DAGBLAD VOOR LetOpUwSaeck! Nog kan Nederland zijn lot beinvloeden Duits bruggenhoofd över de Maas Dus toch! 1 De Rijkscommissaris in zijn rede: Allen dienen de handen ineen te slaan om de nood te overwinnen Sumner Welles over Engeland Weermachtberichten Nieuwe successen in Lotharingen en Elzas Positie-verbetering in Koerland 'oofse regering in Lublin Russisch filiaal De strijd om Boedapest Nieuws in het kort Vroeger en Heden. Boodschap van Roosevelt aan hét Congres HOOFDREDACTEUR H. M. C. SCHRODER. Tijdelijke redactiebureaus N. V. „DE ARBEIDERSPERS", HEKELVELD 15, AMSTERDAM-C. TELEFOON 38811, TOESTEL 58. I47e JAARGANG No. 3 DINSDAG 9 JANUARI 1945 NOORD Verschijnt voorlopig Dinsdag, Donderdag en Zaterdag Uitgave Dagblad voor Noord-Holland N.V. Alkmaar Voordam C 9. Bureaux te Alkmaar, Den Hélder, Schagen, Hoorn, Beverwijk, /Koog a.d. Zaan. Losse nummers 1 cent Postabonné's die in deze omstandigheden moei lijk te bereiken zijn, kunnen wij hun blad thans niet toezenden. Zij kunnen dit aan vragen bij de verschillende bureaux. In ons volk heerst op het ogen blik grote beroering, die haar oorzaak vindt in de maatregelen van de Duitse overheid t.a.v. de arbeidsinzet. Een maatregel ove rigens die in zijn consequenties voor ons Nederlanders zeer ingrij pend is en ons daardoor zwaar treft. Het is echter fout de Duitse overheid hiervoor te hekelen, aangezien de bedoelde maatrege len een uitvloeisel zijn van de misdadige houding, die de Neder landse emigrantenkliek te Lon den heeft aangenomen Deze lie den toch hebben door net uitlok ken van de spoorwegstaking hier te lande, onder de valse voorspie geling. dat een spqedig einde van de oorlog (de genoemde termijn was drie dagen) verwacht kon worden, het eigen volk, dat onder bezetting leeft, een daadwerke lijke oorlogshandeling doen ple gen tegen die bezetting. Voorts heeft diezelfde emigrantenkliek het hare er toe bijgedragen, dat thans de in onze zuidelijke pro vincies levende mannelijke Ne derlanders onder de Engelse wa penen zijn geroepen en tegen Duitsland meé moeten strijden. Gezien deze tegenover Duits land vijandige houding heeft" de Duitse regering besloten tegen maatregelen te nemen, waardoor het uitgesloten wordt, dat de weerbare mannen In het bezette Nederland, wanneer dit nog eens „bevrijd" zou worden, eveneens de Engelse wapenen tegen Duits land opnemen. Zo ligt in het kort de situatie. Wij noemden de houding van de in Londen „regerende" Neder landers misdadig, omdat zij door hun parolen en valse voorspiege lingen het eigen volk steede meer in het verderf storten. V/ij gevoelen thans allen aan den lijve de gevolgen van de -pcorwegstaking. Gevolgen, die straks in die statistieken tot uit drukking zullen komen, waar het betreft de t.b.c., de zuigelingen- in kindersterfte. Daarnaast groeit een jong geslacht op, dat physiek slap zal blijven, doordat het ip DEN HAAG, 8 Jan. In deze voor ons volk ernstige ure heeft Rijk-commissaris dr. Seyss InqUart gesproken. In een uitvoerige radiorede heeft hij Zondagavond openhartig alle problemen aange roerd, waar ons volk thans mee worstelt. Klaar en duidelijk heeft hij zijn standpunt uiteengezet zonder nochtans het Nederlandse volk een gedragslijn voor te schrijven. Integendeeï: Hij Iaat aan onszelf de beslissing en daarom eindigt zijn rede met de woorden „Wat nu?" Hij stelt dus ons volk voor de vraag: „Wat wilt gij thans doen?" Wij zullen In deeerstvolgende dagen gelegenheid hebben op de bijzonderheden van deze rede in te gaan. Thans geven wij eerst een algemeen overzicht. Nieuwe ,,DuoS^ wonc'eren" zullen den vijand verslaan Allereerst behandelde de Rijkscom missaris het voedselvraagstuk. Hij her innerde aan de rantsoenen, die wij in het begin van het-, vorig jaar hadden, rantsoenen, die öns thans sprookjes achtig schijnen: 1800 gram brood en 70 gram meel, 150 gram vermicelli e.d., 250 gr. suiker, 125 gr. jam, 125 gram vlees, 146v'grarti boter, 50 gram kaas, ongeveer 3 kg. aardappelen en 1-J liter melk. Die rantsoenen hadden kunnen blijven bestaan tot de nieuwe oogst, omdat het Rijk voor al het uit- gevoerde voedsel een gelijkwaardige Invoer had toegezegd (b.v. graan voor groente). In het najaar echter is een grondige wijziging gekomen in de situatie. Er zijn daarvoor verschillen de oorzaken aan to wijzen: spoorweg staking, het uitvallen van de binnen vaart, dus vermindering van transport middelen. Maar ook andere oorzaken: Het Rijk kon door de veldtocht in Frankrijk en de bomaanvallen in West-Duitsland voorlopig minder aan voeren dan in de bedoeling lag, de weermacht moest door het wegvallen van treinen en schepen zich in het land zelf gaan voeden, de boeren wer den ongerust en hielden hun produc ten vast, de vijand vernielde Walche ren en ook Zutd-Beveland en Brabant vielen weg als verzorgers. Zodoende ontstond een situatie, waarbij de ver antwoordelijke Nederlandse autoritei ten slechts zeer Kleine rantsoenen ter beschikking konden stellen. Wanneer echter alle delen van de bevolking zich tot het uiterste in spannen, is een verhoging mogelijk tot 1400 gram brood, 125 gram vlees, s'n groei en ontwikkeling belem-- JfW gr. olie, 50 gram kaas en zeker merd wordt door een tekort aan opbouwende grondstoffen. Dit, lezers, hebben wij te dan ken aan de misdadige hou ding-van Gerbrandy c.s. Nog is echter de maat niet vol. Nauwe lijks hingen in ons land de aan plakbiljetten, betrekking hebben de op de melding voor de arbeids- nzet, of pro-mpt'-gaven de Neder landse regeerders in Londen het parool uit: „Niet melden", de vérkgevers er daarbij op wijzen de, dat zij hun personeel van de nelding vandaan moeten houden, aangezien zij anders als collabo- .■atetirs beschouwd zullen worden en na de oorlog hun gerechte draf daarvoor zullen ontvangen. Hiermede wordt het Nederland se volk wederom in een hoek ge- 3 kg. aardappelen, waarbij echter zekere voorwaarden vervuld moeten zijn (geregeld dorsen, geregeld ver voer, geen verkoop in de zwarte han del enz.) Het allerbelangrijkste blijft aller bereidwilligheid al het moge lijke te doen. Toen b.v de leider van de afd. vervoer van het departement van Waterstaat onderdook, aldus de Rijkscommissaris, gaf dat een verlies van minstens twee weken tijd. Mag hij daarvoor het grootkruis van een huisorde verwachten? Biet cijfers bewees de Rijkscommis saris, dat er op dit ogenblik scheeps- ruimte voldoende is, alle Duitse auto riteiten hebben hun medewerking toegezegd, het komt hier op de schip pers aan. Nadat de Rijkscommissaris gewezen liad op de schrijnende tegenstelling tussen de bevredigende voedselvoor ziening gedurende meer dan vier ja ren Duitse bezetting en de voedsel- nood ln de door Engelsen, Amerikanen en bolsjewieken bezette gebieden. .apt, want, zoals bekend, kal het sprak hij over de werkloosheid, :et-m?lden door de bezettende die in de bezettingstijd verdwenen is. Jverheid beschouwd Worden als ibotage met alle gevolgen van- dieh. De Gezondheidstoestand De gezondheidstoestand van het Ne- Het js verbazend eenvoudig derlandse volk is, zoals met cijfers anuit de veilige vluchtplaats de chtergeblevenen. die zich in de branding bevinden, te gelasten lit te laten en dat te doen. Maar r wordt geen rekening mede ge houden, dat het achtergebleven oïk, dat zieh in deze wereld evolutie ondanks alles wenst taande te houden, «het deze last- evingen, parolen en gemene in- luisteringen te gronde gericht wordt, opgeofferd wordt aan de i'.olitike inzichten, die in Mei f™ nog opgeld deden, doch viqoiri 4oor de feiten zijn achter- w ,')Men zie ook het artikel veilfhiinpiifi "bevr«de" Nijmegen ei nei^e blad Dp Gelder lander", eldet5 - ^eiaer ïh dit blad.) werd aangetoond, eer beter dan slech ter geweest, als men de bezettingsjaren vergelijkt met de jaren 19141918. Toen steeg b.v, het sterftecijfer van 12,4 tot 13,1 om ln 1917 door de griep epidemie 17,1 te bereiken. Nu steeg het cijfer in 19401945 van 9,5 op 10. De besmettelijke ziekten zijn zelfs minder geworden. Sterker nog spreken de cijfers van huwelijk ,en geboorte. Tijdens de oorlog 19141918 zijn die tot op de helft gedaald. Van 1940 tot 1943 zijn ze gestegen van 20,8 tot 23 p.m. De bevolking van Nederland steeg ln 1943 voor het eerst boven de 9 mil- lioen. De oorzaken zijn het verdwijnen dér werkloosheid, een betere regeling der belastingen, kinderbijslag ,en in het algemeen de zorg voor de kinder rijke gezinnen. Hoewel de belastingen moesten worden verhoogd, de inkom stenbelasting b.v. tot het drievoudige, betaalt een gehuwd arbeider of kleine ambtenaar met drie of vier kinderen thans minder Inkomstenbelasting dan in 1939. Al deze maatregelen leidden er toe, dat de* Nederlandse bevolking de toekomst met vertrouwen tegemoet zag. En toch beweert de vijandelijke pro paganda, dat het Nederlandse volk on der een onbeschrijfelijke druk, onder terreur geleefd zou hebben. De proef ,0?e0i£2ïtia „va? Engeland zal aan N nf^Taten3' Roeten ons niet laten verblinden door datgene, wat men ons van overzijde van het Kanaar ais de enige waarheid tracht aan te prijzen, want zij, 'die dit doen kennen de verhoudingen in ons land niet meer, begrijpen niets van het enorme drama, dat zich' 'fspeelt op het Europese conti nent, waarin wij onze rol, ons opgelegd door de ijzèren wetten van'het zelfbehoud, hebben te het ~etade'Tan^a^S™ niet veel pe en. overeenkomst meerve?tonen met die Slechts als wij de weg gaan. die Yan 1339. aldus verklaarde naar Reu- de geschiedenis de laatste Jaren ul* New York meldt de vroegere leeft gestippeld én ons daarbij Amerikaanse' onderstaatssecretaris "taten ieiden door het verstond Sumner Welles m een Donderdag j.i. dat S rtat Ln v,ersta,nd- gepubliceerde brochure onder de titel mn ïSi- ?oln ping „Vredeshandboek van een intelligen- aan Mei 1940 voor altijd uitgeslo- ten Amerikaan", ten is, dan zullen wij een betere In deze brochure verklaart Sumner ipekomst zien verrijzen dan wan- Welles o.m., dat wanneer Engeland neer wij het doornige pad zouden zi-'n voor-oorlogse levensstandaard blijven volgen, dat men ons van wil handhaven het voor lj milliard' Engeland uit wijst en dat uitein dollar per jaar meer moet exporte- deiijk doodloopt in de chaos ren dan in 1939- waarbii eefl v°or" Daarom let nn TTw Rae-vi oorlogse waardering moet' worden Daarom, let op uw baeck! aangenomen. Engeland moet zijn uit- Schr TOer verdubbelen of de levensstan daard zal aanzienlijk zinken. Aange zien geen volk zich na jaren van ont bering op het gebied van voeding, kleding en woning zal tevreden stel len mét een verlaagde levensstan- i aaId' zal het Probleem voor Enge- ,a'ld enorm zijn. De moeilijkheden worden nog meer gecompliceerd door e?i?heid van de geblokkeerde op de som leveren vooral twee bevol kingsgroepen. die het meest weerloos staan tegenover ruw optreden en ge brek aan discipline, n.l. de kinderen en de vrouwen. Overal kan men echter zien, aldus de Rijkscommissaris, hoe onbevangen de kinderen den Duitsen- soldaat tegemoettreden. En kon .niet elke Nederlander vaststellen, dat vrouwen en meisjes in de donkere win termaanden 's avonds onbekommerd alleen op straat lopen of fietsen? In Brabant schijnt dat volgens radiobe richten anders te zijn. Ook hoort men wel zeggen, dat de rechtbanken onder druk zouden staan. Nooit is echter pressie op de rechters uitgeoefend, hoejvel deze soms bij ern stige vergrijpen opvallend lichte straf fen oplegden. Alleen werden rechters, die weigerden verder te werken, ont slagen. Wie dienst weigert, verliest zijn post. De nieuwe rechtbanken, wel ke werden ingesteld, hebben zeer be vredigend gewerkt en tot de politieke ontspanning bijgedragen. Wat de bij zondere Duitse rechtbanken aan ga at. kan worden vastgesteld, dat het aantal ter dood veroordeelden, ook als-men er de gevallen van doodschieten bij verzet bij rekent, minder bedraagt dan het aantal slachtoffers van een enkele Engels-Amerikaanse terreuraanval op de stad Nij-megen. Het principe der bezettingsmacht was, de Nederlanders ln hun particu liere leven zoveel mogelijk ongehinderd te laten en. de politieke activiteit in zoverre te controleren, dat er geen vijandige actie uit ontstaat. Een Ame rikaans politie-officler zeide dezer da gen, dat hij niet in Duitsland kwam voor een bezetting van orde, maar voor een bezetting der verovering. Wat zegt de Nederlander van de Duitse be zetting? Wat zij er een van verovering of een van orde? De maand September Over de gebeurtenissen van Sep tember zei de Rijkscommissaris, dat voordien vele Nederlanders, vooral Hollanders, liever afwacht ten, hoe de strijd tussen de grote mogendheden zou aflopen. Dat kan nu niet meer en het heeft wel licht dit voordeel, dat Nederland door het lijden en het overwinnen van eigen nood bewust en met overtuiging kan intreden in de kring dergenen, die in de toekomst zullen beslissen over het lot van ons continent. Het was mogelijk geweest, ook in deze tijd met uiterste discipline veel te redden. In plaats daarvan kwam de georganiseerde sabotage. Het signaal daartoe was de spoorwegstaking, waar op de heren in Londen vreselijk trots schijnen te zijn. De feiten zijn de vol gende: geen spoorwegman is vervolgd, de stakers zijn ontslagen. Zij zullen alleen dan en in zodanige omvang weer aan het werk kunnen komen, als de bezettende macht doelmatig acht. De verantwoordelijke leiders zuilenter verantwoording geroepen worden, maar de bezettende macht heeft daar 'ech ter geen haast mee. Over eventuele hulp van het Rode Kruis zei de Rijkscommissaris, dat de thans ln het vooruitzicht gestelde hoe veelheden niet van veel betekenis zijn Wanneer men van de 21 i 3 milliard gulden bezittingen ln het buitenland levensmiddelen kocht in Argentinië en een deel van de 11 miilioen ton scheepsrulmte met eigen bemanning naar Holland liet varen, behoefde nie mand hier honger te lijden. Waarom ■gebeurt dat niet? Door de blokkade? Of willen de .Nederlanders in het bui tenland dat niet? Over de reorganisatie van het Rode Kruis hier te lande zei de R.K., dat het noch in de bedoeling ligt, uit het Nederlandse Rode Kruis een nat.-soc. partijorganisatie te maken, noch er een Duitse instelling van te maken. Door de Septembergebeurtenissen lijdt het land ook sterk aan gebrek aan kolen. Dat is misschien nóg ern stiger voor Nederland dan het voed selgebrek. Het Rijk heeft zich bereid verklaard, de kolen te leveren, die nodig zijn voor het allernoodzake lijkste energie en voor de openbare verzorglngsbedrijven. De helft alteen al is nodig om het land droog te hou den. De vraag is nu maar: hoe krij gen we de kolen hier. In elk geval is de uiterste zuinigheid in heel het land noodzakelijk. Radeloos maar niet redeloos Zeker is het dat Holland thans in nood geraakt is. Ja tot radeloosheid is vervallen. Misschien leidt dit er toe, dat men nu alleen gaat denken aan de belangen van land en volk zonder zich te laten remmen door overwegingen, die niet meer tradi tioneel .kunnen heten, doch reaction- nair. In elk geval geloof ik, aldus de R.K., dat thans vóór alles het eensgezinde streven naar orde moet ontwaken, want de enige weg om in de huidige situatie stand te houden, ligt daarin, dat allen de handen ineenslaan om de nood te overwinnen onder een richtinggevende leiding, die geheel uit Nederlanders bestaat. Va Duitse zijde zou deze alle mo gelijke steun ontvangen. Daarna sprak de R.K. over het wegvoeren van fabrieksinstallaties en voorraden en over het oproepen van de 17 tot 40-jarige Nederlanders voor de ajtaeidsinzet. In deze totaalste van alle oorlogen moet alles wat bruik baar is, beschouwd worden als be- Uit het Hoofdkwartier van den Führer maakte het opperbevel van de Weermacht op Januari bekend Bij Wanssum in zuidoostelijk Nederland hebben onze troepen de laatste dagen een bruggenhoofd over, de Maas gevormd en alle tegen aanvallen van de derde Engelse divisie met zware verliezen voor den vijand afgeslagen. 9 In de noordelijke Ardennen zijn gisteren de aanvallen der Ameri kanen onder de indruk van hun zware verliezen der vorige dagen geluwd. In het gebied van -Bastogne gelukte het onze formaties, ondanks taaie vijandelijke tegenstand, nieuwe steunpunten uit de vijandelijke frontbocht rondom de stad Los te breken. De gevechten in Lotharingen en de Elzas brachten nieuwe successen aan onze troepen. Tegenaanvallen langrijk voor de oorlog. Daaronder der inmiddels aangevoerde Ameri- valt ook, hetgeen Duitse burgers be- kaanse formaties zijn mislukt ten hoeyen wegens de terreurbombarde- noordwesten van Rohrbach, alsmede menten. Als thans fabrieken in Ne- aan de daluitgangen der Beneden- derland stilliggen, wordt het nood- Vogezen. Bij Philippsburg is een ves- zakelijk te zorgen/dat ze elders weer 1 ting der Maginctlïnie met de gehele kunnen werken. Uitvoerig sprak de Amerikaanse bezetting gecapituleerd. R.K. over de opvordering, van de in de Rijnvlakte ten noorden van jeugdige arbeidskrachten in verband het 'Bos van Hagenau hebben onze met de schending der capitulatie- troepen talrijke plaatsen bevrijd en voorwaarden en het inschakelen der hun bruggenhoofd ten noorden van verzetsbeweging bij militaire opera- Straatsburg ondanks vijandelijke ties. Hoewel liet gerechtvaardigd zou I tegenaanvallen versterkt. In het wes- zijn, de weerbare mannen zonder i ten weiden gisteren 73 vijandelijke meer weg te voeren, heeft men de tanks stukgeschoten, terwijl talrijke arbeidsinzet gekozen. Deze geeft de stukken geschut en pantserafweer- betrokken personen en hun gezinnen bepaalde sociale voordelen De Duif- sers van die leeftijd dragen veel zwaardere lasten, zij staan trou wens voor het overgrote deel aan het front. De wijze van uitvoering dei- maatregelen tot de arbeidsinzet vin wapens werden buitgemaakt. Luik en Antwerpen liggen onder ons iange-afstandsvuur. Italiëfront In midden-Italië ondernamen de den ook de Duitsers niet aangenaam Blitten Sferen afzonderlijke ver- oen ook ae Duitsers niet aangenaam, in de Rómnena.. men moge echter bedenken, dat dui zenden in het Rijk onder de t-er- reurbombardementen het vaak nog veel erger hebben. De directe oor zaak van de. moeilijkheden ligt in het verzet der Nederlanders Bestond die niet,, dan kon men rustig groep voor groep de betrokken mannen oproepen .en laten afreizen Het. is niet mijn bedoeling, aldus de R.K, iemand dè schuld te geven. Ik wilde alleen een verklaring geven van het geen -geschiedt. De ineenstorting van het Riik zou de bolsjewisering van Europa beteke nen. Dit was het volgende punt in de rede van den Rijkscommissaris, waar bij hii uitvoerig Inging op de gebeur tenissen in de z.g. bevriide gebieden, in het bijzonder Polen en wees op de dwaasheid om te geloven ln een de mocratisch Rusland. Stalin verlangt de macht over Duitsland. Daartegen over is de nat. soc. vernieuwingsbewe ging van den Führer de bevestiging van de Duitse taak bij de verdediging van het avondland. Tegenover de Anglo-Amerikaanse vrijheidsbegrippen, die dadelijk ver vliegen, als er belangen bij in het spel komen, stelde de R. K. de Duitse op vatting van de vrijheid in de zin van bewuste verbinding van rechten en plichten onder het gebod der verant woordelijkheid. „Wij strijden voor de gelijkheid der gelijken", voor gelijk recht en tegen bevoorrechting wegens stand of klasse. Er behoort slechts één criterium te ziin: wat presteert de man? Wij willen vrijheid van het ge loof voor iedereen en dulden niet. dat men met de godsdienst politieke zaak jes tracht te doen. Alle vrijheid berust ten -slofte op het gebod van de ver antwoordelijkheid tegenover onze ge meenschap De Anglo-Amerikanen willen niet, dat elk op zijn wijze zalig wórdt, dus gaat de strijd verder. Onze striid voor de vrijheid is tegen niemand gericht, die onze vrijheid eerbiedigt, hij wordt gestreden voor -allen, die een recht vaardige orde wensen m volkse ge meenschap. Met steeds nieuwe „Duitse wonderen" zullen de tegenstanders ver slagen worden. Is het nu niet beter, zo vraagt de R. K. het Nederlandse volk, zich aan de feiten te houden en de eigen toekomst niet afhankelijk te'ma ken van de vernietiging van anderen, maar te streven naar gemeenschappe lijke opbouwende arbeid? „Voor de Nederlanders bestonden er drie mogelijkheden om in het huidige conflict positie te kiezen, want afzijdig staan is onmogelijk: of met het Rijk zijn strijd te voe ren,: of in onverstoorbare discipline on der een bezetting van orde de beslis sing af te wachten of na het binnentreden in het oor logsconflict de moeilijkheden en ge varen ener bezetting der verovering te dragen. Ongetwijfeld zijn thans al heel wat beslissingen gevallen, die de weg schijnen te bepalen. Desondanks be zitten de Nederlanders ook thans nog de mogelijkheid hun lot te beïnvloe den. „Wat nu?" Naar uit New York gemeld wordt sterlingsalcü.- 2 leeft Karl Rozmarek, de president van het Pools-Amerikaanse verbond, een verklaring uitgegeven, waarin hij zich stelt achter de Poolse regering te Londen en hear .den- enigen lega- ien woordvoerder van het Poolse volk" noemt. In deze verklaring wordt J.m. gezegd: de Polen onder ttussjsche bezetting kunnen niet vrij •a drukking geven aan hun wil en Dr:slissen voor een regering, noch .ri.unnen dit de Poolse soldaten in island, wier families met geweld in bibene vastgehouden worden Voor "5nJ?eldu het: Voer het bevel uit of steri. Het. comité van Loeblin is een Tviissisch filiaal, dat Rusland alleen om der wille van het Russische pro- -Ut heeft opgericht Sumner Welles houdt zich vervol gens bezig met de politieke gevolgen van de oorlog en schrijft dat de op komst van het nationalism" in de ge hele wereld ongetwijfeld het koloniale overwicht, dat Engeland' eens bezat zal verminderefi. Of men nu de valu ta, de handel, de buitenlandse lenin gen of de levensstand.aard in ogen schouw neemt of aan de veiligheid van het imperium dénkt, het lot van Engeland zal niet langer meer' afhan kelijk zijn van de eigen wil van En geland. De evenwichtspolitiek, welke het leidende beginsel in Engeland is geweest sedert 1688 in de internatio nale betrekkingen, kan zijn eigen vei ligheid en grootheid niet langer ga randeren. Oproep leden Jeugdstorm Het Stafkwartier van de Natio nale Jeugdstorm is gevestigd te Assen, Torenlaan 4, tel. 2413 (na 18 uur 2504). Ieder lid van de Nationale Jeugdstorm dient zich per om gaande schriftelijk of persoonlijk met de navolgende gegevens aan bovenstaand adres te melden: naam, voornamen, geboorteda tum, geboorteplaats, rang, func tie, stamboeknummer, jeugd storm, datum van inschrijving, voormalig adres, huidig adres! waar en hoe ingezet. - Deze oproep geldt ook voor le den van bijzondere afdelingen zoals de Marine Jeugdstorm. Huizenblokken worden forten Tienduizenden Hongaarse en Duit se soldaten en vrijwilligers verande ren vlak achter het front steeds weer huizenblokken in verdedigings installaties, zodat de afweerring, die door de buitenwijken loopt, van uur tot uur bl-eder wordt. Wanneer een stukgeschoten steunpunt opgegeven moet worden, vinden de strijders steeds vlak daarachter stellingen, loopgraven en barricadèn. De troe pen verdedigen elke vierkante meter grond verbitterd. De Duitse en Hon gaarse leiding beschikken over vol doende snelle en gepantserde forma ties, welke zij tijdig naar de brand punten van de geweldigste afweer- slag, die ooit, op Hongaarse bodem werd gevoerd, overbrengen. Het zwaartepunt van" de bolsjewis tische stormloop, waarvoor aanzien lijke delen van twee legergroepen moesten worden geconcentreerd, ligt nog steeds in de oostelijke front sectoren, terwijl op de heuvels ten westen van de stad slechts enkele bataljons storen en op het Csepel- eiland in het zuiden en op het Szen-, tendreeiland in het noorden slechts zelden gevechten plaatsvinden. De sowjetartillerie, wier munitiegebruik bij het begin -van de belegering tij delijk zeer groot was, moest reeds vrij lange vuurpauzes houden, daar de aanvoer niet met de eisen in overeenstemming is. Alleen de be schieting met granaatwerpers is on veranderd gebleven. Bomaanval op Franse stad De Britse luchtmacht heeft giste ren terreuraanvallen gedaan op de Franse stad Royan, ten Noorden van de monding der Gironde. Minstens viervijfde deel der stad werd volko men verwoest. Volgens de bevoegde autoriteiten bedraagt het aantal doo- c.en meer dan duizend. Amerikaans convooi aangevallen Volgens een "bericht van het kei zerlijke hoofdkwartier werd op 5 Januari een krachtig beschermd con- voio waargenomen ten Westen van het .eiland Luzon. Speciale afdelin gen van de Japanse luchtmacht boor den in een onmiddellijk ondernomen -aanval twee vliegdekschepen en een slagschip in de grond. De Tijgertank Het D.N.B. verneemt uit militaire kringen, dat een Duitse Königstiger gemiddeld negen Sherman-tanks bui ten gevecht stelt alvorens hij zelf de strijd moet opgeven. Hij is niet onkwetsbaar, maar gaaf met de Ame rikaanse tanks om als Me kat met de muis. geefse aanvallen in de Rómagna. Tussen het Meer van Comacchio "én de Adriajische kust duren zware ge vechten voort. Oostfront In Hongarije heeft het dappere garnizoen van Boedapest hevigê aan vallen der bolsjewieken afgeslagen. Ten noorden van de Donau is de vijand aan het Gran-front met ster ke strijdkrachten tot de aanval over gegaan. De meeste aanvallen bleven in ons vuur stekeh. Bij de verbitter de gevechten om de afgrendeling ener vrij diepe, penetratie ten noor den van de Donau werden volgens de voorlopige berichten 23 vijande lijke tanks stukgeschoten. In het zuidelijke grensgebied van Slowakije zetten de bolsjewieken hun aanvallen met plaatselijk ge concentreerde strijdkrachten, vooral bij Pukanec, Blauenstein en Lucenes voort. Zij leverden hun geen noe menswaardige resultaten pp. In Koerland drongen onze troepen benoorden Doblen diep in het vijan delijke hoofdgevechtsterrein. De ge vechten zijn daar in volle gang. 1 Luchtoorlog Amerikaanse gevechtsvliegtuigen, die gisteren overdag hun terreuraan vallen op West-Duitsland en het ge bied van Rijn en Main voortzetten, wierpen bommen uit vooral op de binnenstad van Mannheim en Worms. In de avonduren troffen de Britten overweg'-nd woonwijken,van Hanau en Neuss. Door strijdkrach ten der luchtverdediging werden 25 Anglo-Amerikaanse vliegtuigen, in hoofdzaak viermotorige bommenwer pers, neergeschoten. Het gebied van Groot-Londen ligt onafgebroken onder ons vergeldmgs- vuur. Zeeoorlog In de strijd togen het vijandelijke ravitailleringsveikeer hebben onze duikboten in da eerste dagen van Januari vijf schepen met een geza- mijlijke inhoud van 36.400 b.r.t. als mede vijf torpedojagers en geleide- vaartuigen in dfc*%! ond -geboo: d. Een ander schip werd getorpedeerd. On der de tot zinken gebrachte schepen bevond zich een groot troepentrans portschip van 11.000 b.r.t. Het is ge zonken voor Cherbourg. München zwaar geteisterd Uit het Hoofdkwartier van den Führer maakt het Opperbevel van de Weermacht op 8 Januari bekend: Aan de noord- en zuidwestflank van de frontbocht tussen Maas en Moezel handhaven zich onze forma ties in felle gevechten4 tegen de weer beginnende doorbraakpogingen van het met Engelse divisies versterkte eerste Amerikaanse leger. Zij vernie tigden wederom talrijke vijandelijke tanks. Oostelijk van Bastogne be haalde de vijand generlei successen meer, doch werd door onze aanvallen nog verder teruggeworpen. In de zuidelijke sector van het Westelijk front hebben de gevechten in de Elzas en aan de Bover-Rijn een vrij grote omvang aangenomen. Ten zuiden van Weissenlburg zijn onze troepen in de Maginotlinie binnenge drongen. Ten zuiden van, Straatsburg werden in een verrassende aanval ten westen van de .Rijn naar het noorden de vijandelijke verdedigingswerken opgeblazen. In vergeefse tegen"-n- vallen van snel verzamelde strijd krachten verloor de vijand 14 tanks. Bovendien werden meer dan 100 vij andelijke motorvoertuigen vernietigd. Luik en Antwerpen liggen onder aanhoudende lange-afstandsbeschie- ting. In Italië ontstonden gisteren aan het gehele front slechts afzonderlijke verkenningsgevechten. In Hongarije hebben troepen van het leger en van de Waffen-g in felle aanvalsgevechten van verschei dene dagen de vijandelijke stellingen doorbroken en ten noorden van het Vertesgebergte in oostelijke richting tot 40 km. terrein gewonnen. Gran werd heroverd. In het verloop van deze succesvolle operaties werden tot dusver 159 tanks en 425 stukken ge- sclfut vernietigd Of buitgemaakt. De vijand leed zware verliezen aan do den en gewonden. De gevechten du ren voort. De dappere Duits-Hongaarse bezet ting van Boedapest houdt stand te gen de van het oosten uit stormlo pende bolsjewieken. In het zuidoos telijke stadsdeel Kis-Pest woeden ver bitterde straatgevechten. De beide laatste dagen werden in het vijande lijke penetratiegebied benoorden den Donau 101 tanks, grotendeels door de „Pantzerfaust" vernietigd. Een pantserdivisie schoot daarvan op één dag 58 tanks met strijdmiddelen voor de korte afstand stuk. In het zuidelijke grensgebied van Slowakije werden door eigen tegen aanvallen onze stellingen verbeterd. In Koerland wierpen onze troepen ten noorden van Doblen, ondanks toegenomen verzet de bolsjewieken verder terug. Volgens de voorlopige berichten werden bij deze gevechten meer dan 500 gevangenen gemaakt er. 58 tanks alsmede 128 stukken geschut van allerlei aard vernietigd of ver- overij. Amerikaanse terreurformaties vie len gisteren overdag het westelijke en zuidwestelijke Rijksgebied aan. We derom waren overwegend woonwijken het doel van haar bombardementen. Bij twee op elkaar volgende nachte lijke terreuraanvallen van de Britten op de hoofdstad der beweging werd zware schade aan de huizen, vooral in de binnenstad van München, ver oorzaakt en werden talrijke cultuur monumenten verwoest. Strijdkrach ten der luchtverdediging schoten 27 viermotorige bommenwerpers omlaag. Het vefgeldingévuur op Londen duurt voort. In voorbije tijden voelde een meisje zich diep ongelukkig tenminste in vele gevallen wanneer zij alleen, zonder de glo rie van één of meer broers, door het leven moest. Nog dieper on gelukkig voelde zij zich als zij, om het eens huiselijk uit te druk ken, geen „galant" had en met de angst in het hart rondliep, dat zij voorbestemd was voor de oudevrijstersstand. Dat is tegenwoordig een weinig anders. De zorgelijke gezichten hebben de meisjes-met-broers en de nóg zorgelijker gezichten trekken de maagden-met-verloofden. Het is begrijpelijk. Begrijpelijk is het ook, dat de muurbloempjes in de balzaal des levens alsjeblieft, vandaag aan de dag is er bal! met een vleugje blijdschap ln hun ziel denken aan hun noodlot van vroeger! Ja, tussen vroeger en heden gaapt een brede kloof. OVIDIUS. Anglo-Amerikaanse verliezen boven Duitsland De Duitse luchtafweer heeft in de laatste honderd dagen rond 4000 Anglo-Amerikaanse vliegtuigen neer geschoten. De Britse admiraliteit heeft Volgens Reuter vanavond meegedeeld, dat de Engelse torpedojager Aldenham .ver loren is gegaan. Het schip was in 1942 in dienst gesteld en opereerde voor namelijk op de Middellandse Zee. Volgens een Reuterbericht uit Washington heeft president Roose velt een boodschap tot het congres gericht, 'waarin hij onder meer zegt, dat regering en volk een verwach ting hebben. Het volk hoopt op de vrede. De tegenwoordige oorlog moet worden uitgevochten. Alles staat op het spel. Men twist niet om de vraag van de eindoverwinning en' ook ïjiet om de kosten. Maar, aldus Roosevelt, onze verliezen zullen zwaar zijn. De geallieerden zullen tot de eindoverwinning gemeenschappe lijk strijden. Zij hebben een jaar achter de rug, dat eindigde met een tegenslag voor hun wapenen. ^Roosevelt zegt overigens, dat gene raal Elsenhower zijn volste vertrou wen heeft. Het is zeer wel mogelijk, dat de tegenstander verdere pogin gen zal ondernemen om door de ge allieerde linies te breken. Nocit mag men de fout maken aan te nemen, dat de Duitsers verslagen zijn, voor de laatste van hen „gecapitu leerd" heeft. In Europa zal men de aanval, in weerwil vans tijdelijke tegenslagen, hervatten. Kritieke faze Roosevelt zegt verder: „Wij heb ben thans de meest kritieke faze van de oorlog bereikt.' Het is zeer goed mogelijk, dat de Duitsers „hun duik boten verbeteren". Onlangs hebben zij reeds de activiteit hunner duikboten versterkt. De slag op de Atlantische Oceaan vereist voortdurende waak zaamheid". De president verlangt een uitbrei ding der oorlogsproductie. De gealli eerden hebben een voortdurende be hoefte aan nieuwe wapenen. Elke Amerikaan, die in een wapenfabriek Werkt, moet bij zijn werk blijven en andere burgers, moeten in de wapen industrie gaan werken. Met Jïetrek- king tot de stakingen der laatste maanden zegt Roosevelt: „Ons volk moet betalen voor allen, die hun plaats in de fabrieken verlaten, en wel met het leven en bloed van onze zonen. Vele belangrijke productie plannen met snel toenemende behoef ten worden tegenwoordig belemmerd dqor het gebrek aan werkkrachten." Roosevelt herinnert er aan, dat hij het vorige jaar het Congres heeft aanbevolen, een wet over de nationale dienstplicht aan te nemen om de vol ledige productie der wapenindustrie te waarborgen. Deze aanbeveling, zo zegt hij, heeft geen' ^volg gehad, waarom hij zich thans opnieuw tot het congres wendt om de betreffende maatregel zo spoedig mogelijk te doen invoeren. Ten aanzien van de buitenlandse politiek verklaart de president, dat zich tegen het einde van de oorlog natuurlijk meningsverschillen onder de geallieerden zullen voordoen. „Wij mogen niet toegeven, dat deze mee- ningsverschillen ons van elkander scheiden. De Verenigde Staten zullen niet aarzelen him invloed aan te wen den, om, voor zover het menselijker wijs mogelijk is. de verwezenlijking van de beginselen der Atlantische Charta te waarborgen." Bezorgdheid Met betrekking tot d.e moeilijk heden tussen de Verenigde Staten en hun bondgenoten, speciaal onder de „bevrijde" volken, zegt de President: „Ik zou niet openhartig tot u spre ken, als ik.niet toegaf, dat wij over vele punten in dit opzicht bezorgd zijn, b.v. over de Griekse en Poolse moeilijkheden. Deze aangelegenheden zijn echter niet zo gemakkelijk en eenvoudig te behandelen als enigen ons willen doen geloven. Met het oog op de binnenlandse onrust in menig land is het moeilijk te raden, welke soort regering het Volk werkelijk wenst." economische en sociale opbouw." Tot zover mr. Dotobelman in „De Gelderlander". Uit dit betoog ziet men hoe sterk de idee van het nieuwe socialisme in Europa ook-in Nederland iifee'ft wor- telgevat in kringen, die aanvankelijk zo vreemd stonden tegenover het na- tionaal-socialisme, dat deze nieuwe gedachte bracht. Hoe sterk het besef van do noodzakelijkheid ener nieuwe so- cióle ordening ook jra ons land is geworden in de afgelopen jaren, blijkt uit een artikel in „De Gel derlander", welk blad thans in het „bevrijde" Nijmegen ver schijnt. In dit blad, schreef mr. R. Dobbelman op 20 December een artikel, waaraan wij het vol gende ontlenen: •„Juist in deze oorlog bleek duide lijker dan ooit, dat ook op econo misch terrein de arbeid wei de bij uitstek scheppende kracht is. „Zender kapitaal wave wellicht een oorlog moeilijk, zonder arbeid ten enenmale uitgesloten. Werkgever en werkne mer kwamen tot inzichten, die de waarde van beide partners hopelijk in de toekomst beter tot zijn recht zullen doen komen. De voor de oorlog dikwijls .bgstaande wérkelijke of ver meende belangentegenstellingen ver dwenen tijdens de bezetting goeddeels. Moeten wij", aldus Dobbelman, „na het opmaken van deze bezettingsba- lans dit alles als tijdelijk en ooriogs- verschijnsel beschouwen? Van harte hopen wij, dat deze goede gesteldheid des geestes schone perspectieven zal vormen voor een maatschappelijke opbouw, die de tegenstellingen moet overbruggen." „Maar waarom teruggekeerd tot de opgeheven vakorganisaties, zowel van werkgevers als van werknemers? Zul len deze de vroegere tegenstellingen niet wederom doen herleven? Indien dit het geval ware, zóu inderdaad de klok worden teruggezet. Alhoewel hierin een niet geheel denkbeeldig gevaar schuilt, zullen de gegroeide samenwerking, de opgedane ervarin gen en bovenal de juiste gezindheid bij beide partijen dit dienen te voor komen. Voor de .herrijzende vakorga nisaties, zowel van werkgevers als van werknemers is dan ook een grootse taak weggelegd. In de thans komende tijd zullen deze groeperingen, mits herschapen in een grote en hechte eenheid onontbeerlijk blijken voor het leggen van de fundamenten en het leveren van de bouwstenen voor een nieuwe welvarende gemeenschap. Hoe belangrijk deze taak is blijkt overduidelijk uit het steeds weer be wezen feit, dat de sociale structuur der maatschappij beslissend is voor de vooruitgang, de 'welvaart, ja het bestaan zelf dier maatschappij. Het tijdstip is aangebroken, dat onze eco nomie grondig dieht te worden omge vormd tot een sociale economie, waar in de te mtken winst geen einddoel meer zal zijn, maar het geestelijke en materiële welzijn van den door God gesèhapen mens. Daarbij zal het van gemeenschappelijk belang blij ken de juiste verhoudng te bepalen van de beide gronddelen van het pro ductieproces, het kapitaal en de ar beid. Zal de waarde van de arbeid op de juiste wijze worden erkend? Zal de overwaardering van het' element „ka- |L- pitaal" tot de juiste proporties wor den teruggebracht? Zal men bereid worden gevonden de consequenties te aanvaarden .van het feit, dat arbeid slechts welvaart kan brengen, een. wélvaart die onontbeerlijk is voor de maatschappelijke opbouw, waarbij arbeid het middel bij uitstek zal blij ken te zijn? „De oude economie heeft vol komen gefaald en haar laatste vruchten waren bitter: de werk loosheid, welke de maatschappij ondergroef en helaas niet tijdig en als zodanig werd onderkend alsmede een wereldoorlog, die de destructie voleindigt, een cata- strophale apotheose, een drama tische doodsstrijd en tevens een definitieve afsluiting van een lang veroordeeld stelsel. Het is nu eenmaal niet mogelijk geble ken het algemeen belang te die nen door louter eigen belang na te streven. Het eigen belang moet noodzakelijkerwijze hogere belan gen kwetsen. Daarom zal het ge coördineerd en geleid moeten worden. Het decennium onmiddellijk voor afgaande aan deze oorlog, bracht steeds grotere inmenging van Over heidswege. Dat was noodzakelijk ge worden door de crisis alë gevolg van he't economisch uitleven voor en na de vorige wereldoorlog. Déze crisis in de economie vloeide over in een oor log in de economie, welke hopelijk spoedig .tot het verleden zal behoren en zal overgaan in een geleide econo mie, een volkshuishouding geleid door het Algemeen belang. Het is duidelijk, dat alsdan het sociale element beter tot zijn recht zal komen. Vdor' de verwezenlijking hiervan zal het echter noodzakelijk zijn een juiste geestesinstellrng te verkrijgen, zonder welke de idealen utopieën worden ên de te treffen- sociale maatregelen hun uiteindelijk doel zullen missen. Het is een tekenend feit, dat werk gever en werknemer reeds de handen in elkaar hebben geslagen en hebben besloten zich organisatorisch aaneen te sluiten. Ook hier weer blijkt dui delijk, dat slechts een juiste geestes gesteldheid de duur kan waarborgen van de opzet, die vroeger voor onmo gelijk werd gehouden. Is deze nieuwe frisse geestelijke instelling eenmaal gemeengoed- geworden' onzer maat schappij, zo zullen hervormingen tot stand kunnen worden gebracht, wel ke van belang rijn voor een verdere (Zie verder vorige kolom onderaan.) 1

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Dagblad voor Noord-Holland: Alkmaarsche editie | 1945 | | pagina 1