Stalin verwacht een conflict tussen de Westelijke Staten Waarschijnlijk op 1 Januari 1953 nog geen huurverhoging Bevans resolutie over de herbewapening verworpen Wordt politieke betrekking met Engeland verbroken? VERENIGDE NOORD-HOLLANDSE DAGBLADEN Brits A.-wapen geëxplodeerd Komende buitenlandse bases een gevaar voor de Sovjet-Unie Zeer sterke Russische delegatie naar Alg. Vergadering V.N. Vrijdag 3 Oct. 1952. 149e Jaargang No. 234 DAGBLAD VOOR ALKMAAR EN OMSTREKEN Als een gevolg van wederzijdse economische imperialisme Wijst Toch derde deel van Labour achler Bevan Kopenhagen: Er is nog geen enkel besluit NIEUWE GETUIGE IN DE ZAAK-DRUMMOND Europa zal zich aan een omarming der V.S. onttrekken Dreigement van Mossadeq Reacties op Stahns artikel Nieuw Sowjet-vredes- oifensiei? Vele vraagstukken wachten nog op een oplossing Minister Luns in België Benelux Grote nederlaag voor communisten Directie: J. BIJLSMA en C. KRAK Hoofdredacteur: H. M. KOEMANS Eedactie: Achterdam 18, Tel. 5541 ADVERTENTIES en ABONNEMENTEN: Voordam 11, Tel. 3320 Postgiro 187294 ALKMAARSCHE COURANT TARIEVEN: Advertenties 16 ct per m.m. Familieberichten 20 ct p. m m Vraag en Aanbod (alleen 2e hands goederen) tot 15 woor den 1.-, elk woord meer 5 ct Uitsluitend contant Abonnementsprijs, bij voor uitbetaling. 2 02 per mnd f 6.05 per kwartaal plus incassokosten Weekabonnementen 0.49 Twee bekende Labourfiguren, de heren Bevan (links) en Crossman, tijdens een gesprek in hun hotel te Morecambe. IN MELBOURNE is officieel medege deeld, dat heden om acht uur plaat selijke tijd op de Monte Bello-eilanden ten Noordwesten van Australië met succes een Brits atoomwapen tot ont ploffing is gebracht. Volgens de eerste binnengekomen be richten zou de eerste lichtflits van de ontploffing zo helder zijn geweest als het eerste stuk zon, dat bij zonsopgang zichtbaar is. Gedurende vier minuten steeg de rookwolk, die afweek van de bekende paddestoelvorm, op tot onge veer vierduizend meter hoogte. Verder werd gemeld, dat men geen aardschok heeft gevoeld cp de op grote afstand van de plek der explosie gele gen waarnemingsplaats, maar wel een zware luchtdrukstoot, die enkele minu ten na de lichtflits het vasteland van Australië bereikte. Op hetzelfde mo ment werd een geluid als een donder slag gehoord. Het schijnt, dat de A-bom op een to ren tot ontploffing is gebracht. Uw kinderen onze nieuwe KINDERKRANT in dit nummer en voortaan in iedere Vrijdag editie MET een in tegenstelling tot de verwachting kleinere meerderheid is gisteren op het Labourcongres te Morecambe een resolutie van de Bevannisten ver worpen. In die resolutie werd gevraagd om onderzoek en vermindering van het herbewapeningsprogram, dat het onmogelijk maakt economische stabiliteit met meer uitvoer en met behoud van de levensstandaard en de sociale voorzieningen te bereiken. De motie werd met 3.644.000 tegen 2.288.000 stemmen verworpen. Zij was o.a. verdedigd door Harold Wilson, ex-minister van Handel, die destijds gelijk met Bevan uit de regering trad. INE meerderheid der tegenstemmers 1 was kennelijk te danken aan het machtige blok van stemmen der vak verenigingen, die Woensdagavond open lijk de strijd tegen Bevan aanbonden. Niettemin was deze meerderheid ver rassend klein. Het is duidelijk, dat toch ruim een millioen vakverenigingsleden zich achter Bevan hebben geschaard. Uit een en ander blijkt, dat ruim een derde van de zes millioen Labourleden Bevans mening delen, dat Engeland het huidige herbewapeninisprogram niet kan volhouden. Attlee PARTIJLEIDER ATTLEE en o.a. de voormalige minister van Defensie, Shinwell, vielen de resolutie van de Bevannisten scherp aan. Zonder Bevan te noemen, zei Attlee, niet veel eerbied te hebben voor lieden, „die schreeuwen om vermindering van de bewapening van de verdedigers der vrijheid, doch die het feit van die gewapende en ge vaarlijke staat (de Sowjet-Unie), die zich niet bereid heeft getoond over ont- RUSSISCH PROTEST AAN DENEMARKEN Demarken als kleine mogendheid op 6c grens van de Westelijke en Ooste lijke wereld heeft de laatste tijd wel weer zo het een en ander te verduren, Kwam het onlangs tot onenigheid tus sen Kopenhagen en Washington over de levering van in Denemarken voor Russische rekening gebouwde tank schepen, nu krijgen de Denen weer een veeg uit de Kremlin-pan, waarin, zoals bekend, meestal moeilijk verteerbare kostjes worden bereid. De Sowjet-regering heeft bij de Deense gezant in Moskou geprotesteerd tegen „het plan van de Deense rege ring om op zijn gebied het legeren van buitenlandse strijdkrachten mogelijk te maken. Door het toelaten van die strijdkrachten zal Denemarken een ba sis voor vreemde mogendheden (leden van het Atlantisch Pact) worden. De huidige onderhandelingen van Dene- Tf,r„ jTet dc vs in die geest zijn olgens het protest in strijd met eer- mlÜ v®rj(loringen van Kopenhagen, dat men het land in vredestijd niet zal In de moordzaak-Drummond is buna twee maanden na de moord een nieuwe getuige op het toneel verschenen Het is een chauffeur van een vrachtauto die in de nacht van 4 op 5 Augustus een man gezien zou hebben, dié zich achter de auto van Sir Jack Drummond verschool. In bevoegde kringen ziet men -n zijn getuigenverklaring geen aanleiding tot hervatting van het onderzoek. Weerbericht Verwachting tot morgenavond: MORGEN OPKLARINGEN Veranderlijke bewolking met hoofdzakelijk aanvankelijk enkele buien en morgen flinke opklarin gen. Overwegend matige wind tussen Noordoost en Noordwesl Iets kouder. ZATERDAG: Zon op 6.46, ondei 18.11. Maan op 18.03, onder 8.03. openen voor bases van andere mogend heden". De Sowjet-regering verklaart, dat een en ander de veiligheid van Rus land en andere landen in het Oostzee gebied in gevaar brengt. De Deense minister van buitenlandse zaken heeft gezegd, dat het protest slaat op besluiten, die nog niet geno men zijn en nog door het parlement moeten worden besproken. gERDER zal cr in het Westen tussen de kapitalistische landen onderling een conflict ontstaan, dan tussen het blok der kapitalistische landen en het Sowjet-biok, schrijft de Sowjetrussische regeringsleider maarschalk Stalin in een vijftig pagina's beslaand artikel in het tijdschrift „Bolsjewiek", een officiële uit gave van de centrale commissie der Russische communistische partij. Het is on juist te menen, dat West-Duitsland, Groot-Brittannie, Frankrijk, Italië en Japan tot in het oneindige de Amerikaanse overheersing en onderdrukking zullen ver dragen en deze landen zich niet zullen pogen te ontworstelen aan de Ameri kaanse slavernij. Zij zullen een weg inslaan, die leidt naar een onafhankelijke ontwikkeling. Deze landen zullen met de Ver. Staten in conflict komen om hun onafhankelijkheid en natuurlijk de door lien begeerde hoge winsten te verzekeren, aldus Stalin. gTALINS artikel is getiteld: „De economische vraagstukken van het socialisme in de Sowjet-Unie". Het be langrijkste resultaat op economisch gebied van de tweede wereldoorlog, al dus Stalin, was de ineenstorting van een, de gehele wereld omvattende markt. Dit heeft de algemene crisis in het kapitalistische wereldstelsel verscherpt. Er hebben zich twee on afhankelijk van elkaar werkende we reldmarkten ontwikkeld, n.l. die wor den gevormd door de Sowjet-Unie, China en Oost-Europa en de rest van de wereld. De blokkade der Wester se mogendheden heeft het aanzien gegeven aan de thans door de com munistische staten gevormde markt. Ik voorspel, zo schrijft Stalin, een verdere inkrimping van de markten der kapitalistische staten, hetgeen hun onderlinge naijver zal vergroten. {-JET is een fout te denken, dat een onderlinge oorlog tussen de kapi talistische staten thans niet meer on vermijdelijk is. Waarom? Omdat het wapening te spreken, negeren". Een po litiek, aldus Attlee, die juist is als een Labourregering aan het bewind is, wordt niet noodzakelijkerwijs verkeerd als een conservatieve regering aan de macht komt. Bepaald onderzoek van het bewapeningsprogram kan zin hebben, maar men moet niet vergeten, dat de Westelijke strijdkrachten nog niet vol ledig zijn opgebouwd. Bevan verklaarde gisteravond tegen over de pers, dat de strijd binnen de Labourpartij naar zijn mening aan het luwen is. De Perzische premier, dr Mossadeq, heeft in een boodschap aan het Per zische volk en het buitenland ver klaard, dat ingeval de Britse regering niet in gunstige zin zal antwoorden op de jongste Perzische voorstellen, Perzië zich verplicht zal zien zijn di plomatieke vertegenwoordigers te Londen terug te roepen. De minister raad, aldus de boodschap, zou deze kwestie in een volgende zitting be spreken. In het gestelde geval rijst de vraag of de belangen van Perzië in Enge land aan een Europees dan wel een Aziatisch land moeten worden toever trouwd. Waai-nemers zien in de boodschap van de Perzische eerste minister een openlijk dreigement tot verbreking van de diplomatieke betrekking tussen Perzië en Engeland in geval Engeland niet binnen twee dagen (waarna de deer Perzië gestelde ter mijn is afgelopen) in gunstige z<n zal hebben geantwoord op de jongste Perzische nota over de oliekwestie. „Het kan thans wel zeker wor den geacht, dat de Sowjetrussi sche buitenlandse politiek een nieuwe wending heeft genomen, die er vooral op is gericht te pogen Europa los te maken van de Ver. Staten en waarbij er zelfs near zal worden gestreefd de Europese landen stelling tegen over de Ver. Staten te doen nemen", aldus menen deskundigen te Washington na kennis te heb ben genomen van Stalins artikel. In Londense politieke kringen is men daarentegen van mening dat Stalins artikel geen nieuwe wending in de Sowjetrussische buitenlandse politiek betekent. Men ziet er een terugvallen in op de oude, zo niet Leninistische, drn toch zeker Stalinistische theorie, volgens welke de kapitalistische staten voorbestemd zijn om, hetzij elkander te vernietigen, hetzij door inwendige ontbinding uiteen te vallen. Er zijn echter nog geen officiële commentaren. voeren van een oorlog tegen de Sow jet-Unie voor een kapitalistische staat of staten gevaarlijker is dan een onderlinge krijg. De kapitalisti sche landen maken om propagandist! sche redenen veel misbaar over de agressiviteit der Sowjet-Unie, maar weten, dat Rusland hen niet zal aan vallen. In de praktijk is de worsteling tussen de kapitalistische staten onder ling om het behoud of uitbreiding hunner markten en de wens om zich van concurrenten te ontdoen, ster ker gebleken dan de tegenstelling tussen de kapitalistische en de socia listische leerstellingen. Een oorlog kan worden voorkomen, maar dan moet het imperialisme wor den vernietigd. Ten slotte vermeldt Stalins artikel enkele voorwaarden, die volgens hem moeten worden vervuld om het so- sialisme in communisme te doen overgaan. De voortbrenging der maat schappij moet zonder onderbreken toenemen. De tegenstelling tussen productiekrachten en productiever houding moet worden opgeheven en voor de vrije ontwikkeling van de burger moet een werkdag van zes of vijf uur komen. Stalins artikel wordt beschouwd als een inleiding tot het Zondag in Mos kou beginnende congres der Russi sche communistische partij. Vanaf Maandag zal de rantsoene ring van thee in Groot-Brittannië op geheven zijn. Vlees, eieren, spek, kaas, boter en andere vetten blijven nog op de bon. Ervaren diplomaten bij de Verenigde Naties te New York beschouwen het feit dat de Sowjet-Unie besloten heeft haar meest vooraanstaande deskundi gen inzake de Verenigde Naties naar de Algemene Vergadering te zenden als een sterke aanwijzing, dat de rege ling te Moskou van plan is een „vre- en desoffensief in Azie" te lanceren. (Van onze Haagse redacteur) ALGEMEEN is aangenomen, dat de tweede huurverhoging omstreeks I Januari 1953 zou ingaan. Wij vernemen thans, dat het zeer twijfelachtig geacht moet worden, of men tegen die tijd met de enorme en moeilijke voorbereiding ervan gereed zal zijn. De afgetreden minister van Wederopbouw en Volkshuisvesting, nir dr J. In 't Veld, had reeds een verzoek aan de Sociaal Economische Raad gericht om advies over de nieuwe maatregel en over de wijze, waarop hij uitge voerd zal moeten worden. Dit advies zal nu uitgebracht worden aan zijn opvol ger, ir H. B. J. Witte; er moet nog worden afgewacht, of deze, wat de woning- huren betreft, de voetsporen van zijn voorganger zal drukken. dat het minstens voorjaar zal worden. AFGEZIEN daarvan zal de Sociaal Economische Raad, wil hij een ge fundeerd advies uitbrengen, heel wat tijd nodig hebben om met dit werk ge reed te komen. Er is uit de Sociaal Economische Raad een commissie be noemd die weer enige sub-commis sies heeft ter bestudering van het vraagstuk. Is deze commissie met haar conclusies gereed, dan moet de Raad in zijn geheel er nog een oordeel over uitspreken en pas dan zal ir. Witte van het advies kunnen kennis nemen. Hij zal vervolgens dienen na te gaan, of hij zich er geheel mede kan verenigen en zo niet, welke wijzigingen behoren te worden aangebracht en hoe het wets ontwerp, dat aan de Staten-Generaal vordt aangeboden, zal moeten luiden. Ook de Tweede en de Eerste Kamer hebben weer enige tijd nodig voor de behandeling. Men mag dus aannemen, alvorens de huurders dieper in hun zak moeten tasten, om de meerdere huur penningen te voldoen. De problemen, die aan een huurver hoging vastzitten, zijn vele. Daar is in de eerste plaats de kwestie van het percentage van de verhoging. Hierbij staan scherp tegenover elkaar de huis eigenaren, die eigenlijk pas tevreden zijn, als het huurpeil verhoogd wordt tot 220% van het vóóroorlogse peil zulks in overeenstemming met de ai- gemene stijging van kosten en de huurders, vertegenwoordigd voorname lijk door de vakbonden, die trachten de verhoging zo beperkt mogelijk te hou den. De Sociaal Economische Raad en uiteindelijk de minister zullen het juiste midden trachten te vinden. De vraag, die voorts beantwoording behoeft en die mede in de studie van de Sociaal Economische Raad betrok ken is, luidt: zal de verhoging volledig ten goede komen aan de huiseigenaren, of krijgen zij slechts de beschikking over een deel daarvan en wordt de rest in een door de overheid beheerd fonds gestopt, dat de bouwnijverheid ten goede komt? En hoe moet in dat laat ste geval de verhouding zijn tussen beide percentages? Ook hieromtrent tasten wij nog in het onzekere. Zeer belangrijk wordt, welke com pensatie tegenover de huurverhoging komt te staan. In de loon- en prijspoli tiek van de regering kan een compen satie uiteraard niet uitblijven. Een algemene loonsverhoging, die de ver grote huur-uitgaven opvangt, zou wel de gemakkelijkste weg zijn, doch tevens tot onbillijkheden leiden. Allen, die niet in loondienst zijn zelfstandi gen, rentetrekkers, ouden van dagen, die ondersteuning genieten, enz. zouden hun inkomsten niet zien ver meerderen, doch wel zouden zij ge troffen worden door de verhoging van de huren. We zullen moeten afwach ten, wat er te r'ien aanzien uit de bus zal komen. De Nederlandse minister van Bui tenlandse Zaken zonder portefeuille, mr. Luns, is Donderdagmiddag in Brus sel aangekomen. Hij zal Zaterdag met de Belgische minister van Buitenlandse Zaken. Van Zeeland, het noenmaal ge bruiken. De Sowjet-delegatie zal bestaan uit de minister ,van buitenlandse zaken Wysjinsky, die als leider zal optreden, de onderminister van buitenlandse za ken, Gromyko, die gedurende drie ja ren afgevaardigde bij de Ver. Naties is geweest en Sobolef, een voormalige assistent-secretaris-generaal van deze organisatie. Ook wordt veel betekenis gehecht aan het besluit van het Krem lin om Malik, die eigenlijk vorige maand zou vertrekken, in New York te laten blijven. Malik staat bekend als een deskundige op het gebied van Aziatische aangelegenheden. Men acht het waarschijnlijk dat de nieuw benoemde ambassadeur te New York, Zaroebin, de delegatie zal versterken. In kringen die nauwe relaties onder houden met Sowjetrussische diploma tieke kringen is veertien dagen geleden reeds voorspeld, dat de Sowjet-Unie een „algemeen vredesaanbod voor een regeling van het Koreaanse vraagstuk en alle andere belangrijke problemen in het Verre Oosten" zal doen. WA hetgeen wij hebben geschreven over de pogingen om in Straatsburg tot een Europese federatie te geraken, is er opnieuw reden om dicht bij huis te blijven. Want op internationaal terrein is er weliswaar een grote mate van overeenstemming tussen België, Neder land en Luxemburg, maar dat wil nog niet zeggen, dat 't instituut, dat zich als Benelux aandient, op waarlijk hecht* fundamenten is gegrondvest. Het is wel wat romantisch om België enNederland te vergelijken mét de koningskinderen, die „malkander zo lief hadden", maar dat het water, dat beide landen scheidt met de dag dieper wordt, is aan geen twijfel onderhevig. De liederen van „Vivat Benelux" zijn verstomd en er voor in de plaats zijn gekomen minder welluidende, want zakelijke moties, waarin de ene partij de schuld werpt op de andere. Men kan hierbij de indruk niet van zich afzetten, dat de argumenten we derzijds sterk worden aangezet en dat men van beide kanten denkt: als ik die ander in een kwaad daglicht stel, kom ik vanzelf in het zonnetje te staan. België klaagt Nederland van onwil aan. Nederland antwoordt met te zeggen: het is alleen maar onmacht. België beweert, dat de dreigende schipbreuk van het Benelux-schuitje is toe te schrijven aan de weigering van de Nederlandse werk gevers om de salarissen aan te passen aan het Belgische peil en ziet derhalve de moeilijkheden uitsluitend als een gevolg van Nederlandse koppigheid en onwil. Nederland draait het om. De Belgen, zo redeneert men hier, moeten hun blik ken niet op het Noorden richten. Er is een BelgischLuxemburgs probleem. De Belgen zullen met Luxemburg de vraag moeten behandelen hoe de na delen van het te hoge peil van lonen en prijzen in die landen uit de weg is te ruimen. En wat het voorstel van de Neder landse werkgevers aangaat om een enquête in te stellen teneinde een soepele reglementering van de concur rentie te bevorderen, hierin zien onze Zuiderburen slechts een listige poging om nog wat tijd te winnen, terwijl al vier maanden van kabinetsformatie zijn verloren gegaan. Wat kan er op deze wijze van alle goede voornemens terecht komen? TNTUSSEN neemt men van beide zijden dezelfde maatregelen en wordt blok tegen blok gevormd. Terwijl in Neder land een aantal bonden een brief ge richt heeft aan de minister van Econo mische Zaken, zijn in België gevolmach tigde vertegenwoordigers van een twin tigtal bedrijven, die bijzonder té lijden hebben onder de Nederlandse concur rentie, samengekomen. Na kennis te hebbben genomen van de alarmerende toestand, is de vergadering op staande voet overgegaan tot de oprichting van een „Verweer- en Actie-Comité" dat „met alle beschikbare middelen de open bare mening zal alarmeren en de ver antwoordelijke instanties ertoe zal aan zetten onmiddellijk de beschermings maatregelen te treffen welke, in afwach ting van de herziening der Benelux- accoorden, noodzakelijk zijn gebleken". Er volgt een lijst van bedrijfstakken die reeds deel uitmaken van bovengenoemd comité en men staat verbaasd over de klinkende namen, die een zeker aanzien aan de actie verlenen. Het Antwerpse blad „La Métropole" kondigt een extra nummer aan, waarin de moeilijkheden van de ondernemingen werden uiteengezet. Natuurlijk ont breekt het spectaculaire, waarop het Belgische volk zo zeer gesteld is, niet. Er is een comité gevormd onder leiding van de directeur van één der meest getroffen industrieën, de Belgisch- Luxemburgse Tabaksindustrie, om «4L grootscheepse demonstratie, liefst met 1000 vrachtauto's, op touw te zetten om de regering tot protest aan te vuren. AL moet men deze dingen niet al te ernstig nemen en niet dadelijk den ken, dat wij op het kerkhof van de Penelux staan waar aanstonds de lijk rede zal worden uitgesproken. Men moet aan de andere kant nuchter genoeg zijn om in te zien, dat er allesbehalve een gunstige Beneluxsfeer bestaat en dat de ministers van beide landen de aanstaan de grote conferentie met zorg tegemoet zien. Moge het blijken, dat goede vriend schap een stoot als deze kan verdragen, en hechter uit de vuurproef te voor schijn komt. Jaoanse verkiezinpen Bij de einduitslag der in Japan gehou den algemene parlementaire verkiezin gen blijkt, dat de Liberalen ondanks 'n verlies van vijf en veertig zetels met 240 zetels sterk in de meerderheid zijn gebleven. Voorts de verdeling als volgt: Vooruitstrevende partij 85, winst 18; de rechtse socialistische partij 57, winst 27; de links-socialistische partij 54, winst 38 en dc communistische partij nul, verlies 22. Andere partijen kregen nog samen dertig zetels. Het succes van de liberale (regevings-) partij wordt beschouwd als eon goed- ke (ring van het Japanse volk van de gedurende en na het einde van de Ame rikaanse bezetting gevolgde politiek van de regering-Josjida. Het verlies van de communisten houdt een verwerping door het Japanse volk in van de communistische bewering in zake een „Amerikaanse overheerste» van Japan". Op de foto rechts ziet men een Japanse student kort vóór de ver kiezingsdag bij het bord met de naam van een der candidaten.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Alkmaarsche Courant | 1952 | | pagina 1