DAGBLAD VOOR ALKMAAR EN OMSTREKEN. No. 231. Honderd en veertiende Jaargang. 1912. D I;NlS DAG 1 OCTOBER. Deze Courant wordt eiken avond, behalve op Zon- en Feestdagen, uitgegeven. Abonnementsprijs per 3 maanden voor Alkmaar f0,80; franco door het geheele Rijk f 1, Afzonderlijke nummers 3 Cents. Prijs der gewone advertentiën Per regel f0,10. Bij groote contracten rabat. Oraote letters naar plaatsruimte. Brieven franco aan de N. V. Boek- en Handelsdrukkerij v/h. HERMs. COSTER ZOON, Voordam C 9. Telefoonnummer 3. BINNENLAND. HULDE AAN HUGO DE GROOT. ERNSTIG ONGEVAL VEROORZAAKT DOOR SCHULD. HET AMSTERDAMSCHE TOONKUNSTKOOR. ALRHAARSG COURANT. tlA-VlS M ALKMAAR, 1 October. „Als de sneeuw op de bergen begint te smelten. Hoeveel keeren heeft men ons dit liedje wel niet voorgezongen, hoe dikwijls hebben wij het op onze beurt niet herhaald'? Als de sneeuw op de bergen zou beginnen te smelten, in het voorjaar dus, dan zou eindelijk de Balkan-bom losbarsten, zou de krijg der Balkan-volkeren een aan vang nemen, zou het kruitvat in brand vliegen, de hooimijt vlam vatten, de kookende heksenketel uit elkaar spatten En nu komt daar op eens in het najaar een groote serie berichten, die de opvatting- wettigen alsof de lnng verwachte en vaakvoorspelde oorlog voor de deur staat, Het schijnt, alsof thans het oogenblik is aan gebroken, waarop, om met den burger uit den Faust te spreken: „hinten, weit, in der Türkei, die Völker auf einander schlagen." Intusschen voorspellen in Turksche zaken is al tijd gevaarlijk. Het komt op den Balkan zoo dikwijls precies anders, dan men gedacht had. Laten we dan ook heden de dingen niet vooruitloópen, doc.h enkel eonstateeren dat de toestand metterdaad zeer ernstig lijkt en enkel dit. feit nader toelichten. He Turksche regeering heeft, onlangs blijkbaar den stand van zaken ernstig- ingezien en vier armeecorp sen naar de Bulgaarsche grens gezonden, om herfst- manoeuvresi te houden, zooals het heette. Doeh in Bulgarije hechtte men geen geloof aan deze verkla ring. Men noemde haar een voorwendsel en daar er van de „dolkoppige lieden van den Balkan" heel wat in het rijk van Tsaar Alexander wonen, wakkerden deze Turksche manoeuvres de oorlogszuchtige stem ming in Bulgarije niet weinig aan. En hoewel de re geeringen over en weer de meest vredelievende ver klaringen aflegdenheeft Bulgarije plotseling de mobiliseering gelast. Deze maatregel wordt aldiis ge motiveerd, dat naar aanleiding van de verontrustende berichten, nopens het samentrekken van groote Turk sche troepenmachten bij de Bulgaarsche grens, de re geering in staat moest zijn, om aan alle mogelijkheden het hoofd te kunnen bieden. Een dag lang heeft de ministerraad beraadslaagd, voordat dit, belangrijke be sluit werd genomen, dat, naar geseind wordt, met geestdrift door de- bevolking werd ontvangen. Maar op hetzelfde oogenblik geeft de koning van Servië last tot de algemeene mobiliseering van het leger en rechtvaardigt dit bevel op precies dezelfde wijzo als de groote buurman: het samentrekken van Turksche troepen in de buurt. Alleen werd' de. vijan delijke bedoeling van Turkije nader gedemonstreerd, doordat Turkije, zonder dat Servië iets gedaan had, dat tot dien maatregel aanleiding gaf, Servischën schietvoorraad! opgehouden had, waarvan zij eerst den doorvoer had toegestaan. Ten aanzien van dit laatste punt moet do Servische gezant de Porte hebben uit- genoodigd, om binnen 48 uren een beslissing te ne men, of de doorvoer van dezen schietvoorraad zal worden toegestaan, öf de zending zonder kosten naar Frankrijk teruggezonden zal worden. En het heet, dat, zoo Turkije de voorwaarden niet aanneemt, de Servische gezant Konstantinopel zal verlaten. Intus schen zette men te Belgrado de oorlogstoebereidselen „met koortsachtigen ijver" voort als „note gaie" wordt gemeld, dat de officieren hun velduit rusting gvootendee-ls zelf moeten bekostigen en er geen vol doende voorraad! is! Maar alsof het nog niet genoeg ware, komt het ver ontrustend bericht, dat de koning van Griekenland plotseling zijn verblijf in Denemarken heeft afgebro ken en halsoverkop naar Athene is gereisd. Men ver wacht nu ook de möbilisati» van Griekonland, omdat dit rijk door verdragen gedwongen is, zich bij het-op treden van Bulgarije en Servië aan te sluiten. En eindelijk wordt er vanochtend) gemeld, dat gis teren een oekase van den Tsaar, gedagteekend 8 Sep tember, is openbaar gemaakt, waarbij tot een proef- mobilisatie de reservisten van eeu en twintig distric ten onder de wapenen worden geroepen. Wel is waar is de oekase niet nieuw, maar aan den anderen kant moet men niet vergeten, dat Rusland sinds lang in een onaangename positie verkeerde. Het heeft aan de oorlogszuchtige Balkan-volkeren eigenaardig, dat Montenegro plotseling verzoen!ijker houding inneemt! verklaard, dat ze in geen geval moesten rekenen op steun. Maar als deze waarschuwing' eens in den wind geslagen werd'? Wonnen de kleine staten, dan zou Rusland zeker wel graag zijn aandeel in denTurkschen buit hebben. Verloren ze, dan zou Rusland) tussehen beide moeten komen, om 't Slavendom te beschermen. Met deze. beide mogelijkheden voor oogen behoeft het niet te verwonderen, dat de Russische Tsaar reeds en kele weken geledeu het besluit tot gedeeltelijke mobi lisatie nam. Alleen is het opvallend, dat het besluit op dit oogen blik bekend gemaakt wordt de publicatie kan im mers de algemeene onrust slechts doen stijgen. Ziehier dus een complex buitengewoon verontrusten de berichten. Inderdaad is de waarschijnlijkheid! zeer groot maar wij zouden immers niet voorspellen, doch nadere telegrammen over den onrustwekkenden toestand af wachten. Wel echter mogen we eonstateeren, dat de befaamde Balkankwestie thans acuter is dan ooit. EEN" BUNSCHOT KR POP VOOR PRINSES JULIANA. Een ingezetene uit het visschersdorpje Bunschoten (Utrecht) kwam Zaterdag' aan het Paleis Soestdijk en vroeg om aan II. M. de Koningin een groote pop in Bunschoter kleederdracht te mogen aanbieden voor Prinses Juliana. Bij de pop was een briefje gevoegd, waarin stond, dat zijne vrouw en de dienstbode eigen handig alle kleertjes hadden gemaakt. De pop werd welwillend door Hare Majesteit in ontvangst genomen. DE INDISCHE G'OUVERNEMENTSBEBRIJVEN. De heer Wenkenbach, directeur d!er gouvernements- bedrijven in Indië, wordit den lOen October hier te lan de verwacht, in verband met besprekingen over de In dische gouvernementsbedrijven. De Boud „Vrede door Recht" is voornemens in 1913, bij de opening van het Vredespaleis, hulde te brengen aan de nagedachtenis van Hugo de Oroot. Een dele gatie van den Bond zal zich daartoe naar Delft heg-e ven en door het gemeentebestuur van Delft' officieel worden ontvangen. Mr. 11. ÜOEMAN BORGESIUS. Wanneer men spreekt van den „nestor" der Kamer, denkt ieder gewoonlijk aan den heer Lieftinck. En in derdaad: dit Kamerlid is de oudste in leeftijd. Maai er is nog- een andere nestor, n.l. de oudste in dienstja ren. Dat is de heer Goeman Borgesiushij is de eigenlijk© veteraan der Tweede Kamer, ja, de veteraan van 't geheele parlement. Daar is niemand onder, on ze volksvertegenwoordigers, die een staat van dienst achter den rug heeft als hij. Op 17 October a.s. zal mr. H. Goeman Borgesius het zeldzame feit herdenken, dat hij gedurende 35 ja ren onafgebroken zitting had in de Tweede Kamer. Onder de tegenwoordige leden zijn er slechts, behalve hij, nog- drie, die langer dan 30 jaar zitting hebben, n.l. de heeren Lieftinck (33), Van Dedem (33) en Van Bylandt (31). Al' deze heeren zijn in leeftijd echter heel wat ouder dan mr. Borgesius. Zij tellen resp. 77, 74' en 71 jaar, terwijl) de heer Goeman Borgesius eerst 65 jaar oud) is. Dit doet zien, dat hij juist op den minimum-leeftijd, dien de wet stelt, tot Kamerlid gekozen werd. Achtereenvolgens had mr. Goeman Borgesius zitting: voor Winschoten, Veendam, Zutfen, Enkhuizen en Rotterdam I. Enkele malen werd hij tegelijkertijd in verschillende districten gekozen. Ook tijdens zijn uiterst productief ministerschap (1897— 1901) bleef hij het. Kamerlidmaatschap vervullen. Hij is sinds zeer lang- de erkende en bekwame leider dei- Liberale Unie. Liet ministerie-Pierson verkreeg, door het belangrijk aandeel, dat hij in de wetgeving- van die dagen had, mede zijn naam. Onder zijn bewind is met kracht en beslistheid onze sociale wetgeving in moder ne, vooruitstrevende banen geleid. In 1905 tot kabi netsformateur geroepen, volbracht hij die taak, maar bleef, naar een voorbeeld) van zijn grooten voorganger en geestverwant Thorbecke, zelf buiten het ministerie. Deze liberale staatsman, die over eenige weken een zoo zeldzaam feest vieren mag, kan dian op een eer volle, vruchtbare parlementaire loopbaan terugzien. Een loopbaan, die trouwens- nog- niet afgesloten is. Na een zoo lange reeks van jaren behoort deze nestor van het Nederland'sche parlement nog tot: de bekwaamste afgevaardig-den, en is hij nog- een uiterst slagvaardig en geducht tegenstander in het debat. (Tel.) BETOOGING VOOR ALGEMEEN KIESRECHT. In de jongste vergadering van het bestuur van de S. A. P. is, zoo meldt Het Volk, breedvoerig gespro- keu over den afloop van de betooging- voor algemeen kiesrecht. Het ontbinden van twee gedeelten der be- toogers, n.l. één op de Groenmarkt en één op de Prin sengracht, berustte op een misverstand, dat hoewel te verklaren, toch te betreuren bleef; er werden midde len vastgesteld, waardoor bij een volgende gelegenheid dergelijke afwijkingen zullen worden voorkomen. KAMERVERKIEZING OMMEN. Naar gemeld wordt zal de heer A. B. Kleerekoper de c-andidaat der S. D. A. P. zijn voor de vacature-Kuy- per. KAMERVERKIEZINGEN IN 1913. De hoofdbesturen van de R.-K. en nntirev. kiesver- eenigingen in het district Enkhuizen hebben besloten den heer Oosterbann (anti-rev.) aftredend lid, weer aan de afdeclingen voor te stellen als candidaat voor de Kamerverkiezing in 1913. Gemengd nlenws. STORM. De stormwaarschuwingsdienst seint aan de kustpos- ten: Verwacht storm uit het Zuid-Oosten. HET GEHEIM VAN DE POST. Uit Soerabaja werd 5 Sept. aan de Delibladen te- richt „Gisteravond werd hier op Genteng een post bus omgereden; de bus brak boven het voetstuk at'. Toen kwamen tal van brieven voor den dag, die onder in de bus bleken te zijn gevallen; er waren brieven bij van meer dan vijf jaar oud!" EEN REIS OM DE WERELD. Naar het Hbld. vemdemt, zal dë heer D. dé Lange, directeur van het Conservatorium te Amsterdam, bin nenkort een reis om de wereld! ondernemen, in gezel schap van zijne echtgenoote. Tijdens 's heeren' De Lange's afwezigheid zal de heer Julius Röntgen als directeur van het Conservato rium optreden. DE ZAAK-HIDDINK. Aan het Hbld. wordt uit Leeuwarden geschreven, dat de heer R. Bloembergen Ezm als gevolg van de re organisatie der bank, waarvan hij directeur is, welke reorganisatie in verband! staat met de zaak-Middink, zich in den Haag zal vestigen. Of de heer Bloembergen het lidmaatschap der Eerste Kamer zal blijven bekleeden is nog. onbekend. Iu verband met de verdwijning- van den commissi onair Hiddink, die verdacht wordt zich aan malversa ties ten nadeele van de Ontvang- en Betaalkas te Am sterdam te hebben schuldig gemaakt, is de inspecteur van politie, TI. J. Versteeg-, van het bureau Singel in opdracht der justitie de vorige week naar Parijs ver trokken. Men vermoedde namelijk, dat Hiddink zich iu de Eransche hoofdstad ophield. Het onderzoek heeft evenwel geen resultaat opgeleverd; inspecteur Versteeg is weer in Amsterdam teruggekeerd. Men schrijft aan de N. Ct. Dinsdag den 3d'en September j.l. marcheerde de In structie-Compagnie uit Schoonhoven van het station ElburgOldebroek naar de nabijgelegen legerplaats, waar zij tot 11 September d.a.v. schietoefeningen met geschut zou houden. Het was-omstreeks halftwee na den*middag; de compagnie was "de grenspalen van het kamp, de parkwacht en de stallen reeds gepasseerd en besteeg de helling van den Waldberg, waarop de leger plaats is gelegen. Aan het hoofd! ging het muziek korps, dat een opgewekten marscb deed hooren. Op zeker oogenblik werd dë mareheerendë colonne ingehaald door de vracht-automobiel van de Artillerie- Schietschool, die bestuurd! werd door een milicien-ser geant, tijdelijk met die taak belast. Daar de colonne slechts op eenige honderden meters verwijderd was van den zijweg, welken zij moest inslaan om het kamp te bereiken, en de automobiel rechtuit moest, had deze zeer goed dien korten tijd achter de compagnie kunnen blijven. De besturende onderofficier echter wilde den troep passeeren; de vier sectiën der Compagnie we ken daarop zoover mogelijk naar rechts uit, waarop de automobiel' langs de colonne naar voren kwam. De mu ziek, die, zooals reeds opgemerkt is, een marsch blies, hoorde blijkbaar het waarsehuwingssignaal niet. De officier, die de voorste sectie commandeerde en du.s vlak achter de muziek liep, riep daarop: „Rechts aan houden," welke waarschuwing door een der achterste muzikanten werd gehoord' en naar voren doorgegeven, door zijn voorganger op zijde te trekken enz. Hoewel de weg aldus nog- niet geheel vrij was, reed de bestuurder van de automobiel de muziek toch reeds op zijde en was, in zeer matigen gang- zijnde, gekomen vlak achter den voorsten blazenden muzikant, een ser geant le kl. Op d'it oogenblik werd! deze door den- geen, die achter hem liep, en die evenals zijn achter man met het linkerbeen met de automobiel reeds in aanraking was gekomen, door opzij trekken gewaar schuwd; hij keek om, doch op hetzelfde oogenblik werd hij aangereden, viel, en geraakte, onder het rechter- voorrad' van den wagen. Hierop eerst heeft de bestuurder zijn voertuig tot, staau gebracht, en is teruggereden, zoodat de onge lukkige vrijkwam. Deze bleek bij onderzoek, behalve eenige minder belangrijke kwetsuren, een zeer ernstige vleesehwond aan een der beenen nabij dë knie te heb ben gekregen, waarmede hij thans nog in het militair hospitaal te Utrecht ligt, en, naar de laatste berichten luiden, nog wel eenige weken zal blijven. Naar de overtuiging van steller dezes, ooggetuige, had de bestuurder, gegeven do geringe snelheid van den wagen, zoor goed kunnen stoppen vóór de aanrij- cfing plaats vond; dit blijkt wel hieruit, dat het on middellijk daarna kon geschieden. Bedoelde milicien-Sergeant, bestuurder, heeft aan een der onderofficieren van de Instructie-Compagnie verklaard ten eenenmale onbekend' te zijn met dën in houd der Rijwiel- en Motorwet, Een voorloopig- garnizoensonderzoek heeft plaats ge vonden, waarbij de bovenaan geduide officier en ecnig« leden van liet muziekkorps zijn gehoord. De waarne mend auditeur-militair in het 3de militair arrondisse ment te Arnhem heeft echter geen termen gevonden den g'arnizoens-commandant te adviseereu den be stuurder voor den krijgsraad te d'oen terechtstaan. De zaak is hierna, naar werd vernomen, krijgstuch- telijk afgedaan, hetgeen bij velen die het gebeurde heb ben waargenomen, verwondering heeft gewekt. Het zou daarom zeer gewenscht zijn, dat omtrent de rede nen welke de militaire justitie hebben bewogen Ta» een vervolging af te zien, licht werd ontstoken. DE GENEESKUNDIGE DIENST BIJ DE MANOEUVRES. Men schrijft aan de Tel.: „Wat bij deze oefeningen niet in het oogvaLlend ge schiedde en toch voorbereid) was, was de voorziening in de geneeskundige hulp voor de troepen. In de forten was het verbandlokaal in gereedheid gebracht, brancards waren aanwezig, zoomede een groote kist met medicijnen en verband, zoodat ook daar hulp kon verleend) worden. Buiten de forten, waren achter de hoofdlijnen der verdediging verschillende lokaliteiten in oog-en schouw genomen en bestemd voor verband-, zieken- en wacht lokalen enz. Het geneeskundig personeel was bekend gemaakt, waar ieder bij de eerste oproeping zich had te vervoe gen, terwijl een gedeelte van dat personeel steeds in de nabijheid! der strijdende troepen bleef opgesteld." Het zangkoor der Amsterdarosche afdeeling van Toonkunst heeft een uitnoodiging ontvangen, om in Londen eenige uitvoeringen te geven. Daarvan zal echtervoorloopig nog niets komen. Voorts is een uitnoodiging- ingekomen om het volgend jaar Mei in Berlijn, ter gelegenheid' van de 25-jarig« jubileumsfeesten van den Duitschen Keizer, eenig» concerten te geven. Er is zeer veel kans dat deze vereerende uitnoodi ging zal worden aangenomen. VERKOOP GEMEENTELIJK ELECTRISCH BEDRIJF. De gemeenteraad van Soest heeft met, 8 tegen 3 stemmen besloten liet geheele gemeentelijk eleetrisch bedrijf voor de som van 60.000 te verkoopen aan da Hollandsche Electrische Maatschappij, en aan dia maatschappij voör den tijd van 30 jaar concessie t» verleenen voor het uitsluitend! recht van -levering van electrischen stroom, ten behoeve van lichtkraeht ot' verwarming en voor het recht kosteloos te leggen en t» hebben electrische geleidingen, enz. in en over deji grond en het. water der gemeente Soest: (uitgezonderj voor' electrische trams). PUUR VERZINSEL. ('ir. het ambtelijk onderzoek is' gebleken, dat het be richt van „Het Volk," volgens hetwelk een landweer- soldaat bij de fortmanoeuvres in de stelling van Am sterdam door de auto van den minister van Oorlog zou zijn overreden met doodelijk gevolg, een puur ver zinsel is, schrijft dë Tel. Uit Den Haag wordit gemeld: Een ambtelijke enquête naar het bericht, betreffen de 't doodrijden van een landweersoldaat door den au to van minister Colijn, bij de fortmanoeuvres, heeft nog aan het licht gebracht, dat alle 5 landweercom- mnndanten verklaard hebben, van eenig ongeval van dien aard niets te weten. Het bericht wordt te meev als verzonnen beschouwd, daar gebleken is, dat t» Leimuiden, waar het doodelijk ongeval op Dinsdag j.l. zou zijn gebeurd, dien dag in het geheel geen landweer is geweest. EEN AUTO-ONGELUK:. Zondag geraakte bij Voorstonden onder ZutpheJi een auto, waarin zich bevonden de 84-jarige baron Van Aaerssen van Beyeren van Voshol, oud-president van de Zwolsohe Rechtbank, baron De Vos van Steen- wijk uit Wijhe, diens zoon en de chauffeur, iu een sloot. De auto lag daarin omgekanteld. La.ngs een laddertje werden de inzittenden uit hun benarde posi tie gered. Beide eerstgenoemde heeren bleken het sleutelbeen gebroken te hebben. Dokter Mulder uit Zutphen verleende geneeskundige hulp, De zoon en de chauffeur bleken geen letsel bekomen te hebben. Met de auto van dr. Mulder werd de heer Van Aersscu naar Zwolle vervoerd, de anderen naar den huize Voorstonden. UIT OUDORP. In de Zaterdag gehouden verg-adering van den raad dezer gemeente was de heer De Jongh met kennisge ving afwezig. Voor kennisgeving werden aangenomen: een brief van Ged. Staten, waarin wordt 'bericht, dat door de-zc gemeente 8.33 over 1910 te weinig is ontvangen van het Rijk voor bijdrage in de kosten van het onderwijs en lu-t proces-verbaal der door«B. en W. op den Hen dezer gehouden verificatie van de boeken en kas van den gemeente-ontvangers; op dien dag- was in icaa 394.445. t Behandeld werd de gemeente-begrooting voor 1913, door B. en W. opgemaakt tot een bedrag Ln ontvang «n uitgaaf van J 7725.17. Zonder eenige op- of aan-

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaarsche Courant | 1912 | | pagina 1