IACHTIQ MENSCHEN
1
Anna Paulowna.
Vlieringen.
Texel.
Marineberichten.
Marktberichten.
TWEEDE BI AD
HELDERSCHE COURANT VAN DINSDAG 24 DECEMBER 1934.
i
opgesloten in een
stalen gevangenis
Haven van Nieuwediep.
Nieuwe Uitgaven.
Nadat het oudste Md, de heer L. Hoge-
woning. een draagmedailie op de jas was ge
speld, verzocht spr. aandacht voor het pro
gramma, dat sommigen misschien niet geheel
zou bevredigen, maar waarvoor de vereeniging
in ieder geval haar best had gedaan om den
avond zoo genoeglijk mogelijk te maken.
Het zeer gevarieerde programma gaan we
maar vluchtig langs. De humorist imiteerde
niet onaardig verschillende muziekinstrumen
ten. 'Een demonstratie tusschen een bantam-
en zwaargewicht bokser en een wedstrijd van
drei ronden van drie minuten tusschen twee
lichtgewicht boksers, allen van de Heldersche
boksschool „De Jutter", volgde. De heer Peute
ontpopte zich als humorist en later, bij het
optreden van den koorddanser, als clown. We
verdenken hem er sterk van ook den woesten
„vuurvreter te zijn geweest, dien we van
wege de duisternis op het tooneel niet goed
konden zien, wat trouwens ook wel de bedoe
ling zal zijn geweest. De leider van het boks-
groepje bleek ook goed op de mandoline thuis
te zijn, een andèr vertoonde een dans en
tuschen alles door hadden eenige verlotingen
plaats.
„Altijd Verder" zal z'n doel dunkt ons be
reikt hebben. De kas kon wel een duw in de
goede richting hebben en heeft die zeker
gekregen, want de zaal was geheel gevuld
en de loten gingen vrij vlot weg.
BEEN GEBROKEN.
Tijdens den wedstrijd tusschen R.C.B. I en
Meervogels van Akersloot kreeg een van de
spelers van het bezoekende elftal een bal in
het gezicht, viel daardoor en brak bij dien
val zijn kuitbeen.
PREDIKBEURT.
Evangelisatie (Ned. Herv. Gem.).
Ie kerstdag.
's Morgens 10 uur, de heer P. Boon.
2e K e r s t d a g.
's Morgens 10 uur, de heer P. Boon
's Middags 5.30 uur, Kerstfeest.
UITVOERING N.A.S.-BOND.
Met den wensch, dat de avond opbouwend
mocht zijn voor de arbeidersbeweging in het
algemeen en voor den Arbeiders Sportbond in
't bijzonder, opende de heer D. Krouwel Zater
dag de uitvoering, die de afdeeling Anna
Paulowna van dezen bond in de zaal van
den heer Kossen gaf.
De Jonge Pieter Jellen, jongens en meisjes,
de adspiranten, de dames en heeren lieten
vrije— rhytmische-, stokoefeningen en een
dansje zien, werkten op paard en brug en
gaven veelal aan het slot van elk optreden
een aardigen groepsstand. Hun werken en
vooral de oefeningen naar vrije keuze, wer
den met hartelijk applaus beloond. De mooie
eostuumpjes, die de meisjes bij de rhythmisehe
oefeningen droegen, vonden algemeene bewon
dering toen men over deze groep ook nog
gekleurd licht liet spelen.
Het tooneelclubje van den N.AS.-Bond
Voerde het blijspel in één bedrijf „Oom Leer-
man is dood" op, een aardig stukje, waarin
geschetst wordt hoe „diep getroffen" de
„liefhebbende" erfgenamen van een suiker
oompje zijn, als zij zijn dood in de krant
meenen te lezen en hoe „blij" ze dan zijn als
oom in levende lijve voor ze verschijnt en
komt meedeelen, dat hij trouwen gaat.
De mondorgelclub speelde aan het begin, in
het midden en aan 't eind een drietal num
mers. waaronder de Sportbondmarsch en
eenige schlagers.
Een uitgebreid progx-amma dus, zoodat de
heer Krouwel eerst om 12 uur het sluitings
woord kon spreken, waarin hij opwekte den
bond te komen versterken.
PR EDIKBEURTEN.
Eed. Herv. Gemeente.
Ie Kerstdag.
's Morgens 10 uur, Ds. M. A. G. Vorst
man.
's Avonds 7 uur, Kerstfeest.
2e Kerstdag geen dienst
pere!. Kerk.
Ie Kerstdag.
's Morgens 10 en 's middags 2.30 uur,
Ds. S. U. Zuidema.
2e Kerv dag.
's Morgens 10 uur, Ds. U. Zuidema.
's Middags 2.30 uur, Kerstfeest
Hippoiytushoef.
De heer D. Minnes werd door de stemge
rechtigde leden der Hervormde gemeente te
Hippoiytushoef e.a. herbenoemd als notabel
en in de plaats van den heer S. Russelman,
die al3 notabel had bedankt, werd de heer E.
Bays te Westerland gekozen.
Het Kiescollege heeft tot diaken den heer
W. de Vries gekozen in de plaats van den
heer C. Bakker, die niet meer herbenoemd
Wenscht.e te worden. Allen namen het aan.
EEN KERSTUITVOERING VAN
„HARMONIE".
Op den 2en Kerstdagavond Dinsdag 26Dec.
1034 geeft onze Muziekvereeniging.Harmonie"
een uitvoering in de concertzaal „Concordia"
van den S. Halfweeg te Hippoiytushoef. Be.
halve enkele muzieknummers zal nog een
kluchtspel in 3 bedrijven worden opgevoerd
getiteid „Amor en de Bananen".
DE ALG. VISSCHERSVERGADERING
VAN D.E.T.E.V.
Opening.
Te ongeveer 3 uur opende de voorzitter,
Tijsen, op de bekende wijze en deelde mede,
dat hij thans de 17e jaarvergadering presi-
deeide. Na alle aanwezigen (89 leden), wel
kom te hebben geheeten, leest de secreta
ris de vorige notulen voor, welke onveranderd
worden goedgekeurd.
Ingekomen stukken.
waern er bijna niet. De voorzitter doet ver
slag van zijn bezoek aan Karlingen in ver
band met de vereeniging van kamer-viS3chers.
Het resultaat is geweest, dat in Makkum een
onder-afdeeling van D.E.T.V. zal worden ge
vestigd. Reeds een twintigtal leden trad toe.
Allen zijn visscherS uit de verschillende
IJsselmeerplaatsen, welke gedurende haring
campagne aan den noordkant van den afsluit
dijk plegen te visschen.
De secretaris leest vervolgens het concept-
wonrtd?nttVO°K dat eVe"tneel «e8l0ten
worden tusschen afnemers (rookeryen, puf-
fabneken en dergelijke en de vissevhers-
vereemging.
Bestuursverkiezing.
De heeren G. Dirks, G. Smit, L. Wigbout
worden herkozen, terwijl voor den heer Jb.
Bakker gekozen wordt de heer P. Bakker.
Financieel verslag.
De heer Nan Tijsen brengt verslag uit na
mens de controle-commissie, waarop de voor
zitter de npenningmeester dank zegt voor
zijn accuraat en vooral zuinig beheer. Hier
onder laten wij een verkort overzicht volgen.
Ontvangsten aan contributie 287.—, uit
gaven 260.55, saldo kas 26.45.
Saldo op Boerenleenbank (exclusief rente
over 1934) 1.063.14, vermogen 1.089.59.
Hiervan is echter nog 100.schuldie aan
het Centraal Comité.
Bespreking met den heer Brouwer
der Visscher(j-Centrale.
Op 21 November j.1. zijn daar vier leden
heen geweest. De voorzitter bespreekt het
schrijven van den heer Steffenson uit Den
Helder, waarin deze verzoekt eenige leden
voor de centrale commissie af te vaardigen.
Doch de voorzitter voelt niets voor een ge
combineerde commissie en geeft de voorkeur
aan een aparte voor Wieringen. Over een
en ander heeft de heer Brouwer wel toezeg
ging gedaan, doch nog iets positiefs is er
ontvangen.
Er wordt dan een vragenlijst (formulier)
voorgelezen van de Visch.-Centrale.
De inhoud wordt besproken, waarbij blijkt,
dat het niet van duidelijkheid overvloeit. Een
ieder moet zoo'n formulier invullen, welke
vanaf Maandag a.s. verkrijgbaar zijn bij Kan
toor Nan Kaan en bij den afslag.
Bezoek aan Centrale Commissie
Zuiderzeesteunwet.
Wat betreuft de wier-verdwijning werd
medegedeeld, dat zeer tovallig juist een „com
missie" aan het vergaderen was over deze
quaestie.
Toen de Voorzitter aan den hem te woord
staande ambtenaar vroeg, wie daar alzoo zit
ting in hadden, werd hem medegedeeld „de
heeren Vlaming uit Texel, De Boer uit Den
Helder enz.". De Voorzitter had opgemerkt,
dat zoo'n commissie toch behoorde te bestaan
uit werkelijke wier-deskundigtn, welke dus
op Wieringen moesten wonen, doch niet uit
menschen die geen oordeel kunnen vellen
over zaken waar zy nooit in betrokken wa
ren. Zooals immer wierpen zy dus de bespre
kingen op geen resultaat uit, evenmin de an
dere onderwerpen (waardeveiroindering etc.)
7. Dit punt vervalt daar reeds genoeg,
hierover werd gesproken.
8. Rondvraag.
J. ten Bokkel vraagt naar den termyn die
vastgesteld is voor de waardevermindering,
welke vraag naar genoegen wordt beand-
woord. De heer Jan de Wit zou gaarne een
afslag by de Nieuwland buurt hebben. Meer
dere stemmen fluisteren in die richting. Zal
in ernstige overweging worden genomen. Ver
der wil dezelfde heer eenige leden van
D.E.T.V. naar Denemarken zenden voor Wier-
onderzoek. De toestand is daar niet het
zelfde als hier zegt voorzitter, waardoor dus
een: vergelyking geen zin heeft.
Na nog eenig heen en weer gepraat, waar-
by 'voorzitter tot tevredenheid antwoordt
sluit deze de druk bezochte visschersverga-
dering.
PREDIKBEURTEN.
Ned. Herv. Gem. (Den Oever).
Ie Kerstdag.
's Morgens 10 uur, Ds. van Beek.
Ned. Hery. Gem. (Westerland).
Ie Kerstdag.
's Middags 2 uur, Ds. Van Beek.
Ned. Herv. Gem. (Hyppolitushoef).
Ie Kerstdag.
's Avonds 6.30 uur, Kerstfeestviering
2e Kerstdag.
's Morgens 10.30 uur, Ds. van Beek.
Ned. Herv. Gem. (Oosterland).
2e Kerstoag.
's Avonds 7 uur, Kerstfeestviering.
Evangelisatie (Ned. Herv. Gem., H.Hoef).
Ie Kerstdag.
'sMorgens 10 uur, de heer O. Deen.
2e Kerstdag.
's Middags 4.30 uur, Kerstfeest
Evangelisatie (Ned. Herv. Gem. Den Oever)
2e Kerstdag.
'sMorgens 10 uur, de heer O. Deen.
Doopsgezinde Gemeente Hippoiytushoef.
Ie Kerstdag.
's Morgens 10 u., Ds. H. W. Meihuizen
Extra collecte.
Doopsgez. Gem. Oosterland (Herv. Kerk)
2e Kerstdag.
's Avonds 7 uur, Kerstfeest Zondagsschool
Ger. Kerk (Beltstraat). Hippoiytushoef.
Ie Kerstdag.
'sMorgens 10 u. en 'smid. 2.30 uur,
Leesdienst.
2e Kerstdag.
's Morgens 10 uur, Ds. Meijnen.
Geref. Kerk. (Den Oever).
Ie Kerstdag.
'sMorgens 10 uur, leesdienst.
's Middags 3 uur, Ds. Tollenaar
2e Kerstdag.
Geen dienst.
INGEBRUIKNAME NIEUWE ORGEL
R.K. KERK.
In de R.-K. kerk heeft Zondagmiddag de
plechtige wijding plaats gehad van het nieuwe
orgel. De kerk was vol met belangstellenden,
de koorzangers waren aan het Priesterkoor
opgesteld wat zeker voor de parochianen wel
een vreemd gezicht was.
Bij het binnen komen van den priester werd
door allen het feestlied van pater C. J. Tim
merman M. S. C. gezongen.
Na het zingen sprak de zeereerwaarde heer
pastoor A. de Wild eenige woorden naar aan
leiding van jubelkoren en orgelmuziek uit het
feestlied. Zijn eerw. bracht dank aan de milde
gevers voor het geschenk en wenschte allen
hartelijk geluk met het mooie orgel.
Hierbij moet ook een woord van dank wor
den gebracht aan den heer E. Koning, organist
en muziekleeraar te Hoorn, die zoo bereid
willig was om hierheen te komen am het orgel
te bespelen, alsmede aan den H. Vader den
Paus en den bisschop van Haarlem, die met
deze parochie zou medeleven.
Toen wy den bisschop bekend maakten dat
het orgel op dezen dag zou worden ingewyd,
mochten wij zijn volle medewerking ontvan
gen. Spr. richt eveneens een woord van dank
tot de koorzangers voor hun medewerking,
in het bizonder tot de twee oudsten, de hee
ren (Jac. Boersen en J. Huibers die respec
tievelijk ongeveer 60 en 50 jaar hun zang aan
God gewijd. Toen spr. dit aan den Bisschop
bekend maakte heeft deze zich in verbinding
gesteld met Z.H. nen Paus, en spr. kan thans
mededeelen dat het den Paus heeft behaagd
beide heeren te begiftigen met het gouden
kruis „Pro Ecclesia et Pontifice"
Onder ademlooze stilte speldde de eerw .Pas
toor deze onderscheidingen op de borst van
de beide heeren. Hierna werd het orgel op de
gebruikelijke wijze ingewijd en bespeeld. Hierbij
wisselde gemeenschappelijke zang het orgelspel
af. Verschillende peestelijken uit den omtrek
woonden de plechtigheid bij.
AFSCHEID VAN DEN HEER ELION.
Zaterdag was het de laatste dag, dat de
heer Elion als onderwijzer in de school te
Oudeschild was, Met 1 Januari toch wordt
deze school in een tweemansschool omgezet.
Te ongeveer half elf waren alle kinderen in
één lokaal vereenigd en sprak het hoofd, de
heer Dokkum, den scheidenden onderwijzer
toe. Er is, zoo zeide hij, een tijd van komen,
maar ook een tijd van gaan. Meester Elion
gaat nu van ons heen, maar ik weet zeker,
dat hij nog heel dikwijls aan onze school en
aan de kinderen zal terugdenken. Wij allen
hebben gemeend u een kleine herinnering te
moeten geven en ik weet haast zeker, dat dit
wel naar uw zin zal zijn. Namens personeel
en leerlingen boden daarop Neeltje Kaezer en
Corrie Bóekel een keurig armbandhorloge aan.
De heer Elion zeide zeide zeer verrast te zijn
door dit mooie geschenk. Zoo iets had hij
stellig niet verwacht. Telkens als hij er op
kijkt zal hij aan de school te Oudeschild den
ken. Nu zongen de kinderen nog een paar
mooie tweestemmige liedjes en daarna werden
ze allemaal door meester Elion getracteerd.
PREDIKBEURTEN.
EERSTE KERSTDAG.
Néd. Herv. Gemeente.
Dén Burg. v.m. 10 uur Ds. Visser. Extra
coll. v. d. Kerkvoogdij.
Oosterend. v.m. 10 uur, Ds. Kok.
W a a 1. 's avonds 7.30 uur, Ds. Visser.
Den Hoorn. v.m. 10 uur, Ds. v. 't Hooft.
De Cocksdorp. v.m. 10 uur, Ds. Salm.
Z o i d-E i e r I. n.m. 4 uur, Kerstfeestviering.
Oudeschild. v.m. 10 xiur, Ds. Scholte.
Koog. n.m, 5 uur, Kerstfeestviering met de
Zondagschool.
Doopsgezinde Gemeente.
Burg. v.m. 10 uur, Ds. Vis.
Oosterend. 's avonds 7 uur, Kei-stfeest der
Zondagschool.
Gereformeerde Kerk
Oosterend. v.m. 10 uur, Ds. v. d. Leer.
Gedeformeerde Kerk (H.V.)
Obsterend. v.m. 10 uur, Preeklezen.
n.m. 2.45 uur, Ds. J. C. v. d. Does.
TWEEDE KERSTDAG.
Néd. Herv. Gem.
Den Burg, n.m. 5 uur Kerstfeest met de
Zondagsschool.
Obsterend, v.m. 10 u. Ds. Kok.
n.m. 4 u. Kerstfeestviering.
Wjaal, 'sav. 6 u. Kerstfeestviering.
Dén Hoorn, 'sav. 7 u. Kerstfeest met de
Zondagsschool.
Pè Cocksdorp, 'sav. 7 u. Kerstwijdings-
avond, Koorzang.
Oudeschild, n.m. 5 u, Kerstfeestviering.
Kbog, v.m. 10 u. Ds. Van't Hooft, extra. coll.
Doopsgezinde Gemeente.
Den Burg, n.m. 5 u. Kerstfeest met de
Zondagsschool.
Oosterend, v.m. 10 u. Ds. Vis.
Den Hoorn, v.m. 10 u. Ds. Smidts.
Gereformeerde Kerk
Obsterend, v.m. 10 u. Ds. v. d. Leer.
Gereformeerde Kerk (H.V.)
Obsterend, n.m. 3.30 u. Kerstfeest.
1!
K13
m
(Korte inhoud van de voorafgaande
feuilletons: Tijdens den duikproef van
de Engelsche onderzeeboot K 13 slaag
de deze er niet in weer aan de opper
vlakte te komen. De onderzeeboot
lag op de bodem der zee. De tachtig
opvarenden in die helsche gevangenis
hadden de dood voor oogen. Een
groote apathie had zich van de onge-
lukkigen meester gemaakt. De lucht
in die hermetisch gesloten boot werd
hoe langer hoe slechter
(Vervolg).
Het werd daar, zoo u begrijpen zult, ih
de ongelukkige onderzeeboot, die meters diep
onder de oppervlakte van den zeespiegel lag,
een onhoudbare toestand, aldus vervolgde de
eerste-officier van de Heldersche onderzee-
dienstkazerne zijn verhaal.
Ik kan het mij indenken, als je gewoon
op straat loopt, of op den Helderschen Zeedijk
dan adem je met volle teugen, frissche lucht
inje denkt niet aan den schat van zuur
stof, die ieder oogenblik tot diep in je longen
dringt. Vanaf de eerste seeunde, dat je op de
wereld verscheen, was je gewoon te ademen,
en daar... in die stalen gevangenis herme
tisch gesloten door het water omgeven
Was zuurstof voor deze bemanning kost
baarder, dan alle schatten ter wereld vulde
de heer Wichers aan. Immers, zoo u weet,
wordt verbruikte zuurstof vervangen door
kooldioxyde. Eén procent kooldioxyde is reeds
duidelijk merkbaar, veroorzaakt hijgen en
benauwdheid: bij drie procent wordt dit zelfs
pijnlijk en bij vijf procent zelfs doodelijk!
HOOFDSTUK IV.
Onder op den zeebodem, op de stalen
huid van de K 13 loopt een mensch.
Op het oogenblik van het ongeluk stond de
hydraulische hijschinrichting, waarmede de
.periscopen en de draadlooze masten werden
Txediend, op de achterpomp in de turbine
kamer. Deze werd nu overgezet op de voor-
pomp (iemand offerde een muntstuk, dat ge
bruikt werd als blinde flens om een pijp af te
sluiten).
Te ongeveer 8 uur, na een 19-urig verblijf
in de boot, hoorde men zware voetstappen op
het dek en kloppen op de huid. Men was
echter zóó versuft door de slechte lucht, dat
dit de opvarenden absoluut onverschillig liet
en de zekerheid, dat een duiker en dus hulp
nabij was, verwekte zelfs geen enkele uit
roep van vreugde. Als antwoord klopte
iemand terug en werd er getracht verbinding
te krijgen met morse-seinen. Om de een
of andere reden gixlg dit niet erg goed en
kon geen ander nieuws naar buiten geseind
worden, dan dat er nog leven in de boot was.
Wel werd aan boord begrepen, dat men
hen probeerde te redden... maar een gevoel
van apathie had zich van de bemanning
dusdanig meester gemaakt, dat ze hierop bij
na niet meer reageerden.
Dat is toch zonderling, meneer Wichers.
De reddingspogingen hadden juist deze ter
dood veroordeelden moeten bemoedigen. Een
drenkeling klemt zich nog aan een stroohalm
vast!
Nu hadden zij ten minste weer een kans, zij
het ook een heele kleine, dat zij weer aan de
oppervlakte zouden worden gebracht, dat ze
misschien nog eens zouden terugzien wat hen
het dierbaarst was... Vrouw, moeder... kind...
f"VA
I fluit
•-* C (jood h». I
-- C'o*>Horbert
CENT RALE
Dit kooldioxyde maakte ook, dat men zijn
energie en kracht verloor en dit dus onder
omstandigheden, dat men deze juist zoo noo-
dig had! Doordatde lucht in deze onder-
water-gevangenis hoe langer hoe meer be-
zwang.erd werd met kooldioxyde, werd de
ademhaling langzamerhand moeilijk en pijn
lijk en was men verplicht met groote snel
heid in- en uit te ademen. Sommigen konden
dit slechts met de grootste moeite en mét
veel pijn volhouden. De meesten vonden staan
nog het gemakkelijkst.
Zoo kwam men den langen nacht van
Maandag op Dinsdag door.
Toen de dag aanbrak, Dinsdagochtend
ongeveer 8 uur, ontdekte men door de peris
coop een groenachtig licht. Eenige spikkels
op het glas gaven de illusie van een licht
groene, door de zon besehenen zee, waarop
een man in een kleine roeiboot ronddobberde.
Helaas moest men echter ten lange leste er
kennen, dat dit slechts een drogbeeld was...
een fata morgana. Alleen kon men door de
patrijspoorten in den commandotoren het
mijnentuig duidelijk zien.
U vergeet het kooldioxyde met zijn ver
lammende uitwerking... herinnert de heer
Wichers. Dat was dc oorzaak van het niet
reageeren. Hun denkvermogen, hun activiteit
was verslapt, hun energie vernietigd.
Een oogenblik zwijgt de heer Wichers, dan
vervolgt hij:
De duiker vertrok en daax-na ving het lange
angstige wachten in de benauwde stilte weer
aan
Zoo nu en dan werd de lenspomp aangezet
om het water "rit het middentorpedocomparti-
ment te verwijderen. Dit was absoluut noodig,
zoowel om de boot niet zwaarder te maken,
als om te verhinderen, dat het water ten
slotte de accu-batterij onder de centrale zou
bereiken.
Ondanks de apathie bleek er dus toch
nog leiding te zijn, meneer Wichers.
Gelukkig wel, herneemt deze.
De commandanten hadden zich zooveel mo
gelijk verzet tegen de gevaarlijke uitwerking
van het kooldioxyde. Zij begrepen dat er ge
handeld moest worden.
Ten slotte besloten deze dappere mannen
na onderling overleg, dat een van hen
zoo probeeren de oppervlakte te bereiken door
middel van den commandotoren. Daar de
Commandant van een schip altjjd het laatst
zijn bodem verlaat, zou commandant Goedhart
van de K 14 de poging wagen (zie fig. 4).
De commandotoren was een zwaar bronzen
gietstuk, elliptisch in horizontale doorsnede,
lang 1.75 m., breed 1.25 m, hoog 1.50 m. De
commandotoren werd van uit de Centrale be
reikt door een waterdicht luik dat naar boven
open ging. Boven ffi den commandotoren was
aan den achterkant eveneens een waterdicht
luik, dat toegang gaf tot het stuurhuis. Het
voorste gedeelte van den commandotoren had
een verhooging van 1 m, in den vorm van een
koepel, inwendig 75 cm bij 60 cm, bestemd
voor het magnetisch kompas, teneinde dit
zoover mogelijk van alle ijzeren scheepsdeelen
verwijderd te houden. De luiken konden
slechts van den onderkant geopend en geslo
ten worden. Aan beide zijden van den com
mandotoren was een kijkglas, waardoor men
met behulp van prisma's, zoowel naar voren
als naar S.B. en B.B. kon kijken.
Van de vele verschillende dingen in den to
ren aanwezig, waren de volgende van direct
belang voor bet plan van den commandant:
Een electrisehe lamp (a), die in den top
van de koepel hing; een luchtuitlaatprjp van
de brandstoftank (b) die van beneden kwam,
2% cm in doorsnede was, en aan den achter
kant van den commandotoren door de huid
ging, alwaar men hem met een klep (c) bin
nenboord kon afsluiten; de dikke kompas
koker (d), welke in de centrale uitkwam en
aldaar met een klep (e) gesloten kon worden
en een hoogedruk luchtleiding (f) naar de
fluit, die voorzien was van een klep in den
toren (g) en een in de centrale (h).
Ter voorbereiding van het door de Com
mandanten uitgedachte plan werd nu het ge
deelte van de luchtuitlaatprjp der brandstof
tanks (b) beneden de klep (c), verwijderd,
zoodat wanneer men de klep opende, het zee
water in den toren zou stroomen. Het mag
netisch kompas en de kompaskoker (d) 1 er-
den in den toren afgetuigd, zoodat men hier
meer ruimte kreeg en waardoor tevens het
onderstuk van de pijp in de centrale gebruik!
kon worden als aftap voor den toren. Voor
dit doel werd een zeildoeksche slang beves
tigd aan den onderkant van de pijp en ge
leid naar het torpedocompartiment. Het boven
ste gedeelte van de fluitleiding (fin den toren
werd er afgenomen en hierop werd een af
sluiter (j) aangebracht. Door zoowel de klep
in de centrale (h) als de afsluiter in den
toren (g) te openen, kon men in den com
mandotoren hoogedruklucht toelaten. Deze
lucht kon dus met elk der beide kleppen weer
afgesloten worden.
(Wordt vervolgd).
Het voorafgaand artikel verscheen ln de
Heldersche Courant van Donderdag 29 Nov.
SPORTBEOEFENING WERKLOOZE
ARBEIDERS.
Verloting.
Zaterdag 22 Dec. heeft de verloting plaats
gehad voor Sportbeoefening van werklooze
arbeiders.
De uitslag is als volgt;
2
03
O
d
,02
d
m
_g
d
d
02
'S
H.
O
hl
'E.
PH
Q
(L
O
hJ
3
0.
72
2049
68
4772
112
2110
66
151
213
2075
159
1278
107
3759
39
325
2356
25
3404
125
4611
12
1206
51
4860
6
111
194
794
228
1732
143
2100
136
2394
91
1741
52
2850
202
3663
195
2706
120
3092
50
4421
22
1443
147
3603
24
4707
236
938
242
21
38
2301
34
148
4051
201
324
191
1508
127
886
49
4481
178
4775
63
773
177
977
123
762
184
1951
235
4813
174
3286
207
2988
215
4443
153
782
9
1718
106
4934
36
3803
r
4858
61
1424
10
1663
8
2338
1£„
3458
115
3144
58
1011
41
517
225
4683
219
1613
146
1765
208
933
200
4530
137
2342
154
2151
183
2053
48
2899
164
4203
192
1065
40
1727
132
2590
110
1199
109
836
241
3179
71
1180
145
1259
182
265
210
1489
128
1040
166
668
144
3488
205
1552
151
3859
114
1729
"22
547
176
1534
60
1936
179
4737
158
100
118
2443
116
1563
171
2541
3
4876
165
2121
212
3769
193
3625
2
3114
46
1962
204
251
77
3999
67
3593
227
3821
113
1053
88
487
13
271
152
2437
124
468
57
4758
78
861
223
3
218
213
135
1123
190
2686
4
2843
134
3232
64
1445
33
4941
186
4768
170
4441
203
3778
140
1560
37
570
216
2494
82
2139
34
3332
76
3303
84
2277
96
3910
111
2359
217
2849
150
3069
100
3186
86
3025
44
2225
92
4592
156
3758
211
2595
237
4626
221
2820
32
2560
95
3791
17
2844
87
4461
139
3236
26
4654
198
1938
98
4575
117
2976
226
3657
181
2425
21
3074
65
1535
196
2476
119
293
54
3048
142
2710
55
998
69
864
102
2555
35
1432
161
2816
130
710
189
1499
16
3819
30
4670
234
2231
59
1650
141
2489
126
1313
209
4870
133
29
163
505
138
2167
155
3392
232
3352
15
4960
47
2917
23
906
173
2047
180
4642
53
4511
85
383
99
3190
199
3896
131
1386
229
3072
62
2519
73
2823
28
900
121
2906
233
148
231
3612
81
2171
45
3329
157
323
43
1058
214
4425
129
4698
104
2087
18
3195
27
4258
74
3445
105
2504
1
3337
29
4963
187
2605
238
2876
103
3720
89
394
175
308
83
141
188
1600
197
854
20
G07
169
404
206
2909
230
3740
168
1559
162
872
224
1602
220
3479
56
4495
5
1979
93
2695
75
3771
185
1903
172
3667
19
3342
101
4464
97
3654
160
4135
167
1595
108
136
79
4780
7
4503
149
1279
94
1397
11
704
31
4568
14
3941
80
632
70
2073
42
2727
No. 2356
2e hoofdpr.
no.
34 dressoir.
De prijzen kunnen worden afgehaald Don
derdag 27 Dec. des namiddags van 37 uur,
adres: Timmersteeg 7.
De prijzen voor 4 Januari niet afgehaald,
vallen aan de vereeniging.
20 Dec. 1934.
Aangekomen van Harlingen en vertrokken
naar Londen het Eng. a.s. „Merel".
Aangekomen van Terschelling en bestemd
voor Antwerpen Duitsche motorsclioener
„Wega" als bijlegger.
CIJFERS, DIE TE DENKEN GEVEN I
Steunt de misdeelde jeugd.
Wanneer gij 10 cent uitgeeft voor 1 kinder
postzegel van 7 cent of voor 1 Kerst- of
Nieuwjaarskaart met 1',4 cent kinderpost
zegel, dan helpt gjj 350 vereenigingen, die
kinderen verplegen en uitzenden, welke om
geestelyk of lichamelijk tekort niet in eigen
gezin verpleegd kunnen worden.
Wanneer alle dagbladabonnées meedoen aan
de Weldadigheids-Dagblad-puzzle, dan kunnen
zeker 20 kinderen worden opgenomen, die an
ders wegens geldgebrek moeten worden afge
wezen; misschien op een oogenblik dat voor
hun gezondheid of hun welzijn beslissend is.
Koopt dus Weldadigheidspostzegels. Doet
mee aan de Ned. Dagblad-puzzle van 21 De
cember. Wanneer er 40.000 oplossingen bin
nenkomen kunnen 100 kinderen méér naar
koloniehuizen worden uitgezonden.
DE REIS VAN DE K XVIII.
Het volgende telegram, gericht aan den mi
nister van defensie is Zaterdagavond ontvan
ger-
plaats K XVIII 12 uur 7 gr. 11 min.
K 33 gr. 28 min. West, koers 65, wind
Gc_ ...acht 4. Maakten geslaagde zwaarte
krachtwaarnemingen boven middel-Atlanti-
schen rug en constateerden daar zeer onregel
matig bodem-relief. Professor Vening Mei-
nesz is zeer tevreden met het verkregen re
sultaat. Deze extra slag om de Zuid heeft
belangrijke gegevens opgeleverd Commandant
K XVIII.
Bij beschikking van den Minister van De
fensie is de off. van den M.S.D. der 2e kl. J. W.
van Wingerden, dienende aan boord Hr. Ms.
Van Speijk, 12 Januari 1935 ter beschikking
gesteld;
is de off. van gez. der 2e kl. F. J. Parlevliet
28 Dec. geplaats aan boord Hr. Ms. Wacht
schip te Willemsoord
is de luit. ter zee der 2e kl. M. j. M. da
Gorter, dienende bij het vliegkamp De Kooij,
12 Januari ter beschikking gesteld.
Overplaatsingen.
Majoor-macht. J. Doezie van v. Speijk naar
H. Hendrik, 3 Jan. '35.
Serg. der marns. G. J. Westerveld van R'dam
dam naar v. Speijk, 24 Dec. '34.
Maj.-macht. M. H. de Bond van O.Z.D. naar
Instituut, 4 Jan. '35.
ALKMAAR, 22 Dec.
Veemarkt. Aangevoerd: 1 melkkoe 175;
17 nuchtere kalveren (slacht) 616; 6 vette
schapen 1218.
BROEK OP LANGENDIJK, 22 Dec.
51,000 kg roode kool 12.10, doorschot
1—1.70; 30,000 kg gele kool 1—1.50; 32,000
kg Deensche witte kool 0.701.60; 8000 kg
uien: gele 22.10, grove 2.402.70, drie
lingen f 1.201.40, nep 1.40 en 2600 kg peen
8090 cent, alles per 100 kg.
KAMERPLANTEN
door J. F. Ch. Dix.
Wij ontvingen ter bespreking het mapje
Kamerplanten", uitgave van de N.V. Am-
sterdamsche Superfosfaatfabriek te Utrecht,
samengesteld door den heer J. F. Ch. Dix.
Sooals de uitgeefster in haar voorwoord mede
deelt, ontvangt zij, sedert zij haar bekende
„Asef" kamerplantenmest in tabletvorm in
den handel heeft gebracht, dikwijls verzoeken
om inlichtingen over de behandeling van ka
merplanten. Dit was voor haar aanleiding,
door een alleszins bevoegd deskundige als de
heer Dix is, de handleiding te doen samen
stellen, die thans voor ons ligt. Men vindt in
het mapje de zeer fraai uitgevoerde afbeel
dingen in de natuurlijke kleuren van 25 der
meest voorkomende kamerplanten. De kunst
schilder Jan Boon vervaardigde de daartoe
benoodigde aquarellen. Aan de achterzijde van
iedere plaat is de kweek- en verzorgingswyze
van de betreffende plant afgedrukt.
We gelooven, dat de Amsterdamsche Super
fosfaatfabriek met deze uitgave zeer nuttig
werk doet. Wie van ons tobt niet nu en dan
over vragen als: moet mijn mooie cyclamen
boven op de aarde water hebben of op het
schoteltje; mag mijn palm bij de kachel staan
of niet; kan ik mrjn geraniums in den winter
aan den bloei houden? Op al deze en derge
lijke vragen geeft deze handleiding antwoord
op eenvoudige, bevattelijke wijze. De uitgevers
hebben voorts den mapvorm gekozen om het
mogelyk te maken, sommige der platen, die
men bijzonder mooi vindt, in te lijsten. Den
prijs van dit juweeltje van kunstdruk (dat
uitgevoerd is door de bekende Amsterdamsche
Kunstdrukkers J. A. Luii Co.) heeft men
bijzonder laag gesteld; het is a f 1.25 in den
in den boek- en kunsthandel verkrijgbaar en
ook direct bij de uitgevers.
KALENDER.
De firrna Douwe Egberts brengt een buiten
gewoon practischen kantooikalender in den
handel. Deze bevat, behalve de gebx-uikelijke
maand- en dagaanwijzingen (in flinke duide
lijke typen aangegever 0p het blocnootje
voor de aanteekeningen den op- en ondergang
der zon, verder o.a. aan de achterzijde een
afstandstafel voor atuomobilisten, en ook van
de belangrijkste buitenlandsche steden, de
nieuwe internationale verkeersteekens, natio-
naliteitsletters voor Europa, de provincielet-
ters, enz.
