DAGBLAD VOOR ALKMAAR EN OMSTREKEN. Een Onderwijs-week. Honderd en veertiende Jaargang. 1912 ZATERDAG 1 U N I. B1JN JNEJNLAJVli. No. 128 Dit nummer bestaat uit 3 bladen GEEN ONTSIERING DOOR RECLAMEBORDEN MEER. ALKMiAKSCIl COURANT. ALKMAAR, 1 Juni. Indien de uitdrukking niet zoo afgesleten was, z >u men geneigd' zijn te zeggen d'at Berlijn deze week heeft gestaan in het teeken van het onderwijs. Daar werd in de eerste plaats een congres van on derwijzers gehouden,- waaraan maar eventjes 8000 per- sonen deelnamen, zoadat- zelfs het reuzen-circus Schumann nog niet groot genoeg was om allen te be vatten. Dan had er een Kongres für Se.liulgesund'lnidspfle- ge plaats, een congres dus voor de bevordering van de gezondheid op de school. Het derde congres was dat dw sein dartsen in Duitschland, wier aantal in een jaar tijdis steeg van 1200—1500. Dn eindelijk was er in het Iluis van Afgevaardig den een tentoonstelling georganiseerd, welke op het onder-wijs betrekking had. In het Iluis van Afgevaardigden. Wij le rgon hier op den nadruk. En evenzeer mag- men doen uitkomen, dat het onderwijzerscongres werd geopend door den minister van eeredienst zelf, dat de Keizer ten heereri een feestvoorstelling in de Koninklijke s< liouwburg aanbood, dat de regeering zich bij de ander congres sen door hooggeplaatste ambtenaren had laten verte genwoordigen, dat de stad Berlijn en de naburige groote steden hadden dit voorbeeld nagevolgd in de tentoónstellingszalen een njk geïllustreei .1 gedenk boek aanbood, waarin, volgens hetgeen de Duitsche bladen er van vertellen, een duidelijk overzi ht werd gegeven, van wat reeds is gedaan op het gebied van -ehoolartsen, van schooltandklinieken, van school- bouwhygiëne, enz. enz. Op een dergelijke officieele medewerking, een der gelijk goed en ruim inzicht van de overheden in het land der bureaucratie, mag wel eens extra de aandacht gevestigd worden. Trouwens ook de rede, die de minister an eere dienst hield, was in meer dan één opzicht m -rkwaar- dig. Hij schetste de onderwijzers als degem n „wier lijden en verblijden ten nauwste verbonden is met dat der volksschool, der school dus, welke den g, ondslag van de geestelijke eu zedelijke ontwikkeling van het geheele volk in zoo hooge mate vormt, wier vei heffing en vooruitgang eiken staatsman, eiken vriend \an het vaderland, bijzonder ter harte moet gaan." „Al kan zoo ging hij voort het niet 'worden voorkomen, dat steeds meer vraagstukken der volks school in den politieken strijd worden betrokkea, het onderwijs zelf moet daarbuiten blijven. De onderwijzer moet zich in zijn beroep geen aanhanger van een poli tieke partij, maar volksopvoeder gevoelen. Hem is de taak opgelegd, mede te helpen, dat uit de jeugd, welke hem wordt toevertrouwd, een flink, godsdienstig ge zind, vaderlandslievend, naar lichaam en geest ge zond, van zijn plicht bewust volk groeit. Dat gij, mij ne heeren, in Uw vereeniging Uw oogmerken or op richt, de onderwijzers voor deze moeielijke taak inner- j \\-jj zunen maa lijk en uiterlijk steeds meer toe te rusten wie zou I dat niet met vreugde begroeten? Het groeien en bloeien der volksschool hangt vóór alles af van den geest, welke de onderwijzers bezielt en de bekwaamheden, welke zij voor hun taak bezit ten. Daarom is de stand der onderwijzers van zoo groote beteekenis voor staat, volk en toekomst. Daar om streven wij er naar, den stand1 der volksschool-on derwijzers te bevorderen, het gezonde idealisme daarin aan te wakkeren, ongeschikte elementen er echter verre van te houden." Uit de rede van den voorzitter bleek, dat m. n zich door de aanwezigheid van den minister niet lie' weer houden, flink uit te komen voor die maatregelfa, wel ke het doel, bevordering der volksontwikkeling door verheffing van de volksschool, zullen kunnen ve, wezen lijken. Die voorzitter wond er geen doekjes om. Krachtig drong hij in tegenwoordigheid van den mi nister voor godsdienst en onderwijs aan op s<heiding tusschen kerk en school. „Wij willen, zeide hij, dat de onderwijzers b( oordeeld worden naar hun werk en niet naar de opvatting der synodes. De Duitsche on der wijzers-vereen igi ng i- geen politieke vereeniging, zij staat niet in dienst van een politieke, partij, zij is geen tegenstander der kerk, maar behoort ook niet tot het gevolg van ee kerkelij ke partij. In politiek en godsdienstig opzicht zijn de leden der Duitsche onderwijzersvereeniging niet go- bonden. Onze strijd richt zich niet tegen de fcètste- iijkheid, maar wij wenschen een volksschool die door mannen van het vak geleid wordt en ook onder toe zicht van vakmannen staat. Onze leuze luidt niet: los van de kerk! Maar wij verlangen een pl: ats naast do kerk. Wij streven naar een autonome school. Bij loopera van de sociaal-democratie zijn wij niet (storm achtige bijval en handgeklap). Zooals al haar uitin gen bewijzen, is de onderwijzersvereeniging trouw ,.in Keizer en Rijk. (Hernieuwde toejuichingen). Trouw aan haar taak, treedt de vereeniging op voor o*-derwijs op nationalen grondslag. Als ik er nog a ,n toevoeg, dat zij streeft naar een eenheidsschool, dat-zij de ope- Ce b( lar gslelliog w as tof g< i.omen ning der universiteit voor de volk a nderwijze.1.- ver langt, en dat zij een bezoldiging van onderw i .krach ten wenscht, welke overeenkomt met de taak Ier on derwijzers. dan heb ik het doel der vcreenigini an ïge geven." Op het congres van de ver.eniping ter bsaoiderixg van de gezondheid op school wij d.ven bier ei dnur een greep uit de overvloedige stof vee- <:e regve- ringsvertegenwoordij er er cp, dat d voor deze vereenign g aanzienlijk sinds er schoolartsen werden aar gesteld. Een zeer belangrijk punt der agenda \/as: de ver warming en lucht verversching in scholen, welke kwestie eerst van medisch standpunt werd 1 ek'ken, terwijl daarna de technische zijde er van br a dv.x rig werd toegelicht. In liet debat werd onder i ïeer verklaard, dat m< n de kindereu moet leerer inzien, dat het opeien der r; men beslist noodig is voor den tcevoei van frisschr luel t en voor het behoud va i een poede gezondheid. G 1 eel onbestreden bleef d. ze opvatting evei wel niet. Er werd namelijk aang «voerd, dat geopen le r m en nog geen waarborg bied m voor toevi er va werki 'ijk zui vere en frissche lm ht, dat rek< dug die it te wi :di n gehouden met de zwakke kinde cn, dat bel niet de taak der school is, door het opei en di r ram i de kin deren te harden. Wel was men I et er volkomen ov. r eens, dat de vloeren niet mee: ge\eeg.l! moet n woide i, maar geolied, zooda' liet stof nie; moor kan stuivfn. Ook werd gesproken over haitzi, kte.i van het school kind en de taak van den schoolarts te dien opzichte. De inleider had 58.51 zesjarige hindert u, die dus pas op school kwamen, onderzocht in gi-vo idea dat er 51 met hartsgcbrekeP onder waren Met het k immen der jaren nemen echter bij de schooljeug 1 ook de hart ziekten toe. Niet onwaarschijnlijk hebbi n de mazelen bij het ontstaan van hartsgebreke:.. i en rol gespt eld. Do spreker beval d* n schoolart-en i.nn, ki ideren met een hartziekte slecl t» zeer voo:zicht g aa l hef. gym- nastiek-onderwijs te laten deel icmen, hen zwen men en lange wandelingi n echter te verbieden. De ouders en de kinderen moisten er opmi rkznsin op g< maakt worden, dat de kim eren voor gr. ote li.'hamelijko in spanningen gespaard dienen te bi jven, teiwijl al te groote onnoodige opwindingen vei audio dienen te worden. Hoewel met dit laatste zij men voorzich tig, omdat men anders licht gevaar loopt hypochon ders van de kinderen te maken. Eindelijk dienen, wanneer chs k inden a do school verlaten, de ouders van kindeen met et a hartziekte ingelicht te worden. Een ander spreke: deelde da roiultati a mede van een oogen-onderzoek en wees er- o.a. cp, dat de bij ziendheid in de hoogere klassen toenam en dat het percentage der brihendragers schvikbaiend! hoog is. Wij staan nu even stil bij het congre; der school artsen. Daar werden verse hillt nde apparaten ver toond, die gebruikt kunnen worden om de toestand van geestelijke ov. rvermoeidheid bij schoolkinderen te meten, en met behulp waarvan men een b ter inzicht kan krijgen in-bet vraagsl i k d< r overlading. Maar bovenal werd dai r behandeld wat er ten (pzi-hte van mazelen en diphlerie gedaan kan worden p de school. niet op tl i geleerde 1 esprekingen welke er werden gehouden, ingaan, maar willen even op een practised punt de i ndacht vestigi a. Een der heeren hield namelijk een warm pleidooi voor afschaf fing van den gemeenschappebj.ken dri' \kvoes. Men kan zich voorstellen, dat z k>'u gezame i'yke drinkbe ker ten allen tijde, maar i i bet bijzorder gedurende een epidemie, uit den bcojs is. Eu e ;enüjk is het wel vreemd, 'lat men nog niet alom met deze verkeerde gewoonte op de school gebrul en heeft, p lijk men bijv. in de kerk .net den avondui lalsbeker veelal wel heeft gedaan. Tenslotte iets over de 1ri toonstelling. 7ij liet zien wat do kinderen leereD, wat voor hen werft gedaan, wat een nr ar moderne inzichten gegeven oi derwijs van den onderwijzer eiseht en wat ermee kir; worden be reikt. Hoe h( t geheugenwerk zooveel moge lijl. wordt ver vangen door practische rvaringeweteiisd ap- en hoe handenai beid wordt toegepast om de smaak, de kunst van te z en en de handight id om na te bootsten te ont wikkelen werd den bezoeker getoerd. 1 ïgenaardig bleek dc wijze, waarop lel grootestmlskind' jn geolo gisch, a rchitectonisch en historisch opzicht nader tot de grocte stad wordt, gebracht. Men breng, het kind naar d) merkwaardighede naar dc womLvren der groote stad. Maar rn« n sireeft niet naar vo ledigheid. Men v\il met dit onderwijs de kinderen nic t verzadi gen, maar hun honge opwekketn. Mei. wil de '.anderen mobie maken, lichatreli, k en geestelijk, hun lot eigen aanschouwing en zelfsta uiige bestude. riug b-ingow en aldus in do groote s ad fusscbicn het kind en zijn ge hoor! -plaats een vrb ndschnpisband knoopen, die he' gehe le leven lang kan du ran. M tar ook nog ie s aiders toonde deze tentoonstel ling. Zij liet zien welk j slechte tanden de kinderen liebl en, die zich nog di-or het leven moeten „bijten." De talrijke gebita 1 gietsels en do ve betering welke doo een doebnatire bohandhling der tanden werden regen, bewezen hoe noodzak dijk de aanstolliaig 'scb.ojltandarlsen jv. i .n dan ervoer de bznelqer, d„s tien van d« hou- vt: vat derd schoolkinderen achter moeten blijven en dat hel meerendeel der achterblijvers niet krachtig genoeg is om mee te komen. En was het resultaat der onderzoe kingen over de verhouding tusschen school en tuber culose niet diep treurig? Overal vermindert de-ze volksziekte do kindertubereulose echter neemt steeds toe. En waar juist kan het kwaad met meer succes be streden worden dan bij de kinderen, waar is een beter aangrijpingspunt dan in de schooljeugd? Waar kan bovendien beter voor voorkoming worden opgetreden, dus meer gezondheid, meer volksgeluk, meer volks kracht worden aangekweekt, dan juist in de school? Gelijk men ziet was er op deze Berlijnscho ouder- wijsweek wel het een en ander, dat ook elders overden king waard was. Niet alles, wat we hierboven gaven, was nieuw, o neen, maar het kan ook zijn nut hebben bet oude eens weer in een ander kleedje te vertoonen. Wij le ven immers nog altijd in. de „eeuw van het kind." Nog altijd deze spreuk blijft een fraze, zoolang er in derdaad voor het kind nog zooveel valt to doen! TWEEDE KAMER. lu de vergadering van gisteren werd voortgegaan met de algemeeno beraadslaging over de ontwerpen tot regeling van de arbeiders-ziektoVerzx'kering. De heer T roe ls tra (S. D. A. 1'.) behandelde den rechtsgrond. Ook bij deze wet staan de sociaal democraten op het standpunt van den klassenstrijd. Men heeft hier te doen met klassen. Dat erkeDt ook de minister door de loonarbeiders in zijn wet te be trekken. Maar de minister trekt, vooral bij de buder domsverzorgiug niet de consequenties. Er is hier, zegt spreker, een staalkaart van rechtsgronden gege ven. Hij wees verder op het verschil van opvatting tusschen de heeren Aalberse en Lobman: do heer Aal- berse kwam met de uitwerking van het beginsel van de christelijke opvatting en taak v#n den staat; de heer Lohmnn acht het niet te zijn de taak van den staat, zedelijkheid om te zetten in recht. Spreker vroeg den minister: als het een zedelijke eiseh is, dat het loon voldoende is voor de arbeiders, waijrom geldt die eisch dan niet voor anderen? Zijn de misstanden, waaronder de niet-loonarbeiders leven, bijv. de kleine middenstand, niet het gevolg van het maatschappelijk stelsel Spreker meende, dat de ethische looutheorie van den heer Aalberse niets ethisch heeft, doch zuiver econo misch is. Niet omdat de arbeiders arm èu ellendig zijn, maar omdat zij beginnen op te komen tegen die ellende, komt de bourgeoisie met deze wetten. Na de opvatting van den heer Aalberse van het staatssocia lisme te hebben bestreden, zei spreker, dat de minister er alle uanleiding toe geeft, dat men hem critiseert als wetgever. De sociaal-democraten weten nog niet, hoe zij zullen stemmen; zij wachten de verdere beraad slagingen af en zullen ten slotte zonder politieke overwegingen hun stem uitbrengen. Mot den lof van links op dte risico-overdracht vereenigt spreker zich niet, omdat daarbij zijns inziens van den invloed van de arbeiders niets terecht komt. Na een kort debat naar aanleiding van ingekomen adressen en na een pauze zette de heer Troelstra zijn rede voort. Hij j sprak over de betaling van de kosten van de sociale verzekering. Het opleggen van premie aan de werk gevers voor de ouderdomspensionneeriug acht hij in ons land onrechtvaardig. De arbeiders, zoo zei spr. verder, moeten zeker geen premie voor hun pensioen betalen, vermits het meeren deel den pensioengerechtigden leeftijd niet haalt. De sociaal-democraten aanvaarden bij de ziekteverzeke ring principieel de premiebetaling door den arbeider, maar jnet vrijstelling van de laagste loonen en met het leggen van de kosten van het bedrijfsrisico op den werkgever. De materieele voordeelen van de sociale verzekering zijn gering; dat bleek in Duitschland, waar de ondernemers den arbeider voor alle verzeke ringen te zamen nog geen halve cent per arbeidsuur betalen. Deze ziektewet geeft den arbeider sléchts enkele centen. De minister heeft er zich voor te schamen. De heer Van Karnebeek (V. L.) bestreed de ziektewet in hoofdzaak op grond van het ontbre ken van de geneeskundige verzorging. Spreker zal stemmen voor de motie-De Kanter-Roodhuyzen. De heer De Kanter L.) verdedigde nader zijn motie. De heer De Savornin Lohinan betoogde, dat de motie-De Kanter in dit stadium niet op haat- plaats is. De voorbereidende arbeid is nu gedaan, men kan nog het ontwerp wijzigen, maar moet anders tegenstemmen. Maar men moet niet als door deze motie komen met een beslissing, voor een regeling waarvoor nog niets is ontworpen. De Ziektewet voor te laten gaan is onmogelijk, omdat de Raden wet ei- te zeer mee verbonden is; maar desnoods kan men de Rndenwet zoo noodig laten wijzigen. De vergadering werd daarna verdaagd tot Dinsdag middag IV2 uur. Qenieng<l nieuwe. B RU ILOFT SOESCHENK AAN DEN HEER EN .MEVROUW STEUN. Het Nederlandsehe zilveren bruilol'tsgesehenk aan den lieer en mevrouw M. T. Steyn to Kaalspruit, na bij Bloemfontein, heeft bestaan uit twee zilveren vijf armige luchters voor kaarsen en een erbij behoorende fruit- of bloemensehaal van .heteelfde metaal, alles vervaardigd in de fabriek van de firma Begeer te Utrecht, die gedurende den oorlog belangeloos den gedenkpenning ter eere van president Steyn ontwierp, vervaardigde en schonk. Op elk voorwerp staan de monogrammen van het zilveren echtpaar gegrift, de dagteekeningen en do woorden: „Van. X'ederlandsehe vrienden en vereerders." Aan het geschenk werd toe gevoegd een oranjekleurig album met het. Nederland- s -lie wapen in zilver, een opdracht en de handteeke- iii-igen van allen, die aan het ga-schenk hebben bijge dragen. De oud-president heeft mede namens zijn vrc uw aan de commissie, welke het geschenk aange boden heeft, in een' brief zijn dank betuigd. INBRAAK. Gisternacht heeft men te Empcl (N.-Br.) gepoogd op verschillende plaatsen in te breken. Met behulp van een lijkbanr klommen de dieven in do R. K. kerk door een openstaand raam. Langs oen touw zijn ze van binnen in de kerk afgedaald. Offerbussen en sacristiedeur werden geforceerd met breekijzers, die zij bij den smid te Einpel hadden gestolen, terwijl zij tevens daar een paar nieuwe schoenen meegenomen hebben. Offerbussen en de deur van de sacristie wa ren te sterk voor do breekijzers, die hedenmorgen in de kerk werden gevonden. De sleutels van een deur en van do kerk werden door hen meegenomen. Er wordt verder niets vermist. Verder brakeu zij in in de sigarenfabriek van Do Bekker, waar ze alles doorsnuf felden, doch slechts drie gulden aan geld buitinaakte». I11 de böterfabriek waren ze al niet gelukkiger, want hier vonden ze slechts een partij postzegels. Het geld was in veiligheid. Blijkbaar hebben zij ulleen het oog gehad op geld. Me.11 zoekt naar de daders, doch heeft nog geen spoor ontdekt. VRIJ ZINNIG GOIASDIENSTIÜEN. De vereeniging van vrijzinnig godsdienstigen in Xoord-Holland! zal op 2ti Juni, in het boschje Engel- stein, een der fraaiste plekjes van 'teiland Texel, een openlucht-samenkomst houden. Een gemengd zang koor van Oudesehild heeft zijn medewerking toege zegd. De raad vuil Ede heeft besloten ter voorkoming van ontsiering van het natuurschoon in dezo omgeving, in de algemeene politieverordening een artikel op te ne men waarbij verboden wordt op van den openbaren weg zichtbare wijze op of boven de daken, tegen de voor-, zij- of achterkanten van gebouwen, of op open plaat sen, al dan niet tot gebouwen behoorende, reclamebor den of andere voorwerpeu, bestemd of gebezigd voor reclame, aan te brengen, te plaatsen, te bevestigen, of te hebben. B. en W. kunnen biervan ontheffing verleenen. BEROOVING? Gistermorgen, omstreeks kwart over tien, half elf, ging een banklooper liet Postkantoor te Amsterdam binnen 0111 brieven te halen. Den ingang pnsseerende, liepen twee Duitschers, die dus tegen de voorschriften in den verkeerden uitgang namen, den looper pardoes tegen het lijf. Deze bad) de tegenwoordigheid van geest dadelijk naar zijn binnenzak te grijpen en te onderzoeken of zijn portefeuille nog aanwezig was. De portefeuille bleek verdwenen te zijn. üe looper greep een der Duitschers beet en leverde hem aan de politie over. De ander was weldra onvindbaar. De commis saris Cöster Henke heeft de zaak in handen. Het spreekt vanzelf, dat op deze vage aanwijzingen nog geenszins kan worden aangenomen, dat hier beroo- ving, althans door de beide Duitschers, in het spel ia. EEN NACHTWAKER, DIE EEN BEROEMD MAN WILDE WORDEN. De nachtwaker op het kasteel te Qeldi-op heeft, ver klaard, daf een paar personen 's nachts het kasteel na derden en, 11a hunne fietsen tegen de poort geplaatst te hebben, geprobeerd hadden het kasteel door de keu kendeur binnen te dringen. Toen de nachtwaker ge rucht maakte, werden revolverschoten op hem gelost, waarop hij terug vuurde en naar buiten snelde, waar na de aanvallers ijlings in de richting van* Eindhoven wegpei kielden. In verband met deze aangifte arresteerde de politie te Ileeze een paar personen, die van deze daden ver dacht werden. Stevig geboeidl werden zij naar Gohlrop gebracht en voorloopig achter slot en grendel gezet. Daar er iets "11 deze zaak onopgehelderd' bleef, on derwierp de brigade-commandant der maréchaussee te Eindhoven den nachtwaker aan een streng verhoor, waarbij ten slotte bleek dat de man het geheele geval verzonnen had, waarschijnlijk om van zich te doen spreken 1 Ten gevolge hiervan is hij uit zijn betrek king ontslagen, terwijl de verdachten op vrije voeten zijn gesteld. De waker zal wegens valsche aangifte worden ver volgd, doch met dit al zijn twee onschuldige personen anderhalven dag van hunne vrijheid beroofd geweest en als de grootste boosdoeners geketend langs de straat gevoerd, ten aanschouwe van een talrijk pu bliek. (Hbld.) INBRAAK. Nader U gebleken, dat ten huizo van den heer R. Polak op den Westersingel te Rotterdam, waar, zooals werd gemeld, ingebroken is en een kussensloop met zilverwerk in den tuin werd teruggevonden, een groot aantal stuks preeiosa zijn gestolen. Daaronder bevin den zich eenige erfstukken, waaraan de familie zeer gehecht was. Deel van het gestolene maken uit zeven gouden en zilveren horloges met pareltjes bezet enz., twee gouden dann-shorlogekettingen, twee gouden rin- geu, een gouden ketting met bloedkoralen, twee gou den mednljons en een paar gouden oorbellen. Do schade door de inbrekers aan kasten en meubels toegebracht is groot. UIT STOMPETOREN. I11 de vergadering van de afdeeling Sohermeer der Hollan.Uche Maatschappij van Landbouw, gehouden op Vrijdag 81 Mei, in het lokaal van Groot te Stompo- toren, zou een eindbeslissing worden genomen omtrent bet voorstel „de afdeeling om te zetten in een coöpe ratieve vereeniging." Hoewel het voorstel reeds in een paar vorige verga deringen was besproken en in zoover bekend ge noeg kon zijn en ondanks de belangrijkheid er van, was de belangstelling blijkens de opkomst, zoo gering, dat de aanwezigen er niet op wilden ingaan een zoo ingrijpende v Hindering te behandelen. Ook al oin de blijkbaar weinige instemming werd hot voorstel door den heer 1\ Kramer, van wien het was uitgegaan, in getrokken en is dit dus van de baan. 1

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaarsche Courant | 1912 | | pagina 1