Maritiem schouwspel tusschen IJmuiden en den Hoek! Bijna Moskou-New-York DAGBLAD VOOR HOLLANDS NOORDERKWARTIER zonder tusschenlanding Nevelschermenschijn-lanceeriogenkanongebulder Met 20-mijls vaart langs de kust Hitiers rede per vliegtuig naar Londen Hitier in den aether Koningin Wilhelmina en Prins Bernhard aan boord van Hr.Ms. „Tromp" kl/EERBERICHT Nog geen opperbevelhebber BRUIDSFO 7 O's CENTRALE VERWARMING DE V R I E S Srh« Laan, Schagen, Tel. 20. ZATERDAG 29 APRIL 1939. 83e Jaargang. No. 10867. UftgOwe ée* KV. Uitg.-Mif. „VloHowd* Hoorde^ woHfcr" Het is een wel bij uitstek inte ressant pro (/ram, dat de Konink lijke Nederlandsche Marinemet medewerking van 7 Rottcrdam- sche Comité ter Behartiging van Nationale belangen, het Nationaal Jongeren Verbond en de Rotter dams che afdeeling van „onzr Vlootter gelegenheid van dev verjaardag van Prinses Juliana dezer dagen verzorgt. Dit programma ving gisteren aan met een vloot-schouw op de Noordzee en den Nieuwen Water weg, waarbij de Koningin aan öoord van Ilr.Ms. „Tromp" van Haar hooge belangstelling pooi de Marine blijk gaf. Onze speciale verslaggever, aan boord van Hr.Ms. kruiser „Suma- traonder commando van kolo nel C. H. Brouwer, schrijft ons over dit maritiem evenement hel nevenstaande. Russisch piloot maakt noodlan ding ten zuiden van de Hud- son. Gisterochtend vroeg is een Rus sisch vliegtuig, de „Moskwa", be stuurd door den piloot Kokkinaki, van Moskou vertrokken om te trach ten zonder tusschenlanding naar New York te vliegen. Te 5.47 uur passeerde Kokkinaki de west kust van Fairland, hij had toen afgelegd 1,110 K.M. met een gemiddelde snelheid van 257 K.M. per uur. Met succes werd vervol gens de sprong over den oceaan genomen en om 20 uur 30 Greenwich-tïjd seinde het- vliegtuig, dat het boven Anticosti vloog, nabij de monding van de St. Laurens (Ca nada). Op het New Yorksche vliegveld Floyd Bennett was intusschcn alles voor de ontvangst in gereedheid gebracht. Om streeks middernacht werd de Sovjetvlieger daar verwacht. Floyd Bennett zat echter vrijwel „dicht", zoodat de vliegvelden van Providence, Boston en Hartford instructie kregen om eventueel het vliegtuig te ont vangen. Naar ons echter zoo juist uit New York wordt gemeld heeft Kokki naki zich gedwongen gezien te lan den ten zuiden van de Hudson baai. Hij is dus in het gezicht van zijn einddoel gestrand. Nog voor hij uitgesproken was. Nog vóór Hitier zijn rede had uitgespro ken, zijn met een speciaal vliegtuig een aantal Engelsehe vertalingen van den tekst te Londen aangekomen. De lengte van de rede, een document van honderd bladzijden, maakt het bevoegden kringen evenwel niet mogelijk er commentaar op te leveren, al vorens de leden der regeering en de dien sten van het Foreign Office haar grondig bestudeerd hebben. De wereld luisterde naar hem. De rede van Hitier, welke wij op de volgende pagina in extenso afdrukken, werd door de volgende buitenlandsche zenders heruitge zonden: De Italiaansche, de Hongaarsche. de Joegoslavische en de Slowank- sche radio, de Spaansche zender Teneriffa, waarop aangesloten het schip van „Kraft-durch-Freude de Robert Ley, de Bulgaarschc. Zweedsche, Belgische, Litausche,. Portugcesche, Japansche en Aus tralische raclio, de zenders Natio nal Broadcasting New York, Co- lumbia Broadcasting System, Mu tual Broadcasting System, Argen tinië: Radio Splendid, Uruguay, Montevideo, de 'Chileensche Radio, Columhia: Bogota en de zenders van de Canadian Broadcasting Corporation. IJmuiden is nog maar half ontwaakt, als wij bij den Touristensteiger de „pers-boot", een sleeper van Bureau Wijsmuller, zoeken. Maar van tal van buizen waait het rood-wit-blauw in den strakken Noord-Ooster, ter eere van bet, zij 't korte, bezoek der Koningin. De „Stentor", diep liggend door bet massale aantal journalisten en persfoto grafen (waarbij ook de AVRO, met Willem Vogt incluis, niet ontbreekt), dartelt de pieren uit; een paar mijl voor uit ligt de kruiser. Een grijs silhouet aan het wazig blauw van den horizon. Een ijle rookpluim maakt een grijze veeg tot ver aan de kim. VRIJDAG, (aan boord van Hr.Ms. kruiser Sumatra Binnen een halfuur embarkeeren wij, en ondergaan oogcnblikkelijk de zeer speciale sfeer van het oorlogsschip. Een sfeer, voor een deel geschapen door de geuren van natte verf, koffie en poctsextract. Want nog is men bezig op de dekken met het zwabberen, het opfleuren van liet be slagen koper en met liet wegwerken van de allerlaatste smetten. Het is merkwaardig, hoe „Hollands zindelijk" de kruiser er uit ziet. Hr. Ms. „Tromp" komt langs. Om 9 uur wordt het ernst aan boord. Dan is in IJmuiden de Koningin aan boord van de flottieljeleider „Tromp" scheep ge gaan en spoedig daarna verwacht men de ontmoeting van Tromp en Sumatra. Om half 10 komt Hr. Ms. „Tromp" langs. Met 15 mijl boort ze zich door het groen grijze water, dat soms over de neus heen pat. Een prachtig gezicht, dat overvliegend schuim en de bewogen boeg-golf, die zich tot op grooten afstand voortplant. Hr. Ms. „Tromp" komt langs. Hoornbla zers trompetteren over Hr. Ms. „Sumatra" en heel de equipage, iedere man die gemist kan worden, staat opgesteld. Een indruk wekkend saluut. Je kunt langs de blinken de schoenncuzen een liniaal leggen Dan dondert de batterij het saluut. 35 maal barst het kanon los; een groet aan Hare Majesteit. Die op de brug van de flottieljeleider slaat met den commandant der Marine, Schout-bij-Nacfit H. Jolles en den commandant van 't schip, kolonel E. L. A. C. M. Doorman. De Vorstin inspecteert Hr. Ms. „Sumatra". We zien de kleuren van den strak gespannen Koninklijken standaard, hoog in de mast, die de aan wezigheid verkondigt van de Lands vrouwe. Ook Z.K.H. Prins Bernhard bevindt zich aan boord van den oorlogsbodem In 't kielzog. We varen moe. In het kielzog van Hr. Ms. „Tromp". Achter ons de Z 7, een dansend en .huppelend scheepje, dat echter een op vallende snelheid 'ontwikkelt. Om half 11, als door Hr. Ms. Tromp op 'n schijf geschoten is, ronken twee watervlieg tuigen over. Achter het eene hangt de „man che", de vele meters lange zak, waarop door 't anti-luchtgeschut van Hr. Ms. Tromp ge vuurd wordt. Dof dreunen de losbarstingen over 't waf er. De meeuwen boven Hr. Ms. Sumatra scheren zich weg Er wordt ge schoten met lichtgevende projectielen, zoo dat men de baan kan volgen. Het „smaldeel Rotterdam". Later op den morgen, bij de IJmuider brul boei, waarheen we weer teruggekeerd zijn, vereenigen wij ons met Hr. Ms. Tromp en de Z G en Z 8. De flottieljeleider voorop, dan Hr. Ms. Sumatra en tenslotte de twee jager tjes". Wij varen in eikaars ziel zog. Wit en schui mig ligt 't „zeepsop" op de golven. De Z bootjes dansen een soort Lambeth Walk en de Nedeï'landsche pers prijst de Voorzienig heid, dat zij ondergebracht werd op Hr. Ms. Sumatra, 'die niet veel last van de deining ondervindt en er prachtig dooriieen jaagt. Nevel Wij zien het leggen van een nevel- scherm door Hr. Ms. Tromp. Ineens golft er iets uit 't achterschip. En voor men 't weet, walmt een wit grijze avoIk over .het water. De rook ontwikkeling is enormJV, -voor een groot deel der horizon zakt het nevel- scherm, dat tot hoog aan den hemel MORGEN IS T FEEST IN EN OM HETHUIS VAN ORANJE! WORDT ONZE KROONPRINSES DERTIG JAAR den bak. de sneeuwwitte rook. Die zich als een ondoorzichtige sluier over zee ligt. En kele minuten bant 't kleine apparaat de ne vel uit en dan ligt er een kilometerlang gor dijn over zee. We kunnen ons er vele, zeer vele malen achter verschuilen. Schout-bij-Nacht H. Jolles, Commandant der Marine te Willemsoord. rij kt. Een prachtig verschuil-mid- del als men weet, dat uit 1 kilogram materiaal (samenstelling geheim 30.000 kub. meter „wolk" ontstaat. In 3 minuten kan men zoo een wolk van 4 millioen kubieke meter pro- ducccrcn. Een vloot kan er achter in 't niet verdwijnen We varen langs de kust van Nederland. Hi'. Ms. Tromp voorop. We varen snel. Licht siddert de Sumatra en we zoeken een op pert je aan lij. Het is frisch aan dek. Aan boord gaat het werk kalm zijn gang. Zeuntjes torsen bladen koffie, in de kombuis wordt een heerlijk maal bereid, getuige de neus-st reelende aromen, en op den bak poet sen licht-matrozen liet koper. De zon blijft er bij. Maakt het schuim tot parelend zilver en danst in 't vele koper der „Sumatra". De Z-booten komen langs. Vlak bij. Dansend en deinend. En wéér zijn we dankbaar. We liggen nu op Hoek van Holland. Maar vóór we daar zijn, voor lichtschip „Maas" in zicht komt, gebeurt er nog het een en an der.. Schijn-lanceeringen. Na de lunch in de longroom. Aan dek rumoert het. Bootmans fluitjes snerpen en als we naar boven rennen, zien we nog juist, hoe de opgedoken onder zeeboot, Hr. Ms. O 11, wegzwenkt. Het tafreel zal zich nog éénmaal herha len. „Ergens" moet zich onder 't golvende zee-oppervlak de O 10 bevinden. Vele bon derden oogenparen turen in 't kraaien nest, op de brug bij commandant Brouwer... op de dekken. Aan de 15 c.M. kanonen, bij de anti-lucht- batterijen, staat men op post. Een der im mense loopen van een 15 c.M. reikt als een ontzaglijke sigaar over de bakboordsrailling. Wc kijken en wachten. En ineens.. daar! Een cylinder verrijst uit de golven.... 200 meter van ons af; de periscoop. Even later, enkele seconden slechts, verrijst grijs en glimmend het on derzeeboot-lichaam. De O 10. Een een zaam stalen eilandje op de wit-be- schuimde zee. Zoo varen wij voort, Hr. Ms. „Tromp1', Hr. Ms. „Sumatra", de Z-booten en de onder- zce'ers. Op de Hoek aan, die al in zicht is. Dichtbij dobbert lichtschip Maas. Een zwart schip, dat we met 20-mijls vaart naderen Vliegtuigen cirkelen over het smaldeel heen. Geen sterveling zit nu meer in de long room En terwijl de loodsboot Hr. Mis. Tromp" nadert, om den loods over te zetten, geeft ons schip Hr. Ms. „Sumatra" een nevelde- mpnstratie. Sissend spuit uit 't apparaat op De Waterweg in. Dan komt de loodsboot, bont-gemenied, langszij. Een jol wordt uitgezet en de Rot terdammer kruipt tegen €en scheepswand op. Inmiddels volgt de opstelling voor het opvaren in den Waterweg. Voorop het vlag- gesühip Hr. Ms. „Tromp", dan „Hr. Ms. „Su matra", de „Friso", Z-.G, Z 8 en Hr. Ms. on derzeeboot O 12. In uviellinie varend een uiterst interessant schouwspel. Speciaal voor diegenen, die zich aan wal bevinden en een overzicht hebben. Passeerende scheepjes salueeren met de vlag. Op beide oevers zwaaien de menschen en uit tal van huizen waait het rood-wit- blauw. Demonstratie in de lucht. Dan wordt liet smaldeel vergast op bet bezoek van een divisie Koolhoven toestellen van „de Kooij". De bestuurders doen ken nelijk hun best en verbazen militair en bur ger met hun gedurfde stunts. Vlak over Hr. Ms. „Sumatra" jagen ze, soms bijna loodrecht uit de blauwe hemel koepel vallend. Op den bak van den kruiser houden de Jantjes hun muts vast Het is een prachtig stukje bravour en behoort zeker niet tot de1 minst geslaagde gedeelten van den dag. Zoo varen wij naar Rotterdam op. Overal vlaggen, juichende mensenchen en salu- cerende schepen. En dan zegt men, dat de Nederlandsche marine niet populair is! Om half zes eindigt de reis. Hr. Ms. „Tromp" ligt al op de boeien en wij volgen. Verderop liggen de vier mijnenvegers op stroom, de „Abraham van der Hulst", de „Jan van Gelder", de „Willem van Ewijck" en de „Pieter Floresz". In totaal een indruk wekkende vloot. Rotterdam is uitgeloopen. De stad is, nu reeds, een zee van vlaggen. Ze weet hoe men de vloot inhaalt. Iets, waarin de Maasstad toch al sedert vele jaren een reputatie had! Dit nummer bevat 16 pagina's DE BILT SEINTi Verwachting: gedeeltelijk be wolkt, wellicht enkele lichte regenbuitjes, koude ochtend. Overdag iets zachter. Meest matige N.O. tot O. wind. \lg. vooruitz.: Gedeeltelijk be wolkt, kans op lichte regen buitjes. Geleidelijk iets zach ter. De kans op lichte nacht vorsten blijft aanvankelijk bestaan. De commandant van. Hr. Ms. Sumatra, kolonel C. H. Brouwer. Geruchten weersproken. Naar wij van bevoegde zijde vernemen, zijn de berichten, volgens welke de chef van den generalen Staf, luitenant-generaal Reynders binnenkort zal worden benoemd tot opperbevelhebber onjuist, alleen reeds op grond van het feit, dat een opperbevel hebber eerst zal worden benoemd, wan neer het leger op voet van oorlog is ge bracht. In verband daarmede zijn uiteraard ook de andere in de berichten genoemde mutaties zonder grond. Hitlcr sprak, Roosevelt sliep President Roosevelt heeft nog geen enkel commentaar gegeven op Hitiers rede. Hij heeft deze trouwens niet gehoord. Volgens Reuter zou de president n.1. geslapen heb ben, terwijl Hitier sprak en zou hij te 8.20 uur (pl. tijd) zijn opgestaan, juist toen Hitier aan het eind van zijn betoog was gekomen. ARTISTIEKE FOTOGR. KUNSTATELIER ARPAD MOLDOVAN NIEUWE NIEDORP Geopend dagelijksook 's Zondags. ELKE MEDEWERKER ONZER ZAAK IS IEDER OP ZIJN ON DERDEEL EEN SPE CIALITEIT. TECHN.BUREAU ALKMAAR Tel 3045 - 2 lijnen ROTTERDAM 44504 y

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Schager Courant | 1939 | | pagina 1