WAT IS WAARHEID? Res "NAR* OAGiH akkertjes De eindspurt wordt ingezet Puzzle-rubriek Hoe is de stand Mieke Cultureel Nieuws IK - GIJ - HET Meerdere beslissingen te verwachten Een KLM-jubileum wandel mars Hersengymnastiek door Bob Wallagh EXAMENOPLEID9NG Het Radioprogramma Begrijpen en Rennen xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Nieuwe avonluren van Pim, Pam en Pom AVONTUUR IDENTIE NAAR VASTE GROND DE fWrW verloren dagen Er sjjn Zondag meerdere beslissingen mogelijk zowel bi) de kop- als bij de ■taartelabs. In het Noorden ls het thans xo dat Be Quick maar één puntje aan 1 .een war den behoeft te verspelen en Heerenveen zal zich kampioen van district V kunnen noemen, daar wij toch wel mogen aannemen dat Abe c.s. met de volle winst bi) Frisia vandaan zullen komen. - Enschede en NOAD, kampioen eandidaten in district III en VI spelen wedstrijden tegen de zwakke broeders uit die districten. Ogenschijnlijk dus een fraaie kans voor Enschede en NOAD om hun positie te verbeteren. Go Ahead dat een bezoek aan Enschede gaat brengen en de Baronie dat NOAD ontvangt, spelen Zondag echter voor hun laatste kans om de degradatie-wedstrijden te ontlopen en een kat die in het nauw zit maakt soms rare sprongen. Met andere woorden: het is zeer goed mogelijk dat de leiders één of meer verliespunten oplopen. In district IV Is op geen enkele manier een beslissing te verwachten. In ieder geval niet wat betreft de kampioenscandidatuur. Het is zelfs niet onmogelijk, dat de spanning hier nog zal toenemen, daar Limburgia nog lang niet van Willem n heeft ge wonnen. BW zal het in ieder geval tegen TSC gemakkelijk hebben. Een zeer nietig stroohalmpje scheidt Jt Sparta nog van ontmoetingen tegen de kampioenen van de tweede klasse. Zelfs al zou Zondag van Ajax gewon nen worden, wat o.l. niet waarschijn lijk is dan nog is er maar weinig hoop voor de Spartanen. Voor 't Gooi, dat Zondag niet speelt, blijft er nog een kansje, tenzij Volewijckers van Xerxes weet te winnen. DHC heeft lot in eigen hand. Zeeburgia en DHC lopen het ver moedelijk wel in district II op. DFC gaat namelijk naar DHC en kan met winst terug keren, waarmee tevens dan het lot van de gastheren is beze geld, terwijl Zeeburgia weinig kans heeft Neptunus op eigen terrein te verslaan. Go Ahead weer *n nederlaag? Als het Go ahead inderdaad mocht gelukken om Enschede te verslaan dan zijn er nog diverse mogelijkheden in het Oosten. Heracles en AGOW, die ieder evenveel verliespunten bezitten ontmoeten elkaar namelijk in Hengelo en de club van die naam heeft een verliespunt meer dan de Boys uit En schede, die ook nog een, zij het dan ook een theoretisch, kans op de titel hebben. Helmond en Spechten kansloos. In dit district zullen Helmond en Spechten nog maar weinig illusies koesteren. Een achterstand van vijf en zes verliespunten op een ploeg die nog zes maal de kans krijgt een wedstrijd te winnen is in ieder geval weinig hoopgevend. Die ploeg is Juliana waar van misschien Zondag tegen NAC nog geen overwinning is te verwachten maar die toch zeker in staat moet wor den geacht een aantal winstpunten uit ontmoetingen tegen Spechten, Helmond en MW te halen. Baronie kan voor spanning f zorgen. Wij zijn werkelijk benieuwd wat de Baronie tegen NOAD zal presteren. De uitslag van deze wedstrijd is zeer be langrijk daar bij een overwinning van de Baronie nog tal van mogelijkheden zijn t.a.v. degradatie- en kampioens eandidaten. De KLM heeft in verband met het SO-jarig bestaan van de maatschappij het plan opgevat een eendaagse af standsmars te organiseren. Deze z.g.n. „KLM-Jubileum Mars", waarvoor men zowel individueel als in groepsverband kan inschrijven, zal worden gehouden op 2e Pinksterdag, 6 Juni a.s. Als ver trek- en aankomstpunt is het hoofdkan toor van de KLM te Den Haag gekozen. Er zal worden gelopen in twee klassen, n.1. over 30 en 40 kilometer. De mars leidt door een zeer aantrek kelijke omgeving, n.1. via Wassenaar, Noordwijk en Katwijk. Puzzle 70. De toegevoegde letters iopl.): 1. hietobibek plus 1 geeft bibliotheek; 2. gropawnos plus e geeft spoorwagen wagenspoor. 3. teelspabol plus v geeft voetbalspel. 4. darppanrots plus e geeft paarden sport. 5. godedard plus n geeft Donderdag. 6. moienator plus s geeft astronomie. 7. krentcheeset plus m geeft meester knecht. 8. sepdegent plus o geeft tegenspoed. 9. nupelvaligo plus e geeft vleugel piano. 10. aplabats plus d geeft badplaats. Zoals men ziet geven de toegevoeg de letters te lezen: Levensmoed. Een puzzle met vele oplossingen. Na loting onder de inzenders van een goe de oplossing is de wekelijkse prijs a f 5 ditmaal ten deel gevallen aan de heer P. Kapitein, Burgervlotbrug B 71, Bur- gerbrug. Gefeliciteerd! Deze prijs zal worden toegezonden. En nu onze nieuwe opgave. Puzzle 71. Een moeilijk vraagstuk. Rangschik de tien cijfers: 1 - 2 - 3 - 4 -5-6-7 8-9-0 in zodanige volg orde, dat zij een getal vormen van tien cijfers, dat deelbaar is door alle getal len van 2 tot en met 18. Wij merken nog op, dat er vier ver schillende oplossingen zijn, doch dat in zending van één getal voldoende is. De echte puzzelaars zullen echter niet rus ten voor zij alle vier oplossingen gevon den hebben. Oplossingen (per briefkaart) tot en met Donderdag 17 Februari aan de Re dactie van dit blad. (Onder de goede oplossers wordt weer een prijs van 5 verloot). Ditmaal ter inleiding van onze hersengymnastiekvragen een probleempje, dat er op het eerste gezicht nog al zonderling Iemand zei: „Wim was eer gister entnog 15 jaar en volgend jaar zeventien". Vraag: is dat inderdaad mogelijk en zo ja, hoe. Hier volgt het antwoord: Wim ii jarig op 31 December en e deling werd gedaan op 1 Januari, zeggen wij van het jaar 19 teren, dus 30 Dec. 1948 was Wim nog 14, de volgende dag, Dec. w hij 15, dit jaar dus in 1949 wordt hij 16 en men ziet dus dat hy ma daad volgend jaar", dus in 1950: 17 jaar wordt.... En nu de nieuwe vragen: 1. Iedereen weet wat een bank (bankinstelling) is, maar vanwaar stamt die benaming? 2 Wie schreef de „Goddelijke Comedie 3. Twee kisten, even groot, zijn gevuld met haver. Een paard en een kip beginnen elk van een kist te eten. Wie van de twee za kist het eerst leeg hebben? Welke van de volgende boektitels van de schrijver Leonhard Hu zinga, is onjuist: „O, zei ik", De gestroomlijnde wereld Acht gia- zen wijn" en „Het Wilhelmus". Wat is een lamfer? Wie was Marijke Moei? Een „zwarte Piet" maakt 1000 -winst op een artikel dat hem 1 L— kost. Hoe duur verkoopt hij het? Hoeveel bruggen bezit Amsterdam? (Ongeveer). Wie is de houder van het 100 K.M. record voor stayers (dus achter de motor), gemaakt in het stadion in Amsterdam? Wie vond het buskruit uit? (Voor de antwoorden zie men de advertentiepagina). 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. JOSJIDA WEER JAPANS PREMIER. De Japanse landdag heeft gisteren Sjigoera Josjida als premier herko zen. Het oude kabinet is afgetreden om de weg vrij te maken voor een nieuwe conservatieve coalitie. Hoofdekte-Fr., D. en Eng. L.O. RESA - HILVERSUM Bekende Schriftelijke Cursus VOOR HEDENAVOND HILVERSUM I, 301 m Nieuwsberichten om 7, 8 en 11 uur KRO: 6,15 Journalis tiek weekoverzicht 6,30 Voor de Strijd krachten 7,15 „Te vuur en te zwaard?" 7,25 „Oefening en Uitspanning" 7,45 Voor de Nederlander» in Duitsland 8,05 De gewone man 8,12 Gramofoonplaten 1,20 Lichtbaken 9,00 Negen heit de klok 9,45 „Wie neemt de handschoen op?" »- 10,00 Weekend-serenade 10,30 Actu- tualiteiten 10,45 Avondgebed ll;25 Gramofoonplaten HILVERSUM II, 415 m Nieuwsberichten om 6, I en 11 uur VARA: 6,15 Piano en orgel 6,50 Reportage 7,10 Artistieke staalkaart VPRO: 7,30 „De verloren zoon" 7,45 Dra Anne H Mulder VARA: 5,05 Dingen van de dag 8,15 The Hamblers 9,00 Socialistisch commentaar 9,15 De bonte bal 10,00 stradiva- aextet 10,25 De mens en zijn liefheb berijen 10,40 Breng eens een zonnetje 11,15 Dansmuziek VOOR ZONDAG HILVERSUM I, 301 m Nieuwsberichten om 5. 9,30, 1, 7,30 en 11 uur NCRV: 8,15 Gramofoonplaten KRO: 12,40 Het orkest onder naam NCRV: 6,30 Voor de Strijd krachten 7,00 Gramofoonplaten 7,15 Kent gij Uw Bijbel? KRO: 7,5o In 't Boeckhuys 8,05 De gewone man 8,12 "Uit en Thuis" 10,37 Actualiteiten 10,45 Avondgebed 11,15 Radio philhar- monisch-orkest HILVERSUM II, 415 m Nieuwsberichten om 8, 1, 6. 8 en 11 uur VARA: 9,15 Men vraagt'.... en wij draaien AVRO: 12,00 De Avroleans 1,20 Les Gars de Pari» 2,30 Het Concertgebouw-orkest VARA: 8,15 De Camera-Obscura 7,00 Radiolympus 7,30 Gramofoonmuziek 8,05 Actualiteiten 8,15 Het Omroep-or- kes« 8,55 „Beau Geste" (Hoorspel) 9,30 „Music Maestro, please!" 10,05 „Britsen en fratsen" 10,30 Vergeelde partituren 11,15 The Sk-^--sters 11,45 Gramofoonplaten VOOR MAANDAG HILVERSUM I, 301 m Nieuwsberichten om 7, 8, 1 7, 8 en 11 uur - NCRV: 8,15 Te deum laudamus 1,15 ,,Mandolinnta" 1,45 Peter Kreuder (ptano) 6,00 De vijf Zapakara's 6,15 Soor'rubriek 6,20 Voor de Strijdkrachten 7,15 Ouder de NCRV-leeslamp 7,30 He' actuee, geluid 7,45 J van Bueren spreekt 8,00 Euro pees-concert 9,00 Kerk en Canadese emigranten 9,20 Jascha Heifetz (viool) 9,3o Populaire orgelbespeling 10,00 Met band en plaat voor U paraat 10,45 Avondoverdenking 11,15 Sweelir.ck- kwartet 11,45 Gramofoonplaten HILVERSUM II, 415 m Nieuwsberichten om 7, 0, 1, 6 8 en 11 uur AVRO: 8.15 Ochtendvaria 10,15 Arbeidsvitaminen 1,20 The Skymasters 3,1» Bonbonnière 6,20 Wayne King met orkest 6,30 Radio-filmkrant 7.00 Promenade-orkest 7,30 Inleiding tot muziekbegrip 7,45 Gramofoonplaten 8,05 Radioscoop-pio- gramma 10,30 Viool en piano 11,15 Avro-swing corner J)E WIJSGEER EPICURUS, over wie wij de vorige week iets vertelden, zag af van alle handelen. Hij streefde naar een toestand van smarteloosheid, van geluk zo mogelijk. Daarom schuw de hij de aanraking met de harde pro blemen der werkelijkheid, en filoso feerde met zijn leerlingen in zijn wei- beschutte, van de wereld goed afge grensde tuin. Epicurus zag dus af van alle handelen. Men kan echter ook af zien van alle weten. Wie afziet van alle weten wordt een scepticus, een eeuwig twijfelaar. Ook het eerste sceptische systeem is door de Grieken geleverd. De grondvester hiervan is een zekere Pyrrho. Hij stierf 90 jaar oud, in het jaar 275 vóór Christus. Van beroep was XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX X x jr X hij oorspronkelijk schilder. Maar hij was een pientere schilder. Hij stelde zich op de hoogte van de wijsgerige stromingen van zijn dagen. Maar vooral heeft hij diepe indrukken opgedaan bij de veldtocht van Alexander de Grote, die van Griekenland voerde tot over de grenzen van Indie. Op deze tocht maakte hij ook kennis met de Indische wijzen, die in volstrekte afzondering een heilig ,even leidden, in de bossen. „Wij Grieken", zo zei hij, „wij zoeken en jagen, of wij de gelukzaligheid mochten bereiken. En hier wordt zij bereikt!" Na deze veldtocht keerde hij naar zijn geboortestad Elis terug, en leefde er vele jaren, hooggeëerd door zijn landgenoten. Terwille van hem werden do wijsgeren vrijgesteld van belasting! Op de markt van zijn vaderstad werd een standbeeld voor hem opgericht, waarbij hij zelf tot opperpriester werd benoemd. Deze Pyrrho nu stelde zich drie vra gen. Allereerst deze: Waarin bestaat het wezen der dingen? Zijn tweede vraag' luidde: Hoe moeten wij ons ten opzichte van de dingen gedragen? F,n de laatste vraag was: Welke gevolgen vloeien uit die gedragswijze voort? £)E EERSTE VRAAG DIE dus oen antwoord verlangt, is die naar het wezen der dingen. Wat kan ik over de dingen zelf te weten komen? Bij deze vraag moet u het woord „ding" zo ruim mogelijk opvatten. Tot de dingen be hoort het boek dat voor mij ligt. zo goed als God: het omvat het schone evenzeer als het begrip atoom. Over al deze dingen nu, zo zegt de scepticus, kan ik niets met zekerheid weten. Ik weet niet of een kleur rood is of geel; ik weet niet of een toren vierkant is of rond; ik weet niet of God zwak is of machtig; ik weet niet of diefstal goed is of slecht, of een landschap mooi is of lelijk. Gij zult naar de reden van deze vergaande twijfel vragen. Wel, zo zegt de scepticus, ik kan tegenover elke redenering een andere redenering stellen, die met dezelfde bewijskracht het tegengestelde aannemelijk maakt. Aangaande elk ding kunnen twee te gengestelde meningen met gelijke be wijskracht worden aangevoerd. In dat geval zal men zich noch aan de qne, noch aan de andere opvatting mogen houden. Het enige wat men zal kunnen zeggen is: Ik weet het niet. Zo ziet de scepticus af van alle zeker weten. Met het antwoord op de eerste vraag, heeft Pyrrho ook een antwoord gege ven op de tweede vraag, die hij trachtte op te lossen: Hoe moet ik mij ten op zichte van de dingen gedragen? De ware wijze zal, omdat hij weet niets te weten, zich van ieder oordeel dienen te onthouden. Het enige wat hij weet ls: Ik weet het niet. Tegenover elk pro bleem zal hij schouderophalend moeten staan. Deze sceptische gelatenheid zal de practische levenshouding van de wijze moeten zijn. Dan nog de vraag, wat uit deze ge dragswijze voortvloeit. Wie theoretisch zegt niets te weten en wie dit niet- kunnen-weten in praktijk brengt, zal volkomen onbewogen en ongevoelig worden. Sterker nog, de ware wijze zal alles onverschillig zijn. Hij weet immers niet wat waar of onwaar is, wat goed is of slecht, mooi en lelijk. Dus zal hij zich door niets laten op winden, zijn gemoed door niets laten verontrusten. Pyrrho bracht deze on verschilligheid wel degelijk in praktijk. Toen zijn schip eens door een zware storm was overvallen, en alle schepe lingen angstig heen en weer liepen, wees hij op een varken, dat rustig bleef doorvreten en zich om geen gevaren bekommerde. Toen iemand hem eens verliet midden in een gesprek, ging hij rustig verder met zijn betoog, onver schillig voor de afwezigheid van zijn toehoorder. Een pijnlijke operatie on derging hij zonder zelfs met de wenk brauwen te fronsen. Een ding mag aan het oude scepticis me niet worden ontzegd: de conse quentie. De theoretische opvatting wordt streng volgehouden en voortge zet in de levenspraktijk. We kunnen het nog sterker zeggen: het scepticisme heeft gelijk met de uitspraak, dat wij over het diepste wezen der dingen niets kunnen weten. Het heeft gezien, dat alle kennis menselijke kennis is. Maar het heeft niet gezien, dat er sprake kan zijn van een zekerheid van mense lijke kennis. FRIESLAND HEEFT ZIJN KUNST- f CENTRUM. Het is gelegen in ne Stads- of Prinsentuin te Leeuwarden en werd dezer dagen geopend door Burgemeester A. A. M. v. d. Meulen. Het centrum, dat o.a. dienst zal doen als opleidingscentrum voor jonge Frie se kunstenaars, gaat uit van de Friese Kunstkring en de „Bond Fan Fryske Kunstkenners". Tegelijk met de ope ning van het gebouw werd een ten toonstelling van veertig Friese kunst schilders geopend; mede geëxposeerd wordt beeldhouwwerk, grafisch werk en keramiek. De fresco's in een galerij van het Va- ticaan, die aan Raphael worden toege schreven zouden volgens een Italiaan se hoogleeraar in de kunstgeschiedenis niet van hem maar van zijn leerling Lorenzo Lotto zijn. pjET 161. „Ik zie nergens 'n zijweg", roept Pim, die wanhopig over het stuur van de jeep gebogen zit. „Hindert met",, antwoordt Pom, „we raken ze al kwijt. Hou nog even vol!" Inderdaad heeft Fim door de angst zijn jeep op topsnel heid voortgedreven. De andere auto's raken langzaam maar zeker achter. Daar komt een scherpe bocht. „Kijk uit Pim!" roepen zijn vriendjes. 162. De scherpe bocht behoort bij de autobaan. Hier moeten de bestuurders van de auto's laten zien wat zij kunnen. Pim redt het schitterend. Hij heeft de ze middag al heel wat van het rijden geleerd. Op twee wielen schiet de jeep door de bocht. Een luid handge klap klinkt op van de kant, maar Pim, Pam en Pom horen dat niet eens. Ze hebben maar één wens! Ontkomen aan hun achtervolgers. En dan naar huis toe. Naar Moeder Woeffie! MUZIEKLEVEN levert ditmaal uitgebreid nieuws. In de eerste plaats komt uit Wenen de mededeling, dat in de pastorie van de Maria-Geburt Kirche aldaar een tot dusver onbekend werk van Wolfgang Amadeus Mozart is gevonden. Het is een mis, door de meester op twaalfjarige leeftijd gecom poneerd. De destijds beroemde Neder landse zangeres Mevr. Cato Engelen- Sewing is toegetreden tot het Amster damse koor „Zang en Vriendschap" dat op 7 Mei in het Concertgebouw zijn 45- jarig jubileum zal gedenken. Het Brabants Kamerkoor o.l.v. Frans van Amersvoort zal op 18 October a.s. in Den Bosch een eerste uitvoering in ons land geven van „Hiawadha's lied" var Marius de Jong op tekst van Guido Gezelle. De Nederlandse tenor Frans Vroons heeft met de directie van de Opera theaters te New-York en Chicago een contract gesloten voor een serie uit voeringen, welke dit voorjaar zullen worden gegeven. Bij de opening van de boekenweek 1949 zal de tenor optre den op de gala-avond in de Stadschouw- burg bij de uitvoering van „L'heure Espagnol". De violist Jo Juda, die de zer dagen in ons land terugkeerde uit Scandinavië heeft daar zoveel succes geoogst dat hij er het volgende seizoen weer heen gaat. Zijn broer Arnold zal hem dan op de piano begeleiden. Nederlandse musici gaan naar het buitenland, buitenlanders komen naar hier. De alt Winifred Heidt uit New- York komt op 9 Maart in Den Haag en op 11 Maart in Amsterdam concerte ren. Zij is vooral bekend door haar ver tolking van Carmen. De Griekse zangeres Margherita Per- ras komt op 19 Februari een recital in Den Haag geven. Zij beheerst de sterke kleuren van de dramatische expressie als in Verdi's „Ernani" even meester- 1) k als de zachter getinte in de grote aria uit „Butterfly" schrijft het blad van haar woonplaats de „Neue Zürcher Nachrichter". oo £EN BEETJE TONEEL tot slot. Het Zuidnederlands Toneel brengt 17 Februari in Den Haag de première van „Geef ons een huis. Minister" van Ma- deleine Bingham. De 52-jarige acteur en auteur Jan van Ees herdenkt zijn 35-jarig toneeljubileum. De ministers Spitzen en Stikker hebben zitting in etn ere-comité. 25 IN DE DOOR TJEERD ADEMA Hij liet een kruier zijn koffers uit het bagagedepot .halen en op het per ron deponeren. Toen de trein uit Heemstede arri veerde liet hij de valiezen in zijn cou pé zetten en arriveerde 'n goed kwar tier later in de residentie. Hij constateerde met voldoening, dat hij niet meer nerveus was, maar bui tengewoon nieuwsgierig naar wat hem in de eerstvolgende uren stond te wachten. Op het Haagse perron gaf hij zijn koffers aan een kruier met het ver zoek ze naar Hotel Terminus over te brengen. Hij dacht er een ogenblik aan, dat Storm wist, dat hij met deze trein zou terugkomen en misschien op de uit kijk zou staan, maar onmiddellijk daarop verwierp hij deze gedachte. Storm had zijn woord gegeven en daarop kon hij vertrouwen. Hij keek buiten het station naar alle kanten uit. Het was donker, het re gende en hij zag niemand, die hij kende. Hij volgde de kruier, die het Sta tionsplein recht overstak en zijn kof fers in de hall van het hotel depo neerde. Daar rekende hij met de man af en wendde zich tot de receptie. „Mijn kamer is telefonisch besteld", zei hij. „Mijn naam is Smit". De chef de réception bladerde in zijn papieren en knikte. „Meneer Smit", zei hij „handelsrei ziger, geboren in Dedemsvaart. „Dezelfde", zei Steensma. „Hoe laat wenst u gewekt te wor den, mijnheer?" vroeg de chef. „Och, laat u maar", zei Steensma. „Ik word gewoonlijk wel uit mijzelf wakker". „Zoals u verlangt, meneer", z.ei de chef beleefd. „Wenst u dadelijk naar uw kamer te gaan?" „Graag", zei Steensma. Da chef wenkte atn liXtjongen, gal hem de sleutel en noemde het num mer. „Welterusten, meneer", zei hij, het kamerkaartje overreikend. „Welterusten", antwoordde Steens ma. Hij volgde de boy in de lift en op de tweede verdieping door een gang naar zijn kamer. De liftjongen draaide het licht aan, sloot de gordijnen en en zette de kof fers in het daarvoor bestemde rekje. „Welterusten, meneer", zei hij. „Welterusten", antwoordde Steens ma. Hij stopte de boy een kwartje in de hand, dat deze met een vriendelijk dankwoord in ontvangst nam. Tien minuten later kroop ir. Steens ma tussen de helderwitte lakens van het hotelbed en vroeg zich af hoelang men hem daarin ongestoord zou laten slapen. Een handelsreiziger komt en gaat. Ondanks de spanning waarin hij ver keerde was Jelle Steensma betrekke lijk vlug in slaap gevallen. Hij had een ogenblik liggen luiste ren naar de geluiden van het hotel, hoe wal Rui door u* dubbel* kamer deuren niet van storende aard waren. Zo nu en dan stapte er iemand door de gang en een man. die blijkbaar de kamer aan zijn rechter zijde had ge huurd. zette met veel lawaai zijn schoenen buiten. Door de gesloten gordijnen drong het fluitsein van een locomotief, magr wel dra vervaagden al die geluiden en gleed hij onbewust in de slaap. Hoe laat het was, toen hij wakker werd, had hij niet kunnen zeggen. Het was volkomen donker en het hotel scheen in diépe rust. In de links van hem gelegen kamer was men blijkbaar nog wakker. Hij hoorde, dat er iets werd verschoven en verbeeldde zich een ogenblik later, dat er aan het slot van zijn deur werd gemorreld. Hij sprong uit bed, draaide het licht aan, ontsloot de kamerdeur en keek in de door een spaarlampje verlichte hotelgang. Er was niets verontrustends. Weer sloot hij zijn deuren af en kroop in bed. waar hij scherp bleef luisterop zonder iets bijzonders te ho ren. 2&U incbta om ajju nervositeit ea ba- dacht, dat hij voortaan geen leven meer zou hebben, als hij zich van al les ging verbeelden. Opnieuw viel hij in slaap en droom de, dat hij werkelijk naar Parijs was gegaan en op het perron van het Gare du Nord stond om zijn vrienden af te halen. De dikke apotheker sprong het eerst uit de trein, tikte hem vriend schappelijk op de schouder en vonder behagen in hem telkens weer deftig bij de naam te noemen. „Meneer Steensma.. meneer Steens- ma. Hij opende langzaam de ogen Het beeld van De Ridder was ver dwenen, maar de stem, die zijn naam noemde, drong duidelijker tot hem aoor. „Meneer Steensma" Er werd op zijn schouder getikt en met een ruk schoot hij overeind. Hij zag een man bij zjjn bed staan en kon nog juist een kreet van schrik onderdrukken, toen hij de stem van jhr Van Waardenburg herkende. ^„Meneer Steensmals u w#k_ 3ïorit virrolgd. LIET MOET EEN WONDERLIJKE n ontdekking geweest zijn, toen Wn ieder van ons zichzelf aanduidde met het woordje „ik". Het is u, evenzeer als mij, onbekend, wanneer we dit woord voor het eerst gebruikt hebben, In leder geval is dat lang geleden, ver terug in onze kindsheid. Maar het li in ieder geval een wonderlijke ont dekking geweest, de ontdekking van het eigen zelf. In z'n eerste verwonde ring ontdekt het jonge kind z'n mot der; het ontdekt z'n wieg, z'n vingers en z'n tenen. Het jonge kind ontdekt, dat het geluid kan maken, later ook dat het bepaalde geluiden kan maken, zelfs dat het met bepaalde geluiden bepaalde dingen kan aanduiden. Ea dan ineens ontdekt het kind ook zijn eigen zelf, dat hij aanspreekt met „ik". Vanaf dat moment is het „ik" voor ieder van ons het centrum van alle voorstellingen, van alle gedachten. Het „ik" is de hoge toren, van waaruit al het andere wordt waargenomen, on dervraagd, onderzocht. ONTDEKKING VAN HET „IK" is een ontdekking, die uit verwon dering geboren wordt. De verwonde ring is de bron van alle kennis. Deze menselijke oerdrift, die al verwonde rend ontdekt, kent nergens grenzen. De kennis blijft daarom bij de ontdek king van het „ik" niet staan, maar schrijdt verder. Daarbij stuit het „ik" op het „het". Onder dit woordje „het" versta ik het geheel van alle dingen. Een ding, wat het ook zij, behoort tot de grote kring van het „het", wanneer het voor ons kennen wordt tot een voorwerp, tot een object. Zo'n voor werp of object bestuderen wij vanuit de hoge toren van ons eigen „ik" met behulp van ons intellect. Om deze ty pische vorm van kennis, waarin het „ik" zich stelt tegenover het „het" te verduidelijken, wil ik een voorbeeld nemen. Wij kennen nu beter dan tien jaar geleden de structuur van het atoom. Het atoom behoort tot de talloze din gen, die ons tot een object, tot een „het" geworden zijn. Doordat wij het atoom kennen, beschikken wij er ook over. Wij maken Immers atoombom men, en trachten daarnaast de atoom energie voor vredesdoeleinden bruik baar te maken. Daaraan voegt zich een tweede kenmerk; het feit dat wjj nu de structuur van het atoom beter ken nen, verandert ons innerlijk niet. Deze ontdekking moge ons een mengsel van vreugde en angst bereiden. Maar? het zet ons niet om in de meest innerlijke kern van ons wezen. Alle kennis van het neutrale „het" laat ons in wezen onveranderd. En tenslotte: de kennis van het atoom, evengoed als van ieder neutraal object, laat ons in wezen een zaam. Dit laatste is wel het ergste. Naast de kennisdrift staat de drift naar gemeenschap. En kennis van het „het" schept geen gemeenschap. Zo staat het „ik" nu tegenover zijn •ontdekking, het neutrale „het". Hij be schikt over de dode dingen; maar deze heerschappij verandert hem niet en laat hem eenzaam en koud staan in een wereld van onderworpen dingen. £0 REDDEN ALLE WAARHEDEN en alle kennis ons niet van de een zaamheid en van ons zelf. Er is echter nog een ontdekking, die het „ik" maakt, de ontdekking van het „gij". Het „het" is neutraal, het „gij" is per soonlijk. Met het „het" kan een men» niet spreken, wel met het „gij". Daar om is de ontdekking van het „gij", als de ontdekking van de andere persoon in wezen veel belangrijker dan de ont dekking van het neutrale „het". Een mens die z'n moeder ontdekt en z'n vader, die een vriend vindt of een vriendin, die straks z'n vrouw vindt of man, vindt als het ware een andere wereld, een nieuwe dimensie. Toch blijft ook hier nog een verlan gen over. Want In het menselijk „gij" ontdekt de mens niet meer dan een ander, gelijkwaardig „ik". Hij beschikt over het „het" en staat gelijkwaardig tegenover zijn medemens. Het „het" laat hem onveranderd; de andere per soon die hij ontmoet kan hem in diep ste wezen weliswaar veranderen. Maar is deze verandering steeds een ver betering, een verlossing? De andere persoon red,t mij uit m'n eenzaamheid. Doet de ander dit echter voor goed? Over de dood heen? Zal hij mij nooit verlaten? Het is duidelijk: het „gij" dat wij in onze medemens ontmoeten, is oneindig meer waardevol, dan het neutrale „het". Maar het menselijk „gij" is niet onze verlossing, onze redding. Deze vinden wij pas, wanneer wij het god delijk „GIJ" ontmoeten. Daar worden de rollen pas waarlijk omgekeerd. Wij beschikken over het „het"; maar God beschikt over ons. Het „het" laat ons koud en onveranderd; maar God her schept ons tot nieuwe mensen. Het ob ject laat mij eenzaam staan; maar God spreekt: Ik zal met u zijn, al de da gen.' Een mensenleven is een wonder ding- Altijd staat de mens als een kind me' grote vraagogen in de wereld. Dage lijks zal hij ontdekkingen doen. Maar het diepste wezen van het heelal zal Hij pas gevonden hebben, wanneer hU God aanbeden heeft. Die pijnen op gezette tijden...verdrijf ze!De moderne vrouw blijft ook in die dagen monter en fit: zij neemt een'AKKERTJE"! ne/pen direct

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Heldersche Courant | 1949 | | pagina 6