No. 54. Een en Negentigste Jaargang. 1889. Financiëele gevolgen van de voor gestelde wijziging der school wet voor de gemeenten. ZONDAG 5 MEI. ASSCHEPOETSTER Prijs der gewone Advertentiën: Dit nummer bestaat uit twee bladen? EERSTE BLAD. H. SCHOBERT. ALKMA ARSCHE COURANT. Deze Courant wordtDinsdag-, Donderdag-en Zaterdagavond uitgegeven. Abonnementsprijs per 3 maanden voor Alkmaar f 0,80; franco door het geheele rijk f 1, De 3 nummers f 0,06. Per regel f 0,15. Groote letters naar plaatsruimte. Brieven franco aan de Uitgevers HEEM». COS- TER ZOON. De Regeering heeft bij haar ontwerp bijlagen ge voegd waaruit het verschil kan blijken dat uit de nieuwe regeling voor de verschillende gemeenten ten aanzien van de bijdragen uit 's Rijks kas ten behoeve van hare scholen zou voortvloeien in vergelijking met den bestaanden toestand. Voor de groote stedelijke gemeenten zou de verandering fiuancieel nadeelig zijn. Inderdaad is dat nadeel niet gering. Amsterdam b. v. ontvangt tegenwoordig voor de gewone kosten een bijdrage uit 's Rijks kas van ruim 300.000; volgens de nieuwe regeling zou die niet meer kunnen bedragen dan 154.000. Voor Rotterdam zou de bijdrage van 171.812 tot 67.650 verminderen; voor 's Gravenhage van f 100.338 tot f 54.200; Groningen 49 290 28.100;' Utrecht 89 077 19.800; Leiden 89 010 18.200 - Arnhem 33 628 20 350;' Leeuwarden n 26.175 17.600 Haarlem 24 574 15.600.' Voor Alkmaar zou de rijksbijdrage van f 11455 ver minderen tot f 6900 en alzoo een verlies ontstaan van f 4555 ejaars. Wel zouden deze gemeente met een minder aantal onderwijzers aan hare openbare scholen kunnen volstaan; maar het is niet te denken dat zij tot een eenigszins' belangrijke inkrimping van het onderwijzerspersoneel zouden overgaan Behalve het nadeel voor het onder wijs zelf, dat daarvan te vreezen zou zijn bestaan daartegen nog andere moeilijk op te heffen bezwaren, voortvloeiende uit den schoolbouw. Te Alkmaar b v. bestaat een openbare school met 12 lokalen, elk voor 40 kinderen en een andere met 6 lokalen elk voor 40 k 45 kinderen. Die scholen zijn aldus gebouwd overeenkomstig bestaande voorschriften. Nu zal voor taan de gemeente niet meer voor elk 45tal kinderen boven de 85 een onderwijzer meer moeten hebben, maar slechts voor elk 55tal boven 90; maar wat zal die vrijgevigheid haar baten als zij in hare schoollokalen niet meer dan 40 45 kinderen plaatsen kan En Alkmaar is zeker niet de eenige gemeente waar dit beswaar wordt aangetroffen. Verhooging van schoolgeld zal dus voor een aantal steden het noodzakelijk gevolg zijn van de nienwe DOOK 68) „Wat verlangt mevrouw?" vroeg de met een ser vet zwaaiende kellner, terwijl bij haar beleefd de spijs kaart aanbood. Willy werd plotseling vuurrood en sag haar bege leider met een halpeloozen, verschrikten blik van ter zijde aaa. Giinther nam haar bedaard de spijskaart uit de band. „Dat zal ik je wel zeggen", zeide bij, met de kalmte van iemand die veel in de wereld heeft verkeerd. „Breng mij eerst maar een flesch Liebfraumilcls, kellner!" „Ik geloof dat het niet goed was, dat ik met je mêe ging", begon Willy, aarzelend, „ik gevoel mij hier volstrekt niet op mijn gemak." „Dat zal wel komen", troostte hij; intusscben wendde hij geen oog van haar gelaat, dat telkens van uitdruk king veranderde. „Je zoudt mij beleedigen, wanneer je verondersteldet, dat ik van je vertrouwen misbruik had gemaakt." „Zóó was het niet gemeend", viel zij hem bijna ver schrikt in de rede, terwijl Günther den goudgelen wijn in de groene glazen deed vloeien„ik ben wel eens wat zwaartillend, dat weet ik wel." „Daar ga je, Willy." Zij zette even het glas aan bare lippen en slaakte een stillen zacht. „Wil je ook met eens met mij klinken, op onze vriend schap op een zonnige toekomst?" De glazen klonken. X an de lange, donkere, neer geslagen wimpers van het meisje, viel een heldere traan. Hij merkte het op en zijn hart kromp ineen. regeling. Voor de scholen voor onvermogenden be staat dit middel om het verlies eenigszins te vergoeden echter niet, op de scholen voor minvermogenden zal het wel niet toegepast kunnen worden, en aan de andere scholen zal het schoolgeld zeker niet zooveel verhoogd kunnen worden, dat daardoor een belangrijke vergoeding voor het verlies wordt verkregen. Het overige zal uit de gemeentekas moeten worden bijge past, en om dit mogelijk te maken zal wel geen ander middel overblijven dan verhooging der plaatselijke belastingen. Wat is er echter van het voordeel, dat voor de kleinere gemeenten uit de nieuwe regeling zal voort vloeien Al aanstonds moet het ons duidelijk zijn, dat het met zoo heel belangrijk kan wezen. Die gemeenten zullen met een eenigszins kleiner aantal onderwijzers kunnen volstaanmaar zij zullen ook uit 's Rijks kas niets meer ontvangen voor het onderhoud der schoollokalen voor het bouwen, verbouwen of huren der onderwijzerswoningen, voor de vergoeding aan de hoofden der scholen wegens gemis van vrije woning noch voor het aanschaffen der noodzakelijke school- meubelenvan al welke kosten haar tegenwoordig 30 ten houderd door het Rijk wordt vergoed. Die de cijfers in de bijlagen van het ontwerp met elkander vergelijktzal by den eersten oogopslag evenwel al licht meenen, dat het geldelijk voordeel van de kleine gemeenten bij de nienwe regeling hoogst beduidend is bij aandachtige lezing zal hij echter weldra ont dekken dat het minder is dan hij aanvankelijk uit die cijfers meende te moeten opmaken en het voor sommige gemeenten onbeduidend zal zijn, zoo met geheel zal verdwijnen. De Regeering heeft na melijk naast elkander laten drukken de sommen die e gemeenten tegenwoordig (als voorschot over het jaar 1887) uit 's Rijks kas ontvangen en die zij zu en genietenzoodra het volgens de nieuwe regeling vereischte aantal onderwijzers aanwezig zal zijn. Wat nu de gemeenten in de kiesdistricten Alkmaar en elder betreft, geeft de vergelijking van die cijfers aan sommige gemeenten een schijnbaar voordeel, name lijk voor Anna Paulowna van 912, voor Bergen van 175, voor Callantsoog van f 31 voor Haren- karspel van f 144, voor Heiloo van f 70 voor St. Maarten van 83, voor Oude Niedorp van f 119, voor Oudkarspel van f ll 5, voor Schoor! van 340, voor Terschelling van 331, voor Wieringen van f 424 voor Wieringerwaard van f 175 en voor Zijpe van 195. Voor alle andere gemeenten in deze beide kiesdistricten zal de nieuwe regeling alleen verlies kunnen opleveren. Maar de voordeelen die het ver se der cijfers schijnt aan te duiden, althans voor Willy 1 Lieve Willy fluisterde hij en boog zich naar baar toe, terwijl hij vertrouwelijk zijn hand op de hare legde, die onder deze aanraking beefde. »I!L Wfmsch je alle geluk toe zeide zij sebier werk tuigelijk. „Uit de hand van je zuster?" vroeg bij snel. „Uit de hand van ieder, die je tot vrouw zult nemen, GuntberLiefde ik ben nog zoo dwaasom aan liefde te geloovec liefde ie mijns inziens de eenige voorwaarde tot geluk." „Je hebt gelijk. Maar al te veel echter wordt dat woord misbruikt." „Dat geloof ik niet." Zij zag bom open aan. „Wien men eenmaal liefheeft, dien behoort ons hart ook voor eeuwighetzij het begeert wordt of versmaad somber )iefbebben<' Willy?" vroeg hij Zij aarzelde. jyJa", sprak zij toen zachtmaar op vasten toon. Hij beet zieb toornig op de lip. „Eén ding hebt gij vrouwen op ons voor, „zei bij, bijna driftig, „den moed om je dag in, dag uit voor je liefde op te offeren. Bet is mogelijk, dat dit juist van de vrouw een engel maakt, maar 6 Hij zweeg en plekte met de vingers aan zijn broodje. „En tooh kon zij Scheven liefhebben I" dacht hij woedend. Daar kletterden sabels, eenige cavalerie-officieren Kwamen de zaal binnen, groetten Günther vertrouwelijk en wierpen nieuwsgierige blikken op zijn gezellin. Zij staken telkens de hoofden bij elküar en keken herbaal de ijk naar het jonge paar. Willy zat als op heete kolen, schuw en verlegen gleed haar blik langs de jonge- lieden zij bemerkte nietdat Günther hoe langer hoe stiller werd en zich blij-baar ergerde. „Hy, dien gij zoekt, behoort niet meer tot hen, Willy", zeide hy eindelijk toornig. „Gij moet nu voor ditmaal maar tevreden zijn met mijn in vergelijking met die schit terende kinderen van Mars, natuurlijk vrij saai gezel schap." zoover zij niet hoogst onbeduidend zijn, zal geen der genoemde gemeenten ooit genieten. Ja, Bergen zal jaarlijks 175, Callantsoog 31, Heiloo 70, Oud karspel 115, Wieringerwaard f 175 meer ontvangen; maar voor de overige der genoemde gemeenten staat de rekening geheel anders. Anna Paulowna zal de uitgetrokken 2400 eerst ontvangen, wanneer er nog 4 onderwijzers meer zijn aangesteld dan er thans aan de openbare scholen werk zaam zijn Volgens het tegenwoordig aantal onder wijzers zal deze gemeente bij de nieuwe regeling niet meer ontvangen dan 1500, alzoo niet f 912, maar slechts 12 meer dan de 1488 die zij over 1887 heeft genoten. Volgens dezelfde berekening zal Haren karspel voorloopig, in plaats van 144 meer, vooreerst 56 minder ontvangen dan thans 8t. Maarten, niet f 88 meermaar 217 minderOude Niedorp, niet 113 meer, maar f 81 minderScbooriin plaats van 340, slechts f 140 meer; Terschelling niet 331, maar f 131 meer; in plaats van f 424 zal Wieringen slechts f 24 meer, en in plaats van ƒ195 meer zal Zijpe f 5 minder ontvangen dan in 1887. Ook het verlies van sommige andere gemeenten zal aanvankelijk veel grooter zijn dan nadat het aantal onderwijzers aan de nieuwe regeling zal voldoen. oor Nieuwe Niedorp b. v. zal het aanvankelijk niet t 23, maar f 223 bedragen, en voor Texel niet 600, maar 1250. Voor het voltallig maken van het onderwijzend per soneel zal aan de gemeenten een termijn gegeven worden van acht jaren. Zijn zij dan nog in gebreke gebleven aan hare verplichtingen te voldoen, dan ver valt haar aanspraak op de Rijkstoelagen geheel. Zoodra Zl?u Personee' °P de vereisebte sterkte gebracht ne en, geoieten zij het door de Regeering vermelde bedrag. Dan zal inderdaad de gemeente Anna Pau- owna jaarlijks 312 meer ontvangen dan thans, maar zij zal 00k 4 onderwijzers meer te bezol- igen ebben. Ook de bestaande wet zou geen grooter aantal eischen. Bleef de tegenwoordige wet onver anderd dan zou de gemeente van de bezoldiging ezer 4 onderwijzers 80 ten honderd vergoed krijgen. Stellen wij met de Regeering de jaarwedde van eiken onderwijzer gemiddeld op ten minste 450, dan zou de bezoldiging dezer 4 onderwijzers f 1800 bedragen, en de gemeente uit 's Rijks kas een vergoeding ont vangen van 540, zcodat zij als in alles aan de eischen der wet zal zijn voldaan, in 't geheel ten oogste 372 meer zal ontvangen dan volgens de bestaande wet het geval zou geweest zijn Naar dezelfde berekening zou, wanneer aan de eischen der nieuwe regeling zal zijn voldaan ten behoeve der openbare scholen uit 's Rijks kas ook aan andere „Dien ik zoek vroeg zij verbaasd. „Ik zoek niemand „Je dacht aan Scheven", hield hij vol en dronk ziin glas in een teug leêg. „Laat ik je dan zeggen, Willy op gevaar at dat je mij haat en verafschuwtik was' het die hem dwong dien brief aan je te schrijven Ik!' Omdat het jammer van je zou geweest zijn omdat ik niet kon zien dat je toekomst verwoest zou worden- Omdat ik je te hoog stelde voor wat Scheven in je zagl Mijn hart bloedde, als ik er aan dacht, wat je lot moest worden ik kon het niet verdragen Willy en daarom maakte ik je tegeD je wil ?rij, Wii]y| Haat mij nu maar verafschuw mij precies zooals je hart je ingeeft. J y.Hji ,baa!d! dieP adeLm- Zwijgend zag hij haar aan. Zij hield het hoofd gebogen. Haar gelaat was bleek, „ironwe vriend!" sprak zij zacht. Zonder zich aan de blikken zyner omgeving te storen, vatte hij baar hand en drukte die met warmte. I „Willy!" Het weerspannige bloed steeg hem naar het voorhoofd. „Ik ben meer! Ik ben »Niet verder", sprak zij ontsteld, „Günther, om s hemels wil, niet verder, als je barmhartig wilt zijn." „En waarom niet vroeg hij wrevelig. „Ach", zeide zij droevig. „Eén ding heb ik geleerd Men wordt, wanneer men veel met monscben omgaat er niet beter op I En wat men aan zoogenaamde le venservaringen wint, moet men duur betalen. Ik heb in de gebeurtenissen van deze dagen een zeer zwaar hoofd." „En is dat de eenige redenwaarom je mij het spreken belet Zy zweeg. Zou zij hem van de hypotheken ver tellen Zy ging er onbeschrijfelijk zwaar onder gebukt Hoe zon hy het opnemen? Eu dan was zy zoo zeker, dat het niet slechts haar eigen dwaas bart was dat zijne woorden anders opvatte, dan by ze bedoelde? Zij dacht aan den blik, waarmeê by Blanche vaak had aangezien hij kon in haar niet anders dan een vriendin zien „Spreek dan maar", zeide zij haastig.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaarsche Courant | 1889 | | pagina 1