Dn BrandstalfBncnmmlsslfl Alkmaar Tabaksfabriek J. R Keuss belangrijk zijn verlaagd S oei ale \erzekering Müiiücrt Een bi ïwifltijstB Jaargang. Ziiterir 29 November. deelt mede, dat de navolgende regeling ten aanzien der brandstoffenvoorziening, voor de maand DECEMBER is vastgesteld: Op de bons 2, 3, 4, 5, 6 en 7 der mini- mumrantsoenkaarten (witte kaarten) voor zoover deze nog in het bézit der houders zijn, wordt beschikbaar gesteld: BRUINKOLEN-BRIKETTEN, EIER KOLEN, KACHELKOLEN en tot nadere aankondiging een maximum hoeveelheid van 2 H.L. GASCOKES. Op de beide bons No. 7 kan naar verkie zing, in plaats van een der bovengemelde soorten, ANTHRACIET worden besteld. Ten aanzien der rantsoenen voor groote gezinnen, kamerbewoners, studeer- en leska mers en die voor de groepen B. C. en D. blijft voorloopig dezelfde regeling van kracht, als voor de maand November is vastgesteld. Bestellingen voor de groepen B. C. en D. uitsluitend te doen aan het kantoor WAAG- PLEIN No. 1. Bons waarop Gascokes wordt verlangd, moeten aan het kantoor WAAGPLEIN No. 1 worden afgestempeld. Bij bestellingen gelieve men op te geven brandstoffen- en bonnum^pr. Alle vorige beschikbaarstellingen zijn hiermede VERVALLEN. Kantoor geopend van des morgens 10 uur tot 12 y3 uur. BURGEMEESTER en WETHOUDERS van ALKMAAR brengen ter algemeene ken- niis dat in het Gemeenteblad van Alkmaar No. 653, is opgenomen het besluit van den Raad dier gemeente van 22 Mei en 28 October 1.1., waarbij is vastgesteld eene VERORDENING, regelende de aan stelling, het getal der lesuren en de jaarwedden van het personeel aan het gymnasium, aan de Handelsdag school en aan de Handelsschool met 2-jarigen cursus te Alkmaar. Welke verordening, heden afgekondigd, gedurende drie maanden ter gemeente-secre tarie ter lezing is nedergelegd en aldaar tegen betaling van 0.30 in afdruk is ver krijgbaar gesteld. Alkmaar, 27 November 1919. Burgemeester en Wethouders voornoemd, W. C. BOSMAN, Voorz., lo.-Burg. DONATH, Secretaris. Het is altijd gewaagd voorspellingen te doen, want toen wij de vorige weck toezeg den ditmaal de deur van een andere industri- ecle inrichting voor onze lezers te zullen ope ncn, dachten wij aan een fabriek hier ter ste de, die wij dezer dagen zouden bezichtigen en waarvan wij in dit nummer eenige interes sante bijzonderheden hoopten te kunnen ver halen. Maar een gevatte koude dwong de laatste dagen tot huisarrest, waardoor alle mooie plannen in duigen vielen en wij1 reeds het voornemen hadden voor deze week het arti kcl van deze rubriek uit te schakelen, toen wij ons bedachten, dat dit toch allerminst noodzakelijk moest genoemd worden. Want, ondanks huisarrest, kunnen wi; over een intrresantc ondecneming vertellen, die wij niet eerst min of meer officieel een be zoek moeten brengen, omdat wij er, om het zoo maar eens uit te drukken, eigenlijk als kind aan huis zijn Gij allen, die s avonds het gezellig geklik klak van uw brievenbus hoort en even later uw stoel wat dichter bij de kachel schikt, om op uw gemak eens kennis tc nemen van wat er in en buiten Alkmaar voor bijzonders op gemerkt en geschreven is, gij allen die uit uwe courant allereerst het voor u meest inte- ressante nazoekt, weet gij wel, hoe cr dien dag gewerkt is door menschen en machines, om duizenden exemplaren van uw blad naar alle richtingen te kunnen verspreiden? Wij zullen in korte trekken vqpr ditmaal eens iets van een .courantcnfabriek" vertel len, een fabriek, die als het ware het nieuws verwerkt en verhandelt, de eenige wellicht, die door gebrek aan grondstoffen nooit stop gezet behoeft te worden. Wij maken dus ditmaal voor onze lezers de deur open eigenlijk overbodig werk, om dat de deur altijd al voor icderen belangstel lende openstaat van de N. V. Boek- en Handeldrukkerij voorheen Herms. Coster en Zoon. Het feit, dat deze N. V. de eigenlijke uit geefster der Alkmaar Courant is, behoeft o. i. geen reden te zijn om in deze courant het een en ander van de vennootschap te vertellen, niet alleen omdat zij, behalve de uitgave van een dagblad, nog heel wat meer hooi op haar vork heeft genomen; maar ook omdat wij bij het verhalen over verschillende industrien hiër ter stede een belangrijke „courantenfa- briek" toch niet onbesproken mogen laten. De N.V. is hier een der oudste ondernemin- en te lgemeen bekend, dan dat wij er nog veel van behoeven mede te deelen. Wie haar niet kent, heeft toch spoedig den boekhandel op den Voordam gevonden en vermoedt bij het binnengaan daarvan zeker niet welk een veelomvattend bedrijf daarach ter nog aan zijn blikken onttrokken is. De N V. levert drukwerk in elke oplage, in elke uitvoering en op elk gebied, zij omvat boekhandel en binderij en is last not least de uitgeefster van de Alkmaarsche Courant, die, zooals te begrijpen valt, een voorname factor in haar bedrijfsleven genoemd kan worden. In hoofdzaak zullen wij nu in korte trek ken mededeelen hoe een nieuw nummer van de Alkmaarsche Courant eiken dag weer ge boren wordt en hoe vele nijvere handen da gelijks aan het werk gaan, om de jonggebore ne aan den volke te vertoonen. Wij hebben meermalen verwonderde ge zichten gezien bij de vraag hoe het mogelijk ie eiken dag weer een eounaat vol nieuws te ftrïjgen. Maar de groote kuHst is in werkelijkheid niet het vinden van de kopie die in de cou rant moet, maar van de stukken en artikelen die bij het telkens voorkomende plaatsgebrek het beste gemist kunnen worden. Op het redactiebureau, achter het admini- strdnekantoor gelegen, houdt men zich dage lijks met dit moeilijke probleem bezig en daaruit volgt al, dat er icderen dag eene keu ze uit het meest belangrijke van het wereld gebeuren moet gedaan worden. Uit alle deelen vn het land komen grootere en kleinere bladen, die de bijzonderheden uit hun omgeving brengen en daarom dagelijks nagezien moeten worden. Telegraaf en tele foon zorgen gestadig voor aanvoer van de nieuwste b'ijzondertcden uit binnen- of bui tenland en uit de stad en omgeving zelve hebben verslaggevers en correspondenten iederen dag weer nieuwe kopie verzameld. Al of niet belangstellende lezers uiten hun instemming of ontevredenheid over de meest verschillende gebeurtenissen in ingezonden artikelen, iedere post brengt nieuwe verras singen en op den hoofdredacteur, die over den redactioneelen inhoud der courant be slist en daarvoor de verantwoordelijkheid draagt, rust de taak al het inkomende te schiften en naar zijn inzicht in de goede ba nen te leiden, van welke banen er gewoonlijk een op de zetterij en een op de prullemand uitkomt. Hij heeft verder naast de correspondentie, het schrijven van hoofdartikelen, raadsover- zichten en andere meer op den voorgrond tredende stukken de taak van het persoonlijk of in de ocurant zelve te woord staan van belangstellende of belanghebbende lezers, die van een al of niet van zijne opinie afwij kende meening blijk geven. De redacteuren, die in den regel verschil lende rubrieken en afdeelingen verzorgen, verzamelen inmiddels het dagelijksch nieuws- materiaal en staan ieder oogenblik gereed om persoonlijk tegenwoordig tc zijn bij dc meest belangrijke gebeurtenissen welke ter kennis van de redactie komen. Hun taak is geen gemakkelijke, daar op de steeds talrijker wordende vergaderingen en bijeenkomsten in den regel nog te weinig aan het arbeidsvermogen der aanwezige ver slaggevers gedacht wordt. Na een ingespannen dagtaak op het redac tiebureau wacht een verslaggever meermalen per week nog een langdurige avondvergade ring en de arbeid van deze categorie werkers zal dan ook menigmaal niet in het keurslijf van den achturigen arbeidsdag gedrongen kunnen worden, al begint men meer en meer ook hen gelukkig een vrijen en onbezorgden Zondag te gunnen. Terwijl men op het redactiebureau de spijs kaart in elkaar zet, wordt het eten in de keu ken van het bedrijf, dat is de achter het bu reau gelegen zetterij, klaar gemaakt. Uit het administratiekantoor worden de ingekomen advertenties naar de zetterij ge bracht en alles wat een afzonderlijk lettertype vereischt, wordt J3p de ruime zetterij boven de machincruimten door tal van zetters met de hand in elkaar gezet. Wat met de gewone courantenletter kan gezet worden en door de redactie een plaats je in de courant van den dag waardig gekeurd is, gaat naar de zetmachines, die het vroege re handzetten vervangen hebben en waarvan de N. V. er thans een vijftal haar eigendom kan noemen Een dergelijke zetmachine is als 't ware een reusachtige schrijfmachine, met een ruim toetsenbord, waarop de machinezetter alle letters en teekens aantreft, die hij noodig heeft. Bij het indrukken van een der toetsen valt een klein gietvormpje uit het „reservoir", in welk vormpje een met het teeken op het toet senbord overeenkomende letter of cijfer voor komt Zijn zooveel toetsen ingedrukt en zooveel lettervormpjes naast elkaar verza meld als een couranten-regel groot is, dan waarschuwt een belletje en draait de zetter een krukje om, waarna de machine verder voor de rest zorgt. Die rest is het volgieten der vormpjes, met gesmolten lood. het afschaven en haaks ma ken van het gegoten courantenregeltje en net weer terug haden en distribueeren van de ge bruikte lettervormpjes, zoodat elk weer in zijn eigen bakje in het reservoir terecht komt •n opnieuw dienst kan doen. Is een artikel „afgezet", dan wordt het zet sel dus de verzameling van looden cou- rantenregels naar de z.g.n. „steen" ge bracht, de verzameltafel vanwaar de meester knecht ter zetterij de hem toestroomende looden kopie overziet en rangschikt. Het losse zetsel wordt artikelsgewijs met den inktrol bewerkt en daarna op strooken papier afgedrukt, waarna het met de oor spronkelijke kopie weer naar het redactiebu reau terug gaat voor het aanbrengen der cor rectie Pat corrigecren geschiedt al of niet door tegenlezen van de kopie, de zetfouten wor den aangeteekend en het stuk gaat opnieuw naar de zetmachines. Vroeger, toen al het zetsel nog handzetsel was, kon een verkeerde letter door een an dere vervangen worden, thans eischt iedere de erdöfe conramïeitpers bevestigd word? ucn. Dit is een vlakdruk rotatie-pers, het letter- metaal komt in aanraking met de inktrol len en daarna met de z.g n „doeken", die dus eigenlijk het zetsel overdrukken op de breede papieren banen zonder eind, die van groote rollen worden afgewikkeld door de geheele machine heen en over de doeken loo- pen, om ten slotte door op maat-gestelde messen in courantenformaat afgesneden en na door het vouwtoestel te zijn gegaan, kant en klaar als Alkmaarsche Couranten uit de machie geschoven worden. Het spreekt van zelf dat de machine, die tegelijkertijd het aantal afgeleverde exempla ren „telt", zeer nauwkeurig gesteld moet worden, daar de kleinste onnauwkeurigheid het geheele proces kan doen mislukken, wat noodzakelijkerwijze vertraging moet geven. In oorlogstijd, toen men slechts met „er- satzdoeken" kon werken, heeft men eerst recht de luimen en kuren van een dergelijke ingewikkelde rotatiepers leeren kennen. Terwijl de machine vliegensvlug de cou ranten neertelt, heeft de „expeditie" voor banden en strooken met adressen gezorgd en tellen vele rappe handen de voor iedere ge meente benoodigdc aantallen af of voorzien de couranten voor het binnenland van de te voren gereed liggende adresbanden, waarna ze, om de verschillende posttreinen te halen vliegensvlug in manden of pakken naar postkantoor of station geëxpedieerd worden. Is dit haastwerk eenmaal achter den rug! dan is er even tijd om voor de stads-éditie nog eenige inmiddels ter redactie geconstat eerde zetfouten door nieuwe couranten re gels in de vormen te verbeteren of, wanneer een belangrijke tijding of een stadsverslag spoedig „binnen" kan komen dit in den vorm de plaats van het voor de stad minder belangrijk „provincienieuws" te doen inne men. Dan gaat de machine opnieuw aan den ar beid en levert de couranten voor de stads- abonné's af, waarna de verschillende wijk- loopers zich in alle richtingen over onze ge meente verspreiden En dan klinkt in tal van woningen het ge zellige geklikklak van de brievenbus en wordt de courant naar binnen geschoven, waarvan weinigen bij het lezen zullen' bedenken, hoe veel hoofden en handen daaraan dien dag weer gearbeid hebben en onder welken hoo- gen druk men in vele gevallen heeft moeten werken. Dan leest men zijn courant en men vindt er het nieuws dat men zoekt en waarvan men met instemming kennis neemt of de stukken bericht, dat de prezen harer diverse ziekteverzekering. Bij de thans oestaande wetten en die wel ke binnenkort in werking treden is de verze kering steeds beperkt tot arbeiders, d.w.z. tot hen, die in dienst van anderen arbeid richten tegen loon. Reeds in 1895 vestigt Dr. Kuijper daarop de aandacht in zijn boekje „Proeven van pen sioenregeling voor werklieden en huns gelij ken," waar hij schrijft: „Dat men hierbij nu te uitsluitend aan onze werklieden gedacht heeft, stemmen we aanstonds toe." Als oorzaak daarvan geeft hij op blz. 7 van genoemd boekje aan„Dat dusver te uit sluitend op de werklieden is gelet, is alleen omdat de werklieden georganiseerd zijn, om dat zij vertenigingen hebben en meetings houden, omdat zij over bladen en geschriften beschikken, en omdat ze, egoïtisch als' de menstfh van nature is, dusver van deze orga nisatie schier uitsluitend in hun eigen belang gebruik maakten." Daar zal wel eenige waar heid in schuilen, maar er zal nog wel een .andere reden te vinden zijn, ten minste zoo lang de gedachte wordt vastgehouden, dat de voorziening in de behoeften bij ziekte, invali diteit, ouderdom enz. moet worden geregeld door middel van de verplichte verzekering, waarbij een dér belangrijkste vragen is, hoe de premie wordt binnengehaald. En nu is voor arbeiders de zaak vrij gemakkelijk en prac tised te regelen door de premie te beschouwen als een deel van het loon. Anders was het toch niet te verwachten geweest, dat 15 jaar na het verschijnen van bovengenoemd boekje een partijgenoot van Dr. Kuyper nog wets ontwerpen kwam voorstellen, die zich weer alleen tot arbeiders beperkten. Te meer waar de arbeidersorganisaties ondertusschen hun egoistisch stanpunt verlaten hebben, daar in de resolutie van het congres der S. D. A. P. te Utrecht 1911 noodzakelijk geacht wordt, „een recht op ouderdomspensioen voor ar beiders en met hen gelijkgestelden enz." Thans echter is door de Ouderdomswet ook voor niet-arbeiders de gelegenheid open gesteld om zich een rente te verzekeren voor den ouden dag; alleen valt hier op te mer ken, dat van verplichte verzekering in dit ge- waarmede men niet accoord kan gaan en die val geen sprake is; de toen „vrijwillige verze- weer aanleiding geven tot verschillende „Mijnheer de Redacteur", die in een volgend nummer weer een plaatsje moeten vinden. 7oo werkt cje ,<jourantenfabrick" zonder ophouden en zoo zal zij blijven werken tot den dag die wel nin mer zal aanbreken, den dag dat er geen nic uws" meer is of den dag dat alle lezers en ibonné'shet in alle op- 7irhtpn met de redac ie roerend eens zijn. Eep onderwerp, di t thans velen bezighoudt, is de Invaliditeitswewelke op 3e December; a.s. in werking tree ft. Deze wet behoort tot die soort van wetten, welke we kunnen samenvatten onder den naam van sociale verzekeringswetten. Aange zien het te verwachten is, dat de bemoeiingen van den wetgever op dit gebied in den eer sten tijd nog eer zullen toenemen dan afne men, is het gewenscht, dat het publiek ook door middel van de dagbladen op de hoogte wordt gesteld van den inhoud dier wetten. In de eerste plaats omdat er een steeds toene mend aantal menschen rechten aan die wet ten ontleenen en het dus voor hen van groot belang is, dat zij weten, waarop zij aan spraak kunnen maken en hoe zij hun rechten moeten doen gelden. En ook is het gewenscht, dat een duidelijke omschrijving wordt gege ven van de verplichtingen, die de verschillen de wetten opleggen. I let voorgaande is na tuurlijk wel op te diepen uit de verschillende wetten, maar meestal zijn deze nu niet gego ten in een vorm, die het gemakkelijk maakt om van den inhoud daarvan kennis te nemen. En zeker mag dit gelden van de sociale ver zekeringswetten. Daarom heeft de Redactie van de Alk maarsche Courant dan ook het plan opgevat om geregeld een artikel te publiceeren in ver band met de bovenbedoelde wetten, ten einde de kennis daarvan meer algemeen te maken. Tevens zal daarbij de gelegenheid worden gegeven tot het stellen van vragen, waarop het antwoord eveneens in genoemd blad zal verschijnen. Daardoor kan ook bericht worden, dat de bij de wet betrokkenen, goed voorgelicht om trent hun rechten en verplichtingen, de taak van de organen van de sociale verzekering (Rijksverzekeringsbank, Raden van Arbeid) vergemakkelijken en daardoor de administra tiekosten dier organen helpen verminderen; de administratiekosten, die steeds een welkom wapen zijn geweest in den strijd tegen een goede uitvoering van de verzekering. Alle wetten betreffende de sociale verzekering zijn kering" kan als bekend worden veronder steld. Niet algemeen bekend zal zijn, dat er ook nog eene vrije verzekering bestaat, welke is opgenomen in de Invaliditeitswet en welke onder de in die wet gestelde voorwan- recht geeft op invaliditeitsrente en "icu- domsrente, bij het bereiken van den 70-jari- gen leeftijd. Wanneer we zoo zien, wat op het gebied der sociale verzekering reeds tot stand geko men is in ons land, dan kunnen we niet zeg gen, dat we op dit gebied met razende snel heid zijn vooruitgegaan. In het bovenaange haalde boekje schreef Dr. Kuyper in 1895 reeds:,,Vandaar de heerlijke gedachten, die sinds het'Vierde eener eeuw de geesten bezig houdt, de vraag namelijk, of er geen midde ware te vinden om althans het broodsgebrek uit den ouden dag weg te nemen." Die gees ten schijnen echter niet vlug gewerkt te heb ben, want eerst in 1913 (18 jaar later dus) werden de eerste renten uitgekeerd aan de 70 jarigen (terwijl de leeftijdsgrens door Dr. Kuyper reeds was gesteld op 65, jaar), terwijl eerst dit jaar een rente zal worden gegeven aan personen, die niet door loondienst in hun onderhoud voorzagen Niet onaardig is het in verband daarmede nog eens in 't kort de geschiedenis der soci ale wetgeving in ons land na te gaan. Nadat in 1874 de Kinderwet van Houten tot stand was gekomen en deze met ingang van 1 Januari werd vervangen door de Ar beidswet welke wetten uitsluitend beoog den bescherming van den persoon van den arbeider werd bij de wet van 19 Januari 1890 besloten tot het benoemen eener Staats commissie, welke o.a. gegevens moest verza melen betreffende den maatschappelijken toestand van de arbeiders. In haar eindver slag, dat in 1894 verscheen, drong de Staats commissie aan op de totstandkoming van ver schillende wetten. Eene daarvan was de On gevallenwet, welke in 1901 in het Staatsblad verscheen na hevigen strijd en nadat het ont werp van te voren betiteld was als „erger dan het ergste wat men ergens heeft aange durfd" Ondertusschen had de Regeering be grepen, dat met een Ongevallenverzekering niet kon worden volstaan. Trouwens dit was haar reeds duidelijk ge worden uit de motie Heldts, welke op 29 Maart 1895 door de Tweede Kamer was aan genomen/luidende: „De Tweede Kamer van oordeel, dat verzekering van het lot van oude werklieden door een pensioenstelsel wensche- lijk is, verzocht de Regeering te doen onder zoeken, op welke grondslagen en op welke I ging werd behandeld. Gelukkiger was minister Talma. Tijdens zijn ministerschap zijn tot stand gekomen de wetten betreffende de verplichte verzekering tegen ziekte, invaliditeit en ouderdom. Ook deze hebben veel tegenstand ondervonden, wat met name voor de ouderdomsvoorziening daaraan is toe te schrijven, dat velen zich reeds weer hadden afgewend van het voorzien in de nooden der ouden van dagen door mid del van verzekering en daarvoor in de plaats wenschten Staatspensionneering. Vertraagd ook is nog de inwerking treding dier wetten door verschillende omstandigheden, waarbij de liefde voor het Staatspensioen ook wel een rol heeft gespeeld. Thans echter is het pleit voorloopig beslecht en hebben we te maken met de verplichte verzekering. En ik meen stellig, dat we den betrokkenen thans geen dienst bewijzen, door hen te gaan bewerken om niet de voordeden, die de thans gereed li'ggende wetten bieden, aan te grij pen. Na de voorafgaande uiteenzetting hoop ik in volgende artikelen aan verschillende on derwerpen betreffende de sociale verzekering de aandacht te schenken. J. V. STADSNIEUWS. zetfout het overzetten van een geheel nieuwe uitgegaan van de gedachte, dat het inkomen wijze die venekering zal kunnen en behooren regel die boven op de zetterij in de plaats van dc als fout aangewezene tusschcn het zetsel gevoegd wordt. - Het behoeft geen betoog, dat dit een nauw keurig werkje is, want zit b v. in regel 50 een fout zoodat deze regel door een andere moet vervangen worden, maar neemt de zet ter in plaats van regel 50 b.v. regel 49 uit het zetsel dan volgt op regel 48 de. verbeterde regel 50 en daarop weer de gelijkluidende foutieve regel 50, zoodaf het artikel op die plaats onleesbaar wordt En daar alle regels die de letters in spie gelschrift gezien er precies eender uitzien komen dergelijke „zettersvergissingen" nog al eens voor. Het aanbrengen der correctie, zoowel ter redactie als op dc zetterij, eischt tijd en nauwkeurigheid, die bij het haastwerk wel eens in onvoldoende mate aanwezig zijn. Stel nu, dat alle kopie gezet en alle zetsel gecorrigeerd is, dan brengt de meester knecht ter zetterij dat in stalen ramen ter grootte van de courant over en heeft men dus als 't ware een looden courant in spiegel schrift, die met een lift naar beneden gelaten wordt en door dc drukkere voor zoover zij niet voor particulier drukwerk aan de „plat te" persen of trappcroen werkzaam rijn van de personen, voor wie de wet gemaakt wordt, niet voldoende is, om daaruit tevens te bestrijden de kosten van het levensonder houd van de betrokkene en zijn gezin gedu rende den tijd, dal geen inkomen wordt ge noten, doordat geen arbeid wordt verricht. Dat gemis aan inkomsten kan verschillende oorzaken hébben nl. ongeval, ziekte, invalidi teit, ouderdom, werkeloosheid. In ons land bezitten we thans de Ongeval lenwet. de onder den drang der tijdsomstan digheden tot stand gekomen werkeloosheids verzekering, de zee-ongevallenverzekering, ter wijl de Invaliditeitsverzkering verbonden mt de ouderdomsverzekering op 3 December a. s. zal gaan werken. Daarnaast bestaat nog een ziektewet, waarvan nog niet bekend is, wan neer zij in werking zal treden. Ook dan nog echter zal het getal der soci ale verzekeringswetten nog wel niet 'vol zijn. Verwacht toch mag nog worden van deze re geering een wetsontwerp, waarbij de Onge vallenverzekering wordt geregeld voor land bouw, tuinbouw en veehouderij. Daarnaast zal nog wel noodig zijn eene regeling, waar door genees- en heelkundige behandeling wordt verzekerd aan degenen, die onder de wet vallen, terwijl door velen nog noodig ge acht wordt me^dfrerhapaynnrriening, bedrijf»- te worden geregeld. Bij Kon. Besluit van 31 Juli 1895 werd eene Staatscommissie benoemd, die te onder zoeken had, of naast de instelling van een Rijkslijfrentebank en naast de regeling der verzekering tegen ongelukken, maatregelen bij de wet behoorden te worden genomen, om te bevorderen, dat werlieden en met deze ge lijk te stellen personen, die door ouderdom, en door invaliditeit blijvend ongeschikt zijn om in hpn onderhoud te voorzien, recht erlangen op geldelijke uitkeeringen. In 1898 verscheen het rapport dier com missie, waaruit blijkt, dat de meerderheid de meening was toegedaan, dat in beginsel de verplichte verzekering tegen invaliditeit als tegen ouderdom raadzaam was. Daarna is 't echter sukkelen geworden. Aan Ontwerpen van wetten geen gebrek. Te ver melden valt o.a. een voorontwerp van minis ter Lely, die in 1901 aftrad; minister Kuyper diende in 1904 wetsontwerpen in tot verzeke ring van arbeiders tegen geldelijke gevolgen van ziekte, invaliditeit en ouderdom. Minister Veegens liet de invaliditeitsverzekering los en diende in 1907 wetsontwerpen in tot regeling van ziekte- en ouderdomsverzekering. Geen van deze ontwerpen heeft het zoover kunnen brengen, dat het in de Vplksvertegenwooidi- DE TOEPASSING VAN DE ELECTRICI TEIT OP LANDBOUWGEBIED Zooais wij beloofden, geven wij hier een af zonderlijk verslag van üe rede van den heer Smit Kleine over de toepassing van de elec triciteit op landbouwgemed, Woensdagmid dag in de „Harmonie" in een vergadering van de Vereen, tot Ontw. van den Land bouw in Hollands Noorderkwartier gehou den. De rede werd door een Jijrn verduidelijkt, waarin wij het electrisch melken, ploegen, dorschen, bieten snijden, het bergen van den oogst, pompen, enz. te zien kregen. De tdm bevredigde ons maar matig, doch. de rede was zeer interessant cn werd dan ook door de talrijke aanwezigen met belang stelling gevolgd en met een krachtig applaus •beloond. De heer Smit Kleine ving aan, met er op te wiizcn, dat Nederland in de toepassing van uc- electnciteit, bij het buitenland ver ten achter staat. De Nederlandsche ziel neemt per jaar 40 K. W. U. af, de Amerikaansdie 180. De oorlog heeft den gang van het proces be moedigd. Onze Zaansche industrie nam te Wormerveer, Krommenie en Koog-Zaandijk, vijf maanden geleden 300.000 K. W. U. af en thans 1.200.000. Nu het begrip socialisatie meer en meer naar voren komt, komt men er" ook toe om het gebruik van de electriciteit in den landbouw toe te passen. Ieder volk moet zien om in den koristen tijd zooveel mogelijk producten uit een bepaalde oppervlakte land te kunnen halen. Daarvoor is noodig de ken nis om alles naar behooren in te richten en de onvermijdelijke factoren zijn de ahbeids- kradrten. De mensckelijke arbeidskracht en het vernuft moeten duurder betaald worden, zoodat men zich erop moet richten om van de verschillende middelen het meest nuttige effect te verkrijgen. Verschillende landen zijn ons daarin reeds lang vóór geweest. Men is daar pradisdier dan bij ons. Dezen morgen nog kreeg spr. een afschrift van een adres van den President der Ver. Staten aan de Se naat in handen, waarin het enorme voordeel van een klein instrumentje voor het vermenig vuldigen van stukken aan het departement wordt uiteengezet. Hier kan men zich zoo iets niet voorstellendaar bestaan permanen te commissies, dip de verschillende zaken op dat gebied nagaan. Pot onze volksvertegen woordiging is thans zelfs doorgedrongen, dat er iets in de productie is, dat hapert, dat men niet krijgt die resultaten van het geheel, die we noodig hebben. Als indirect uitvloeisel daarvan mag men de kwestie van de electri citeit, de distributie van een arbeidsvermogen, dat in een Centrale wordt opgewekt, be schouwen. De electriciteit gaat in het leven meer en meer een rol vervullen. Bij den landbouw spelen ook andere werktuigen een groo te rol in de toekomst. De landbouw heeft zich ook niet kunnen onttrekken aan den invloed, die er door verschillende verrichtingen langs mechanischen weg gedaan moeten worden. Daar is het nut van de electriciteit volgens den electrogenischen weg, die z'n toepassing vindt bij het eledrificeeren van zaden. Dit geschiedt op 't oogenblik in Engeland vrij veelvuldig. De zaden worden in troggen, ge vuld met water, aangelengd met zuren om het geleidelijk te maken voor den electrischen stroom. Twee electronen voor gelijkstroom worden door die trog heengevoerd. In hon derden gevallen is aangetoond geworden, dat het op die wijze bereide en gedroogde zaad aanzienlijk grootere kiemkracht heeft dan het zaad dat wij gewoonlijk kennen. Dit maakt, dat het product gauwer dan anders het ge val zou zijn, rijp wordt. Spr. heeft dit ver schijnsel in Engeland gezien en in een der laatste afleveringen van een tijdschrift over electriciteit kwam de uitspraak van een paar boeren voor, die het systeem hebben toegepast en zij verklaren, 20 pCt. meer oogst te hebben verkregen, dan met niet geëledrificeerd zaad. Het officieele regeeringslichaam in Enge land bemoeit zich dan ook reeds met deze zaak. Spr. sprak hierop over het electrisch ploe gen, dorschen en de kleine bezigheden bij de zuvelfabricage, als het bieten snijden, haksel snijden, pompen en in den tuinbouw het sproeien. Spr. gelooft, dat de laatste werking van den electrischen stroom, die nog het minst be studeerd is, n.l. de stralende werking van den electrischen stroom, een groote beteekenis zal {rijgen. In Engeland zijn reeds proeven geno men met die bestraling van den bodem. Een Zweedsche professor had opgemerkt, dat en- cele gewassen sneller groeiden in het Noor derlicht dan overeenkwam met de geclimati- seerde verhouding. Hij schreef dit toe aan de electriciteit in den dampkring. Hij heeft aan getoond, hij de jaarringen van den pijnboom. ï»!1» twisÉc tent recrel die hoven fin de yeHerii in de nlnnto Van de nersonen voor wie de wei- nrAmaoit-f I ia I,mr^ rrar-nA

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaarsche Courant | 1919 | | pagina 9