Geluidloze nachtjagers
Cl-I
t
II
I
“IL—
IIIIIVmH
Mister Steam
is te huur...
t r
i
x
X
x
i
t
x
X
X
r
VROLIJK.
PASEN
en smakelyk
eten!
I
KWALITEITSVLEES OP Z*N PAASBÈST!
Voorjaars
tentoonstelling
Bergense School en Impressionisten
van 5 april -18 mei 1980
1111
ni
I
X
X
X
X
X
X
X
X
i
X
X
A
X
I
I
WAND- EN VLOERTEGELS
Tegelhandel
THEO DE NIJS
PAASROLLADES
COTELET SUISSE
|Qil
SLAGERS-HAM
iliii
SB
1
OM w
■II
WM
I
■i
I
A
Mill
giili
s
11
1
F
Voedsel en braakballen
I
I
1
"h
«SS
H
iï
KIPFILETS
BOUTJES
GOURMET
Lijsten
op maat
InliR
Kwaliteitsslager R. KRAAIER
Uw vlees en barbecue specialist
1
BRAAD-
KUIKENS
iid-
Alles voor de
FONDUE
■i
Voor bij de'
EIEREN
Gespecialiseerd in Alle soorten, alle merken
I de Ruiter
GERARD
HOOGLAND
LIJSTENMAKERIJ
HET OUDE AMBACHT”
1
Tuinmeubelen
Motormaaiers
Ons totaal assortiment
fiiEJii
w?
KIP-POULET
I
v®®
i
MEili®
®K®yi®=
Bill
De Ransuil
W Ir 11 i ilS Tel. 02208-3640 X
o
B
DE DUINSTREEK - 2 april 1980 - nr. 14
PAGINA 6
■y
yT
I
Frans Nieuwenhuizen
Ransuil
ADVIES VAN DE VAKMAN MET VELE JAREN ERVARING
'k'y
ll
-®
•i
Co.
VOLOP FIJNE SAUZEN!
1
Wij wensen
U een paar
fijne Paas
dagen toe!
Pasen is vanoudsher een gelegenheid
geweest waarop de slager zijn beste
beentje voorzet. En dat doen wij ook
nu! Wij bieden u rund-, kaifs- en
varkensvlees van hoge kwaliteit
tegen betaalbare prijs. En volop
specialiteiten en andere
heerlijkheden. U hebt maarte kiezen
en snelle handen pakken het
gevraagde voor u in. Eet smakelijk1
BESTEL ZO N FRAAI
PLATEAU OF MAAK ER
ZELF EEN
WIJ ADVISEREN
U GRAAG
Stationsstraat 17, Tel. 6501 t.o. Bakkerij Baltus
Inlichtingen over huur-
tarieven bij:
RIJKS-GEKEURD
Voor een
FIJNE SOEP
Schenkel
Poulet
Pijpen
Kip-poulet
Ossestaart
EN DE
Ontbijtspek
Bacon
Gebr. rosbief
Frikando
Gebr. rollade
P’
Als hapje
TUSSENDOOR
Fijne paté
Grove paté
Salades
Sauzen
Vleessnacks
Kanaaldijk 114
Koedijk
Telefoon 02213-386
Interieurverzorging
Graadt v. Roggenweg 2.
hoek Jaap Weijandweg.
Bergen, tel. 02208-4921
CAMPER 2,
INDUSTRIETERREIN
WARMENHUIZEN
TEL. 02269 - 2172
In teak, noten, eiken, goud
en
(ontspiegeld) glas naar keuze.
Specialist encadreur en restaurateur
Van het rund of varken.
Bijzonder fijn gekruid. Hand-gemaakt.
■ii
zitten dan dicht tgen de stam ’’geklemd"
en schijnen uit te rusten van de vermoeie
nissen opgedaan tijdens de nachtelijke
jachtpartijen. Deze dieren zijn afkomstig uit
noordelijke streken; het zijn dus echte
zwervers, dit in tegenstelling met bosuilen
die wij tot de echte standvogels kunnen
rekenen. Tijdens de broedtijd vinden wij
nooit grote aantallen ransuilen bij elkaar en
moet je ze met het bekende lantaarntje
zoeken.
Hij is dan ook als broedvogel hier beslist
niet algemeen te noemen, zeker de laatste
jaren niet. In tegenstelling tot sommige
soorten andere uilen, nestelt de ransuil in
de open lucht waar hij gaarne gebruik
maakt van oude nesten van kraaien, duiven,
eekhoorns en dergelijke. De broedtijd
vangt aan zo tegen half maart, in zachte
winters ook wel eens eind februari. De
broedduur kunnen we stellen op ca. 28
dagen waarna de 4 5 kogelronde eieren
zijn omgezet in de spreekwoordelijke
uilskuikens.
1
De met Ham 4 kaas gevulde
karbonade. 20 min. zachtjes braden.
en schoonmaak-
®®®y
Maar dan wel de echte, zoals u
die niet overal meer tegenkomt!
Kom eens kijken naar onze uitgebreide kollektie!
Alle kwaliteitsmerken, met speciale aanbiedingen in Hevlag,
Classic en Ruhwinkel/Egalite.
Een uitgelezen kollektie voor iedere tuin!
Wij verkopen niet alleen, maar repareren en slijpen ook;
zo nodig klaar terwijl u wacht.
Met ook speciale aanbiedingen in Webb. en Pühler.
Meststoffen, gewasbescherming, organische meststoffen, bio
logisch dynamische hulpmiddelen. Zaden, bollen en planten,
gereedschappen, kortom teveel om op te noemen. U slaagt
zeker’ Gardenshop
Ruïnelaan 11 - Bergen N.H.
reinigt sneller èn grondiger dan elke andere
methode
al het vuil wordt verwijderd (niet
verspreid zoals bij shamponeren!
géón gebruik van shampoo, dus geen
kleverige resten in het tapijt na reiniging
reiniging met Mister Steam houdt het
tapijt langer sphoon en verlengt de
levensduur
licht in gewicht, gemekkelijk te bedienen
lege huurtarieven
Het voedsel van de ransuil is nagenoeg
bekend. Dat komt in hoge mate doordat hij
de onverteerbare resten in de vorm van
braakballen uit zijn maag verwijdert. Deze
vinden wij regelmatig op de grond tussen
de uitwerpselen. Nu zijn er talloze vogels
die deze braakballen produceren, ik noem
u slechts: stootvogels, kraaiachtigen,
meeuwen enz.
Van stootvogels (dagroofvogels) is bekend
dat bijna alle botjes worden verteerd, zodat
zij voor onderzoek niet zo bijster interes
sant zijn. De maagsappen van uilen
verteren wel alle vleesresten maar de
schedels en andere botjes worden prakties
niet aangetast, zodat dit een prachtige bron
van studie genoemd kan worden. Door dit
SBxl
Uilen, alleen het woord al doet menigeen
huiveren. In "thrillers” die regelmatig op de
beeldbuis verschijnen, wordt maar al te
graag het geluid van de bosuil gebruikt om
het geheel een wat griezeliger aanzien te
geven. Vooral die afleveringen die zich
afspelen op kerkhoven en dergelijke wordt
dit geluid vaak ten tonele gevoerd, de
spanning is dan vaak te "snijden".
Deze nachtjagers (de steenuil zien wij ook
wel eens overdag) hebben altijd in het
middelpunt van de belangstelling gestaan
maar dan wel in negatieve zin.
Je vraagt je wel eens af waarom eigenlijk?
Is het zijn nachtelijke levenswijze, zijn
"geheimzinnige” manier van doen? Omdat
hij een trots en statig uiterlijk heeft?
Of wellicht, omdat hij voornamelijk kleine
onschuldige muisjes doodt om te kunnen
leven? Ik heb er geen verklaring voor. De
oude Grieken dachten destijds geheel
anders.
Bij hen stond de uil in hoog aanzien en was
het symbol van de wijsheid. Het steen
uiltje werd door hen uitverkoren om als
wapenvogel voor de stad Athene te dienen.
Zijn wetenschappelijke naam is niet voor
niets Athene noctual
Dat is heel wat anders dan de scheldnaam
"uilskuiken”, dat maar al te graag gebuikt
wordt als een kind wat traag van begrip
blijkt te zijn. Nu kan ik mij wel voorstel
len dat sommige mensen schrikken, als zij
voor het eerst gekonfronteerd worden met
de akelige roep van de ransuil. Daar komt
nog bij dat een uil zich bijna geruisloos kan
verplaatsen. Je hoort zelfs in een dicht
dennebos geen takje kraken als hij bij
verstoring plotseling opvliegt en zich
verplaatst naar elders. Dit komt omdat het
verenkeed van een dikke donslaag is
voorzien, dit dempt het geluid van de
vleugelslagen. (Vergelijk dit eens met de
vleugelslag van de houtduif, die op
honderd meter afstand is te horen!)
”ls een uil een ’’wijs” of een "dom” dier?”.
Deze vraag wordt nogal eens gesteld. Het
antwoord kan kort zijn: een uil is noch dom
noch wijs!!
Wij hebben altijd weer de neiging om deze
begrippen naar menselijke maatstaven te
meten.
In het algemeen kunnen wij stellen dat
dieren anders zullen reageren dan wij
zullen verwachten, omdat zij handelen naar
gedragspatronen, waar zij nimmer van
zullen afwijken en waar zij (gelukkig) nog
lang niet alles van weten!
Na deze wat korte inleiding lijkt het mij
wenselijk ons te gaan bezig houden met
een uil die in deze omgeving regelmatig
wordt gezien en hier ook broedt. Ik doel nu
op de ransuil (Asio otus). Het dier is kleiner
dan een zwarte kraai al lijkt hij langer door
zijn slanke gestalte. Zeer kenmerkend zijn
de oorpluimen die rechtop staan als hij
verontrust is; vergelijk hiervoor zijn engelse
naam; long-eared owl. Zijn ogen zijn van
het prachtigste oranje-geel wat je be-
denken kuht,. frontaal gépïaêtsf en ziftén
vast in de kassen. Wil het dier dus in een
andere richting kijken dan moet hij de
gehele kop draaien. Dit doet hij altijd weer
op meesterlijke wijze, je moet dat gewoon
eens gezien hebben! Wanneer wij een
ransuil in een denneboom hebben ontdekt
dan blijft het dier je fixeren. Lopen wij nu
om de boom heen dan zien wij de kop mee
bewegen in de richting die wij gaan. U moet
zich voorstellen dat de rest van zijn lichaam
strak op de plaats blijft, alleen zijn kop
draait dus mee.
Hij draait de kop geheel naar achteren (in
zo’n geval lijkt het net of zijn poten aan de
verkeerde kant van zijn lichaam zitten) en
soms nog wél verder. Een draaiing van 270°
is zelfs mogelijk! Wanneer het nu ook voor
hem te gek gaat worden dan draait hij zijn
kop bliksemsnel de tegenover gestelde
richting op en begint het spelletje weer
opnieuw. Nogmaals u moet dat eens gaan
zien, het is een fascinerend gezicht!
Ook tijdens het luisteren wordt de kop alle
kanten uitgedraaid, om toch maar vooral
alles pp te vangen. Dit gehoor is overigens
uitstekend ontwikkeld en zeer gekompli-
seerd van bouw.
De ransuil is in het bijzonder gedurende de
winter een gewone verschijning in onze
dennebossen. Tijdens deze periode vinden
wij vaak meerdere uilen in een boom. Zij
3
Geheel links ziet u 13 rechter en linker
onderkaken van veld- en bosmuizen en
daarnaast enkele bovenschedels. Midden
boven ziet u de "reusachtige" onderkaken
(rechts en links) van de woelrat met daar
weer onder de bovenschedel en schedel-
fragmenten.
Wij kunnen hieruit konkluderen dat zo’n
woelrat "stevig” door de ransuil wordt
aangepakt; vermoedelijk wordt de schedel
met enkele krachtige snavelhouwen ver
brijzeld.
Bekijken wij de foto nog even dan zien wij
onder de schedel van de woelrat nog
enkele kiezen van dit dier die, bij het
bleken, uit de kaken zijn gevallen en de
kleinere kiezen van enkele muizensoorten.
In het midden de (gedeeltelijke) boven
schedel plus snavel van een vogel met
daarnaast drie ondersnavels. Daar weer
onder enkele wervels en borstbenen.
Rechts tenslotte zien wij verschillende dij-
spaak- en kuitbenen en schoudergordels.
Terwijl rechts onder enkele zeer fijne
ribben van muizen zijn te zien. Mocht de
foto, om wat voor reden dan ook, op zijn
kop worden afgedrukt, dan dient u het
geheel andersom te lezen maar daar komt u
dan wel uit
Mocht u zelf eens willen "pluizen”, bedenkt
u dan dat het een monnikenwerk is en dat u
in ieder geval enige anatomische kennis
moet bezitten van de kleine zoogdieren
(micro-mammalia). Tenslotte nog een
opsomming van zoogdieren en vogels die
door middel van dit braakballenonderzoek
zijn gevonden. Let wel: het handelt hier
uitsluitend om ransuilen. Welnu, het blijkt
dat het leeuwendeel wordt gevormd dóór
veld- en bosmuizen, resp. 40 en 36 procent,
verder nog 8 procent woelratten, woel-
muizen en dwergmuizen, resp. 3 en 1’/2
procent. Sporadisch worden er in onze
boswachterij spitsmuizen aangetroffen, zij
halen nauwelijks 1 procent. Spitsmuizen
zijn geen echte muizen maar insekten-
eters. De schedels van deze dieren zijn zeer
gemakkelijk van de knagers te onderschei
den doordat zij een geheel andere tanden-
formule bezitten.
Wij hebben het al even over de vogels
gehad. Ook deze dieren worden nog al
eens door ransuilen geslagen. Sommigen
zijn gedeeltelijk op vogels ’’gespeciali
seerd”. Bij deze uilen vinden wij vaak 20
procent vogels in de braakballen. Het zijn
dan vooral vinken, lijsterachtigen (waar
onder de merel), huismussen, sijsjes en
mezen die het slachtoffer worden. Volgens
mij worden deze vogels in de vroege
avonduren geslagen, wanneer zij hun
slaapplaatsen opzoeken, of wellicht ’s
morgens wanneer het gaat schemeren. U
ziet, er zijn nog tal van zaken die om een
oplossing vragen. Na elke uitgeplozen
"uilebal” komen wij een stapje dichterbij.
Laten wij het daar maar op houden!!!
Met Mister Steam kunt U zelf uw tapijt,
vloerbedekking of meubelstoffering reini
gen.
Mister Steam is een handige reinigingsma-
chine die dankzij een uniek procédé uw
tapijt in een oogwenk weer els nieuw maakt
70 SCHILDERIJEN en AQUARELLEN van:
Jan Sluyters, Kees van Dongen, Kees Maks, Arnout Colnot, Dirk
Filarski, Leo Gestel, Harrie Kuyten, Marie van Regteren Altena,
Jacoba Surie, Matthiëu Wiegman, Piet van Wijngaerdt, Jan Wie-
gers, Johan Dijkstra, Jan Altink, Harmen Meurs, Paul Arntze-
nius e.a.
Wij zenden ugratis’n rijk geïllustreerde catalogus op aanvraag toe
Geopend: vrijdag, zaterdag van 14.00-17.00 uur of na telefoni
sche afspraak.
C. VAN DEN HOOYEN, Eeuwigelaan 35, 1861 CL Bergen N.H.,
Telefoon 02208-5563.
MSB
Ty y
altijd parkeerruimte
foto’s van de schrijver
■Bi®»®
y
- 1 y- c® ®-,
®i&'y/yy '('yy!/'®y y ïyj 'yy-'
Vergane braakbal, met resten van een woelrat
onderzoek weten wij nagenoeg wat voor
soorten muizen en spitsmuizen er hier
voorkomen.
Deze uileproppen worden op een bepaalde
manier door spierbewegingen van de maag
tot een kompakte massa samengeperst.
Dat dit met grote kracht gebeurt moge
blijken uit het feit dat slechts met de
grootste moeite de haren uit de schedél-
holte zijn te verwijderen. Uiteraard moet
een en ander zeer voorzichtig gebeuren
anders worden de tere schedeltjes (van b.v.
muizen) beschadigd. Dit uitpluizen van de
braakballen is toch altijd weer een interes
sant werkje. Tussen die samengeperste
haar- en verenmassa kun je van alles
verwachten. Steeds hoop je weer eens iets
nieuws te vinden en dat maakt dit werk
reuze spannend.
Zo heb ik eens drie avonden werk gehad
aan het uitpluizen van slechts zes braak
ballen van de ransuil. Het resultaat ziet u op
de hier geplaatste foto.
