NOORD-HOLLAND DAGBLAD VOOR B Kan het Nationaai-Socialisme de weg van het Nederlandse volk zijn? Oostelijke Oderoever in Russische handen De levenswil van het ene volk laat zich niet zo maar met dien van een ander vermengen Het gaat om de sociale revolutie Opzegging Sowjet-Turks verdrag Britse communisten Ei op bon B 367 Duits bruggenhoofd naar W. teruggenomen HOOFDREDACTEUR H. M. C. SCHRODER. Tijdelijke redactiebureaux N.V. „DE ARBEIDERS PERS". HEKELVELD 15, AMSTERDAM-C. TEL. 38811, TOESTEL 58. ZATERDAG 24 MAART '45 147e JAARGANG No. 3'/ Uitgave Dagblad voor Noord-Holland N.V. Alkmaar Voordam C 9. Bureaux te Alkmaar, Den Helder, Sehagen, Hoorn, Beverwijk, Koog a.d. Zaan. Losse nummers 7 cent. De rede waarin rijksminister dr. Seyss Inquart zich en zijn toehoorders van Duits standpunt afgevraagd heeft: „Waarom nationaahsocialisme", noopt en veroorlooft ons, aldus „Het Vader» land" in een geest van dezelfde nuchter» heid en openhartigheid de vraag te stel» len en te beantwoorden, wat dan het nationaabsocialisme voor ons beteekent en beteekenen kan. Het heeft in deze jaren wel kunnen schijnen, dat de mate, waarin wij het nationaal»socialisme voor ons zelf als staatsleer of wereldbeschouwing in wor» ding, in elk geval als de dynamiek van ook ons levensstelsel zouden kunnen aanvaarden, onder bepaalde omstandig» - heden zo beslissend zou zijn voor onze positie naar buiten, als volk en staat, dat wij daarvan afhankelijk zouden moe» ten maken wat ook voor ons inwendig welzijn duidelijk voorgehouden is, in deze uitdrukkelijke vorm van zclfbe» spiegeling, dat het nationaabsocialisme geen andere eerzucht heeft dan te zijn „de levenswil van het Duitse volk in opstand tegen de bedoelingen van onder» drukking van onze vijanden in het jaar 1918", dat het „als eerste gebod niet anders voor ogen houdt, dan het be» houd en het welzijn van het eigen volk", volgens het beginsel: „Duitslands wel» zijn voorop", nu is dat niet alleen langs de lijn van Duitse zelfbezinning de vast» stelling, dat de op werkelijkheidszin ge» vestigde houding van de Europese vol» keren tegenover Duitsland, ook wanneer het een nationaal=socialistisch Duitsland is, een ding is en de houding, welke zij voor hun inwendige leven tegenover het nationaal»socialisme aannemen, ook van Duits standpunt, een ander ding. Dat is iets, waarvan wij ons nu ook onzerzijds rekenschap moeten en ook kunnen geven, hetgeen in de achter ons liggende jaren niet steeds in dezelf» de-mate het geval is geweest. Ih alle klaarheid In' alle klaarheid moet dan worden gezegd, dat juist omdat het nationaal» socialisme zich vereenzelvigt met de levenswil van het Duitse volk en dit nog in de bijzondere verhouding van opstand tegen de bedoelingen van zijn vijanden van 1.918 wat het zich in een ogen» blik van nood van het Duitse volk weer in volle omvang realiseert het niet tevens de weg van een ander volk en dus ook niet van het Nederlandse kan zijn, daar de levenswil van het ene volk zich nu eenmaal niet zo maar met dien van een ander volk laat vermengen: het zou in zijn levenswil alleen op het plan van een hogere, omvattende gemeen» schap met een ander kunnen samengaan maar ook de omstandigheden, waar» onder de levenswil zich te handhaven heeft, voor ieder volk verschillend zijn. Het nationaal»socialisme kan inderdaad geen uitvoerartikel zijn. Als het nationaabsocialisme als „eigen fundamentele houding" van het Duitse volk zich zou willen laten gelden als de dynamiek van ook anderer levensstelsel, zou het als het nationaal»socialisme met zichzelf in strijd komen. Een Duits nati» anaal ^socialisme zou eventueel een NederIands»nationaal»socialisme tegen» over zich kunnen vinden en in dien zin heeft men dan de overdracht op een ander volk van denkbeelden, welke bin» nen een systeem van nationaal denken van een volk ontstaan zijn, aannemelijk trachten te maken. Maar een dergelijke gedachtengang heeft maar weinigen Övertuigd. Elk nationaal»socialisme blijft voor het gevoelen der overgrote meer» derheid het nationaal»socialisme, in zijn vereenzelviging met den levenswil van het Duitse volk en is in dien zin voor haar onaannemelijk, afgezien van de innerlijke waarde van het ene of het andere denkbeeld, omdat zijn aanvaar» ding de levenswil van het ene volk ondergeschikt maakt aan dien van een ander, op de grondslag van „het behoud en het welzijn van het eigen volk", het» geen in dit verband betekent, betekenen wil en betekenen moet: „Duitslands wel» zijn voorop." Hiertegen valt niet te redeneren. Tegenover elke redenering staat het on» omstotelijke feit, dat het Nederlandse en ook andere volkeren, waarbij een minderheid het nationaal«socialisme in» gang heeft trachten te doen vinden, zich, zelfs dan wanneer men mocht aan» nemen, dat hiervoor min of meer gun» stige voorwaarden aanwezig waren, deze poging hebben afgewezen, omdat het nationaal»socialisme in zijn vereenzelvi» ging met de Duitse levenswil zo impe» ratief gevoeld werd, dat elk „eigen" nationaalssocialisme daarvan slechts de gebonden schaduw kon zijn. Het feit, dat de desondanks elders en ook in ons" land opgekomen nationaal»socialistische bewegingen in het verloop van de oor» log en door het oorlogsverloop meer ge» legenheid hebben gekregen dan zij anders waarschijnlijk zouden hebben ge» had, om hun volksgenoten niet slechts met woorden, maar ook metterdaad van de juistheid van hun inzichten te over» tuigen, heeft deze trek nog versterkt. Het is geen punt van discussie, het staat vast, dat het voor menig Europees volk, en zo ook voor het Nederlandse, des te moeilijker geworden is om zijn stand» punt tegenover Duitsland en het Duitse volk, als factoren van de vrede en de onvermijdelijke reorganisatie vim Luro» pa, te bepalen, omdat het vraagstuk in de binnenlandse politiek gecompliceerd werd door de in de richting van het nationaalssocialisme werkzame krachten, die niet anders gevoeld werden dan als krachten, die de levenswil van het eigen volk horig zouden maken aan dien van het Duitse. Terecht of ten onrechte Terecht of ten onrechte, die vraag kan onbesproken blijven, daar werkelijk» heidszin in de politiek met feiten rekent en niet met denkbaarheden. Het is zeer wel denkbaar, dat de-leuze „Duitslands belang voorop" zo kan worden verstaan, dat het belang der overige Europese vol» keren ermee zou zijn gebaat. De for» mule op zich zelf sluit dit echter niet in. Indien voor ieder ander volkevenzeer als voor het Duitse mag gelden, dat het behoud en welzijn van het eigen volk eerste gebod is, is van geen volk te ver» wachten, dat het voor zijn inwendige orde een beginsel aanvaardt, dat zich zo nadrukkelijk met de levenswil van een ander volk vereenzelvigt, een volk bovendien, dat, waar het zijn eigen wel» zijn voorop stelt, dit doet en kan doen met het overwicht van een der grootste volkeren van Europa. Maar we zijn er natuurlijk niet met te zeggen, dat dus kennelijk het nationaal» socialisme, krachtens zijn eigene zelfbe» paling, niet als dynamiek van ons Ne» derlandse levensstelsel kan worden over» genomen, wanneer het zich uit eigen levenswil op een gezonde wijze ontwik» kelen wil. Het is onze eigen levenswil, welke ons voorschrijft, met niet minder werkelijkheidszin dan dr. Seyss»Inquart het uit de oorlog gewonnen inzicht van het nationaal»socialisme heeft genoemd, in de toekomst vooruit te zien en te vragen op welke grondslag, van het in» wendige leven en het leven naar buiten, wij ons dan wel kunnen en moeten plaatsen, om tot een orde van dingen te komen, waarin de volkeren er niet in de eerste plaats op aangewezen zullen blijven om zich te beveiligen voor elkan» ders eigengerechtigheid, maar waarin zij zonder vrees en in goede verstandhou» ding-tot een gemeenschappelijk doel zul» len samenwerken. Voor zulk een samenwerking zal de factor, die het nationaliteitsbesef uit» maakt, zich minder dan ooit voor een min of meer abstract internationalisme laten verwaarlozen. Het nationale zelf» bewustzijn van alle in de oorlog betrok» ken volkeren is in een mate verleven» digd, dat de nationale levenswil alge» meen als een der eerste bepalende krachten in de samenleving der volkeren zal moeten worden erkend. Tegelijk zul» len de volkeren in dit nationale zelf» bewustzijn echter ook de rustige kracht moeten vinden om zich onbevreesd voor het verlies van zichzelf aan een omvat» tende samenlevingsidee gewonnen te geven, welke in de dwang der ontwikke» ling opgesloten ligt. Zij zouden daartoe echter niet in staat zijn, wanneer zij niet konden steunen op ben tegelijk inwen» dige als gemeenschappelijke, levens» vorm, die in zich de voorwaarden bevat, dat in de samenleving der volkeren, ook dan als zij inniger gebonden wordt, de levensvatbaarheid van het geheel zich met de levenswil der afzonderlijke vol» keren verdraagt, zodat inderdaad het welzijn van ieder afzonderlijk in het welzijn van het geheel voorop zal blij» ven staan, gelijk immers de zin van iedere gemeenschap is, dat zij de beste waarborg is voor het welzijn van den enkeling, mens of volk. Deze waarborg nu zullen mensen en volkeren slechts vinden in de socialisti» sche gemeenschap, die de samenwerking van allen voor allen in het besef van arbeids onverbrekelijk samenhangen tot de hoeksteen van ons maatschappelijke leven maakt. Het is de door de sociale revolutie ontwikkelde dynamiek, welke de voorwaarden scheppen zal, waarop wij, met het voortbestaan van deze levenswil van de afzonderlijke volkeren, zoals de zucht tot zelfbehoud van iede» ren enkeling onuitroeibaar is, een ge» meenschap van mensen en volkeren zul» len kunnen aangaan, in welke de tegen» stellingen van het eigen belang niet door dwang en macht, maar uit innerlijke noodzaak en wel in de erkenning van een algemeen belang als verhoogd en dieper eigenbelang .overwonnen zullen worden. Onder handhaving van een in en door de oorlog slechts versterkte nationale levenswil de weg van de sociale revolu» tie te gaan, tot waar zij de socialistische gemeenschap verwezenlijkt, dit is de grondslag, waarop ons volk zijn inner» Iijke orde zal moeten, maar dan ook kunnen herzien, op een wijze dat wij zowel tot de sociale als de internationale vrede de bijdrage leveren, waarop de ge» meenschap aanspraak mag maken en welke voor óns zeiven dragelijk is. Het officiële bericht uit Moskou over de opzegging van het pact van vriend schap en neutraliteit tussen de Sowj et- Unie en Turkije uit het jaar 1925 heeft in Berlijnse politieke kringen geen ver rassing gewekt, omdat men, naar de ge hele ontwikkeling der Turks-Sowfet-Rus- sische betrekkingen te oordelen, op een zodanige stap- moest rekenen. Feitelijk, zo verklaarde men in de Wilhelmstrasse, is dit optreden van Moskou te beschou wen als de eerste stap op de weg naar de bevrediging der Sowj et-Russische aspira ties betreffende de zeeëngten. Het bestuur van de Britse communis» tische partij heeft volgens Reuter van» daag. een verklaring gepubliceerd over de verkiezingspolitiek der communische partij in Groot»Brittannië. Daarin wordt gezegd, dat de handhaving der nationale eenheid ook in de kritieke tijden na de algemene verkiezingen noodzakelijk zal zijn. De huidige Tory»meerderheid stemt niet overeen met de openbare mening en moet derhalve vervangen worden door een meerderheid, die uit de Labour» partij en de vooruitstrevenden bestaan moet. De nieuwe nationale regering moet bestaan uit vertegenwoordigers van alle partijen, die met de besluiten van Jalta instemmen en een minimum» programma van economische en sociale ^maatregelen bepleiten, als b.v. de natio» nalisatie van bepaalde sleutelindustrieën. De communistische partij zal ook verder jl ijveren voor een aaneensluiting der Labourpartij en de vooruitstrevende partijen. Oüe op bon A 383 en B 383 's-GRAVENHAGE, 23 Maart. In de provincies Noord-Holland en Zuid-Hol land zijn met ingang Van 26 Maart de bonnen A 383 en B 383 geldig verklaard! voor het kopen van 360 gram of onge- vieer 4 dl. spijsolie. Deze olie kan uitsluitend bij bepaalde1 daartoe aangewezen winkeliers worden betrokken, van wie de distributiediensten desverlangd een opgave van adressen zul- len verstrekken. De aflevering van deze olie zal op. ver schillende tijdstippen geschieden al naar gelang de voorraden beschikbaar komen. Plaatselijk zal nader worden bekend ge» mg,akt, wanneer de aflevering zal aan vangen. Voordien is iedere aflevering van olie door winkeliers vei-boden. Voor inlevering van bonnen is niet toege staan. Aflevering van olie mag slechts geschieden tegen gelijktijdige afgifte der bonnen. De winkeliers is voorgeschreven volg nummers uit te reiken met ingang van de datum, waarop de bekendmaking van de plaatselijke distributiedienst verschijnt. Hoewel als gevolg van vervoersstoornis-1... sen de distributie niet overal gelijktijdig kan plaats vinden is er ruim voldoende olie voorhanden om alle bonnen te hono reren. Men 'dient voor het ontvangen dei olie goed droge en gereinigde flessen of ander bruikbaar verpakkingsmateriaal mede te brengen. Voor het «cijdvak van 1 tot en met 14 April a.s. zijn de bonnen B 367 geldig verklaard voor het kopen van een ei. Deze bonaanwijzing geldt echter alleer voor die distributiekringen in het wester des lands, waar de derde verdeling var, Rode Kruisgoederen op de bestelbonner A 388, B 388 en C 505 zaj geschieden. D< bonnen B 367 dienen vóór Woensdag 28 Maart a.s uitsluitend bij winkeliers die vergunning hebben om eieren op d< noodrantsoenbonnen te verkopen, ingele verd te worden. Desverlangd zullen d< plaatselijke distributiediensten inlichtin gen dienaangaande verstrekken. De formaties van het Duitse bruggen hoofd op de Oostelijke oever van de Oder zijn na vervulling van haar ge vechtsopdracht op de westelijke oever teruggenomen, zo deelde de militaire woordvoerder van de Wilhelmstrasse hedenmiddag mede. Hij verklaarde voorts nog, dat deze maatregel door het Duitse opperbevel is genomen, nadat de Sowjet- Russische legers, die tegen 'het bruggen hoofd in de strijd waren gebracht, in hun aanvalskracht door Duitse tegenaanval len sterk waren verzwakt. De Duitse bruggenhoofdbezetting op de oostelijke oever van de Oder heeft vooral in dit ge bied den vijand ongekend zware tankver- liezen toegebracht. Dientengevolge zijn de Sowjet-Russen hier tijdelijk niet meer in staat geweest, hun aanvallen met de oude kracht voort te zetten. De oostelijke oever van de Oder in het gebied van Stettin bevindt zich thans evenwel in Sowjet Russische handen. Voorts deelde de militaire woordvoer der mede, dat hij aan de Duitse aanvals actie tussen Plattenmeer en Drau vooi -lopig slechts plaatselijke betekenis zonde operatieve doelstelling toekent. De vooi naamste gevechten spelen zich thans a q ten westen van Caposvar. Ook tussen he J Plattenmeer en het Saiwizkanaal hebbe. de Duitse ondernemingen op het ogenblii slechts een plaatselijk karakter. Hie staat het front altijd nog aan het Sic kanaal. Daarentegen is de Duitse aar; valsactie in het gebied van Stuhlweissei burg als gevolg van de krachtige Sowje' Russische tegenaanvallen tijdelijk g staakt, hetgeen echter niet wil zeggen, d£. deze Duitse actie niet binnenkort zï worden voortgezet.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Dagblad voor Noord-Holland: Alkmaarsche editie | 1945 | | pagina 1