euroblik b.v.
Bloembollen
j 4 kapsalons
weekblad
J MODESHOW 1
TALLY LC
Gardenshop
rené kuijs
KUNSTSTOF KOZIJNEN - RAMEN - DEUREN
Moeilijk
Vele andere soorten
rëï/buro
Ruïnelaan 10, Bergen
Roomboter
Speculaas
Ontdek hoe lekker!I
ROOMBOTER
BANKETBAKKERIJ
Naast de komplete expositie van de wild
ieren schoonheid van deSede toont
Intrawoonkunst de vernieuwde Interlübke-
studio met de allernieuwste bedden- en
kastenprogramma’s.
Vanaf vrijdag 10 oktober 1980 brengt
Intrawoonkunst extra dimensie in die keus.
Door een uitbreiding van onze 2e etage,
waardoor een komfortabele doorloop van
alle toonruimtes is gewaarborgd.
Wonen is de spiegel van uw kreativiteit.
Daarom is uw woonkeus uw woonkunst.
KOZIJNEN - ROLLUIKEN - SCHUIFPUIEN
Op woensdag 15 oktober a.s. in de
„Rustende Jager” in Bergen
AAN VANG 8 UUR TOEGANG GRATIS
MIELE
bij
(fonts
Ruïnelaan 11, Bergen
Bedenken we dat Doris Groeneveld zijn
fascinerende zeefdrukken in dit geheel
heeft ingepast, dan is het duidelijk:
Wonen is meer dan meubelen!
I binnenhuisarchitektuur i
sneldru|ckerij
kantoorboek
handel
géén onderhoud - nóóit meer
warmte isolatie e komo certificaat
geluidsisolatie
tochtvrij
kleurecht
zijn uw kozijnen
aan vervanging
toe en wilt
u alleen het
beste?
MASYTH-Zaandam fpfc'ffVE
56e jaargang nr. 41
donderdag 9 oktober 1980
PADDESTOELEN, TE KUST EN TE KEUR
Paarse Ridderzwam
ter bestaan!)
Frans Nieuwenhuizen
Giftige soorten
Breelaan 27, Bergen
VOOR AL UW REIZEN!
rood hoeft te zijn.
de duinstreek
en u heeft nooit
meer zorgen om de
buitenboel.
te determineren omdat ze niet va
veranderen, hoogstens kan de kif
"verschieten”. Nu zijn er toch wel
soorten op naam te brengen als
tamilie-kenmerken leren kennen.
Uitgave Verenigde Noordhollandse
Dagbladen B.V. Alkmaar
Verschijnt huis-aan-huis
te Bergen - Bergen aan Zee
Schoorldam - Schoorl - Groet
Camperduin
Tuitjenhorn - Warmenhuizen - Koedijk
Krabbendam - Bergermeer te Alkmaar
Oplaag; 11.000 exemplaren
Masyth kunststof kozijnen met draai-kiep ramen en
draai-kiep deur.
REDACTIE "DE DUINSTREEK"
Laanweg 35 - Schoorl - Tel. 02209-2271
Advertentieprijs: 36 ct. per mm.
Contracten speciale tarieven.
Core: Postbus 9, 1870 AA Schoorl
Bank: Rabobank Schoorl, rek.nr. 35.85.14.304
Giro 4089266
tel. 02208-4538
plein 31 - bergen n.h.
J. Oldenburglaan 6
Bergen
Tel. 02208-4930
Vraagt gratis vrijblijvende inlichtingen tel. (075) 17 41 93
Buiten kantooruren: 072-33.45.62
of schrijf (zonder postzegel) naar:
MASYTH kunststofprodukten - antw. nr. 70 -1500 VC Zaandam
Ruïnelaan 11, Bergen
intrawoonkunst
ritsevoort 23/27-tel. 072-1113 66-alkmaar
Een tweede dodelijk giftige soort is de
vroege of kleverige knolamaniet (Amanita
virosa). Ik heb deze soort voor u gefoto
grafeerd omdat hij onmogelijk te be
schrijven is. Het exemplaar op de foto is
nog vrij gaaf, maar juist bij deze soort zien
de meeste er veel "armoediger” uit. Het is
een vrij zeldzame paddestoel die bij ons
alleen onder berken voorkomt. Een
duidelijk kenmerk is de wat rafelige steel
en de wat scheef staande hoed. Wanneer u
hem (voorzichtig) uitgraaft, vindt u onder
aan de steel een reusachtige knol omge
ven door een vlies of beurs. In jonge toe
stand lijkt hij inderdaad wel wat op de
champignon, maar als je hem uitgraaft
weet je wel beter!
Paddestoelen... Of ze nu giftig zijn of niet,
zij hebben allemaal een taak in dat grote
afbraakproces. En wanneer je dan een
wandeling maakt in zo’n stil herfstbos, met
die typische geur die daar hangt en die
prachtige kleuren die daar voor iedereen
gratis te bezichtigen zijn, dan wordt ik
altijd weer stil van bewondering. Zeker als
je zo ongeveer weet wat die eigenlijke
schimmel daar in die bosbodem "klaar-
stoomt”. Inderdaad. stil van be
wonderingvandaar dat ik er nu een
punt achter zet.
geldt, geldt voor alle op de gr
komende paddestoelen, ze zijn
bel en veranderlijk en bij warm
aan bederf onderhevig. De
Tja. en dan komen' er nog enkele
amanieten voordie in het geheel nietgiftig
zijn. Zo kennen wij de parelamaniet
(Amanita rubescens) die overal langs en
op de zandpaden is te vinden. Hij kan
echter weer enige overeenkomst vertonen
met de giftige panteramaniet zodat u altijd
moet oppassen. Ook de gele knolamaniet
(Amanita citrina) is momenteel zéér
algemeen. Bepaalde wat witachtige varië
teiten lijken weer wat op de dodelijke kle
verige amaniet en zo zouden vele voor
beelden te geven zijn. U ziet, soorten op
naam brengen is een verduveld lastige
klus, maar daarom blijft het ook zo interes
sant.
Kleverige of vroege knolamaniet
(dodelijk giftig)
Een zo’n "gemakkelijk" te herken
mille is die der knolamanieten. Wat
kent u die niet? Wis en waaracht
iedereen kent toch de vliegen
Welnu, dat is een schoolvoorbeeld
amaniet. En nu wij toch bij deze zw<
zijn aangeland wil ik met uw goed
deze amanieten eens wat meer
Een derde zéér gevaarlijke soort is de
panteramaniet (Amanita pantherina). Hij
komt bij ons niet zo veel voor maar als je
het geluk hebt er een te vinden is uw dag
geslaagd, wat een juweel.... Op en langs
zandpaden maakt u de meeste kans, het
blijft echter een zeldzaamheid. Qua vorm
lijkt hij wel wat op de vliegenzwam. alleen
is de hoed niet rood maar warm bruin van
tint en natuurlijk weer bedekt met talrijke
witte stipjes en vlekjes. Op een zwart/wit
foto is het verschil tussen de vliegenzwam
en panteramaniet soms moeilijk te zien, er
is echter een duidelijk verschil. Onderaan
de steel, nét even boven de raapvormige
knol vinden wij bij de panteramaniet
enkele dikke opstaande randen. Deze
randen zijn karakteristiek voor deze soort!
Een vierde soort, de overbekende vlie
genzwam (Amanita muscaria). komt bij
ons in het terrein veelvuldig voor. Het is de
minst giftige amaniet. Waarschijnlijk be
vinden de giftige stoffen zich alleen in het
dunne rode opperhuidje. Vlie-
genzwammen treft men veel aan onder
berken en/of dennen. De soort wordt veel
gefotografeerd. Ik zou voor de aardigheid
wel eens willen weten hoeveel dia's van
deze paddestoel worden geschoten. Het is
dan ook een schoonheid van het zuiverste
En dan blijkt de bestudering van de padde
stoel lang geen eenvoudige zaak te zijn.
Geen enkel exemplaar (ook van dezelfde
soort) lijkt op elkaar en dat maakt de zaak
er niet gemakkelijker op. Ik bedoel
eigenlijk te zeggen dat. groene planten,
b.v. madeliefjes en herderstasjes. allemaal
op elkaar lijken: wanneer je zo’n plant
eenmaal kent vergeet je hem nooit meer.
Maar vergelijk dit nu eens met de bekende
vliegenzwam? Als je kabouter Spillebeen
moet geloven is hij rood met witte stippen
en dat klopt over het algemeen ook wel. Er
komen echter óók vliegenzwammen voor
waar geen enkele witte stip op is te vinden,
Raadhuisweg 13, Heiloo Stationstraat 21, Bergen
Deze tijd van het jaar staat de bosbodem weer vol met die wonderlijke, maar
zo fraaie paddestoelen. Het is ook bij uitstek dé tijd eens een fikse wandeling te
maken om die prachtige herfstvruchten te bewonderen. Toch zijn er nog al wat
mensen die deze paddestoelen met argusogen aanschouwen. Je kunt het in
ons land ongeveer vergelijken met slangen; die paar reptielensoorten worden
ook niet bepaald met een welwillend oog gadegeslagen. Deze serpenten zijn
giftig - hetgeen overigens niet juist is, alleen de adder geniet deze twijfel
achtige eer - en behoren te worden uitgeroeid of op zijn minst met rust te
worden gelaten. Hetzelfde geldt dus zo ongeveer voor de paddestoel, raak ze
vooral niet aan want ze zijn giftig. Laatst sprak ik een jongeman van amper 15
jaar, die wist te vertellen dat alléén het inademen al van de dampen van enkele
soorten, ernstige ziekten zouden kunnen veroorzaken! Allemaal onzin natuur
lijk, maar let wel: het zijn gevallen uit de praktijk. Regelmatig spreken wij
wandelaars die gewoon een panische angst voor zwammen bezitten en er niets
van moeten hebben. Gelukkig weet het merendeel wel beter en wordt er - ook
op de scholen - veel aandacht aan deze zaak geschonken, aandacht in positie
ve zin wel te verstaan.
tikeltje zo weinig aan de orde kunt stellen.
Zo is er niets vermeld over die prachtige
melkzwammen. waarvan de baardige
melkzwam zelfs uitzonderlijk fraai is te
noemen. Ook de fel gekleurde russula’s
moet u zelf maar gaan bekijken, evenals
die kloeke ridderzwammen, de van buisjes
voorziene boleten of die wonderlijke aard
sterren en kluifjeszwammen. En wat te
denken van de elfenbankjes, die wij op
dood hout kunnen aantreffen? Ach, zo
zouden vele soorten te noemen zijn zoals
die fel geel gekleurde zwavelkopjes. die
met bundels overal op stronken te kijk
staan, maar je moet je nu eenmaal
beperken. Bovendien zijn er te
genwoordig heel wat goede boeken in de
handel. Bedenkt u echter wel, dat als u een
boek koopt dat daarin de paddestoelen in
verschillende stadia van ontwikkeling
staan afgebeeld en LEES ALTIJD DE
TEKST GRONDIG DOOR, dat laatste is
zeer belangrijk!
Ik zei het al: je ziet steeds meer mensen
fotograferen, maar waarom toch altijd die
langzame films? Er zijn tegenwoordig 200
en zelfs 400 ASA diafilms in de handel en
daarmee kun je een heel eind komen en je
hebt er geen flits bij nodig. Met een 50 ASA
film blijft het ’’martelen” op die donkere
bosbodem!!
Wat is het toch jammer dat je in zo’n ar-
Dan kiest u
kunststof kozijnen
van
én. omdat sommige soorten zéér
zijn.
Het zijn allemaal stevige, vlezige
stoelen met aan de voet van de ster
de grond verborgen, een flinke
vandaar de naam "knolamaniet”.
Op een enkele uitzondering na
(parelamaniet) is de steel altijd wit en dit is
ook van toepassing op de plaatjes of
lamellen die wij onder de hoed kunnen
vinden. Bij de meeste soorten vinden wij
om het bovenste gedeelte van de steel een
manchet, al ontbreekt deze vrijwel bij de
slanke amaniet. Een dodelijk giftige soort
(en dit geldt natuurlijk alleen bij inwendig
gebruik) is de groene knolamaniet
(Amanita phalloides).
Ik schrijf die wetenschappelijke er even
bij. niet om interessant te zijn of zo. maar
gewoon omdat u ze dan gemakkelijk in
een paddestoelenboek kunt terugvinden.
Bovendien hebben zwammen vele Ne
derlandse namen en treedt er dan al gauw
verwarring op en u weet, alléén de we
tenschappelijke naam is de juiste! De
groene knolamaniet is in de omgeving
van de zogenaamde ’’bokkeweidjes” bij
massa's te vinden. Een collega van mij
telde er enkele weken geleden maar liefst
255 bij elkaar! De kleur van de hoed is
groenachtig-geel met een zachte glans
maar ook hier zijn weer vele variaties
mogelijk. Deze én de volgende soort is
vermoedelijk de oorzaak dat er nog al eens
doden vallen bij het eten van padde
stoelen. Zij worden nog al eens verwisseld
met de champignon hoewel ik dat gewoon
met kan begrijpen. Champignons hebben
Vliegenzwam (giftig)
aL’
als wij bedenken dat paddestoelen over
het algemeen voor zo’n 98 procent uit wa-
6aard/ge Melkzwam
vrijdagavond koopavond
