AlkmaarscMurant
Het getieim van de otide hast.
FEU1LLET0N.
Radio-hoekje
Stadsnieuws
tio. 183 1927
Hindeid negen en talntigsli Jaargang.
Zaterda*? 6 Augustus.
DIEIITPIilCHT.
WENSCHEN OMTRENT INLIJV1NG.
De BURGEMEESTER van ALKMAAR
brengt omtrent aanmelding voor een korps
het volgende ter kennis van ingeschrevenen
voor de lichting 1928 die tot gewoon dienst-
plichtige worden bestemd:
Zij, die voor de lichting van het volgenid
jaar zijn ingeschreven en hun wensch omtrent
de inlijving in gevai van bestemming tot ge
woon dienstplichtige niet reeds bij de keuring
en ook niet rechtstreeks aan den Districts-
commandant hebben opgegeven of wel een
bijzondere reden hebben, waarom hun
wensch"veranderd is, kunnen voor 5 Septem
ber a.s. huin verlangen ter gemeentesecretarie
opgeven.
Er kan evenwel geen zekerheid worden ge-
geven, dat met hun verlangen rekening kan
worden gehouden.
OPLEID1NG TOT Z1EKENVERPLEGER
OF TOT ZIEKENDRAGER.
Ingeschrevenen, die niet in het bezit zijn
van het bewijs van voorgeoefendheid, kun
nen, als zij in geval van bestemming tot ge
woon dienstplichtige in aanmerking wen-
schen te komen voor opleiding tot zieken-
verpleger of tot ziekendrager bij de land-
macht, en dezen wensch niet reeds bij d)e
keuring en ook niet lechtstreeks aan den
Districts-commandant hebben te kennen ge-
geven, zich daarvoor alsnog voor 5 Sep
tember a.s. opgeven ter secretarie der ge-
meente, voor wetke zij hebben geloot.
Opleiding tot ziekenverpleger.
Hiervoor kunnen in aanmerking komen:
a. zij, die studeeren in de geneeskunde, in
de tand-heelkunde, in de pharmacie of in de
veeartseniikunde en niet zijn aangewezen
voor de officiersopleiding;
b. zij, die met vrucht lager onderwijs
hebben genoten en beschikken over een vol-
doend krachtig 'ichaamsgestel; onder hen
genieten de voorkeur zii, die in het bezit zijn
van een diploma als ziekenverpleger of daar-
vsor ta opleiding zijn; en voorts apothekers-
assistenten.
Opleiding tot ziekendTager.
Hiervoor kunnen in aanmerking komen zij,
die beschikken over een krachtig lichaams-
gestel en met vrucht lager onderwijs hebben
genoten.
De voorkeur genieten zij, die in het bezit
zijn van een diploma voor eerste hulp bij
ongevallen. alsmede zij, die lid zijn van een
transportcolonn? van het Nederlandsche
Roode Kruis en het bewijs van geoefendheid
als zoodanlg bezitten.
Duur van den werkelijken dienst.
De duur der eerste oefening bedraagt:
voor de ziekenverplegers 12 maanden;
voor de ziekendragers 5)4 maand.
De ziekenverplegers ziin vrij van herha-
lingsoefeningen.
PLAATSING BIJ DEN MOTOR-
DIENST.
Ingeschrevenen, die tot gewoon dienst
plichtige worden bestemd en niet in het bezit
zijn van een bewijs van voorgeoefendheid,
kunnen worden ingedeeld bij de Schoolcom-
pagnie van den Motordienst, of worden op-
geleid tot chauffeur of motorrijder bij de
Artillerie (onberedenen)
Zij, die er prijs op stellen voor zoodanige
indeeling in aanmerking te komen, moeten
hun verlangen daartoe dadelijk na ontvangst
van de kennisgeving van hun bestemming tot
gewoon dienstplichtige schriftelijk mededee
Ten aan den Commandani der Schoolcom-
pagnie van den Motordienst te Haarlem. Het
schrijven behoeft niet gezegeld te zijn, doch
i.oet wel gefrankeerd worden toegezonden.
Zij behooren daarbij op te geven:
a. hun geslachtsnaam en voornamen;
b. den datum van geboorte;
c. de gemeente, waar zij voor den dienst-
plicht zijn ingeschreven;
d. hun lotingsnummer;
e. het genoten onderwijs en het beroep;
f. voor zoover zij bij de schoolcompagnie
van den motordienst wenschen te wor-
den ingelijfd of zij al dan niet genegen
I zijn aan de officiers- of onderofficie- s-
opleiding deel te nemen, indien zij
daarVoor in de termen mochten valien.
Het is noodig, bij het schrijven verklarinr
gen over te leggen, waaruit hun bekwaam-
heid in het chauffeursvak of als motorrijder
of monteur btijkt. Een rijbewijs lean niet als
zulk een verklaring worden aangemerkt.
De Commandant van de Schoolcompagnie
roept degenen, die daarvoor het mee§t in aan-
Oorspronkelijke schets in ouden trant
door A. Duijts Gaydou.
17)
Een bleef Silvia staan en ademde met wel-
lust de pure, gebalsemde lucht in, die van de
witte toppen rechtstreeks uit de hoogere lucht-
spheren, na langs de dennen- en pijnboomen
en rijke alpenflora te zijn getreken een zachte,
gezonde geur, als een wierrookdamp, ver-
6preidde Zij dacht aan haar geliefd Mor.-
tignoso, aan haar mooien boohgaard met de
oranje- en olijfboomen. Zij dacht aan Al
fonso, aan het verleden, toen zij nog in haar
eigen tehuis was
Met de opkomende zon werd de bedrijvig-
heid in het kloosterlogement steeds grooter.
Nieuwe gasten kwamen na een langen tocht
bij den vriendelijken haard der monniken uit-
rusten. De gidsen maakten de muilezels ge-
reed om een tocht met andere reizigers te on
dernemen, en de honden snuffelden overal
rond, hun bewaker naloopend, die hun eten
klaarmaakte.
Toen Silvia en Gualtiero met hun dochter
de eetzaal binnentraden, hadden al vele gas-
ten aan de lange tafel plaats genomen.
Aan het hoofdeneind vlak bij de deur, wa-
drie plaatsen voor onze reizigers gereser-
veerd Zij gingen zitten zonder veel oo hua
merking komen, op tot bet afleggen van een
proef. Reis- en verblijfkosten komen voor
rekening van het Rijk.
De Chef van den Ge'neralen Staf bepaalt
wie van de gegadigden voor de indeeling in
aanmerking komen.
Alkmaa-, 8 Augustus 1927.
De Burgemeester voornoemd,
A. F. THOMSEN, Lo.-Burgemeester.
Dinsdag 9 Augustus.
Hilversum, 1060 M. 12.Politieberichten.
12.352.Lunchmuziek door het trio. R. v.
Leeuwen, cello. D. Groeneveld, viool. P. Jo-
chemse, piano. 6.8.Concert door het
A.N.R.O.-orkect Joh. hammer, has bariton.
Egb. Veen, aan den vleugel. 7.45 Politiebe
richten. 19.30 Nieuwsberichten. 8.10 R.K.
Radio-avond. Freule Th. Grotenhuis van On-
stein, sopraan. Willcm Niestadt declamatie.
Het trio: Mej. Bap. Kriele, piano. Egbert
Veen Jr., viool en Ben. Pelzer, clelo. -1 Trio
in Es-dur, Beethoven (trio). 2 Pastourelle
(Menuet de Martini), Weckerlm, sopraan.
3a De Bruid, Prins. b Holland, Adema van
Scheltema, dectamatie. 4 Fantasie, Samson
en Dalila. St. Saens ,trio. 5a Lieblings Platz-
chen, Mendelssohn, b Mondnacht, Schumann,
sopraan. 6a De Leekebroeder, Pol de Mont, b
Het Schryverke. Guido Gezelle, Declamatie.
7a Arabesque, Debussy, b Serenade, Albeniz,
piano. 8a Ave Maria, Schubert, b Philis en
Carrido, Bergerette, Welckerlin, sopraan. 9a
Fragment uit „Liefde", Ligthart. b Rei van
Clarissen, Gysbre:ht van Amstel, J. v. d
Vondel, declamatie. 10 Venez agreable prin-
temps, Weckerlin, sopraan. 11 Trio no. 1
Mozart, trio.
Daventry, 1600 M. 12.20—2.20 Het Sly-
del Octet en soiisten, sopraan, comedienne
Schotsche komiek. 3.20 Daventry-kwartet en
King's Colege Cambridge mannenkoor
4.20 Orkestconcert. 5.20 Lezing: Among the
Balearic Isles. 5.35 Kinderuurtje. 6.20 Dans-
muziek. 6.50 Tijds., weerbericht en nieuws.
7.05 Dansmuziek. 7.20 Lezing: „The longest
moment of mii life. 7.35 De sonates van Beet
hoven. 7.50 Kamermuziek. H. Heyner, bari
ton. A. M. Wall, viool. C. Fuchs, cello. E.
L. Bainton, piano. 9.20 Weerbericht en
nieuws. 9.40 Lezing: The unity of life. 9.55
Licht orkestconcert. Het radio-orkest. 10.50
12.20 Dansmuziek.
Parijs „Radio-Paris"1750 M. 10.50—
11.20 Concert. 12.50—2.10 Orkestconcert.
5.055.55 Concert voor piano, viool, celle.
8.5010.50 Operafragmenten. Groot erkest
en solisten.
Langenberg, 469 M., Miinster, 242 M. en
Dortmund283 M. 1.302.50 Orkestconcert.
4.505.20 Kindermuziek. 5.506.50 Orkest
concert. 8.3510.40 Kcmodie der Liebe", co-
medie in 3 acten, H. Ibsen.
Konigswuslerhausen, 1250 M. en Berlijn,
484 en 566 M. 12.207.40 Lezingen en les
sen. 8.50 Concert. N. Buica, viool. S. Le-
witsch en A. Gelbtrunk, pianoduetten. 9.20
10.50 Concert. F. Roloff, declamatie. P.
Kleinwachter, bariton. Werken van Nicolaus
Lenau.
Hamburg, 395 M. 4.35 Orkestconcert.
6.20 Concert. 8.20 Duitsche kamermuziek.
Sonntagsmusik in einem Leipziger Biirger-
haus. Daarna tct 11.10 Dansmuziek.
Brussel, 509 M. 5.206.20 Dansmuziek.
8.2010 20 Orkestconcert in de Antwerp-
sche Dierentuin. Orkest onder leiding van
Flor. Alpaerts.
Provinciale anti-oorlogsmeeting.
Nadat tevoren de deelnemers in op tocht,
vlaggen en banieren mededragend in den
stoet, naar den Stedelijken Muziektuin waren
getrokkvn vond Zondagmiddag aldaar de
groote provinciale anti-oorlogsmeeting plaats
georganiseerd door de vereeniging voor pro
vinciale samenwerking op anti-militairistisch
gebied in Noor-Holland.
Van het drietal op de aankondigingen ver-
melde sprekers bleek slechts een, de Iieer Jo
v. d. Eijnde uit Haarlem aanwezig te zijn.
De heer A. L. Constandse die wegens op-
ruiend schrijven in verband met het zenden
van troepen naar China tot twee maanden
gevangenisstraf is veroordeeld en wiens von-
nis heaen ingaat, achtte het beter deze laatste
dag in volkomen vrijheid door te brengen,
terwijl de onderhandelingen met Jo Meijer
op 't laatste oogenblik waren afgesprongen.
Toch werd nog door een drietal sprekers
het woord gevoerd, nl. door de heeren Her
man Grcenendaal uit Haarlem, Wairaven
uit Amsterdam en Jo v. d Eijnde.
Nadat het muziekgezelschap „Voor-
waarts" uit Haarlem eenige nummers ten ge-
hoore gebrac'ht had, was het woord aan Her
man Groenendaal.
Rede Herman Groenendaal.
Deze vroeg allereerst de aandacht van al-
buren te letten. Toen echter een gezellig ge-
sprek tusschen de aanwezigen werd aange-
knoopt, moesten zij er ook aan deel nemen en
Silvia was wel genoodzaakt naar den ouden
heer, die naast haar zat, te luisteren en nu en
dan een antwoord op zijn opmerkingen te
geven.
Aan het andere eind van de tafel zat een
man met pelgrimskleed; hij hield het hoofd-
gebogen, zoodat men zijn trekken niet goed
kon zien, vooral zijn oogen niet. Zijn haar
was geheel wit. en zag hij er niet zoo oud uit.
Hij at weinig en scheen in gedachten verzon-
ken. Maar toen de heldere welluidende stem
van Silvia in 'n oogenblik van algemeene stil-
te zich duidelijk deed hooren, hief de vreemde-
ling plotseling het hoofd op en staarde recht
voor zich uit naar de plaats, waar de vrouw
zat, die een zoo mooie stem bezat, en zijn
kleurloos gelaat werd nogideeker
Als door een magneet aangetrokken rich-
ten de oogen van Silvia zich naar den pelgrim
dien zij nog niet opgemerkt had, en haar stem
zweeg plotseling zij had den man, die
daar zat, herkend; het was haar vijaod, het
was de Villanova. Hadr hand greep die van
Gualtiero, die op de tafel rustte, en zij drukte
die krampachtig, zonder een woord te kunnen
uiten. Het heele ellendige verleden doemde
weer voor haar geest op. Zij doorleefde weer
in weinige oogenblikken al de smarten die ze
in de hachelijke uren te Montignoso beleefd
had, toen zij Walfried verwachtte; een on-
eindig leed doorgriefde haar hart en zij list
zica achterover in haar stoel vallen.
len die gekomen waren om te getuigen tegen
den oorlog voor het geval Sacco en Vanzetti
Hij betoogde, dat dit niet gezien moet wocuen
als een uitzonderingsgeval, doch slechts als
een schakel in een keten van honderden an
dere gevallen, waarin communisten of revo-
lutionnairen onrechtvaardig worden behan-
deld in Amerika. Dit speciale geval is echter
zoo onmenschelijk en afschrikwekkend, dat
het zelfs de verontwaardigiDg gewekt heeft
van anti-revolutionnaire en burgerlijke
rechtsgeleerden.
Uitvoerig ging spr. het verloop van dit
proces na, concludeerend dat zonneklaar Was
bewezen, dat de beide veroordeelden niet
schuldig konden zijn. Men bedenke slechts
dat van verschillende getuigen is komen vast
te staan, dat zij omgekocht waren en later
inderdaad hun getuigenis hebben herroepen.
Men bedenke dat het volkomen gelukt is aan
Sacco en Vanzetti om een alibi te bewijzen,
waaruit bleek, dat zij mijlen ver verwijderd
waren van de plaats waar de gerucbtmaken-
de moord op twee bankbeambten plaats vond
Toch heeft men het schuldig over hen uit-
gesproken en oordeelde men nog eenige da-
gen geleden geen gronden tot gratieverlee-
ning aanwezig.
Als men, aldus spreker, nu nog, na zeven
jaren, zoo tegenover de beide veroordeelden
staat, ondanks alle protesten uit alle oorden
der wereld, dan moet men daartoe wel bizon-
dere grieven tegen hen hebben. Welnu: die
-zijn er.
Sacco en Vanzetti behoorden tot degenen
die bij 't deelnemen van Amerika aan den
wereldoorlog deel hadden aan de proclamee-
ring der prpteststakingen. Steeds hebben zij
hun beste krachten gegeven aan de organisa-
tie van het proletariaat om het kapitalisme
te bestrijden. Dat had reeds de haat van't ka-
pitalistische Amerika opgewekt. De moord-
aanslag vond plaats, er werd een prijs van
75.000 dollar gezet op de arrestatie der mis-
dadigers, van wie slechts bekend was dat zij
van een Italiaansch uiterlijk waren.
Het kapitalisme zou waarschijnlijk Sacco
en Vanzetti toch wel uit den weg hebben we-
ten te ruimen, maar dit alles werkte ten zeer-
ste mede om de arrestatie op deze wijze te
doen plaats hebben.
En er was nog iets. Ieder die weet, dat de
rechters in Amerika om de vier jaar bij volks-
stemming worden gekozen, zal beseffen dat
het opruimen van Sacco en Vanzetti, de ge-
hate anarchisten uitstekend propagandama-
teriaal en uitstekende reclame was. Op deze
wijze werden immers stemmen gewonnen van
't burgerlijk-demacratische volk!
En dat alles is te danken aan het platte,
brute, geraffineerde en h uichelachtige kapi-
talistische systeem. Dat is alleen daar de
schuld van, aldus spr.
Waarom zwichtte men niet voor de dui-
zenden protesten?
Och die beteekenden niets. De heerschap-
pij van't geld weet alles goed te pratenMen
is niet bang voor protesten en is niet bang
voor't verlies van een goede reputatie Men
heeft dollars en dat is veel meer waard!
Spr. gelooft niet dat er nog wijziging zal
gehracht worden in't vonnis tegen Sacco en
Vanzetti.
Slechts een middel zoo nog kunnen helpen,
het midldel dat door de Noorsche havenarbei-
ders reeds is voorgesteld: het uitspreken van
een algeheele boycot tegen Amerika zoolang
als Sacco en Vanzetti niet vrij zijn.
Nog drie dagen slechts scheiden ons van
de voltrekking van het vonnis. Maar nog
wil spr. protesteeren. 't Vonnis kan nog uit-
gesteld worden en al is van een nieuwe on-
derzoekingscommissie niets te verwachten,
een boycot kan dan wel dcgelijk uitredding
brengen.
Ook de internationale vakbeweging komt
eindelijk tot d? conclusie dat er iets gedaaa
moet word:c Maar't denkbeeld van een al
gemeene staking vindt geen steun genoeg'en
't zal d.is wel bij een nutteloos proiest blijven.
Maar gelukkig is er ook een strooming die
alles en alles in 't wt-rK wil stellen om tot
ten oplossing te komen En die strooming
moeten wij strunen. Wij moeten mede aan-
gturen op economische aantasting van Ame
rika, door middel van den boycot. Maar dan
ook alien gczamenlijk.
Het heeft spr's aandacht getrokken dat de
pers in Holland geen stelling gekozen heeft
in deze kwestie en dat ook in't algemeen de
burgerlijke intellectueelen zich afzijdig heb
ben gehouden.
Wanneer men zich afvraagt waardoor dit
komt dan moet men wel tot de conclusie gera-
ken dat dit alleen te wijten is aan't feit dat
ten onzent, zoowel als in verschillende ande
re landen, 't zelfde kapitalistische stelsel
heerscht als in Amerika. Daarom zijn de
burgerlijke intellectueelen te bang om open-
lijk voor hun meening uit te komen: wie bo-
t-r op zijn hoofd heeft blijft immers uit de
zon!
In Indie gcbeurt dagelijkn onrecht dat even
erg is als dat tegenover Sacco en Vanzetti
Gualtiero schrok. Zijn blikken zochten de
oorzaak van die plotselinge emotie. Maar Sil
via herstelde zich spoedig; zij verlieten de
eetzaal.
Zij gingen naar buiten op den weg, waar
de frissche lucht haar geheel deed bijkomen.
Nauwelijks had zij Gualtiero medegedeeld,
dat de Villanova aan tafel zat, of deze ver-
scheen in de deuropening, een klein bundel-
tje in de eene hand, den pelgrims staf in de
andere. De breedgerande hoed hing op zijn
schouder en in gebukte houding naderde hij
Gualtieo en vroeg hem om een kort onder-
houd.
God heeft u op mijn weg gezonden,
Senor, zeide hijik richtte mijn schreden naar
uw land, want voordat ik naar Spanje terug-
keer, had ik mij aan de voeten van de markie-
zin willen werpen. Ik heb haar en haar man
veel kwaad gedaan, maar ik heb geboet, o,
zoo zwaar geboet. God weet wat ik geleden
heb, en God heeft mij vergeven; maar ik kon
geen rust vinden, voordat ook zij mij zou ver
geven. Zij- die neen, neen, laat mij niet
van mijzelf spreken; zeg haar, dat ik maar
een woord, een teeken van haar verwacht om
in vrede te kunnen heengaan, naar mijn land
of naar Malta om de zieken te verplegen, de
stervenden te troosten, de armen te onder-
steunen; God is goed, dat hij zijn nederigen
dienaar nog gebruiken wil; maar niets kan ik
ondernemen, voordat zij mij vergiffenis heeft
geschonken. Hoe heb ik naar dit oogenblik
verlangd, om haar weer te kunnen aanschou-
wen, en nu durf ik haar niet te naderen, goede
Over de geheele wereld worden de revolution-1
naire-i met'geweld beteugeld. Ook in ons
land is vrijt meenings-uiting verboden: men
zie slechts naar Constandse, die oorspronke-
lijk hier zou. spreken en die morgen de ge-
vangenis in moet alleen omdat hij matrozen
had aangezet hun officieren gevangen te ne
men en de schepen te verlaten!
Men denke^slechts aan de dienstweigeraars
die in de gevangenis zitten!
Men zegt nu te spoedig: Daartegen kun
nen wij toch niets doen!
Maar als't proletariaat overgaat tot mas-
sale dienstweigering, als alien persoonlijk
opkomen voor de revolutie en strijden voor
een wereld waarin geen Sacco's en Vanzetti's
meer zullen zijn, werken voor de grootwor-
ding van't proletariaat en de sociale revolu
tie, dan zal de betere wereld inderdaad gebo-
ren worden.
De tijd is ernstig.
De voorbije oorlog, algemeen oordeelt men
zoo, is slechts voorspel geweest voor een
nieuwe, verschrikkelijker oorlog.
Er dient dus gewerkt te worden 1 Men
moet streven naar de ontwikkeling van den
anti-oorlogswil, naar een menschelijkheid-be-
vorderend socialisme. Werken voor de alge
meene staking ter voorkoming van den oor
log en de vrijmaking van Sacco en Vanzetti.
Laten wij elkaar beloven schquder aan
schouder te staan, om als wij Sacco en Van
zetti dan niet meer kunnen redden, voor de
toekemst dergelijk onrecht ten minste onmo-
gelijk te maken!
Hierna zong het Haarlem^ch zangkooi
„Zang veredelt" een tw^etal liedcrcn, v. aarna
de tweede spreker, de heer Wairaven, het
woord nam.
Rede Wairaven.
Wij vieren thans, aldus spreker, de der-
tiende verjaardag van den wereldoorlog en
opnieuw hangt boven ons de schaduw van
den dood.
Nog onlangs, bij de onthulling van een
oorlogsmonument in Vlaanderen werd er ge-
zegd, dat alien die vielen sneuvelden als hel-
den en constateerde men met voldoening dat
de veten vergeten raak-ten, dat het leed ge-
stild begon te worden.
Maar dat is juist verkeerd! zeide spr Men
mag de oorlogsverschrikkingen niet vergeten
ook al zwoegen de diplomaten voor den vre
de! Want zonder dat men't weet voeren zij
ons naar een nieuwen oorlog!
Niet vergeven dus en niet vergeten, maar
brandend houden de heilige haat tegen den
oorlog en de gevolgen daarvan! Hoe sneller
de offers en verschrikkingen vergeten wor
den, hoe sneller men de weg naar een nieu
wen krijg effent.
Men heeft een oogenblik gemeend dat als
't Pruisische militairisme de wereld uit was
het voorgoed met 't oorlogsgevaar gedaan
zou wezen. Ware dat het geyal geweest,
dan zou het offer van duizenden en duizenden
proletaries niet te groot geweest zijn.
Doch niets bleek minder waar. De militai-
ristische geest is sterker dan ooit te voren:
men zie slechts naar de mislukte canferentie
te Geneve.
Als dan de oorzaak van den oorlog niet lag
in 't Pruisische militairisme, zoo zal men
zich afvragen, waar lag zij dan?
Volgens spr. moet men haar zoeken in de
klassentegenstelling, in de tegenstelling tus
schen kapitaal en arbeid. Zoolang die tegen
stelling bestaat, zal volkenuitbuiting aan de
orde van den dag zijn en 't militairisme
noodzakelijk om't opstandige volk in toom te
houden!
Wil men dus streven naar algeheele ver-
dwiining van den oorlog, dan dient men de
oorlog aan te tasten in haar diepere oorza-
ken en niet met ontwapeningsideeen komen,
die weinig met anti-militairisme te maken
hebben.
Al te veel is ontwapening en anti-militai
risme reeds een verkiezingsleuze geworden
van zeer geringe beteekenis.
Wil men resultaat hebben dan zal men
moeten vechten tegen 't imperialisme en 't
kapitalisme.
Het anti-militairisme moet zijn een revolu-
tionnair anti-militairisme, want oorlog en
militie zijn uitvloeiselen van de klassentegen
stelling.
Ons anti-militairisme, dat revolutionnair is
krijgt dus een karakter van strijd. Maar die
strijd dient bij ieder persoonlijk te beginnen.
Ieder van ons bezit nog te veel een kapita-
listische zucht naar't behalen van voordeel.
Men moet niet zeggen: ik ben proletarier en
alle schuld van onrechtvaardigheden schui-
ven op't kapitalisme, doch men dient te
strijden voor 'n nieuwe en betere wereld, een
broederschap van menschen die alien zal
omvatten.
Onze eigen persoonlijkheid moet daartoe
groeien en zich richten op de bereidheid om
voor recht en cultuur en ideeele belangen of
fers te brengen.
Anti-militairisme moet zijn een actie voor
Gualtiero, spreek gij voor mij
Silvia, die de halfgefluisterde onstuimige
woorden toch gehoord had, zooals men een
zachten wind, een tochtje door de struiken, het
voorbij vliegen van een vogel, 's avonds, als
alles stil is, hoor Silvia, die meer met haar
hart geluisterd had dan- met haar oor, stond
van de bank op, waar zij zoo even was neer-
gezonken en naderde de twee mannen. Met
haar hand op den arm van Gualtiero steunen
de, strekte zij de andere naar de Villanova
uit:
Ik vergeef u, senor de Villanova. Ik kan
mij niet boven God stellen, die u heeft verge
ven. Zijn wegen zijn ondoorgrondelijk, zijn
goedheid is ojieindig, ga in vrede; ik had u
immers allang vergeven Sedert Gual
tiero de plaats van Walfried heeft ingenomen,
heb ik het leed van toen trachten te verge-
ten
Gualtiero, uw man! Is Walfried dan
O God, ik was dus nog grooter zondaar, daci
ik zelf dacht!
Terwijl de Villanova, terneergeslagen, nog
in zichzelf stond te spreken en woorden te
uiten die door korte pijnlijke snikken onder-
broken werden, had Silvia zich over de bank
heenbuigend een bos edelweis bemerkt. Zij
plukte een paar van de mooie fluweelen bloe-
men en reikte die aan Villanova toe:
Vaarwel, vaarwel
Toen bukte de pelgrim zich tot op den
grond, vatte het kleed van Silvia en kuste het
op den zoom; met het bosje edelweis tegen
zijn bost gedrukt, verliet hij met rasscb"
een nieuwe menscMieta en een nieuwe maat-
schappij waarin't kapitalisme uitgeschakeld
en de klassentegenstelling bijgevolg verdween
zijn zal.
Nog staan we ver daarvan verwijderd.
Ieder doe dus zijn plicht en strijde voor een
hoogere menschheid.
Hoe afgrijselijk het geval Sacco en Van
zetti ook moge zijn, het heeft toch een licht-
zijde. De groote algemeene verontwaardiging
bewijst, dat ook in de bourgeois en de anti-
revolutionairen het rechtvaardigheidsbegrip
zij het dan sluimerend aanwezig is en
het verlangen naar een betere menschheid.
Velen voelen zich een met Sacco en Van
zetti. Dat gevoel moet versterkt worden. Het
levensuitgangspunt, dat zegt: Wat gij den
minste mijner broederen doet, dat doet gij
mij! moet algemeen worden.
Sacco en Vanzetti zijn de levende deelen
van een levetide gemeenschap die zich soli-
dair met hen heeft verklaard. Welnu: als
men zich bitter schaamt nadat de terechtstel-
ling heeft plaats gevonden, als men zich
schaamt over het feit, dat men zoo weinig
tegen de voltrekking van het vonnis heeft ge
daan, dan kan uit dit alles nog iets goeds
groeien: het gemeenschapsgevoel kan ver
sterkt worden.
En gemeenschappelijk dient men ook tegen
over de oorlog te staan. Als de wereld herbo-
ren wordt kan met succes de oorlog bestreden
worden. Dan zullen de soldaten niet langer
zijn de waakhonden voor de brandkasten aer
kapitalisten.
Wakker dus 't gemeenschapsgevoel aan.
Dan is resultaat ten laatste zeker. Ieder moet
leeren het wereldleed in zich te dragen, maar
gelouterd en er bqven uit gekomen en wor
den: soldaat voor den vrede.
Ieder doe dus zijn plicht en wekke anderen
tot hetzelfde op.
Nadat opnieuw de zangvereeniging „Zang
veredelt" zich had laten hooren, trad als
laatste spreker op Jo v. d. Eijnde met als on-
derwerp: „De wil van de jeugd".
Rede Jo v. d. Eijnde.
Bismarck, aldus spr., heeft eens gezegd:
De schoolmeesters en de onderofficiers heb
ben den slag bij Sedan gewonnen.
De beteekenis daarvan is, dat de vtwA
meesters in het toenmalige Duitschland de
kinderen opvoedden voor de oorlog en de on-
derofficieren verder alle wil in hen doodden
om hen zoodoende tot gewillige, dappere'sol-
daten te maken.
Want men is alleen goed soldaat als ««n
geen persoonlijkheid meer is, maar gedwpe
gehoorzaamt aan de bevelen van anderen.
Zooals in Duitschland schijnt het ook in
Nederland te zullen gaan.
Want onder de leuze van bezuini^iag
wordt ten onzent een onderwijsstelsel mge-
voerd, dat zuiver op militairistische doelein-
den is ingesteld.. Door Colijn en zijn bende
wordt een algemeenen danslag op't kind ge-
pleegd.
Hij heeft gezorgd, dat de klassen grooter
worden en't onderwijs slechts (door minder-
waardige leerkrachten toe te staan les te
geven).
Weinu door die grootere klassen verdwijnt
niet alleen alle vertrouwelijkheid tusschen dt
opvoedende onderwijzers en de leerlingen,
maar wordt ook onmogelijk geen strenge
tucht in te voeren. De school wordt dus een
soort kazerne!
En door het slechtere onderwijs houdt men
de menschen dom en dus gemakkelijker over
te halen tot oorlog enzoovoorts.
Colijn wil van de kinderen alien moorde-
naars maken!
Niet alleen van de iongens. In de komende
oorlog zullen de meisjes in de fabrieken
bommen en granaten moeten maken en giftige
gassen. Zelts de moeders zullen daarbij moe
ten helpen en zoodoende het moordtuig ma
ken voor de kinderen van andere moeders.
Daarop is ons heele onderwijs ingesteld.
En laten wij daarover niet schreeuwen en
protesteeren, maar scheiden op onszelf. Want
al die ellende komt slechts in de wereld bij
de gratie van de lamme arbeiders, die te fut-
loos zijn om zich te verzetten.
Laat men daarom de jeugdbeweging voor-
staan De jeugd moet zich organiseeren, zich
vrij vechten. Strijden voor eigen persoonlijk
heid en tegen militairisme en oorlog.
Het opstaan van een zelfstandige jeugd is
een nieuwe fase is den gang naar een beteren
tijd. Laat de jeugd zich los maken van alles
en alien en zich uitleven ongebreideld, zich
zelf zijn en't militairisme bedreigen.
Men moet de jeugd niet tegen werken,
ma ar haar voorstaan, steunen in haar strijd
voor zelfstandigheid.
De kinderen moeten meer worden dan wij
zijn! Laten wij de kinderen maken grooter
dan wij zelf zijn, hen scheppen boven ons uit.
Dan zal aan de voorwaarden voldaan zijn
en is de nieuwe maatschappij, de nieuwe en
betere wereld geboreni
Er rest ons te vermelden, dat vanaf de
schreden den hoogen bergtop.
XVI.
Het verblijf der Waldenzen in Zwitser-
land duurde ongeveer twee a drie jaar.
Tot tweemaal toe stelden zij pogingen ir
het werk om naar het vaderland terug te kee
ren, dat echter telkens mislukte.
De derde maal werd de terugtocht van uit
het bosch van Prangin door acht a negen-
honderd man, onder leiding van Arnaud on-
dernomen, zooals we reeds vroeger zagen.
De vrouwen en kinderen werden achtergs-
laten en aan de zorgen van welwillende bur
gers tocvtrlrouwd.
Vele gezinnen bleven voorloopig daar wo
nen, hetzij omdat zij daar een werkkring had
den gevonden, hetzij omdat zij door ziekte of
gebrek niet in staat waren de anderen te vol-
gen.
Eiisabetta, de dochter van Silvia en Gual
tiero, was in het huwelijk geteden met een
jongen Zwitser, die zijn studien te Geneve
had voltooid. Zij hadden zich daar gevestigd
en Silvia wilde haar dochter niet verlaten,
nu zij haar spoedig een kieinkind* zou schen-
ken. Maar Gualtiero voelde zich geroepen om
deel te nemen aan den moeilijken terugtocht
van de Waldenzen; het was hem onmogelijk,
werkeloos te blijven, terwijl de anderen voor
de herovering van hun land derwaarts trok-
ken. Hij nam dus afscheid van zijn vrouw en
zijn kinderen, met de belofte Silvia te komen
hajen, als alles weer rustig was.
(Wordi vervolgdV V
