S
GEZONDHEIDSFEUILLETON
A
Bergens Jazz-ballet in
WARME BAKKER
'DE BERGENAAR
IPER’S
AS
Vishandel Klepper
DE NARCOSEDOKTER HEET ANESTHESIOLOOG
”de Blinkerd”
AUTORIJLES
nieuwe stijl
Van kleine theetuin tot
hotel-restaurant
t Antiek „OLD-INN”
t.Dorpsstraat 49 -Dirkshorn
„DEBETUE”
Hij is ook een trooster aan het ziekbed
Vitamine rijk, eet dus vis
slips, tong, tarbot, schol en kabeljauwfilets
schelvis, zeewolf,-schol, schar, rode poon
gepen, wijting, moten kabeljauw, panha
ring, makreel, forel en moten zalm.
o
X
X
X
Banketbakkerij
E
't ^jne kgmt van de banketbakker!
F
E
E
Aardbeiengebak
E
O
vers van het mes
T
l
i
f
t
Dagelijks geopend
van 11.00 tot 18.00 uur
GAAT HET NOG VERDER?
GOED DE OREN OPEN!
Familiebedrijf
Moeilijke jaren
i|i!l
14
VROEGER WAS T ANDERS
KIJK EENS BLIJ!
die
Alleen met ethernarcose zou de
BRIEv.d. Mat
100 gram 1,97 nu 1,87
500 gram 4,95
J. LEYEN - LoudeHwog 10 - Telefoon 2793 (Waar u gemakkelijk kunt parkeren)
Piet Vermeulen
ÏF
AUTOBEDRIJF
p
Eigen bedrijf
(Foto Trees Vermeulen-Bruinsma).
Maandags de hele
dag geopend!
beschikt het bedrijf over vijf dubbele
slaapkamers met de nodige sanitaire
voorzieningen. Tegelijkertijd werd het
restaurant uitgebreid tot 72 m2, zodat men
er nu 70 gasten kan ontvangen.
de
de
van de kookkunst van vader en zoon, terwijl
de beide gastvrouwen zorgen voor een
attente bediening.
De anesthesiologie (wetenschap
van de narcose) is wat men noemt
een ’jong specialisme'. Ouderen
herinneren zich nog best, dat er
helemaal geen narcosedokter be
stond. Dan was er op de operatie
kamer een zuster, die een witte
kap over je hoofd zette en daarop
JONG BELEGEN
GOUDSE
Wees blij met ’n warme bakker in uw buurt!
Vooral nu het mooie weerzo lang aanhoudt en de zomer in aan-
L tocht is voor die heerlijke broodjes mee naar het strand.
Ook uwadres vooralle soorten bruinbrood en origineel volkoren
brood.
Probeer het maar in de warme bakkerswinkel bij
BAKKERIJ ”DE BERGENAAR”
Voor de Pinksterdagen
een zomerse lekkernij
De vertegenwoordiger
houdt zijn auto in
prima konditie.
Dat moet hij wel. Hij is afhankelijk
van zijn auto. Dag en nacht,
's zomers en 's winters. Hij kan
het zich niet permiteren
te laat te komen op een afspraak.
Tja, zijn auto verzorgt hij goed
Meestal beter dan
zichzelf.
Hij laat niets aan het toeval over.
Hij kontroleert alles.
Ondanks zijn rugklachten.
Ondanks zijn vermoeidheid.
Hij zou wel eens wat aan zijn eigen
konditie moeten doen.
Massage- en flttnessinstltuirt
NEL BIJMAN
Bergen, tel. 02208-7313
Voor afspraak bij voorkeur bellen
's morgen 9-11 uur
Pr. Hendriklaan 34, Tel. 2697-6748, Bergen
De heer Jager zit al 40 jaar in het horekavak
en heeft in verschillende grote hotels en
restaurants gewerkt als kok en ober-kelner.
Van hotel “Normandy” in Nijmegen en ”de
Prinsenhof" in Eernewoude, tot hotel
"Nap" op Terschelling.
In die tijd stond mevrouw Jager haar man
’’tijdelijk" bij in drukke perioden, maar dat
tijdelijke duurt inmiddels alweer zo’n 25
jaar. Het bloed kruipt waar het niet gaan
kan.
De gedachte aan een eigen bedrijf leefde al
lang, maar de slechte ekonomische situatie
in het begin van de jaren zestig weerhield
ze van zo’n grote stap. Toen echter in 1965
een drietal bedrijven te koop werd aange
boden, waagden ze de kans. Dekeusvielop
”de Kleine Theetuin” in Bergen, een klein
bedrijfje met een terrasje en een speeltuin,
maar helaas zonder keuken. Ondanks die
beperkte akkommodatie zagen ze wel iets
in de gunstige ligging aan de duinrand. Het
gezin verhuisde van het sjieke hotel "Nap”
naar de eenvoudige woning naast het
bedrijf.
chirurgie bijvoorbeeld nooit tot
transplantaties en open hartope
raties hebben kunnen komen. Zo
grijpen de raderen van de me
dische ontwikkeling in elkaar.
Duidelijk is wel, dat het toedienen
van ethernarcose kon worden uit
gevoerd door een zeer nauw
keurig werkende, daarvoor ge
schikte verpleegkundige, maar
dat de moderne technieken na
tuurlijk op het terrein van een
daartoe gespecialiseerde arts
liggen. Dit jonge specialisme be
reikte Nederland medio 1946.
Toen kwam mevrouw dr. D.M.E.
Vermeulen-Chranch uit Engeland
om hier de nieuwe mogelijkheden
van geheel andere narcose te
doceren. Daarmee werd het woord
’narcose’ in medische kringen al
’anaesthesie’. In de moderne
spelling is de tweede a weggela
ten, maar het vreemde woord
raakte ingeburgerd. Artsen die
deze studie gingen volgen om zicir
te specialiseren, richtten na een
jaar al een eigen specialistenver
eniging op. Na 31/z jaar studie
deden de eerste Nederlandse
anesthesiologen hun intrede in
ziekenhuizen. Inmiddels is het we
tenschappelijk onderzoek op dit
terrein voortgegaan in de wereld
en zo bestaat nu al de behoefte de
studie nog meer te Verfijnen.
Daajrom zal deze binnenkort met
een jaar wórden verlengd.
Het is normaal, dat een patiënt op
zijn ’eigen dokter’ wacht, zo’n
eerste dag. Maar in feite moet hij
of zij met evenveel verlangen
uitzien naar de anesthesioloog.
Dit is een arts, die zich heeft ge
specialiseerd in het toedienen,
onderhouden en opheffen van
narcose en dat betekent een hele
boel. Dat is heis niet alleen maar
het geven van een verdovingsprik.
Het is: een tijdelijke bewusteloos
heid opwekken (precies afge
stemd op de operatiebehan-
delingen), gedurende de operatie
de pijn bestrijden en het lichaam
slap en ontspannen houden. Zo
kan de chirurg zich op de beste
Hiermee, zo zegt de anesthesio
loog zelf, is niet gezegd dat de
aloude ethernarcose niet goed is
geweest. Zij wordt nog steeds toe
gepast in landen van de derde
wereld, waar men niet alleen de
dure moderne narcosemiddelen,
maar zeker de kostbare bijbeho
rende elektronische kontrole-
apparatuur (nog) niet kan betalen.
Ook bij het toepassen van de
De anesthesioloog is niet de ver
schrikkelijke sneeuwman, die
enge narcose over een patiënt uit
stort. Hij is de specialist die nauw
lettend kan uitmaken, wat hij gaat
doen om in samenwerking met de
Het was de eerste jaren keihard werken,
zondpr vakanties, en elke cent werd in het
bedrijf gestopt om het op te bouwen tot een
restaurant. Het duurde even voor het tot de
bezoekers doordrong dat er meer dan thee
en limonade te krijgen was. Toen de eerste
gasten kwamen eten, moest in allerijl wat
bestek en serviesgoed worden bijgehaald
bij Finkensieper.
Het weer werkte niet erg mee om uit de
schulden te komen. De eerste twee zomers
vielen letterlijk in het water. Alle reden om
het bijltje erbij neer te gooien, maar op die
momenten kwam hun Friese aard naar
boven om ondanks alles door te zetten.
In die tijd werkte het hele gezin in het
bedrijf omdat personeel onbetaalbaar was.
Dankzij gezamelijke inspanning wist de
familie Jager zich langzaam maar zeker op
te werken. "We hebben ontzettend veel
steun gehad aan onze kinderen”, vertelt
mevrouw Jager. "Zonder hen hadden we
het niet gered. Maar ook de gasten van het
eerste uur hebben ons moed gegeven om
door te gaan”.
Na drie jaar kwam er een opgaande lijn in
de zaak. Elke keer werd het bedrijf iets
verbeterd, tot in 1974 de eerste grote
verbouwing plaatsvond. Er werden een
paar kamers ingericht voor seizoengasten
en nu, 15 jaar na de kleine theetuin,
Ze vroeg je ”Hoe heet u?” en ”Op
welke kamer ligt u?” of dergelijke
babbelvraagjes, en je gaf,
antwoord tot je opeens ’weg’ was.
Ook die zuster lette gedurende de
operatie goed op de ademhaling,
de hartslag en de pupillen van de
patiënt (die geven bijvoorbeeld
aan als er toch pijn optreedt).
Maar alles wat zij kon doen was
wat meer ether toedienen om de
narcose dieper te maken of het
toedienen staken teneinde de nar
cose dieper te maken of het toe
dienen staken teneinde de nar
cose te verminderen. Meer was
toen ook niet nodig, de ether deed
alles: bewusteloosheid
opwekken, pijn bestrijden en het
lichaam slap houden.
Maar dat betekende wél, dat men
patiënten die geen diepe narcose
konden verdragen, zoals babies,
heel oude of heel zieke mensen,
niet aan grote operaties kon
onderwerpen. En dat kan nu
allemaal wél.
Pas tijdens de Tweede Wereldoor
log, toen de medische we
tenschap zo’n grote vlucht ging
nemen, werden andere vormen
van narcose gevonden, be
studeerd en toegepast. Bij deze
vormen van narcose kan men de
drie funkties (bewusteloosheid
opwekken, pijn bestrijden en het
lichaam slap maken) apart dose
ren en daardoor zijn de chirur
gische mogelijkheden
opmerkelijk vooruitgegaan.
Jan Oldenburglaan 49-50
Bergen - Tel. 02208-2214
keizersnee is vandaag de dag het
geven van een etherroesje in
westelijkedadden niet onbekend:
dat is beter voor de baby die dan
heel levendig en vrolijk ter wereld
komt en helemaal geen last heeft
van die kleine narcose. Maar zoals
gezegd: de moderne narcose-
toepassing geeft veel meer moge
lijkheden aan de chirurg en kan
veel meer patiënten ’operabel’
maken. Ook werken deze
methoden beter bij plaatselijke
verdovingen. Menige onge-
compliceercte operatie, bijvoor
beeld aan ledematen, kan zo
worden verricht zonder dat de
patiënt narcose behoeft te heb
ben. Zal dat in de toekomst meer
en meer worden toegepast? De
specialist' zegt: 'Dat is zeer wel
mogelijk, dat is voorMurend in
studie. De methoden worden
steeds veelomvattende, en ook
veiliger en daarop wordt natuurlijk
voortgebouwd'.
De anesthesioloog krijgt ook
aldoor meer te maken met nazorg
en speciale zorg. Aangezien hij is
gespecialiseerd in pijnbestrijding
en in beademingsmethoden, kan
hij buiten zijn werkzaamheden in
de operatiekamer ook zijn
diensten verlenen op de afdeling
hart- en vaatziekten, bij ziekten
die hevige pijnen veroorzaken en
aan onrustige patiënten
kalmering nodig hebben.
Uit hoofde van deze gespeciali
seerde kundigen zou een anesthe
sioloog in de toekomst wellicht
naast het ziekenhuiswerk een
eigen praktijk kunnen hebben. Of
misschien een eigen poliklinisch
spreekuur in het ziekenhuis.
Toekomstmogelijkheden: één van
de vreugden van de altijd voort
gaande wetenschap.
”lk zie niet zo tegen de operatie
op, maar ik ben bang voor de
narcose!” Zo hier en daar wordt
zo’n verzuchting nog wel eens ge
slaakt. Meestal zeggen we dan
maar in het wilde weg: Ach kom,
dat valt wel mee, even een prikje
en je slaapt meteen. En als je
wakker wordt, is alles voorbij’.
Maar voor iemand die bang is, be
tekent dat geen troost.
Veel beter zou het zijn te zeggen:
'Wacht maar op de narcosedokter,
praat maar goed met hem!’, want
hij is, als er angst mocht zijn, de
echte trooster en helper. Hij kan
dan rust geven. Waarom zou dat
zijn, dat een patiënt die naar een
ziekenhuis gaat, soms minder
vreest voor de operatie dan voor
de narcose? Wel, er is al een ge
sprek geweest met de chirurg.
Men weet, dat de chirurg een spe
cialist is, die zijn vak goed kent. Hij
legt uit, wat er gaat gebeuren. Dat
schept rust en vertrouwen. Maar
soms blijft dan de 'geheimzinnig
heid' van de narcose in de ge
dachten hangen. Een gevoel van
geheimzinnigheid, dat voortkomt
uit onwetendheid.
Niet weten, dat het hele proces
van de narcose eveneens het werk
is van een specialist. Narcose is
niet 'even een prik krijgen’, maar
betekent een zorgvuldige behan
deling die in samenwerking met
de chirurg in alle deskundigheid
wordt gegeven gedurende de
gehele operatie. Daarvoor zorgen
de narcose-arts (die de nog wat
moeilijke naam anesthesioloog
draagt) en zijn assistent. De
anesthesioloog wekt de bewuste
loosheid op, onderhoudt en
beëindigt die en is in die tijd voort
durend met de patiënt bezig. Hij
weet precies, hoe de patiënt er
lichamelijk en geestelijk aan toe is
en houdt hem of haar tijdens de
operatie onafgebroken in de beste
conditie. Hij weet wat de patiënt
nodig heeft, omdat ook hij van te
voren met hem of haar heeft ge-
Bergen. - Op vrijdag 30 mei is het zover. Dan laten de leerlingen van de
balletschool van Tine Teule zien wat er na een winterseizoen plezierig werken tot
stand is gekomen. Niet alleen dat deze leerlingen een bijna avondvullend
programma in elkaar gezet hebben, ook de gitaris en zanger Gerard Stegeman zal
zijn repertoire die avond voor het voetlicht brengen. Daarenboven kunnen de
belangstellenden tevens een optreden van de clownsgroep ”de Brontolos”
meemaken. Allemaal op vrijdag 30 mei a.s. in ”de Blinkerd” te Schoorl. De
kaartverkoop is inmiddels van start gegaan. Freda Torringa heeft de presentatie.
De balletschool van Tine Teule is alweer
ruim vijf jaar in Bergen een begrip voor
jazz-ballet.
Tine Teule is zelf afkomstig uit de school
van Nel Roos uit Amsterdam en genoot ook
een opleiding bij mevrouw Van der Lende.
Zij gaf vele lessen in diverse plaatsen in de
Randstad voordat zij zich in Bergen
vestigde. Aanvankelijk met klassiek ballet,
maar later legde de studio van Tine zich toe
op alle vormen van jazz-ballet.
De belangstelling voor deze kreatievevorm
van lichaamsoefening is zo groot dat thans
ruim twee-honderd-vijftig leerlingen in
diverse leeftijdsgroepen bij haar staan
ingeschreven.
Het plezier in dansen, de vrije ontplooïng
en de daarbij behorende kreativiteit staan
bij Tine Teule voorop. Vanzelfsprekend
speelt de lichamelijke konditie en de
houding van de leerlingen ook een
belangrijke rol. Maar het plezierig werken
blijft hoofdzaak. Er wordt wekelijks ge
oefend in een zaal van de Berger Scholen
gemeenschap.
Eigenlijk spreekt Tine Teule liever over
”jazz-dans”, omdat zij toch de nadruk blijft
leggen op het dansen, zonder al te veel aan
regels gebonden te zijn. Wat gaan we
allemaal zien volgende week vrijdag:
Het programma begint met een "Serpetine
sproken.
Dikwijls wordt er gezegd: 'Er
kwam die eerste dag in het zieken
huis ook nog een vreemde dokter,
die me van alles vroeg. Ik weet
niet, waarom, hoor. Ik wachtte op
mijn eigen dokter en toen kwam er
een heel andere’.
Een patiënt, zo’n eerste dag in het
ziekenhuis, is nerveus, ook al doet verliezen deze specialist en zijn
hij of zij nog zo dapper. Er moet
een operatie worden verricht. Het
is nog vreemd en onwennig in het
ziekenhuis. Er komen onbekende
zusters en/of broeders binnen, er
gebeurt opeens van alles ter voor
bereiding op de operatie. Vaak on
bekende dingen. Dat verwart. Dan
lijkt alleen de 'eigen dokter’, de
chirurg die men kent, een baken in
zee. Naar vragen van anderen en
naar hartelijk-bedoelde bemoe
digingen wordt in al die spanning
maar half geluisterd. En zo kan het
voorkomen, dat er ook onvol
doende wordt geluisterd naar de
dokter-specialist die over de
narcose komt praten en dat een
patiënt niet begrijpt, hoe ’n
belangrijk aandeel ook deze
vreemde dokter heeft in het totale
operatiegebeuren.
Fire”, waarin aarde, wind en vuur een rol
spelen. Meisjes van 15 en 18 jaar bijten deze
opening despits af.
Direkt daarop komen de kleintjes tussen 9
en 12 jaar, waarna Jeanette Hage en Els
Pijper een dans brengen van Stevie
Wonder.
Na drt eerste gedeelte volgt een optreden
van Gerard Stegeman met ballades en
volksliedjes en zijn stijl van zingen en
spelen is overbekend.
Nadat er weer groepen van meisjes van 12
tot 14 en van 15 tot 18 jaar enkele
programma onderdelen verzorgd hebben,
komt de clownsgroep ”de Brontolos” met
een nummer "Het Gedicht".
Na de pauze wordt nogmaals het jazz-ballet
onderbroken voor een tweede optreden
van gitaristen clownsgroep waarbij ook een
nummer op kunstrolschaatsen centraal zal
staan.
Al met al een zeer gevarieerd en aantrekke
lijk programma voor ouderen en jongeren.
De kaartverkoop is vanaf maandag 26 mei
aan de kassa bij ”de Blinkerd”. Maar men
kan ook al telefonisch reserveren onder
nummer 00209-2068 elke dag tussen 10.00
en 12.00 uur ’s morgens.
Er is een keurig verzorgd programmaboek
je te koop voor de prijs van f 7,50 dat tevens
geldt als toegangsbewijs voor de avond.
OUDE GOUDSE
(overjarig) 500 gram 6,95
Meteen beginnen Tel. 02260-5315
chirurg de patiënt zo goed
mogelijk te helpen en door de
operatie heen te brengen.
Of u nu zenuwachtig, misschien
zelfs een beetje bang bent of niet,
zet in elk geval uw oren goed
open, als de anesthesioloog u vra
gen gaat stellen. Bent u bang, zeg
het hem dan gerust. Tenslotte is
hij de enige, die u met alle ver
stand van zaken werkelijk kan
troosten, en hetpen bw vrees de heel langzaam ether druppelde,
baas te worden. Hij alleen weet
precies, wat er door zijn werk met
u gaat gebeuren en hij zal e dat
duidelijk vertellen. De chirurg ver
telt u tot uw geruststelling hoe de
operatie zal gaan en de
anesthesioloog doet datzelfde
over de narcose. Uw heel per
soonlijke narcose. Hij zal altijd be
reid zijn naar u te luisteren en uw
vragen te beantwoorden, dat
hoort bij zijn werk. Het is belang
rijk voor een patiënt, te weten wat
er gebeurt bij het begin van de
narcose zowel als bij het wakker-
worden na de operatie. De anes
thesioloog kan vertellen, waarom
hij of zij misschien wakker wordt
met een infuusnaald in de arm en
een slangetje in de neus. En
waarom hij of zij dan wellicht (en
dat is zo in veel ziekenhuizen) nog
niet op zijn kamer of zaaltje ligt,
maar op de recovery of verkoe-
verkamer. Het Engelse woord re
covery is nogal ingeburgerd, maar
er wordt nu liever gesproken van
verkoeverkamer. Verkoeveren,
een niet zo bekend woord,
betekent: opknappen, zich her
stellen, bijkomen. Een verkoever
kamer is dus een ruimte waarin
men goed wakker kan worden uit
de narcose. Daar zijn zusters
en/of broeders, die daarbij voort
durend op de patiënt kunnen let
ten, totdat die weer helemaal
helder is. Dan is de narcose
voorbij. Natuurlijk houdt de
anesthesioloog ook hierop het
oog: hier is hij tijdelijk de ’eigen
dokter’.
De familie Jager heeft er altijd naar
gestreefd het bedrijf in eigen hand te
houden en een persoonlijke sfeer te
scheppen. Dochter Jessica werkte de
eerste zeven jaar mee bij de opbouw en
zoon Wietse staat nog steeds als kok met
zijn vader in de keuken. Later kwam er
versterking toen schoondochter Ellen in
het bedrijf kwam.
’’Natuurlijk is het seizoen ook voor ons
belangrijk, maar we hechten meer waarde
aan een vaste klantenkring uit Bergen en
omgeving. Dat we daarin geslaagd zijn,
blijkt wet uit het feit dat veel gasten hier al
meer dan tien jaar komen en langzamer
hand goede vrienden geworden zijn.
Die sfeer wilden we behouden en stond ons
ook voor ogen toen we gingen verbouwen.”
Daar zijn ze dan ook uitstekend in
geslaagd. Het interieur ademt een warme
sfeer uit en noodt tot een rustig genieten
wijze aan de operatie wifden.
Voortdurend controleert
anesthesioloog tijdens
behandeling de bloedsomloop,
ademhaling en hartwerking van
de patiënt en hij kan ook op
merken, als er eventueel toch pijn
zou ontstaan. Onmiddellijk kan hj
dat voorkomen. Geen seconde
Vrijdag 16 mei werd de uitbreiding van hotel-restaurant Jager officieel geopend
toen kleinzoon Erwin Alexander en zoon Wietse het tint doorknipten. Het
majorettekorps ”de Merlets” zorgde voor een vlotte show. De groep verkeerde nog
in feeststemming door het behalen van een eervolle tweede plaats tijdens een
nationaal concours.
De trotse familie Jager voor hun nieuwe hotel-restaurant. V.l.n.r. dochter Jessica,
schoondochter Ellen, zoon Wietse, mevrouw Jager, de heer Jager en kleinzoon
Erwin Alexander.
Dat doorzettingsvermogen en hard werken
beloond wordt, mag blijken uit de schitte
rende akkommodatie aan de Breelaan.De
familie Jager heeft het echter niet kado
gekregen.
assistent een operatiepatiënt uit
het oog: zij bewaken zijn of haar
veiligheid zorgvuldig. Is dat geen
vertrouwenwekkende gedachte?
Heeft hij dus bij elke patiënt het
zelfde te doen? Zeker niet! Hij
moet heel precies weten, hoe het
geestelijk en lichamelijk met de
patiënt is gesteld. Om eens eerr
voorbeeld te geven: een astma-
patiënt of iemand die op van de
zenuwen is, heeft een heel andere
toediening van narcose nodig dan
iemand die geen ademhalings-
stoornis kent en die redelijk
moedig en rustig is. Een baby, een
kind, een hoogbejaarde, een grote
sterke vent met zware spierbun
dels, een lichte of een zware ope
ratieve ingreep, allemaal ver
schillen die een rol spelen in de
narcosetoediening. Plus de
enorme verscheidenheid in de
algehele conditie van de
patiënten. Op dat alles wordt strikt
gelet zowel bij het toedienen en
onderhouden als bij het opheffen
van de narcose.
Een patiënt, die vóór de operatie
de 'narcosedokter' ziet binnen
komen, moet dus eigenlijk heel
bfij zijn. Want hoe meer deze hoort
over alles wat de patiënt betreft,
hoe Never het hem is. Dat heeft hij
nodig.
500 m2toonruimte
EIGEN PARKEERTERREIN
Kantoor, werkplaats en showroom
DORPSSTRAAT/RUÏNELAAN
Telefoon 02208-2529
TEE
v/h TER BURG
HEEREWEG 38, SCHOORL
TELEFOON 1322
