NOORD-HOLLAND Vorderingen der Sowjets ten zuidwesten van Plattenmeer De vesting Clogau staakt verzet Hevige gevechten tussen Zutfen en Rheine Amerikanen veroveren Kassei Verhit rauwe melk en room De noodkeuken te Alkmaar Ondanks gebreken onmisbaar Provinciaal nieuws HOOFDREDACTEUR H. M. C. SCHRODER. Tijdelijke redactielmreaux N.V. „DE ARBEIDERS PERS", HEKELVELD 15, AMSTERDAM-C. TEL. 38811, TOESTEt 58. i-t/ii JA,vr,OAl'<ö Ko. 38 DONDERDAG 5 APRIL '45 J)A(;BLAB VO Oli Uitgave Dagblad voor Noord- Holland N.V. Alkmaar Voordam C 9. Bureaux te Alkmaar, Den Helder, Schagen, Hoorn, Beverwijk, Koog a.d. Zaan. Losse nummers 7 cent. HOOFDKWARTIER VAN DEN FÜHRER 3 April. (D.N.B.). Het opperbevel van de weermacht deelt mede: „De afweerslag in de zuidelijke sector van het oostelijke front duurt voort. Ten zuidwesten van het Plattenmeer konden de uit het gebied van Nagykanisza aan vallende Sowjets diepe penetraties tot stand brengen. In de grensstelling tussen de Boven-Raab en Güens weerden onze troepen alle aanvallen af. Ten westen van het Neusiedler meer drongen vijandelijke formaties, ondanks het taaie verzet van onze divisies, door tot in het gebied ten zuiden van Baden. Aanvallen der bolsje wisten op de buitenste verdedigingsring van Presburg, werden afgeslagen Ten noordwesten van Tyrnau en aan weers kanten van de Waag werd de druk der Sowjets naar het noordwesten sterker. In Opper-Siiezië hei-vatte de tegen stander zijn doorbraakpogingen tussen Loslaiu en Jagemdorf. Deze stortten na geringe terreinwinst door het taaie ver zet van onze troepen ineen. De bolsje wisten zetten hun met tanks en slagvlieg- tuigen ondersteunde aanvallen op het westelijke front van Breslau voort. Het dappere garnizoen handhaafde zijn stel lingen op een geringe penetratie na. Het sedert 12 Februari ingesloten gar nizoen van de vesting Glogau heeft on der bevel van zijn commandant, kolonel graf zu Eulenburg, in gevechte, die meer dan zes weken duurden de belangrijke Oder-overgangen voor den vijand ver sperd en sterke strijdkrachten der Sow jets gebonden. Op een zeer nauw gebied bijeengedrongen werden de dappere ver dedigers, na het verschieten van de laat ste munitie, door den tegenstander over weldigd. Aan de Danziger Bocht duurt de storm loop der bolsjewisten in de Oxhöfter Kampe en in de westelijke Weichesel- laagvlakte met onverminderde kracht voort. De vijand kon, ondanks een zeer krachtig gebruik van materiaal tegen over onze dapper strijdende troep, die dag en nacht door lichte en zware zee- strijdkrachten doeltreffend werd ge steund, slechts geringe terreinwinst be halen. In Koerland bleven talrijke aanvallen der Sowjets ter sterkte van een bataljon ten noordwesten van Dotolen zonder succes. In de driehoek Beneden-Rijn-IJsel, ais- mede tussen Zutphen en Rheine, ont stonden gisteren hevige afweergevechten tegen sterke gevechtsgroepen der Engel sen, die naar het noorden en noordoos ten oprukken. Vijandelijke aanvallen bij het Teutobur- 'gerwoud, aan weerskanten van Tecklen- burg, bleven in het afweervuur van onze heuvelstellingen steken. Ten zuidén van Bieleveld is het «ien Amerikanen gelukt een vrij diepe penetratie inde richting vap Herford tot stand teb rengen. Onze aan de Sieg en bij het Rothaarge- bergte strijdende divisies weerden een aantal vijandelijke aanvallen deels in tegenaanvallen af en vernietigden ten noordoosten van Winterberg een snelle af deling van den tegenstander. Talrijke tanks, gepantserde verkemiingswagens en motorvoertuigen werdén vernietigd of buitgemaakt. In het gebied van Warburg en van de Werra ten noorden van Eisenach hield de druk van den tegenstander aan. Na hevige gevechten konden de Amerikanen in Kas sei binnendringen. Aan de boven-Werda sloegen aanvalsformaties vijandelijke tankvoorhoeden bij Wasungen en Meinin- gen uiteen. Een Hongaars tankcommando „Een gewaarschuwd man geldt voor twee", ook in de strijd tegen de tuber* eulose. De technisch ambtenaar van de Noordhollandse Zuivelbond te Alk* maar verzocht ons het o.nderstaande op te nemen: „Alhoewel men met de bestrijding van de tuberculose onder het rundvee in Noord*Holland reeds tamelijk ver is ge* vorderd, kan nog niet gezegd worden, dat er in onze provincie één melkver* werkend bedrijf is, dat uitsluitend melk van geheel tubercuIose*vrije stallen ont* vangt. Elke melkinrichting en zuivel* fabriek ontvangt ook nog melk welke min of meer besmet kan zijn met tuber* kelbacillen. Tot nu toe leverde dit voor de consumenten geen gevaar op, aange* zien sinds de invoering der melkstan* daardisatie alle consumptiemelk gepas* teuriseerd werd afgeleverd. Hierin be* gint nu verandering te komen en wel in nadelige zin. Door het wegvallen van de electrische stroom zijn enkele melk* inrichtingen en zuivelfabrieken er nl. toe moeten overgaan de aangevoerde melk zonder meer, d.w.z. in rauwe toestand, aan de melkslijters af te leveren. De kolenpositie van de andere melkverwer* kende bedrijven zal dit aantal in de naaste toekomst eerder toe dan af doen nemen. Het gevolg hiervan is, dat het publiek over melk zal beschikken, welke haar opromend vermogen, dat door pasteurisatie nl. teniet wordt gedaan, nog heeft behouden. De huidige omstan* digheden zullen de huisvrouw hiervan gebruik doen maken en- wel door de melk af te romen, de verkregen room tot boter te verwerken en de afgeroom* de melk te koken, hetzij tot pap, hetzij voor drinkmelk. In het algemeen is men wel door* drongen van de noodzakelijkheid om rauwe melk voor het gebruik te verhit* ten, maar, naar wij vermoeden, eerder- met het oog op het verlengen van de duurzaamheid dan ter bestrijding van ziektekiemen, hetwelk nog het meeste dringt. Als de melk maar verhit wordt is ons echter voldoende. Het schrijven van dit artikel is dan ook meer bedoeld om uw aandacht er op te vestigen, dat het minstens even noodzakelijk is om ook de afgeschepte room te verhitten. Bij het opromen van melk worden nl. de meeste hierin aanwezige bacteriën door de vetbolletjes in de roomlaag meegesleept, derhalve ook de mogelijk aanwezige tuberkelbacillen, welke bij het verkamen van rauwe room zo uit* eindelijk in de boter terecht komen. Het gebruik van boter uit ongepasteuriseerde room is daarom een gevaar voor onze gezondheid, in het bijzonder voor die van onze kinderen, wegens hun grotere vatbaarheid voor, tuberculose. Dat dit gevaar niet denkbeeldig is, bewijzen reeds verscheidene, in zuivelkringen be* kende, gevallen van tuberculose in boe* rengezinnen, met als onafwijsbare oor* zaak het gebruik van zelfgekarnde boter uit on verhitte room. De bekendheid met dit besmettings* gevaar heeft gemaakt, dat de boterbe* reidende fabrieken sinds jaar en dag hun boter uit gepasteuriseerde room fabriceren. U zoudt tegenover uw kin* deren tekort schieten, indien u dit niet doet! Daarom: karij| gijzelf, verhit dan uw verkregen room tot 85 a 90 gr C., waar te nemen met behulp van een ther* mometer, of bij gebreke hieraan, verhit de room tot kookpunt, koel deze ver* volgens af tot kamertemperatuur en voeg per 10 delen room 1 deel fris*zuur smakende (karne)melk hieraan toe. Na 1 dag overstaan, is de room geschikt om te karnen. Is de per dag verkregen hoe* veelheid room te klein om te karnen, verhit dan de room toch direct na het winnen en voeg na het afkoelen aan de eerste portie een kleine hoeveelheid zure (karne)melk toe. Na toevoeging van de laatste dagportif room kan' aan het mengsel zo nodig nog wat zure (karne)* melk worden toegevoegd, opdat goed zure room voor het karnen wordt ver* kregen." heeft daarbij alleen zeven vijandelijke tanks met de pantservuist "vernietigd. In het gebied van Fula en aan de Kinzig ten zuidwesten daarvan brachten onze troepen aanvallen in hoofdzaak aan de oostelijke rivieroevers tot staan. Oprukkend uit de Spessart hebben de Amerikanen opnieuw de Main bij Lohr bereikt, terwijl zij voor onze stellingen ten westen van Würzberg-Bad Morgen- thau bleven steken. Tussen Wómpfen aan de Neckar en Bruchsal kon de vij and enige penetraties afdwingen, doch de in de Rijnvlakte ten zuidwesten van Germersheim aanvallende tegenstander werd afgeslagen en verloor daarbij tal rijke tanks. Vrij sterke formaties onzer luchtmacht grepen in de gevechten in het westen in, brachten de vijandelijke troepen- en aan- voerbewegingen gevoelige verliezen toe en schoten in hevige luchtgevechten tien vliegtuigen neer. In Italië drongen de Britten na krach tig artillerievuur op de landbrug tussen de Adriatische Zee en het Ccrfiacehio- meer onze stellingen binnen, doch bleven daarna in het geconcentreerde afweer vuur steken. Formaties Amerikaanse bommenwer- Zuidoost-Duitse gebied schade, bijzonder te Graz, St. P-oelten en Krems. Des pers veroorzaakten bij vluchten naar het nachts vielen de Britten de rijkshoofd stad aan." Dagelijks 16500 porties Herhaaldelijk bereikte ons het verzoek, eens iets over de slechte kwaliteit van het eten der noodkeuken te schrijven. Steeds waren wij van mening geen gevolg aan het verzoek te moeten geven, omdat wij overtuigd waren, dat niemand zonder de benodigde ingrediënten een behoorlijke maaltijd kan samenstellen en omdat wij van oordeel waren, dat Alkmaar zich nog gelukkig mag prijzen in d'e fabrieken van Verduurzaamde Levensmiddelen van de firma Hoogenstraten en in de Chocolade fabrieken van de firma Ringers objecten te hebben gevonden waar met de grootste verantwoordelijkheid met de beschikbare grondstoffen, het voedsel, met de om in het leven te blijven benodigde calorieën wordt samengesteld. De vorige week bereikte ons echter een uitvoerig stuk, waarin de bezwaren tegen de samenstelling van het eten werden op gesomd en waaraan wij het volgende ont lenen: „Thans, als klap op de vuurpijl, hebben wij de periode van niet alleen ongeschilde aardappelen, waarbij zich behalve de schillen nog bovendien bevinden zand, spruiten,, stukken stro en van binnen zwarte aardappelen. Thans als oorzaak geen electriciteit. Ik vraag mij echter af óf er in het afgelopen half jaar en vooral in de bnija twee maanden, waarin dag in dag uit koolsoep werd verstrekt, niet zo veel aan de Centrale Keuken is verdiend, dat er een aantal aardappelenschilsters kan worden aangesteld. Wat thans de keuken aan de burgers van Alkmaar voor zet, zal de boer aan de varkens niet geven." In normale tijden zou een intex-pellatiè in de gemeenteraad voor de burgerij wel de gewenste opheldering hebben gebracht. Nu is dit uitgesloten en hoewel het stuk niet was ondertekend, hebben wij daarom toch gemeend een onderzoek te moeten instellen, omdat in het stuk de mening van velen tot uitdrukking wordt gebracht en dus voorlichting door de courant zeer wenselijk was. Wij hadden dan met den financiëlen leider van de „Noodkeuken", die ten on rechte „Centrale Keuken" wordt genoemd, den heer Fels, over het verstrekte voedsel een onderhoud. Deze gaf toe, dat in de week, waarop het schrijven doelt, hét eten inderdaad zeer slecht was. Voor de bereiding in de keukens gebruikten wij, aldus de heer Fels, tot op dat moment 3200 K.W.U. stroom per week. Plotseling moest die hoeveelheid tot 80 K.W.U. per week worden teruggebracht. De groente moest bij maanlicht worden schoonge maakt. de aardappelen konden niet wor den geschild. Het denkbeeld van inzender om daarvoor vrouwen aan te stellen is eenvoudig absurd. Een vrouw schilt* maxi mum 40 k.g. aardappelen per dag en bo vendien moet het voedselverlies van op deze wijze geschilde aardappelen stellig op 20 pet. worden gesteld. Om de hoeveel heid aardappelen, die de keukens thans verwerken, te schillen zouden 300 vrouwen nodig zijn en waar haalt men die plotse ling vandaan? De inzender is wrevelig van toon. Dit is echter begrijpelijk en ik neem hem dit volstrekt niet kwalijk, aldus de heer Fels. Beter ware het echter geweest wanneer hij, evenals u, om inlichtingen was geko men, want dan zou zijn veronderstelling, dat er in de weken waarin nagenoeg uit sluitend koolsoep verstrekt werd, genoeg verdiend werd, om de aardappelenschil sters aan te stellen, zeker in de pen zijn gebleven. Toen er geen aardappelen kwamen en wij ons met groenten moesten behelpen, er slechts 295 calorieën in een portie kwamen, het eten dus uit een oogpunt van voedingswaarde slecht was, kostte de be reiding per portie belangrijk meer dan wanneer wij over voldoende aardappelen beschikken en wel eenvoudig hierom, om dat de prijs van de aardappelen de helft van die der groente bedraagt. Per portie moet -750 c. L. voedsel gele verd worden. 700 gram aardappelen leve ren ongeveer 700 c. L. voedsel. Wanneer daaraan 300 gram groente en vet of bak olie wordt toegevoegd, dan heeft men een voedsel van goede kwaliteit. Om 750 c. L. voedsel van groente te bereiden moet men echter wel tweemaal zoveel groente verwerken. Toen wij ons zo plotseling de electrici teit ontnomen zagen, hebben wij zelfs een ogenblik overwogen, de keuken stop te zetten. Wij begrepen echter, dat wij dit niet mochten doen, omdat de bevolking de keuken eenvoudig niet kan missen en dit vooral niet nu wij, dank zij het feit, dat wij voor een aantal weken over vol doende aardappelen beschikken en per portie een voedsel kunnen geven, dat 650 a 700 calorieën bevat, een hoeveelheid waarmede men het leven kan houden, want een normale maaltijd bevat 1000 calorieën. Dat de bevolking de keuken niet kan missen bewijst wel het feit, dat in de we ken toen wij genoodzaakt waren voedsel van gering gehalte te verstrekken, nog 14000 porties werden afgenomen. Momen teel zijn dit er 16500, zodat bijna 50 pet. van de bevolking van de keuken gebruik maakt. U kunt er van overtuigd zijn, dat het mogelijke gedaan wordt het eten zo goed als dit mogelijk is samen te stellen, maar in dit mogelijke zijn wij aan omstandig heden gebonden, waarin de oorlogvoering ook een woordje meespreekt. Nog deelde de heer Fels ons mede, dat ör. Zeven, controlerend arts van de Rijks verzekeringsbank, ae samenstelling van het eten controleert en aanwijzingen geeft om dit een zo hoog mogelijke voedings waarde te geven. Wij wezen den heer Fels nog op de wenselijkheid om de uitreiking van het eten te bespoedigen. Het gebrek aan gamellen voor het vervoer bleek hier voor een grote belemmering. Reeds eerder hebben wij het gelaakt, dat lieden, die nog over eigen voorraden beschikken van de noodkeuken gebruik maken. De heer Fels was het hiermede eens al was het alleen maar, omdat dezulken oorzaak zijn dat zij, die het niet zonder de keuken kunen stellen, te lang moeten wachten. In de comitévergadering, die op ons onderhoud volgde, werd het ons duidelijk, dat de belangen van de deelhebbers aan de keuken, in de gegeven omstandigheden niet beter kunnen worden behartigd en dat de perioden, waarin het eten onvol doende was, als onvermijdelijk dienen te worden beschouwd. 1 Moge men er in slagen het eten op het peiiste houden waarop het zich thans be vindt. D. A. KLOMP. Dief gevat ALKMAAR Door de politie is de 46-jarige bewoner der gemeente Alkmaar H. G. aangehouden, die Vrijdag, ten nadele van een bezoekster van de winkel van Albert Heyn, een hand tas, die een moment onbeheerd was gela ten, waarin vier bonkaarten, een persoons bewijs en een bedrag van 200 had gesto len. Voorts werd aangehouden de 32-jarige J. J., die met twee andere knapen in de Anna Poulownapolder een Amsterdammer had bewogen een tuinder .te bezoeken, onder voorwendsel, dat daar witlof was te bekomen. Tijdens zijn afwezigheid trokken zij er met het rijwiel van den Amsterdam mer vandoor, benevens met de zich daar op bevindende eetwaren. De fiets bleek reeds verkocht, doch de eetwaren konden worden achterhaald. Eveneens werd aan gehouden een zekere J. S. die enkele weken geleden als justitié-patiënt uit het ziekenhuis, waarin hij ter verpleging was opgenomen, wist te ontsnappen.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Dagblad voor Noord-Holland: Alkmaarsche editie | 1945 | | pagina 1