw door een for matie Duitsche gevechtsvliegtuigen doeltreffend gebombardeerd. Formaties Duitsch-Roemeensche slag- vliegtuigen ondernamen doeltreffende aanvallen op bolsjewistische troepen concentraties en batt vrijstellingen in het gebied ten zuiden van Dubosari. Een bolsjewistische motortprpedoboot, die, uit de Finsche golf trachtte te ont snappen, zonk na mijntreffers. Bij den afweer van een bolsjewistischen lucht aanval op een eigen convooi in de Nóord-Noorsche wateren schoten onze jagers van 80 aanvallende vliegtuigen er 69 neer. Een ander vliegtuig werd door de beveiligingsvaartuigen van het com ooi neergeschoten Terreuraanvallen. Amerikaansche bommenwerpers vie len verscheidene plaatsen in de bezette gel léden' in het westen, alsmede ste- tJen in het Zuid-West-Duitsche grensge bied aan. Vooral in Mülhausen ontstond schade. De bevolking leed verliezen. Door luchtverdedigingsstrijdkrachten werden 27 vijandelijke vliegtuigen neergeschoten. Geallieerd offensief afleidingsmanoeuvre. BERLIJN, 26 Mei (CD). Het Duitsche Weermachtbericht, dat in den regel een overzicht g;eeft van de gebeurtenissen van den vo- rigen dag,-week Dinsdag van deze gewoonte af om uitvoerig melding te maken van een nieuwe fase in den strijd aan het Italiaansche front, welke in de vroege ochtend uren van deh 23sten Mei, elf dagen na de ontketening van het Geallieer de offensief aan het zuidelijk front met een zwaren aanval van het bruggehoofd van Nettuno uit was Jbegonnen. Zoowel uit de Duitsche Weermachtberichten der laatste we ken als uit de officieuse commen taren daarop blijkt, dat deze aanval voor veldmaarschalk Kesselring, den Duitschen opperbevelhebber aan het Italiaansche front, geeiï verras sing was. De enorme convooien, welke sinds maanden de Straat van Gibraltar passeerden, wezen al lang op een nadsrende grootscheep- sche actie in de Middellandsche Zee. De gemasséende artillerie en tank formaties langs dep Guardigliano en den Rapido konden voor de Duit sche legerleiding evenmin verbor gen blijven als de hergroepeering van het 8ste Britsche leger, dat in zijn stellingen langs den Sangro aan de Adriatische Zee slechts een» zwakke bezetting achterliet, om het gros zijner strijdkrachten in een brecden boog voor Casino te con- centreeren. Tenslotte werd er van Duitsche zijde herhaaldelijk op ge wezen, dat de hoeveelheden troepen en materiaal, welke de tegenstander den laatsten tijd in het bruggehoofd van Nettuno heeft bijeengebracht, onmogelijk alleen maar de verdedi ging van dit bruggehoofd ten doel kon hebben. Zóoals gezegd, heeft de geallieerde opperbevelhebber in Italië, generaal Alexander, zijn front, dat zich vgn de Middellandsche tot de Adriatische Zee uitstrekte, aanzienlijk ingekort door hét gros van het 8ste Britsche leger naar het Westen te dirigeeren, waar het een deel der stellingen overnam, die tot dusverre door, het 5de Amerikaan sche leger bezet werden gehouden. Om het gevaar, dat een „naadstelling" al tijd oplevert en waarvan de Duitschers al dikwijls handig gebruik hebben ge maakt, zooveel mogelijk te reduceeren laat Alexander het 8ste Britsche en het 5de Amerikaansche v leger thans als een gesloten eenheid opereeren met het gevolg,dat de namen der beide commandanten van deze legers,_ de ge neraals Wilson en Glark, in de versla gen der huidige campagne nauwelijks meer opduiken. Terzelfdertijd is er ook alleen nog maar sprake van het geal lieerde bruggehoofd van Nettuno en wordt dit bruggehoofd niet langer be schouwd als een sector Van het 5de •Amerikaansche leger, waaronder het steeds heeft geressorteerd, ofschoon het zoowel door Britsche als door Amerikaansche strijdkrachten werd gevormd. Mislukte landing. Volgens de laatste berichten hebben de geallieerden reeds een poging ge daan om in den rug der Duitsche troepen te landen. Deze poging mis lukte. Maar van Duitsche militaire zijde acht men het waarschijnlijk, dat het niet bij deze eene poging zal Eén doodvonnis gewijzigd in 1 5 jaar. Naar de Höhere SS-- und Polizeiführer „Nordwest" mededeelt, heeft het Polizei- standgeriöht te 's-He/togenbosch op 24 Mei 1944 aè Nederlanders Jan Roes, ge boren 8 Februari 1918 te Delft; Jan Noorda, geboren 10 September 1919 te Amsterdam; Willem Oosterheers, gebo ren 6 December 1918 te Groningen, ter dood #erojordeeld, omdat zij op 29 Maart 1944 te Groningen een overval hebben ge pleegd op een banklooper, om hem van een aanzienlijk bedrag aan geld te be- rooven. Het Polizeistandgericht heeft de daders beschouwd als geweldmisdadigers «en aangenomen, dat door de daad de openbare orde in Nederland verstoord kon worden. De daders hebben gehan deld in opdracht van een terreurorgani satie, doch hebben te hunnen eigen bate aanspraak gemaakt op een belangrijk aandeel in den te verwachten bult. Of-, schoon de daad door het beleid van den banklooper mislukt is, is met toepassing van artikel 1 van de Ordnungsschutzver- ordnung de doodstraf uitgesproken. Het vonnis, is na onderzoek van de gratiemo gelijkheid voltrokken. 's-GRAVENHAGE, 26 Mei. Naar de Höhere SS- und Polizeiführer ..Nordwest" mededeelt, heeft 't Polizei standgericht 's-Hertogenbosch op 24 Mei 1944 de volgende Nederlanders ter dood veroordeeld: 1. den ambtenaar Wilhelmus Berkel- mans, geb. op 31 Maart 1912 te Tilburg: 2. den textielfabrikant Robert van Spaendonck, geb. op 30 Juli 1916 *te Til burg; 3. den onderhopman bij den Neder- landschen Arbeidsdienst Johannes de Jong. geb. op 27 Aug 1916 te Vlaardlngen; 4. den ambtenaar Henricus Verbunt. geb. op 16 Dec. 1909 te Tilburg; 5. den bediende Carolus Aarts, geb. op 12 Sept. 1907 te Tilburg; 6. den kantoorbediende Barend Bus- nac, geb. op 12 Mei 1922 te Rotterdam; 7. den kantod?bediende Albertus Meintser, geb. op 14 Dec. 1920 te Amster dam. De veroordeelde Berkelmans heeft als ambtenaar bij het bureau van den bur gerlijken stand te Tilburg deel uitge maakt van een geheime organisatie en sinds jaren voor ondergedoken personen valsche persoonsbewijzen gemaakt. De vervaardiging van de valsche persoons bewijzen is met het oog op den aanzien lijken omvang beschouwd als sabotage volgens par. 1 van de Ordnungsschutz- vertyduung. Berkelmans heeft in Janua ri 1944 de veroordeelden De Jong, Ver bunt, Aarts, Busnac en' Meintser aange zet tot het vermoorden om politieke re denen van een Nederlandschen politie ambtenaar. De veroordeelde Van Spaen donck heeft deelgenomen aan voorbe sprekingen over den voorgenomen motord en zijn pistool ter beschikking gesteld Hoewel de moord door de oplettendheid van den Nederlandschen politieambte naar niet fs gelukt heeft het Polizei standgericht de op politieke grondsla gen berustende daad met gebruikmaking van paT. l, alinea 2 der Ordnurjggschutz- verordnung als een gepleegde daad be straft en tegen alle betrokkenen de doodstraf uitgesproken. De veroordeel den 1 de Jong. Verbunt en Busnac heb ben bovendien onbevoegd een vuurwa pen in bezit gehad. Het vonnis is na onderzoek van de kwestie van gratieverleening voltrok ken aan de veroordeelden Berkelmans, van Spaendonck, de Jong, Verbunt, Busnac en Meintser. De veroordeelde Aarts zag zijn doodvonnis gewijzigd in 15 jaren tuchthuis. 's-GRAVENHAGE, 26 Mei. - Naar de Höhere SS- und Polizeiführer Nord west" mededeelt, heeft het Polizeistand gericht J^-Hertogenbosch bp 24 Mei 1944 de volgende Nederlandsche burgers ter dood veroordeeld: 1. Den ambtenaar Harmen van Rossum, geb. op 22 Febr. 1917 te Bergen op Zoom. y2. Den student Cornells Anna Hendrik Wagtho, geb. op 10 Sept.1921 te Ber gen op Zoom. 3. Den kantoorbediende Petrus Adria- nus Juten, geb. op 6 Dec. 1918 te Bergen op Zoom. 4. Den bakkersknecht Jacob Everaërs, geb. op 5 Nov. 1917 te Tholen. geb op 9 Juli '21 te St Maartensdijk 5. Den landbouwer Jacob Jan Hage, De veroordeelde van Rossum heeft den overval op het distributiekantoor te Bergen op Zoom op 4 Maart 1944 moge- li1k gemaakt, door den daders den in zijn bezit zijnden sleutel tot het gebouw als mede epn teekening van het kantoor te overhandigen, terwijl hij tevens aan' voorbesprekingen over den overval heeft deelgenomen. De veroordeelde Wagtho heeft verscheidene vuurwapens, munitie en ontplofbare stof in zijn bezit gehad Hij he°ft als lid van een terreurorgani satie deelgenomen aan het in brand stekeh van een opslagplaats van de Wehrmaehtbezirksverwaltung te Bergen op Zoom op 4 Jan,, 1944, voorts door inbraak in den nachf van 29 op/ 30 Oct. 1943 opgeborgen radiotoestellen en op 26 Febr. 1944 een motorrijwiel ten behoeve van de terreurgroep gestolen. De ver oordeelde Everaers heeft aan' Wagtho een pistool met munitie, de veroordeelde Hage heeft Wagtho twee pistolen ver schaft. Beiden hebben geweten, dat Wagtho de wapens voor sabotagedoel- einden zou gebruiken. De veroordeelde Tuten heeft als 110| yan de terreurgroep .na de arrestatie van Wagtho diens wa pens uit een bergplaats weggehaald. Bij de motiveering van het vonnis van het Polizeistandgericht ls uiteengezet, dat voor het verschaffen van wapens 'aan leden van terreurgroepen alleen de doodstraf in aanmerking komt. Het vonnis is na onderzoek van de kwestie van gratieverleening aan alle veroordeelden voltrokken. RUIM BAAN VOOR HET JONGE GESLACHT. De titel van het door Max Blokzijl te houden politieke weekpraatje, dat Maandag 29 Mei over Hilversum I om 18.45 uur zal worden uitgezonden, is- „Ruim baan voor het jonge geslacht." Gisteren herdacht de heer. J. Bel terman, redacteur van de Kenne mer Editie van het Dagblad voor Noord-Holland te Beverwijk, zijn vijf-en-twintigjarig jubileum als journalist. Het is, zegt men, geen tijd om feest te vieren. Maar daar tegen over beweer ik, dat men maar ééns leeft en dat men een kwart-eeuw nog voor geen seconde over kan doen. Vandaar dit stukje. Vijf-en-twintig jaar journalist! Het beteekent: vijf-en-twintig jaar de worsteling met den geest en vijf-en-twintig jaar de worste ling met het woord. De eerste om de krant levendig, actueel en frisch te houde'n -en de tweede -om zijn artikelen lezenswaardig en pittig te maken. Een groot Franschman heeft eens gezégd, dat, elke schrijver en jour nalist een kemelharen pij draagt en hij had gelijk. Want er is geen zwaarder en ondankbaarder beroer» denkbaar dan dat van den dagblad schrijver, die> becritiseerd wordt door heele volksstammen en die door loopend op de wip der vijandschap zit, want één minder vriendelijk woord uit zijn pen kan een genera tie tegc-fi hem doen stormloopen. De producten van zijn moeizamen arbeid zijn ééndagsvliegen. In het gunstige geval wordt er den volgen den ochtend de boterham in ver pakt. Meestal echter worden zij -en vooralen dezen tijd van papier- nood nog denzelfden avond keu rig in achten gesneden en in een zeer nuttig, maar uiterst prozaïsch vertrekje van de woning aan een touwtje opgehangen. Belterman Jiced vijf-en-twintig jaar met eere zijn plicht; hij werd vijf-en-twintig jaar opgehangen. Het zij zoo. Hij moge zich gesterkt we ten door het feit, dat het ons allen ook den grootsten onder ons zoo vergaat. OVIDIUS. "to blijven. Te Berlijn wijst men er voor al op, dat de geallieerden van het bruggehoofd uit niet den gemaKke- lijksten weg, welke langs de kust leidt, hebben gekozen om zich met het 8ste en het 5e leger te vereenigen, maar dat zij op vri^ breed front in het Italiaansche binnenland trachten door te dringen, wat geen ander doel kan hebben dan de massa van de i. Duitsche strijdkrachten aan het zui delijk front in te sluiten. Ofschoon de strijd een felheid heeft bereikt, die het Duitsche Weermacht- bericht schier dagelijks, in dramatische bewoordingen schildert, en er vooral van geallieerde zijde massa's troepen, artillerie, tanks en vliegtuigen in actie zijn, welke Ifclechts met de groote veld slagen uit het 'laatste jaar van den eer sten wereldoorlog kunnen worden t r- geleloen, blijft men in bevóegde Duitsche kringen op het standpunt staan, dat het hier geen offensief in den werkelijken zin van het woord betreft, doch een zeer grootscheeps opgezette aflei dingsmanoeuvre, waarmee men Duitseh land wil dwingen lot de grootst moge lijke „slijtage" aan menschen en ma-" terieel, en het opstellen van reserves, die aan andere fronten moeten worden Vnttrokken, om op die manier zoo gun stig mogelijke voorwaarden in het le ven té roepen voor den beslissenden slag, die thans van dag tot dag zoowel in het Oosten als :n het Westen en het Zuiden kan0 los breken. De Berlijnsche ANP-correspondent meldde hedenmorgen: Met de samensmelting der geal lieerde strijdgroepen in het gebied van Nettuno en aan liet zuidelijke Itailaansche front is de strijd in een nieuw stadium gekomen. Het nieuwe front, dat van de kust ten noorden van Nettuno naar de uit monding van de Melfa loopt, wordt gemarkeerd door de steden Aprilia, Sezzo, Priverno, Vallecorsa en Pas- tena, die alle nog in handen der Duitschers zijn. Van de Melfamon- ding loopt het verder over Rocea- secca en Piedimonte tot ca, 5 km ten noorden van Cassino om vervolgens aan te sluiten op de oude frontlinie door het gebergte naar de Adriati sche zee. Intusschen zetten de geallieerden hun aanvallen zonder onderbreking voort en trachtei) zij kennelijk, het door hen bèhaalde tactische succes tot een stra tegisch succes uit te breiden. De om standigheid, dat ijet nieuwe frontver loop het gebruik van tanks op grootere schaal dan-" tot dusver mogelijk maakt, wordt door hen tenvolle uitgebuit. Duitsche berichten gewagen van on gewoon sterke pantserformaties, waar mede de Engelschen en Amerikanen hun aanvallen ondernemen. Bij deze aanvallen zijn twee zwaartepunten te onderkennen, een in het gebied ten noorden van Cistera en het andere in het Liri-dal. De aanvallen in het gebied van Cis terna beoogen klaarblijkelijk, door de Duitsche stellingen tusschen de Alba- ner- en Lepinii-bergen heen te breken in de richting van Velletri o»m ver volgens het Duitsche front in den rug aan te vallen en op te rollen. Tegelijkertijd trachten de Anglo- Amerikaansche strijdkrachten in het Liri-dai naar het noorden, in de rich ting van het Saccodal op te rukken__ Hun aanvallen concentreeren zich daar, waar de Melfa in de. Liri uitmondt en in het gebied van Roccasecca. Tot dusver hebben de geallieerde strijdkrachten het niet verder kunnen brengen dan tot de vorming van enkele bruggenhoofden op den noordelijken oever van de Melfa. De richting, waarin beide operaties zich ontwikkelen, doet'vermoeden, djt de opzet der geallieerden is, een tang beweging uit te voeren.» Omtrent het verloop van den strijd, die een buiten gewoon bloedig en verbitterd karakter draagt, is volgens Duitsche militaire kringen nog ni ts te zeggen, daar de gevechten nog in vollen gang zijn. 28 Mei: Zon op 5.27 uur, onder 21.48 uur. Maan onder 2.08 uur, op 11.14 uur. 29 Mei: Zon op 5.26 uur', onder 21.40 üurr Maan onder 2.37 uur, op 12.18 uur. .Ji

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Dagblad voor Noord-Holland: Alkmaarsche editie | 1944 | | pagina 1