Honderd een en twlntigstö Jaargang. Zaterdne- 29 Noyrmber ZIEKENRIJST. De DIRECTEUR van het DISTPIBU TtEBEDRIJE deelt mede, dat RJST VOOR ZIEKEN VERKRIJGBAAR IS, op bons bij onderstanade winkeliers: P KR EB, I 'ndenlaan. \V GEEKDING, 3e Oosterslraat GLBR S'JOKMAN, Nieuwpoo'tslaan P VAN '1 MOE'. Zeg'U G. C. GROET. Landstraat. Z PI1.RMAN, Lindenlaan J G KNAAP Verdrongen H REGLERINGS-AARD APPELEN. AANVRAuEN, om in aaomtrkinc te komen voor 1'EOEFRD:0?AARDAPPF L.E.N, WELKE MAANDAG 1 DECEM BER NIET IN ONS BEZIT ZIJN, KUN NEN NIET MEER IN BEHANDELING WORDEN GENOMEN. De Directeur van het Distributiebedrijf, C. H. SCHNEIDERS. UIT HET INDISCHE LEVEN. XIV. Nu hU onderwijs Dm is natuurlijk eera levenskwestie voor een F.unopeesch gezin. Hiermee will ik niet zeggen, dat dit voor een Inlandsch of Ghi- neesch gezin anders is, maar mijn artikelen bewegen zich tot dusver geheel op hettterrein van het leven der Europeanen in de tropen Zou 'ik het ook over andere bevolkingsgroe pen moeten hebben dan zou ik moeten vertel Rn, hoe vroeger in die kringen aan onder wijs weinig of geen waarde werd gehecht, doch in de laatste (tientallen van jaren, een merkwaardige drang naar onderwijs zich openbaart. Doch daarover zal ik het mis schien later nog wel eens hebben. Voorloopig bepaal ik me derhalve tot den Europeanen en raak ik de andere groepen even aan, waar dit noodig is om te laten zien, hoe het Europee- sche leven door die groepen beïnvloed wordt. Er was en tïjdi dat ook aan ondrwijs aan Europeesche kinderen weinig werd gedacht. In dien tijd zag men hier te lande vele nog zeer jeugdige kinderen uit Indië aankomen. Ze werden verstolken van ouderlijke zorgen, en kregen een betaalde opvoeding. Bitter zijn d'ikwijlls de ervaringen geweest. Het is een feit, dat veel van die Holl'andsche opvoeders die kinderen hebben beschouwd ais melkkoe tjes, aan wie ze maar weinig zorg behoefden, te besteden, omdat controle van wege de ou ders vrijwel onmogelijk was. Er waren na tuurlijk zeer goede opvoeders. Ik zou niet graag wilden', dat men uit mijn woorden zou willen halen, dat de Indische ouders altijd hun vertrouwen verkeerd hebben geplaaaist. Doch het kwam voor, en meer, dan velen ver moeden. Een enlkel voorbeeld' 'ter illustratie. Eén mijner kennissen ging een 25 jaar ge leden naar Europa terug en een vriend ver zocht hem e$ns te gaan kijken inwaar zijn zoon, een jongen van 18 jaar, woonde bij zijn oom broer van zijn moeder. In Am sterdam gekomen, schreef de bewuste jongen, dat' hij' op 1 en Kerstdag met dten trein van. aankwam. De jongen stond op het perron. Het was vinnig koud, maar de knaap ha<: geen overjas aan. Op de vraag waarom hij de jas niet aanhad, was het antwoord, dat hij' er geen had. Op zijn 'kamer gekomen, keek mijn kennis zijn garderobe eens na. Alles zag er treurig uit. Ook andere voorwerpen warei weinig aanwezig, zooals boeken, snuisterijen, enz. Dit werd naar Indië gerapporteerd waarop per omgaande ter kennisneming werd toegezonden een' 'afrekening van d< laatste paar jaar, waarop voorkwamen: fla nellen en wollen ondenklceren, demi-saison dikke winterjas, bouffante, enz. alle voorwer pen die de knaap nooit bezeten had. Erg niet waar? Het is ook wel het ergerlijkste staaltje, da me ooit medegedeeld werd. Een andere fout die begaan wordt, kom: op rekening van de ouders zelf. Indische menschen zijn wat losser van he: geld dan Hotlanösche cn menig ouder denkt zijn ouderliefde niet beter te kunnen toonen dan, door zijn kinderen te rijkelijk daarvan te voorzien. Dit is zoo natuurlijk. De men schen kunnen op geen andere wijze met de daad toonen, dalt ze hun kind liefhebben en worden zoo te vrijgevig. Menig Indisch kind is daardoor glad bedorven. Nu spreek ik nog niet eens van de bittere teleurstellingen later wanneer bleek, da't ou ders en kinderen; geheel1 van elkaar vervreemd wareni. Menige moeder heeft bittere tranen geschreid, wanneer ze haar kleine meisje, da'; zoo wanhopig was bij' helt afschied' nemen', te rug zag als de jonge dame, die zich om haar ouders niet zoo heel veel bekommerde. Geluk kig kwam er verandering. De Regering ging zich' het onderwijs aantrekken. In het midden der 19e eeuw zetelde in Batavia een onder- wijs-commissie. Dat was iets. Wel niet veel, want in .treffelijke navolging van moeder- landsche gewoonten wan die dagen, meende mien ook in Indië, dat bij organisatie van on derwijs iéder kon meepraten, behalve de on derwijzers. En bovendien werd er maar zeer weinig geld beschikbaar gesteld. Het gevolg was natuurlijk slecht onderwijs, gegeven door voor een groot deel onbekwame krachten. Een voordeel was echter, dat de Regeering en wég had betreden, waarop geen. terug gaan meer mogelijk was. De onderwijs-commissie moest het veld uimen. Er kwam een. Departement van On derwijs Eeredienslt en NlijVerheid, zonderlin ge combinatie, die nog vast zit in het hoofd van het Kamerlid Scheurer, die hier sprak van den Minister van Onderwijs, Eeredienst en Nijverheid. Tegenwoordig is de Nijverheid in Indië el ders ondergebracht. Er kwamen inspecteurs. De onbekwame en onbevoegde leerkrachten moesten het veld ruimen voor betere, Ihet onderwijsbudget steeg langzaam, maar het steeg. Van lie verlede vermeerderde 'het aantal scholen., niet altijd ten genoege der onderwijzers, die lie ver op minder kleine plaatsen hun leven sle ten., maar zeer tem gerieve der ouders. Er werd' ernstig en had gewerk op de scho- len en; mem kan. gerust zeggen, dat Indische WHtëeren, <5!® tü een; stSte overga bracht worden op een Hoilandscne, lang geen gék figuur slaan. Ook hét Middelbare Onderwijs kwam op. Eerst kreeg Batavia zijn Hcogere Burger school, welke omstond uit een poging een, fymnasium te onderhouden. Die poging mis- .ukte. De H. 'B. S. slaagde. Maar nog spreekt men in Batavia van het Gymnasium Willem III. Een. gymnasium, dat dus geen gymnasi um is. Soerabaia en Semarang volgden, Daarna kreeg Batam in de Koningin Wil- hellmina-school! een. soort technicum en in de Prins Hendrik-school een H. B. S'. met drie jarigen cursus. Hieraan werd een zeevaart- afdeeing en een handelsafdeeiing verbonden. Ambachtscholen verrezen op de hoofdplaat sen. Bandoeng kreeg eem H. B. S. in 1915 en Djokjakarta heeft nu ook een technicumSoe- rabaja een artsenschool waar ook Europee sche jongelui kunnen opgeleid worden tot plaftelandsgeneesheer. De congregatie der UrsuMnen en. Trancis- canessen en de Loges wedijverden in de op richting van meisjesscholen en fröbelscholen. Hier mag wel opgemerkt worden, dat dé am bachtsscholen ook stichtingen, der Loges zijn, terwijl de H. B. S. te Semarang" haar ont staan te danken heeft aan een drang, die van de Loge La Constante eft Fdèle uitging. iDe Loges wisten zoo tot stand te doen ko men: de Van Lochemschool' te Soeraba- jag (HL B. S. voor meisjes en oplei ding voor onderwijzeres) de Neutrale Schoolvereeniging te Semarang, de H B. S, voor meisjes tmet daaraan vooraf gaande Lagere school voor Jongens en meis jes en daarop volgende cursus voor onderwij zeres te Batavia. 'De congregatie stichtten scholen te Bata via, o.ó. twee H. B. Scholen, te Semarang, Soerabaja, Magelang, Malang, Djokjakarta, Bandong. Het onderwijs op al deze inrichtin gen behoeft niet onder te doen voor gelijk soortige in Nederland. .Hét is niet meer noodig zijn kind zoo heel jong naar Nederand) te zenden, al moet me nig ouder ze wel naar een hoofdplaats stu ren. In de vacanties kunnen ze thuis zijn ter wijl de oudiers zelf nog al eens gelegenheid hebben te komen, kijken, hoe het gaat. Het best zijn er de ouders op de groote plaatsen aan toe. Zelf heb ik mijn kinderen tot het eindexamen öf een examen voor den- zelifden leeftijd, thuis kunnen houden. En het heeft me nooit berouwd ze aan het Indisch onderwijs toevertrouwd te hebben, A. v. W. STADSNIEUWS. FEESTVIERING BURGERPLICHT 40-JARIG BESTAAN. Volgens een daartoe opgesteld plan zou aan de feestviering voorafgaan een wande ling met muziek door enkele stadsgedeelten. Vanaf het café van den heer W. Mooij had de aftocht plaats en nadat het bestuur in een rijtuig had plaats genomen ging het langs de Groote kerk door de Dubbele buurt, en langs de woning van den Commandant. Vandaar ging het naar den Ko ningsweg, naar den heer A. de Louw, om dien een ovatie te brengen, als zijnde het eenige lid van Burgerplicht vanaf de op richting aan het corps verbonden. Daarna werd de eerewijn aangeboden en de heer Louw werd bij monde van onzen com mandant geluk gewenscht met deze voor hem, .maar ook voor ons corps, onvergetelij- ken dag. De heer de Louw bedankte in het kort het bestuur en hij sprak daarop dc man schappen en in 't bijzonder de hoornblazers (zijn manschappen) toe. Verder ging de tocht door de Langestraat Kraanbuurt, naar het Verdronkenoord, waar voor den woning van den president-brand meester, de heer Praaijman, werd halt ge houden daar deze zich plotseling op de stoep vertoonde en het bestuur kort toesprak me een in alles van geestdrift tintelende rede. Hij wenschte den commandant en zijn kranig corps geluk met hun 40-jarig bestaan en wai zeer erkentelijk dat het Verdronkenoord were gepasseerd om hem tot een kort huldeblijk ir, de gelegenheid te stellen, waarop de eerewijn werd aangeboden en sigaren werden rondge deeld. Onder daverend hoera en fanfares vertrok men langs Wildemanstraat naar de r.gel om aldaar onzen oud-commandant, de heer Liesen, te toonen dat wij ook hem niet vergeten waren. Vandaar ging het langs verschillende stra ten en hiermede was onze wandeling afge- loopen en arriveerden wij in het feestlokaal, om daar het zoo schitterend begonnen totnogtoe goed geslaagd feest, voort te zet ten. Nadat allen gezeten waren kreeg de voor zitter der feestcommissie, de heer J. Post, het woord en riep allen een welkom toe. Hij verheugde zich, dat eere-leden, oud-comman danten en genoodigden, gehoor hebben gege ven aan den oproep voor het feest en wensch te allen een genoegelijken avond. Het wel komstlied, voor deze gelegenheid gemaakt door den heer T. C. Witte, was inmiddels rondgedeeld en werd nu gezongen. Op dc tafel prijkten fraaie bloemstukken, aangebo den door de coll.-brandmeesteren Kracht en Vlugheid en Motorspuit. De commandant nam het woord en richtte zich allereerst tot de heeren v. d. Veen en v. Dijk, .hun allen dankende voor de prachtige bloemstukkeif, getuigenis gevende van de goe de verstandhouding van de korpsen onder ling. Hij sprak de wensch uit dat de goede harmonie nog lang blijve bestaan. Verder bedankte hij de mannen die geheel belange loos de zaal tot een feestzaal hadden inge richt en hoopte, nu alles klaar was, dat wij een goed en vroolijk feest mochten hebben. Nu kreeg de secretaris, de heer J. Kuiper, het woord en gelegenheid zijn verslag uit te brengen, waaruit bleek dat t ledental 58 be- droeg, dat zij 4 eere-leden had en er in 1919 hulp was verleend bij 6 branden. De president-brandmeester vroeg het woord en zeide, in aansluiting met het gesprokene aan het rijtuig, bestuur en leden van Bur gerplicht: „Ik acht het mij een voorrecht in uw midden te mogen zijn en kennis te mogen nemen van uw kranig korps Burgerplicht. De heer F. H. Ringers kreeg het woord en releveerde de wording in 1879 der brand weer en het werk dat Burgerplicht verrichtte en wenschte 't korps dat hem lief was alles goeds. D« heer J. Ringers hierna aan het woord ncSfte ooi Ic&ra sfa ïïsr'o* lijke gelukwen9chen, er aan toevoegende dat het korps Burgerplicht door hem niet ge makkelijk zal worden vergeten. De heer v. der Veen, commandant van Kracht en Vlugheid, bracht zijn groeten en felicitatie over van zijn korps met de beste wenschen voor Burgerplicht. Van den heer Scheller, commandant van de motorspuit, was een hartelijk schrijven van verhindering ontvangen, waarna de adjunct commies van genoemd korps, de heer van Dijk, het woord kreeg en onder meer zeide: geen betere vergadering dan door Burger plicht, wegens vriendschap geen beter korps. De commandant De Jong nam het woord en antwoordde de rij van sprekers, er aan toevoegende dat het bestuur van Burgerplicht het zeer waardeerde hen allen in hun midden te hebben en hoopte en vertrouwde dat deze goede verstandhouding noch vele jaren zal voortbestaan. Nu was het oogenblik aangekomen waar op door allen reeds was uitgezien, namelijk huldiging De Louw. De president der feestcommissie sprak den jubilaris toe. Hiermede was het officieele gedeelte afge- loopen, doch een ding willen we nog vermel den, dat per postpaket een medaille werd ge schonken met naamteekening ,Hikado" aan A. de Louw voor 40-jarige trouwen dienst en plichtbetrachting. Fanfares zonder eind. Langen tijd bleef men nog gezellig biieen. Menige speech werd afgestoken op den bloei van Alkmaars Brandweerkorps Burgerplicht. Kortom menig bewijs van de onderlinge goe de geest verhoogde het gezellig samenzijn, dat afgewisseld werd door voordrachten at muziek en bereikte voor het bestuur zijn hoogtepuit toen na afloop zij naar huis werden gereden, niet door paarden maar door de jongens getrokken. BOND VAN ZUIVELFABRIEKEN IN NOORD-HOLLAND. Na heropening van dc vergadering (de le den waren ongeveer 1K uur in comité bijeen geweest deelde de heer Geluk aan het inmid dels binnengekomen bestuur mede, dat de vergadering bij acclamatie had uitgesproken, dat ze het volle vertrouwen heeft in dc lei ding van het tegenwoordige bestuur. Daar aan moet direct vastgeknoopt worden, dat. inzake de kwestie, die gerezen is en die naar mijn meening aanleiding heeft gegeven tot de moeilijkheden en wel de uiting van den heer Lakeman, de vergadering geen uitspraak heeft gedaan, maar besloten neeft om een commissie te benoemen, die de zaak za! heb ben te onderzoeken. Deze commissie bestaat uit Dr. Scheij te Hoorn, als voorzitter, en de heeren Jensma te Lutiewinkel en Ham te Schellinkhout als leden. Die commissie zal hebben te onderzoeken, wat er in dezen is voorgevallen en daarover in dc eerstvolgende vergadering een rapport hebben uit te bren gen, waarna de alguneene vergadering zich kan uitspreken. Spr. vraagt, of de voorzitter en de onder-voorzitter in verband hiermede hun woorden, des morgens gesproken, dat zij zich zouden terugtrekken, willen intrek ken tot de vergadering in deze za. k uitspraak zal hebben gedaan. De heer Koster zeide, voor een zeer moei lijke vraag te zijn gesteld. Men geeft niet vier jaar van zijn leven aan iets, dat men op eer gegeven oogenblik verlaat, zonder daarvan spijt te gevoelen. Het zou spr moeilijk val len, den Bond te verlaten, maar hij geloofde niet, dat het hem mogelijk zou zijn, voorzitter tc blijven, wanneer in die commissie een uit spraak werd gedaan, waarbij de voorzitter en de secretaris volkomen gerehabiliteerd wer den, wanneer daar niet iets anders op zou volgen. Het is dat gevolg, dat invloed zal uit oefenen op spr.'s besluit. Hetgeen spr. dei morgens gezegd had, zal hij opschorten, tot die vergadering er is geweest. Hij zal af wachten, wat ae uitspraak van de commissie tengevolge zal hebben. De Ijeer Geluk begreep dit volkomen. De heer D. de Boer stond op hetzelfde standpunt als de heer Koster. Spreker wai niet zoo direct verantwoordelijk voor het voortbestaan, maar hij deelde de lust me den voorzitter om te blijven. Met het ean blijven was evenwel het voortbestaan var den Bond nog niet verzekerd. Men heeft kun nen voelen, dat de Bond wankel stond, al zot ze met ons heengaan niet direct vallen. Aan het belang van den Bond zitten de belangen van andere corporaties vast. Spr. wil daar voor het gevaar niet vermeerderen. Er moet echter een poging komen om eensgezind op te trekkenzoowel van de groote als van de kleine fabrieken moet de medewerking ko men. Wanneer die uitblijft, dan kan het be stuur de zaak niet redden. De heer Geluk zeide, dat de eventueele ge schillen tusschcn de groote en kleine fabrie ken een tweede punt van bespreking had uit gemaakt. Verschillende leden hadden zich uitgesproken en de vergadering besloot ora zoo spoedig mogelijk een algemecne vergade ring te houden, waarin voorstellen tot reor ganisatie van de vereeniging in bespreking konden komen Spr wenschte aan den secre taris dezelfde vraag te doen, die hij tot de an dere heeren gericht had Daarbij had hu mede te deelcn, dat, hetgeen hedenmorgen aanleiding had gegeven tot de uitspraak van den heer Nobel, n 1. de opmeking van eenige leden omtrent de kwestie van de voorstellen tot duurtetoeslagen, ook besproken was ge worden, dat de vergadering het besluit had genomen, dat die zaak was afgedaan en dat aangenomen kon worden, dat het gesprokene net gesproken was. Spr vroeg den heer Nobel of hij thans ge negen was. de zaak op dezelfde voorwaard:!" vuort te zétten De heer Nobel wenschte zijn meening te bepalen na de volgende vergadering De heer Geluk: „Wij zijn dus thans zoover gekomen, dat die kwesties hun beslag krij gen in ae eerstvolgende algcmcene vergade ring. In die vergadering krijgt men het rap port van de commissie en tevens de behande ling van de voorstellen van de commissie, die de statuten in het huishoudelijk reglement heeft nagegaan. Spr. had het bestuur nu verder voor te stellen om heden niet verder te gaan met het behandelen van de agenda, maar het deel, dat thans restte, in de volgen de vergadering af te handelen. Dit voorstef werd aangenomen en er werd bepaala. dat de vergadering op 15 December gehouden zou women. De heer Jongejans deelde mede, dat bij de verkiezing voor een lid van bestuur en een 33 taa teSsK' rszt öea F. N. Z. voor het jaar 1920, 106 stemmen wa ren uitgebracht, waarvan 81 op den heer II K. Koster, als lid van het bestuur, en 74 op den heer D. de Boer, als plaatsvervangend bd. Op den heer Lakeman waren voor be stuurslid 3 stemmen, op den heer Jensma als plaatsvervangend lid 2 en als lid 4 stemmen uitgebracht. Voor lid van bestuur had de heer Kaaij 2 stemmen verkregen, de heeren Bark, Nobel, Ham, Koster, Zijp en Spaander als plaatsvervangende leden 2, 3, 2, 6, 2, en 7 st. en de heer Spaander als lid 9 stemmen, ter wijl de heer D. de Boer als lid 8 stemmen had verkregen, De neer Geluk oordeelde het 't beste, om ae vraag, of de heeren Koster en de Boer hun benoeming aanvaarden, uit te stellen tot de volgende vergadering. De voorzitter dankte den heer Geluk voor hetgeen hij gedaan had en deelde mede, dat hét bestuur in zijn laatste vergadering de wenschelijkheid had besproken, dat de leden de vragen voor de rondvraag vóór de pauze schriftelijk indienen bij het bestuur, opdat het bestuur daarvoor dan in de pauze nog over leg kan plegen. De heer Met zag gaarne, da er in de win termaanden weer om de 14 dagen gemarkt werd. De voorzitter zegde overleg toe met de Vereeniging van Kaashandelaren, Op een vraag van den heer Sparenberg, deelde de secretaris mede, dat de wintertoe- slag over de kaas en boter loopt over het Zuivel-Verrekenkantoor. De vertraging had haar oorzaak gevonden in onjuiste opgaven uit andere provincies. Gisteren had spr. de zaak met den heer Reitsma besproken, de laatste balans is afgesloten, betaling kan spoedig tegemoet gezien worden. Dc heer Bakker vroeg om de volgende ver gadering in Hoorn te houden. De voorzitter meende, dat men dit aan het bestuur kon overlaten. Spr. zou echter gaarne de volgende vergadering, die een voortzetting is van deze, ook weer in Alk maar willen houden en spreker sloot, hierop de vergadering. LIEFDADIGHEIDSBAL. Zaterdag December a.s. zal in de schouw burgzaal van de Harmonie een bal gehouden worden. De opbrengst komt ten bate der sa natoriumstichting voor tuberculose militairen. Het belooft een gezellig feest te worden. Eenige specialiteiten zullen optreden, ver der zullen er prijsdansen gehouden worden. Aan de zaal zullen bouquetjes levende bloe men ten veckoop wbrden aangeboden. Kaarten zijn verkrijgbaar bij de heeren Kroon, Payglop en Blauw, Zilverstraat. We twijfelen niet of er zullen vele bezoekers komen. BIOSCOOP „NOVUM." z Deze week zullen in „Novum" twee succes nummers worden vertoond. In de eerste plaats de bekende komische film„Berglucht," waar in Henny Porten en Paul Hartmann zoo eenig de hoofdrollen vertolken, en ten tweede een zeer boeiend drama van de „Soenska" ge titeld „Een Martelares" waarin de beste ar- tisten van de Zweedsche filmfabriek meewer ken. GEMEENTELIJKE ARBEIDSBEURS ALKMAAR. Laat 143. Tel. 645. Geopend'alle werkdagen des voormiddags van 9—11 uur en bovendien des Maandags avonds van 7—8 uur. Aangeboden: 5 bakkers, 2 boerenarbeiders, 1 boekbinder, 1 chauffeur, 15 grondwerkers, 1 huisknecht-kellner, 1 kantoorbediende, 1 kellner, 2 landbouwers, 2 machinisten-bank werker, 1 machinist-stoker, 1 metselaar, 1 meisje voor licht kantoorwerk, 4 opperlieden, 4 pakhuisknechts, 2 reizigers, 14 schilders, 2 schippers, 3 schrijvers, 1 steenbikker, 2 sto kers, 2 straatmakers. I smid-bankwerker, 3 tuinlieden, 1 werkster en 46 losse werklieden. Gevraagd: 1 jongen voor loop- en pakhuis- werk, 1 loop- en pakhuisknecht, 1 metselaar, 2 opperlieden, 2 schrijvers en 8 timmerlieden. Alkmaar, 29 Nov. 1919. De Directeur, C. DEKKER. LICHT OP! Voor rijwielen cn andere voertuigen he denavond te 4.24 uur licht op. KUNST EN WETENSCHAPPEN. DE OPENBARE LEESZAAL EN BOEKERIJ. Ja, het is wel erg gemakkelijk in onzen tijd om te weten te komen, wat we te weten willen komen: natuurlijk je slaat 't na in het desbetreffende boek. Een architect wil iets naders weten omirent het leven cn werken van een Berlage, een ingenieur is belangstel lend naar brugen- of huizen- of wat ook vobr bouw, de dokter zoekt zijn medisch ar tikel, de letterkundige zijn gids en ieder van hen weet of liever weet niet hoe dood sim- pel dat allemaal is want hij denkt er niet eens bij maar hij slaat het boek of het tijd schrift of het blad op dat hij behoeft. Een boek wat is er nu toch eenvoudiger dan een boek! Hoevele duizenden worden er ge schreven, gedrukt, gelezen wie denkt er nu nog ooit bij dat 't iets bijzonders kan zijn, zoo'n bock! Ons leven wordt eenvoudig ondenkbaar^ practisch onmogelijk zonder boeken, zonder kranten, ze zijn noodig zoo als wij kleeren noodig hebben om ons te kleeden. „Zeg me welke boeken ge leest en ik zeg u wie gij zijt" heeft eens een wijs man gezegd, zijn naam is me helaas ontschoten, en dat gezegde drukt wel uit hoe een verbazend groote invloed de lectcuur op ons leven kan hebben, hoe een stempel op ons wezen ge drukt wordt door het soort boeken dat we lezen. Het groote nut van hot genre der gele zen boeken behoeft dus geen nader betoog. Eenige dagen geleden stond in de plaatse lijke bladen een bericht, dat een crediet aan de gemeente werd gevraagd voor de uitbrei ding der „Openbare Leeszaal en Boekerij" maar och, cr worden zooveel credieten ge vraagd cn zooveel instellingen beroepen zich daarbij op het epitheton: „van algemeenen nutte", dat hcusch dit ccne drooge aan- vraagje ons niet zal zijn opgevallen. En toch ik zou hier wel eens wat extra aan dacht aan willen schenken. Wat hebben wii □iet veel tc danken aan onze bibliotheek, wal ma£m efgaaSj?! arsjSe? 2ter cacCSa beginnen? Als de leesgrage mensch, die op de hoogte wil blijven van dc hedendaagsche litteratuur, graag wil weten wat er op aller lei gebied te koop is, dan stpt "hij naar de leszaal cn vraagt het boek ter leen. En in hoe brccdcn kling ia het nut er van niet verspreid! Laten wij een klcme schets geven van de ontwikkelingsgang van de Allcmaarsche Openbare Leeszaal cn Boekerij. Eenige jaren feleden werd deze instelling hier opgericht oor enkele belangstellenden en zij vond een onderkomen op de Kaarsenmakersgracht. Op 31 December 1916 bedroeg het ledenaantal 807 en op 15 November 1919 was het geste gen tot ongeveer 1550. Wel een bewijs hoe velen gebruik maken van deze bibliotheek! En misschien zou men denken, dat alleen Alk- maar's burgerij kon profitccren van den boe kenschat en zoodoende zich goedkoop ont wikkeling kon verschaffen Neen, juist ook de buitengemeenten worden van uit het centrum Alkmaar geregeld iedere weck van nieuwe boeken voorzien. Aan de hand van bijgaand spinnewebkaar- tje mecnen wij een duidelijk overzicht hier van te geven. Alkmaar Naar 't Noorden vinden wij daar de cor respondentschappen van Schagen, Wieringcr- waard, Winkel, Koedijk, Noord-Scharwoude, ombuigend Oostwaarts Schcrmcrhorn, Groot Schermer, West-Graftdijk, Zuidelijk Heiloo en Castricum, om Noordelijker nog Egmond aan Zee en Bergen aan te treffen. Het schier onberekenbaar nut om deze afgelegen dorpen wekelijks aan boeken te helpen, behoeft haast geen nader betoog Immers deze plaatsjes, 's winters afgelegen en stil, weinig uitspan ning hebbend, behoeven wel zeer wat meer dere ontwikkeling, wat afwisseling, wat ge bracht kan worden door het boek De admini stratie dezer „buiten-bibliotheken" is uiterst eenvoudig, doch practisch. Voor iedere ge meente is een eigen register aangelegd, waar in dc namen harcr leden aangegeven zijn. E)e leden berichten den correspondent de num mers van dc gcwenschte dcclcn, die deze eens per week aan het hoofdbureau te Alkmaar op geeft. Deze nummers worden ingevuld op het hoofd van den aanvrager cn de banden wor den in sterke kisten per schipjoer of vrachtrij'- der wekelijks verzonden. De kosten van ad ministratie, expeditie enz. zijn buitengewoon hoog en worden bij lange na niet door de in komsten gedekt; daar echter het bestuur meent dat deze uitzendingen naar buiten in derdaad een zeer dringend volksbelang is en heusch wel mag genoemd worden onder het hoofdeen instelling van „algemeenen nutte", heeft het de prijs van het lidmaatschap dier buitengemeenten gehouden'óp denzelfden ba sis als de stadsleden, n 1. een gulden mini mum per hoofd en per jaar. Om een juist begrip te geven van den om vang der verzameling boeken, wil ik nog en kele cijfers noemen, hoewei ik anders niet vóór het geven van getallen ben. Het ge wone boekenbezit van de Openbare Leeszaal bestaat op het oogeneblik uit 4572 banden, terwijl de Nutsbibliotheek, die de Leeszaal in bruikleen heeft (cn dus ook uitgeleend en ingezien mogen worden) uit 2076 boeken be staat, te zamen dus niet minder dan een 6600 deelen. De instelling beijvert zich aan te schaffen: le. wat op algemeen gebied nieuw verschijnt, 2e. completeert zij groepgewijze de verschillende takken van wetenschap, b.v zamelt eerst bijeen böeken op het gebied van geschiedenis, dan op letterkundig gebied, dan medisch, enz. (Wij geven slechts een voorbeeld, het spreekt vanzelf, dat deze opsomming gefingeerd is). Het leek mij een wantoestand dat een extra duurtetoeslag voor het personeel moest beknibbeld" worden op de som voor den aanschaf van riieuwe lec tuur enfin, vandaar dan ook het bekende „crediet", niet waar, de verhoogde subsidie aanvragen aan rijk en stad. niet alleen echter vor den aanschaf van meerdere boeken en. dringend noodige huishoudelijke uitgaven werd dit crediet aanhangig gemaakt ook verhuisplannen worden in overweging geno men Het gebouw is veel te klein belacht lijk klein bepaald Beneden: één vertrekje, waar langs de wanden de Nutsbibliotheek plaatsing vond, en waar boeken worden uit geleend en geruild. Nauwelijks plaats ora een behoorlijke administratie te voeren. Ver der een „tusschenloopje" waar een bureau voor de assistente bekneld staat èn nog een rij boeken alleen nymphen zijn in staat el kander te passeeren. De groote leeszaal volgt, flink ruim vertrek, goed licht, prettige omge ving, lange rijen genummerde vakken boeken langs de muren. „Leeszaal" zei ik, want ten anderen naam kan ik er slecht aan geven, maar toch, heelemaal goed gekozen is dien titel niet. Immers een leeszaal, die gelijktij dig dc studeerenden herbergt met dc men schen die even op loopen en hun krantje in te zien, met de jongelui, die ter verpoozing een weekblaadje bekijken, 1 uil huiswerk ma ken, kan geen „leeszaal" meer genoemd wor den. Het publick begrijpt het, het bestuur be grijpt het,, de studeerenden, de lezcnden, de graag pratenden, de eenstemmigheid is groot want er is geen mensch, die het niet begrijpt! En vandaar dan ook, niet waar, het voormelde „crediet", de voormelde enfin ook gij begrijpt het! Kort cn goed: naar ik hoor zijn er plannen aanwezig om als volgt de rcorganisecren Een nieuwe flinke hoofdingang opzij, de studiezaal achter de thans bestaande leeszaal peleeen en nu in gebruik door de Vereeni ging ..Kindervoeding" (dn z.g. metselaar»- ir®. *82. link tul. R.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaarsche Courant | 1919 | | pagina 13