II» W Honderd Esq en Twintigste Jaargang. Zaterdag 8 Norembor. UIT HET INDISCHE LEyEN. XL Een van de schrikbeelden voor Holland- sche ouders, die hun kinderen naar Indié zien trekkeu, is de gezondheidstoestand aldaar, üf moet ik zeggen, de toestand van ongezond heid. Enfin, de lezer begrijpt, wat ik bedoel. Er komen berichten uit Indië, die hier de menschen zeer ongerust maken. Men hoort van pest, cholera, typhus, ma laria, leverziekte, enz. Men ziet lui uit Indië terugkomen, die er bepaald slecht uitzien en hei hier niet lang meer maken. Dan weer komt het treurig bericht van het overlijden van een jongen man of een jonge vrouw en dan klaagt men: Datjs Indië. Is dat billijk? Het spreekt vanzelf, dat het Indische kli maat niet voor een ieder deugt. Er zijn men schen, die daar werkelijk niet thuis hooren, aan oloedarmoed, aan slapeloosheid, enz. gaan lijder Dat feit kan niet ontkend wor den. Een ander feit is, dat er soms heel onhygiënisch geleefd wordt in Indië, en dat er toemanden heerschen, die hoog noodig verbetering eischen. Men leze maar eens, wat de heer ïillema te Groningen daarover schrijft. Doch men late zich daardoor niet te veel afschrikken. De Europeaan, die naar In dië gaat, komt zelden terecht in de ongezonde buurten, waarvan de heer Tillema zoo'n treurig beeld ophangt. Dat geldt niet alleen de gegoede ambtenaar, dat geldt ook voor an deren. De kazerneering van het leger houdt tegenwoordig wel degelijk goed rekening met den gezondheidstoestand. Ongezonde kampe menten worden verlaten. Magelang, Meester Cornelis, Tjimahi en andere groote garnizoe nen zijn ook daarom uitgekozen, omdat het er gezond is. Verder kan een ieder er veel toe bijdragen, dat hij gezond leeft. Men heeft natuurlijk aan sommige dingen te denken. Daarvoor is men in een vreemd klimaat. En trouwens zou het hier te lande ook geen kwaad kunnen, wanneer men zijn gezondheid eens wat meer aandacht schonk, terwijl men nog gezond is. Te veel denkt men daar pas aan, wanneer men iets gaat mankee- ren. De gevaarlijkste ziekten op Java b.v. zijn malaria, typhus (komt bijzonder veel voor), cholera, en leverziekte. De laatste ziekte is zeer verminderd en dat mag men daaraan toe schrijven, dat er beter geleefd wordt dan vroe ger. Er werd vroeger veel te veel gedronken in Indië. Er werd maar op los geleefd.en me nigeen heeft op lustige wijze zijn gezondheid benadeeld. Als regel moet men nemen, niet te laat naar bed te gaan en vroeg op te staan, matig zijn in eten en drinken. Met dat laatste bedoel ik alcohol. Men behoeft dat niet te laten, als men daar geen trek in heeft, maar men moet er voorzichtiger zijn dan hier. Zware spijzen deugen niet. Dat is juist sets, dat velen niet begrijpen. Aan boord van de oorlogsschepen wordt nog al eens over de voeding geklaagd en dat gaf wel aanleiding tot groote ontevredenheid. Dat was b.v. het geval in 1913. De couranten kregen ingezon den artikelen vol klachten te verwerken. Ik bezocht toen te Tandjong Priok eens het vlaggeschip „De Zeven Provinciën" en had een onderhoud met een ouden gediende, een oootsman. Op mijn vraag, of de voeding wer- rjijk zooveel te wenschen overliet, kreeg ik :ot antwoord: „De voeding is goed, mijnheer, maar weet wat de kerels meenen Dat ze onvoldoende gevoed worden, wanneer het eten niet vet ge- ïoeg is naar hun smaak. Zoo gauw het schip u de tropische wateren komt, wordt er lichte- e kost gegeven. Minder vet spek, enz., en neer rijst. Ze beweren, dat dit niet voldoende De man had gelijk. Daar zit het hem in. 9e mannen begrijpen niet, dat ze in Indië bij en Hollandsehe voeding kans hebben spoe- lig met een leverabces aangekleed te zijn. Men moet zich natuurlijk aanpassen, ook vat.de voeding betreft, aan het Indisch kli- laat. Onverstandig is daarom de Europeaan, ie niet aan de rijsttafel wil. Men behoeft die det altijd te nemen, maar doorgaans neme ïen toch lichter verteerbare kost dan bruine <oonen, grauwe erwten en wat dies meer zij. Om gezond te blijven is het voorts een eer- te vereischte, dat de grootste zindelijkheid a acht genomen worde. Niet alleen op het ichaam en in huis, maar ook op de omgeving un het huis. Geen poelen en waterplassen om iet erf. Dat zijn broedplaatsen voor muskie- en, waaronder de anopheles, de muskiet, die ie malaria verspreidt, veel voorkomt. Men zij ook niet zoo schuw voor de zon. vielen meenen, dat een wonng goed in de ichaduw der boomen moet staan. Dat ziet er >p een plaatje wel aardig uit. Zoo lekker koel. vlaar men vergist zich. De woning moet meer jpen gelegen zijn. De zon moet er eens op vunnen schijnen. De wind moet er op en er loor kunnen spelen. Dan is de uitstraling na .ousondergang beter en men woont er gezon- ier. Zorgvuldig zij men b.v. met 't drinkwater, i'yphus, dissenterie en cholera zijn gevaarlij- e ziekten, maar men kan er zich tegen behoe- len. Dit wil natuurlijk niet zeggen, dat men e niet krijgen kan. De beste zorgen zijn oms niet voldoende. Maar men vermindert ie kans zeer veel. Deze ziekte eet en drinkt nen naar binnen, om het zoo eens te zeggen :n daarom dient voor drank en spijs goed ge zorgd te worden. Ik heb-nog al eens een cholera-epidemie meegemaakt, doch nooit waren we in ons jroot gezin ook maar even ongerust. Er werd (een ander dan goed gekookt water, dat in afgesloten flesschen was afgekoeld, gedron- <en. Tijdens zoo'n epidemie werd het brood, dat van den bakekr kwam, even verhit in een oventje, om de bacillen, die misschien onder weg aan de korst waren gekomen, te dooden. Ongekookte groenten werden niet gegeten. Vruchten werden evengoed als anders genut tigd, maar er werd ter dege op gelet of ze rijp waren en voor liet schillen werden ze 8 eveü afgeWSasscta at gëQfeicï wafer. B2 He! baden werd gezorgd, dat de mond goed ge sloten bleef. Dat waren vac dte voorzorgen, waarom men niet moet lachen. Ze zijn een voudig noodig. Bij de laatste cholera-epide- miën Tieten we ons nog inenten ook, een klei ne operatie bij het schouderblad, die alleen maakte, dat dc armbeweging den volgenden dag wat moeilijk was. Een dergelijke inen ting maakt iemand voor de volgende 8 a 9 maanden vrijwel immuun. Zoo kan men zelf zooveel doen om zijn gezondheid te bewaren. Wie maar onver schillig en zorgeloos daarheen leeft, moet de gevolgen ondervinden, maar hij moet dan ook zichzelf de schuld geven, ala-het ver keerd loopt. Heeft men knaeren, dan lette men goed op open wonden. De kunnen gevaarlijk worden. Dat is hier ook zoo, maar hier komt dat niet zoo dikwijls voor, omdat het lichaam hier beter bedekt is. In Indië loopt men In huis dikwijls op bloot voeten rond. Kinderen spelen op bloote voeten, ook buiten. Nieuwe lingen in Indië verbazen er zich over, dat ze ongeschoeid springen en dansen op puntige kiezelsteenen. Een kwestie van gewoonte en van verharding van de huid. Maar waar is het, dat er zoo makkelijk vuil in een wondje komt en daardoor infectie. Verstandige ouders hebben dan ook altijd ergens een ver dunde oplossng van sublimaat of carbol ach-, ter slot Dat komt vaak te pas. Overigens geven we ieder den raad om in geval van onwel zijn niet te lang te wachten met het raadplegen van den geneesheer. Er kan gelukkig gezegd worden, dat Indië be schikt over uitstekende artsen. Ook de In- landsche arts, dokter-djawa genoemd, is in gewone gevallen zeer goed. Sommigen zijn, zooals indertijd dokter Saleh te Bandoeng mischien is hij er nog terecht bekend om hun bekwaamheid, vooral in buikziekten. Hoezeer men in Indië moet letten op za ken, waaraan we misschien hier geen aan dacht schenken, zou ik meenen vrij te kunnen raden: Laat u door gezondheidsoverwegin gen niet weerhouden naar Indië te gaan. Ge houdt het er best uit en het leven zal er u wel bevallen. A. v. W. BUITENLAND. PARIJS STRAATTOONEELTJE. De „Figaro" teekent het volgende Parijs- sche straattafreeltje Zes uur 's avonds; drie honderd menschen belegeren bij de Madeleine een tram, die klaar staat om naar het Pereire-plein te vertrekken. De conductrice, een knappe blonde jonge vrouw, de pet koket op het weelderige haar, begint af te roepen: Zijn er ook gekwetsten? Een roemrijke verminkte dringt zich door de menigte en strompelt den wagen binnen. Zijn er verder kleine kinderen? De menschen kijken elkaar aan en begrij pen er niets van. De knappe conductrice legt uit: Bij mij gaan de kleine kinderen voor, ik heb cr twee en 't is niet makkelijk in een tram te stappen met e«i kind op den arm en een ander, dat aan je rokken hangt Een dame, die in dit geval verkeert, stapt in en niemand verzet er zich tegen. Waarom, aldus de „Figaro", dit intiatief niet algemeen te maken? Zou men aan moe ders met een kind op den arm niet van over heidswege het voorrecht kunnen verleenen buiten het gedrang te blijven bij het instap pen in een tram of een bus? EEN KOSTBAAR SCHAAKSPEL. Een millionair te New-York -moet cl© be zitter zijn van het kostbaarste schaakspel der wereld. De witte b teen-en zijn van zilver, de andere van goud vervaardigd'. Van deze mo talen zijn eveneens de velden van het bord gemaakt. De ateenen hebben den vorm van kleine beeldjes en staan op voetstukken van karnolijn. De koning, die ongeveer 10 c.M. hoog is, weegt 00 gram. De raacMieeren wor den voorgesteld door ruiters, die van «child en zwaard voorzien, te paard zitten. De paar den zijn paarden met robijnen als oogen. De kasteelen worden voorgesteld', net als bij de oude Chineeache schaakstukken, door een oli fant, die een kleinen toren op den rug draagt, Eik kasteel weegt 150 gram. De pionnen Hen Romeinsche soldaten voor en zijn tengewoon fraai uitgevoerd. Ze zijn 6.5 c.M. hoog. Men beweert, dat dit schaakspel meer dan een kwart millioen gulden gdkoet heeft. NW'-Toï® varteofc te netr SbfwmWan, een rei», waar gewoonlijk 18 d'agen xnee ge moeid zijn. Ze moest Eayoi op de Azuren binnenicopen, voor groote reparatie. Voort gaande, xuosst ze Brixham sanloopen, om weer nagekeken te worden. Kort nadat het vandaar waa vertrokken raakte het schip weer in zwarigheid en moest New-Castl© aandoen, weer oun gerepareerd te worden. Toen was de fortuin mét d'e „Raüino" en be reikte ze ineens door Kopenhagen, Maar d'e reis had precies twe maanden geduurd. DUURTE EN HUWELIJKSKANS. Een Engelsch blad' schrijft; het -groote aan tal ongehmvdte dochters Albions toe aan. duurte. Immers, zoo redeneert deze krant, hofmaken is duur, chocolade, bloe men-, odeur, handschoenen, bioscopen-, alles is opgeslagen. De verlovingen kosten het dubbele. Een woning is niet te krijgen of te gen fabelachtige» prijs. Dienstmeisjes behoo- ren tot de uitgestorven rassen. M abels zijn hun- gewicht in goud' waard. Het is eenvou dig een kwestie van zelfbehoud; als de gemid delde Engelschman het huwelijk tot de onge permitteerde luxe-uigaven rekent. DE VERMEERDERDE WAARDE DER DIAMANTEN. De groote waardevermeerdering der dia manten blijkt ten- -duidelijkste uit een offici ate statistiek betreffende d'en export dezer juweelen van Zuid'-Afrika naar groot-Brit- tannië. In 1914 was de waarde bij een ge wicht van 2.867, 388 karaat 5.470.899, pond sterling in 1918 bij een gewicht van slechts 2.571.640 niet minder dan 7.063.043 pond Sterling. DE TOENAME DER GEBOORTE IN NOORD-AMt'RIKA. In tegenstelling met het oude uiigemoordi Europa, vertoornen de Vereenigde Staten eer belangrijke toename der geboorte. In 1918 werden 2.700.0üÜ kinderen geboren tegen draagt te New York 92 per TOOO in 1917 89), en te San Francisco slechts 57. In 45 stedeh met meer dan- 100.000 inwoners be droeg de sterfte, niettegenstaande- de griep epidemie slechts 10.35 per 1000 inwoners. BOLSJEWISTISCHE ADEL? Volgens Engelsche bladen hebben dc boisjewiki een- soort van nieuwen adelstand ingesteld, n.l. dien van, het „erfelijk proleta r-iaat." Bij besluit van het uitvoerende comité zijn daarin alle boisjewiki opgenomen-, d;e bij ck laatste onlusten te M-oskou zijn gewond. ACHTERUITGANG DER RUSSISCHE BEVOLKING. De Bjednota (Armoede), een te M-oskou ver schijnend blad;, deelt méde dat de laatste zes maandten het aantal sterfgevallen 40.000, het aantal geboorten slechts'5000 heeft bedra gen-. ONHOFFELIJK. In de „Westminster Gazette" komit het volgende voor Er d'ient een ernstig protest te worden aan- geteekend tegen de grove onhoffelijkheid- iu de van achterlijkheid getuigende campagne welke in bepaalde bladen worden gevoerd -te gen de Duitsche en Oosten,rijksche econo misten' die naar Londen zijn gekomen om den levensmiddetentoestand in Europa te be spreken. Hun; tegenwooixligheid: hier kan wel strikt noodzakelijk worden genoemd. Het voe dingsprobleem is 'een wereldprobleem en elke mislukking in de oplossing er van ten opzich te van elk land -op zich zelf, zou de meest noodlottige gevolgen kunnen hebben op de beschaving als geheel. Indien wij hier ie lan de niet me't Duitsche economisten "over dit onderwerp kunnen beraadslagen, is het denk beeld om vrede te maken feitelijk nutteloos He,t Britsche volk 'had' een reputatie van ge zond verstand en goede manieren. De cam pagne is een beleediging ten opzichte van beiden. DE LUSITANIA, De „New York Times" verneemt uit Lon den: Een parlementair blad heeft medege deeld, dat ae kapitein van de Lusitania heeft toegegeven, dat hij gehandeld heeft in strijd met de orders van de admiraliteit door niet in zi-gzagkoers met volle vaart te stoomen, toen hij zich in de duikboot-zóne bevond. DE BIJ EN DE EVOLUTIE-THEORIE. Hoe onveranderlijk van instincten de ho- nig-bij ook taoge wezea, tech is het gelukt, oók WJ tiii ffler zus Ja «vljteafï, welke er sterk voor pleiten, dat ret afstamt van een anderen diervorm. Bijzonderheden over dit onderwerp zijn gepubliceerd door prof, di. H. ven Buitel-Reepen te Oldenburg. Een der argumenten van oezm geleerde mo ge hier volgen. Ondier alle Europeesdie bijen vormt de ho nigbij, wat betreft haar lichaamsbouw, deze uitzondering, dalt bij haar de sporen aan- de achterste scheen en van liet derde pootenpaar te eenmale ontbreken. Met zeer weinig uit zonderingen zijn deze sporen bij alle (1200) lot nu toe bekend geworden Europeesche so litaire bijen te vindenen voor vele dezer zijn deze organen van nut als steun- of voortbe- wqgingstoestd bij het kruipen door de nauwe gangen, die haar-tot woning dienen. Vergeefs had' de schrijver reeds gerulmen tijd bij de tamme bijen naar rudimenten dezer sporen gzocht. Eindelijk vond hij ze, maar rij de pop. Hier vertoonden de sporen zich zeer dui delijk ais weeke, h-uld'achtige uitstulpingen-, die echter bij -Ie laatste vervelling verloren gingen. Hteidc-or verklaard' waarom er bij het volwassen d|rr niets meer van te vinden is! Hoogst merkwaardig' is het, dat deze ru dimentaire sporen, d-'ie voor de p-on niet de minste boteeker.uj hebben, zóó lang in stand- zijn -gebleven. En niet minder interessant schijnt het feit, dat zij bij werkbijen, darren en koningin aanmerkelijke vormverschillen vertoonen. Immers dit wijst er op, dat er reeds in de lang vervlogen -tijden, toen nog de volwassen honigbijen sporen droegen, een differentiatie lusschen werksters en koningin tot stand was giek-omen. Waarschijnlijk neb ben dus d bijen nog sporen gedragen, toen zij zich toch al tot het eigenaardige kolonie- leven, dat wij thans zoo in haar bewonderen, ontwikkeld hadden. SOMBER VOORUITZICHT. De Deutsche Allg. Zig. bevat een artikel over den ernst van eten 'huidigen toestand on der den titel: De Duitsche verkeers- en kolen- nood) en de Entente. Het blad wijst er op, dat de toestand' tegenover het buitenland ook slechter geworden is. Er is weer een zeker v, mkrouwm bij de Entente a verband met de Uosizeevraagstuktaide Dultschers zijn overigens i-n hum erfzonde vervallen van riet goed- -te weten, wat zij willen. Een kwestie wordt door d'rie, vier instanties tegelijk be handeld die elk soms iets zeer verschillend willen, wat dan een schijn van onoprechtheid verwekt. Zoo beloofden' wij aan de Entente b.v, in den- zomer, dat wij nog voor de ratifi catie met on-zie leveringen van kolen aan Frankrijk zouden aanvangen. Dit verhinderd nu bij <ie Entente het juiste oegrip van onzen ngen kolenmo-od. De Entente moet echter be grijpen, dat er toch een grens is aan o-ns ver mogen om aan hun vorderingen te voldoen. Ook met de grootste moeite zou het ons on- •ngelijk zijn dezen winter kolen af te staan. Wij- staan nu eerst: voor onzen allerzwaarsten tijd>. ENGELSCHE FORTUINEN. Uit officieele mededeelingen der Engelsche regeering omtrent dc resultaten der rijksin- komstenbe]asting blijkt, dat er in Engeland fortuinen bestaan, waarvan men zich in ons land' geen denkbeeld kan maken. Zoo heeft de hertog van Westminster, alleen uit -de op brengst van zijn goederen, een, jaarlijksch in komen van 54 millioen gulden. N'a hem komt Lord Howard, wiens vaste bezittingen jaar lijks 52 miilliocn opleveren. Tit dezelfde groep van grootgrondbezit ters bdiooren Lord Northampton, Lord Port man en dc hertog van Bedford1. De jaarlijk- *che revenuen van deze drie hceren, alleen uit grondbezit, worden gezamelijk op ruim hon- ierd millioen gulden geschat. SCHADELIJKE INVLOED VAN ZONNEWARMTE. ftuüws Pfi *cr. ysWSjWb ek«p, waaruit het dan, volgenden dag volkomen gezond ont waakte. Men hau hiai te doen met een geval van kinderlijke hysterie. Hij wa» bang, dat hl nieuwe broertje hem verdringen zou en wist, dat het de jaardag van het -sterven zij- het nieuwe broertje hein verdringen zo-u en „toeval" wi»t hij zich zelf weer tot het mid delpunt deir belangstelling te maken, BETON VOOR ZEEWERINGEN. De Duitsche ingenieur Gary heeft studies gemaakt omtrent het best bruikbare materiaal voor betonnen zeeweringen. Hij komt to-t dc conclusie, dat het noodig is, cement te ge bruiken, dat veel kiezelzuur bevat, doch arm is aan klei en ijzeroxyden. Zulk cement kan men, wanneer het tevens kalkrijk is, nog aan vullen mot tras. De mengsels moeten boven dien /- dicht, zoo ondoordringbaar moge lijk zijn. Beton, dat meer dan 2/3 zand bevat, zal aan het zeewater niet lang tegenstand bieden. HOUTEN HUIZEN. In Engeland, waar de woningnood even erg is als in alle andere landen, zit men niet bij de pakken neer. Praclisch als de Engel- schcn zijn, hebben zij naar een middel ge zocht om sneller en goodkooper te bouwen: naar het voorbeeld van Amerika gaat men er nu houten huizen zetten. Daartoe is noodig wijziging van de rijksJbouwwet en van daar mede in verband staande plaatselijke verorde ningen, die het bouwen van houten huizen verbieden, maar de overheid is allerwegen be reid tot krachtige medewerking. "Van regee- ring3wege is een commissie benoemd om rapport uit te brengen over de verschillende typen van houten huizen. De vermaarde ar chitect sir Charles T. Ruthcu heeft bij Swan sea als proeve j. cds drie huizen volgens het Amerikaansche systeem gebouwd. Er wordt zóóveel spoed achter gezet, dat men nog vóór den winter een groot aantal menschen aan een behoorlijk onderdak hoopt te kunnen helpen. In Engelsche bladen zagen wij dc afbeel ding van een allerlief»! houten landhuisje, zooats er in Britach Columbia, waar het klimaat ongeveer gelijk is aan dat van Enge land (en Nederland, bij menigte worden ge bouwd. Het bevat vijf ruime kamers, een hal een keuken, een badkamer, flinke berg hokken enz. Langs één zijde van het hul» loopt een veranda. Men zou er zóó Intrekken, zoo aardig ziet het villatje er uit. Kosten: 300 pond sterling, nominaal 3600! De duurzaamheid van deze soort huizen schijnt erg mee te vallen; wij lazen althans van vijrhonderd1 houten huizen in Kent, die het reeds zeventig jaren en langer hebben uit gehouden. TEGEN HET ROOKEN. Hoe jonger men met het rooken begint, des te ernstiger is de aard der ongesteldhe den, die men bij den volwassen mensch als tabaksziekte waarneemt. Professor v. Frankl. Hochwart te Weenen, een erkende specialiteit, heeft hieromtrent zeer sprekende feiten medegedeeld. Een paar zullen we hier aan het „Vad." ontlecnen. Een 31-jarige arts, die reeds vroeg rookte, gebruikte tusschen zijn 17e en 28e jaar da gelijks 25 sigaretten. Toen viel het hem op, dat hij beefde en dat hij moeilijk namen ont houden kon. Wanneer hij minder rookte, na men deze afwijkingen af, doch zoodra hij we der den ouden weg bewandelde, kwamen ze icrug Een 47-jarige hecreboer had van zijn jeugd af dagelijks ruim 20 sigaretten gerookt. Lan gen tijd scheen hem dit niet te hinderen, maar van zijn 39e jaar af begon hij aan ze nuwpijnen in vinger» en temen te lijden, die steeds heviger werden, langzamerhand de rechter lichaamsdeelen aantastten, .daarna het rccluerhoofd, toen het geheele hoofd, 't welk gepaard ging met verzwakking van het ge zichtsvermogen. Een 36-jarige Russische koopman, die van zijn 16e jaar af een sterk sigarettenrooker ivas hij bracht het tot 40 stuks per dag kreeg op zijn 34e jaar pijnen in het rcchter- jeen, die langzamerhand verder gingen tot .n de geheele rechter ilchaamshelft. Een andere patiënt, een 41-jarige rechter, die van zijn jeugd af ook dagelijks 40 sigaret- .en roolötc, had! sedert dde jaren last van ze nuwpijnen door het geheele lichaam cn voorts van dubbelzien. Een 28-jarige ingenieur, die sedert het 17e jaar sigaretten rookte, leed in hooge mate aan hardlioorigheid en aan zeer pijnlijke oor suizing. Twee andere jongelui van in de twintig, sterke rookers, verloren in twee ja ren tijds, onder hevig oorsuizen dc helft van hun gehoor. De een slaagde er in, door abso- ute onthouding van rooken, een deel van het verlorene terug te krijgen, doch de andere, die niet de benoodigde energie bevat, werd op 28-jarigen leeftijd volkomen doof. Een andere patiënt was een 43-jarige ad vocaat, die op 9-jarigen leeftijd met rooken begonnen was en reeds jaren lang dagelijks 50 sigaretten de lucht in geblazen had. Toen hij ongeveer 35 jaar was, begon hij ver schijnselen van verdooving te krijgen en aan zenuwpijnen te lijden; zijn hand weigerde bij net schrijven soms den dienst en het gebeur de, dat hij niet in staat was, voorwerpen uit zijn zakken te halen. Van zijn 40e jaar af .oopen. Daarbij had hij ook nog trillingen, eed hij ook aan moeilijkheden bij het gaan, lij kon b.v. bij tijden onmogelijk een trap af- /an de aangezichtsspieren. UITINGEN VAN DEN EX-KROON PRINS. Misschien zal men zich herinneren, wat Czernin in een van zijn artikelen in de „Vos- sische Ztg." over de vredelievendheid van den ex-kroonprins gezegd heeft. Hij zegt n.l., er gens, dat, toen hij prins Wilhelm later in Jen oorlog het was naar wij meenen in 1917 weerzag, deze uiterst vredelievend gestemd was, wat aan Ludendorff zelfs de opmerking ontlokt zou hebben, van den kroonprins die heelemaal slap geworden, maar weer opgepompt was. Czernin voegt er voorzichtigheidshalve bij: „Hoe de kroon prins ook vroeger gestemd mag zijn geweest, in 1917 was hij zeer tot den vrede geneigd. Inderdaad vormen de uitlatingen van Von Bethmann voor de commissie van onderzoek een tegenhanger van het door Czernin mede gedeelde. De „Vorwarts" geef n.l. een inhoud van -"enige tetegouameri weer, die de kroonprins M«4. 1911 A." DUITSCIïE PERSSTEMMEN OVER DE NOTA DER ENTENTE. De Lokal Anzeiger noemt de jongste nota der entente een „brutale nieuwe uitgave van de vredesvoorwaarden." ITet woord' van den, leidenden Engel'schen staatsman^, dat men zich met Duitschland behoort te verzoenen, wordt in d'eze n1 ta te schande gemaakt. De Tagliche Rundschau betitelt d'e nota als de „voortzetting van de schroef zonder eind", die de Entente met de overhandiging van de wapenstilstandsvoorwaarden begon aan te draaien. De druk en de afpersing zul len niet ophouden, zegt het blad, voor wij als onderworpen slaven op den grond liggen en Frankrijk ons 'land tot het strijdperk van zijn militarisme heeft gemaakt. De voorwaarden in d'eze nota zijn .met opzet weer zoo gekozen, dat Duitschland niet in staat is ze na te ko men. Zoodoende wordt meteen de grondslag voor latere afpersing gelegd, etn zoo voort tot in het oneindige. De Bör.senkoerier schrijft naar aanleiding van de in de nota vervatte bedreigingen met een nieuwen oorlog. Het is een allermerk waardigst document, dat thans, een jaar na het einde der vijandelijkheden, een half jaar aa de ond'erteekening van den vrede en vlak voordat die vrede eindelijk van kracht zal worden, is overhandigd'. Met klemmende ver- bitering ontwaart Duitschland, dat de leiden de staatslieden onzer tegenstam 'eris dezen vrede meer lijken te vreezen dan te wenschen DE HOUTEN STOOMSCHEPEN. Over de houten stoomschepen, tijdens den oorlog gebouwd, worden heel harde noten gekraakt. De directeur-generaal van een der scheepvaart Maatschappijen van de Ver. Sta ten verklaarde dat deze schepen een zeer on bevredigend resultaat hebben o-ngeleverd en dat door de talrijke vertragingen wegens re- paratis de reizen ervan in de maanden loo- pen. Zoo zal het geld, dat de Shipping Board voor kalefateren moet betalen meer bedragen dan de geheele charteropbrengst. Daar heeft mtfn b_v. da „Ra-lino." Xfl klaina raps rit, ia» I De „Balasara" verliet Mobile voor een rei's naar Le Havre via Puerto Oabello, Ve nezuela en Martinique. Tusachen Alaba ma Port en Puerto Cabell© rankte de machine onklaar. Met bijstand slaagde ze er in de ha ven van Venezuela binnen te komen, waar de machine weer zeevaardig werd' gemaakt, waarna ze weer uitvoer. Te Port-i-Pitr©, op Guadetope werd ze verder opgelapt. De „Bn- lasara" vervolgde de rei», maar moest in ont redderden toestand St. Thcna-s nanloopen. Daar lag ze een poos om gekalefaterd' te worden, zette vervolgens haar rei» voort en kwam ten slot© te Havre, maar maanden en maanden te laat. En dit zijn .slechte twee voorbeelden uit vele. DE GESCHIEDENIS VAN HET STOOM SCHIP „FOREST CITY". Wat een schip de laatste jaren waard is geworden, verhaalt d'e geschiedenis van den schoener „Charles E. Dunlop" duidelijk. In 1914 was dit schip het- stoomschip „Forest City" en werd te 'koop aangeboden voor 40.000 dollars. Een ondernemende snuiter, die maar 4000 dollars zijn eigendom noemde, maakte con tract en -stortte de 4.000 d. als deposito. Toen charterde hij zijn i-chip voor een rei» naar Zuid-Afrika en kreeg 90.000 d, voorschot op de vracht, welke hij den eigenaars betaalde. Hij maakte daarna een overeenkomst voor de retourvaart, kreog weer 20.000 d. voorschot op de vracht, waaruit hij den kooppriju com pleteerde en bevond zich toen eigenaar van het stoomschip met zijn oorspronkelijke 4Ü00 d. weet in zijn zak. Iiij verzekerde hot schip voor CO.OOO d. en niet lang daarna raakte het te Havan-nah in brand-, werd een algeheel wrak, zoodat hij binnen een jaar nadat hij zijn 4000 d. in dit zaakje had gestoken, de 00.000 dl ontving. De romp lag to Havaunnh tot de stijgende waarde van d'e schepen door den oorlog het profijtelijk ma-akte hem af to brengen. De „Forest City" werd als schoe ner „Charles E. Dunlop" uitgerust en werd naar zee gezonden. Onlangs- is hij en nu definitief - ver gaan bij Far Rockaway N. Y. Zonder zon geen l-even Toch kan de zon newarmte ook schadelijk werken, vooral op boomen. Niet alleen dut sommige, boomen in die groote steden, beschut staande legem wind doch open vo-or de zon hun bladoren vroeg tijdig (half Augustus) laten afvallen, doch le stam heeft vnn do zonnewarmte te lijd'eu. Dit laatste geldt vooral voor pij'nboomen en rparxen. Door -de warmte van d'e z-pn wordt de bast -sterk verwarmd' -oim tegen, don avond af te koelen, 't Gevolg hiervan is dat d-e bast s-oh-eureni igaat zo-odait houtmijten en ook schi mm e lplau t r n het venwhc hout n-untf ton iv-at meermalen -dfen dood ten -gevolge, heeft. Proeven hebben -dit bewezen. Don aandach- tigen nuit-jurbew-ondieraar zal het opgevallen zijn dat boomen aan den rand van een boech b-u talkken tot aan den grod laten reiken. Boomen midden in 't bosch zijn hiertoe niet in -de gelegenheid'. De oorzaak van 't laten hanigen der taikkén ligt niet aan d'e plaats ruimte, doch moet beschouwd worden als 'n beschutting van den etam tegen te sterke zonnebrand. KUNSTMATIG DAGLICHT. Bl'k kunstlicht heeft haar specifi-dke 'kleur. Dit is bet duidelijkste Wa-ar te nemen als men in een kamer achtereenvolgens een gas lamp, een eloctrische lamp of een petroleum lamp laat branden. Een eloctrische lampen fabriek te Miinchen' is het thans gel'u'kt een electrische lamp te vervaardigen die een licht verspreidt, bijna niet te onderscheiden van het- gewone daglicht. Het f-a-brikaat berust op 'n fabrieksgeheim. Wel is na te gaan, dat de metaaldraadlamp -om-geven- is door een be paald' soort glas, waarvan het -ondereinde ge kleurd is. De stralen worden op een bepaal de wijze d-o-or het glas geleid'. Men verwacht dat dit kunstmatige daglicht vooral van groote beteekenis zal worden voor weten schappelijke inrichtingen, evenals v-oo-r verf fabrieken en weverijen. HYSTERIE BIJ EEN KTN'D. In de „Wiener Klimischen W-o-chen-schTift" deelt Dr. O-t'to- Klaus een merkwaardig geval mee van hysterie bij een kind'. Hij werd! ge roepen bij een driejari-g boerenzoontje, dat stijf in krampen lag, in 36 uur niet -bewogen had. Den d'ag tevoren was het -kind nog kerngezond thuis gekomen, juist toen er een nieuw broertje -geboren was. Deze d'ag was een bijzonder kritische -dag voor de fa milie. Op dien datum was- een jaar geleden een 'kind- -gestorven en twee jaar geleden op dienzelif-den d'aig ook een kind. De kleine pa tiënt wist van -deze voorvallen'; er was den la-atsten tijd steeds voor hem gebeden. De dokter verwees iedereen uit het vertrek, schud-de het ventje flink en zei'de barsch „Sta op." Het kind riep dadelijk: „Vader" en lie? bat vestrok uit. Dutrna h$goa baz, te

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaarsche Courant | 1919 | | pagina 11