Buitenlandsch Overzicht.
NIEUWSBLAD VOOR DEN HELDER, KOEGRAS, TEXEL, WIERINGEN EN ANNA PAULOWNA
DE MOORD OP DE
KEIZERSGRACHT
BINNENLAND
De bestaande regeling voor
werkloozenondersteuning
De dienstweigeringswet.
63ste JAARGANG
Barbare in Duitschland; twee ionge vrouwen gedood.
Duitschland verwacht een bespreking met Engeland. De
ontwapeningsconferentie. v
Barbarisme
in
Duitschland'
Engeland-
Frankrijk.
COIFFEUR POUR DAMES
SALON MANSHANDEN
Amsterdamsche
detective'roman
De
ontwapeningS'
conferentie.
in de schaduw van het Vatikaan
UITZENDING VAN DINERS
Het wetsontwerp tot regeling
van uitverkoopen, enz.
COURANT
od„zïï1, r.zz'"" 2-
landen t 8.20. Losse nos 4 ct fr m e° °Verlg®
ïondngnblad resp. fO.ÖO 'f0 70 f0 70 f l P" 6 ^Cekabonn';me^
fl70 tu'°' Ï0-70. fl—Modeblad resp. f 1.20, fl.50, fl.50,
VerschyntDinsdag-, Donderdag- en Zaterdagmiddag
Redacteur: P. C. DE BOER
Uitgave N.V. Drukkerij v/h. C. DE BOER Jr,
Bureau: Koningstraat 78 Telefoon: 60 en 412
Post-Girorekening No. 16066.
ADVERTENTIE N:
20 ct. per regel (galjard). Ingez. meded. (kolombreedte als redaction. tekst)
dubbele prys. Kleine advertentiën (gevraagd, te koop, te huur) by vooruitbetaling
10 cL per regel, minimum 40 ct.; bij niet-contante betaling 15 ct per regel,
minimum 60 ct (Adres Bureau van dit blad en met brieven onder nummer:
10 ct per advertentie extra). Bewijsnummers 4 ct
Duitschland
Er komt geleidelijk
aan een anderen geest
over het Duitsche volk.
Het Heil-geroep wordt
minder, alle daden van
de regeering worden
maar niet zonder meer met gejuich begroet,
doch men beziet ze met een meer critischen
jeost. De roes van het nieuwe verdwijnt, men
durtt ondei scheid te maken tusschen maat
regelen die toe te Juichen zijn en besluiten
die te veroordeelen zijn. Eén voorbeeld slechts,
dat met velschillende andere gemakkelijk zou
zijn aan te vullen: Te Mlinchen, een branapunt
van nationaal-socialisme, ls .ort geleden een
boycot tegen Joodsche winkeliers, dooi Stret
cher en de zijnen op touw gezet. De boycot
ls totaal mislukt, door de spontane tegenwer
king van het publiek. Dit zou een jaar ge
leden nog niet denkbaar zyn geweest. Ja, in
derdaad, het Duitsche volk begint tot bezin
ning te komen en al is er geen sprake van,
dat de Duitsche regeering op den schopstoel
zou zitten, men heeft toch wel te reitenen
met deze veranderde gezindheid.
Een ander geval, dat eveneens illustreert,
dat men tegenwoordig in Duitschland inaar
niet alles meer goed vindt is de terechtstel
ling van twee jonge vrouwen, verdacht van
spionnage. De meer dan afschuwelijke wijze,
waarop dit vonnis is vcltrokken en ter kennis
van het publiek georacht, heeft weerzin ge
wekt. De N. R. Crt. schreef over dit droevige
geval o.m.:
Uit Duitschland komt het bericht, dat ba
rones Benita von Berg en freule Re na te von
Natzmer vegens verraad van militaire gehei
men met den byi ter dood gebracht zijn. Men
heeft, by wijze van afschrikwekkend voor
beeld, aan deze gruwelijke terechtstelling zoo
veel moge.iJk ruchtbaai held gegeven. De vol
trekking van het vonnis is aan de hoeken der
straten op roode plakkaten, ln het oog val
lend gedrukt, aangeslagen, zoo lezen wjj in
een der ochtendbladen. De Indruk op de be
volking. die over het geheel niet aan de ver
leiding tot verraad van militaire geheimen
blootstaat, zou echter iets anders z(jn ge
weest dan bedoeld was, a.dus vernemen wt)
verder. Meer afschuw voor het op deze wijze
voltrokken vonnis aan twee jonge vrouwen,
dan afschrik zou de gemoederen bekropen
hebben. WIJ weten niet, hoe men dat zoo snel
voor een heele stadsbevolking constateert,
maar wij zijn gaarne bereid het aan te nemen.
Wij hopen zelfs dat het Juist ls.
W(j hadden het reeds lang opgegeven, met
onze oostelijke buren over het begrip men-
acheiykheld te twisten. Men erkent bt) hen
zelfs officieel, dat wy, in West-Europa, op
dit punt volmaakt andere begrippen hebben.
Deze erkenning kwam o.a. daarin tot uiting,
dat feiten, die in Duitschland zelf, als beant
woordende aan het rechtsgevoel der menigte,
bekend worden gemaakt, gruwelsprookjes
heeten als de buitenlandsche bladen er, met
hun toelichting, melding van maakten. Een
groot gedeelte van het Duitsche volk bljjkt
schter steeds meer met deze erkentenis van
iverheidsw-ge onrecht te zijn geschied. Wre
vel over allerlei dingen, die wij plegen te ver
oordeelen, komt ln toenemende mate aan den
dag.
Er ls ln het vonnis iets, dat velen ln het
bijzonder zal stuiten, en dat toch niet anders
dan consequent ls. De beide Jonge vrouwen
zijn ter dood gebracht, niet echter de voor-
»8Chuldlee' de "Pion. die hen heeft
rleid, door hen te brengen ln een weelderig
levende omgeving van luchthartige sta genoo-
-en. die hen aan veel geld uitgeven wende,
hun dat geld verschafte en daarvoor ten
slotte e gewenschte tegenprestaties van hen
wist los te krijgen. Georg von Sosnowzki, die
deze onsmakelijke rol heeft gespeeld, is tot
levenslange tuchthuisstraf veroordeeld, met
goede kans om, zooals dat ln Oost-Europa
vaak ls voorgekomen, binnen kort of lang
tegen een Duitschen spion in Polen te worden
uitgewisseld. Dit l(jkt zonderling verdeelde
gerechtigheid, zy hoort echter by het stelsel.
Sosnowzki ls geen Duitscher, hij heeft z(jn
vaderland niet verraden maar zijn, nu met
Duitschland zeer bevriend vaderland, hoe dan
ook, gediend.
Volgens den Duitschen
correspondent van de
Times is de Duische op
vatting, dat een En-
gelsch-Duitsche bespre
king niet slechts de
eerstvolgende logische stap in samenhang met
de te Londen opgestelde plannen, maar ook
de eenige stap is die de gebeurtenissen wer
kelijk met succes in beweging kan zetten. In
invloedryke en goed Ingelichte kringen schijnt
de meening te heerschen, dat een nieuwe En-
gelsch-Fransche nota, die op een nieuwe En-
gelsch-Fransche bespreking volgen zou, op
Duitschland geen gunstigen Indruk zou
maken.
Men had het meer in overeenstemming met
den geest van Locarno geacht, als Engeland
niet alleen met Frankrijk, maar ook met
Duitschland ruggespraak gehouden had, voor
de mogendheden een verklaring erd voor
gelegd. Dat Engeland dat niet deed, wordt
als een „Versaillesche" gewoonte beschouwd,
waarvan de beide mogendheden zich niet zoo
gauw kunnen losmaken, hoewel zy ln een
nieuwe periode van geiyke en vrye onder
handelingen wilden treden. Men meent ech
ter, dat een vereffende stap te Beriyn het
minste is, dat men thans verwachten kan.
Bijzondere omstandigheden, geheel on-
afhankeiyk van Dultschlands eigen wil,
veroorloven op het oogenblik geen recht-
strecksche Duitsch-Fransche bespreking,
hoe gewenscht deze ook zou kunnen zyn.
Het ls daarom van des te meer belang, dat
de bestaande onderhandelingen zoo gauw en
effectief mogeiyk uitgewerkt worden, om een
algemeene regeling voor te bereiden. Frank
rijk wil het standpunt van Duitschland ten
aanzien van de hangende vraagstukken
leeren kennen en hoe zou dit beter over ge
bracht kunnen worden dan door middel van
Engeland? Van de twee moeiiykheden, die
ter sprake gekomen zyn, het bezoek van een
Duitschen minister te Londen en dat van een
Engelschen minister te Beriyn schynt het
tweede voorloopige verreweg de voorkeur ver-
Stakman Bosseatr. 65-Tel. 514
PERMANENT-WAVE I 2.50 en I 3.50
Feuilleton.
25)
„Werkeiyk heel vriendeiyk van u, juffrouw,
biaar ik moet u verzoeken my alleen te laten.
Teleurgesteld ging de pensionhoudster, die
Bfaag eens wat meer had gehoord, en hoe
TOeer hoe liever, de kamer uit, en Middernach
draaide den sleutel achter haar om.
Toen begon hy het vertre' te onderwerpen
bba een nauwkeurig onderzoek, hy kroop als
^n kat over den vloer, hy beklopte alle mu-
ren, hy doorzocht alle laden en kasten, maar
by vond niets.
..En toch," mompelde de detective, „en toch
Zowaren zulke vrouwen altyd brieven, en
hertrouwen ze aan niemand ter wereld toe...
Hy keek de kamer rond, maar lederen vier-
Hy keek de kamer rand, maar lederen vier
kanten centimeter had hy onderzocht zonder
Jets te vinden, en reeds dacht hy erover de
'enstbode nog eens aan een scherp verhoor
onderwerpen, toen zyn blik viel op een
Kroote toiletdoos, die op een spiegelkast stond.
opende de toiletdoos en vond wat schmink,
®en kam, wat garen en naalden, een paar ko
peren veiligheidsspelden, een lippenstift.
Niet diep, die doos," mompelde hy, cn
haar om en om. Aan de achterzyde
by aan den onderkant een kleine verhe
venheid in het lak... hy drukte erop... en een
laadje sprong open.
„Ha, ha!" riep de detective, en trok het ge-
heele laadje uit.
Verschillende pakjes brieven, met een paar
lintjes stevig samengebonden, kwamen te
voorschyn; de detective liep ze vluchtig door-
minnebrieven van verliefde dwazen, teedere
zinnen, waarvan de schry vers later vermoede-
delijk allemaal spyt hadden gekregen als
haren op hun hoofd.
Middernacht Interesseerde zich voor du
alles weinig, en eerst toen hy op den bodem
een paar paparassen zag liggen, en een enve
loppe waarop het adres van de actrice met
beverige hand geschreven stond, klaarde zyn
gezicht op. Een geboortebewys en een bewya
van Nederlandschap bestudeerde hy zorgvul
dig, toen las hy den brief en bleef geruimen
tijd' ln gedachten verzonken zitten.
Het was den middag van den volgenden dag
en de clima^ naderde nu met rasache schreden.
In de eerste plaats was Ida Basauette in vrfl-
heid gesteld op voorwaarde dat zy "°g
zelfden dag regelrecht na haar invrijheidstel
ling om drie uur 's middags, zou meloen aan
de woning van den detecUve. En hoewel zy
Middernacht haatte, en hem, naar rond
uit verklaarde, nooit meer wilde zien. had zij
te kiezen of te deelen. Om drie uur prompt,
Weid een taxi voor het huis Singel 453 A stü,
en de actrice, vergezeld van een rechercheur
kwam zich meld ja.
En7" vroeg zy uitdagend.
"ra zit'en noodigde Middernacht minzaam,
en wacht een oogenblik, ik heb nog iemand
verzocht hier te komen. U kunt wel gaan,
rechercheur
De man groette en verdween.
Een miruut later ging «e bei, en aange
diend werd de heer jan Heeringa Jr.
dienen, gezien de structuur van het regiem ln
Duitschland, waar alleen Hitier beslissingen
neemt.
De heele bedoeling zou zyn, om, evenals by
het verdrag van Locarno, de algemeene
nieuwe regeling en de luchtvaartovereen
komst ln het byzonder een stap dichterby te
brengen, door te helpen overeenstemming te
vinden met de Fransche eischen en eenige
van de hoofdzakeiyk psychologische moei
iykheden uit den weg te ruimen, die een
Duitsch-Fransche toenadering ln den weg
staan.
Wat ziet de wereld
er tegenwoordig toch
weinig opwekkend uit.
overzichtschryver be-
zwarte bril op te zet-
zwarte bril op te zet
ten om den toestand donker te teekenen. 't Is
alles ellende wat de klok slaat, gloort er hier
en daar soms een vonk van hoop, direct wordt
hy weer lutgeblazen door den stormwind van
twyfel en wanhoop die over de wereld vaart
Weinig opwekkend ia ook weer wat er van
de ontwapeningsconferentie komt.
De commissie, die zich met het vraasgtuk
van de wapenfrabricage en den handel ln wa
penen bezig houdt, heeft Dinsdag de discus
sie over het Amerikaansche ontwerp-conven-
tle voortgezet.
De Amerikaansche gedelegeerde Wilson
gaf een toelichting waarby hy vooral de aan
dacht er op vestigde, dat volgens het Ameri
kaansche voorstel het toezicht verschillend ln
omvang zal zyn, naarmate men te doen heeft
met uitsluitend voor militaire diensten ver
vaardigde wapenen, met wapenen, die ln den
regel slechts voor niet militaire doeleinden
gebruikt worden, of met wapenen, die zoowel
voor militaire als voor niet militaire doelein
den bestemd zyn.
Het Amerikaansche ontwerp schryft
een zeer streng toezicht en zeer uitge
breide openbaarheid ten aanzien van de
essentieel militaire wapenen voor, ter-
wyi voor de andere categoriën grootere
soepelheid wordt voorgesteld.
De Amerikaansche regeering heeft zich
vooral veel moeite gegeven om tot een voor
allen aannemelyk voorstel omtrent de vlieg
tuigen te komen, ln verband met de mogeiyk-
heid, dat burgeriyke vliegtuigen voor militaire
doeleinden gebruikt zullen worden. Het Ame
rikaansche ontwerp-conventie wenscht, dat
de openbaarheidsverplichting op de vervaar
diging en uitvoer van miliairte vliegtuigen
ook op de burgeriyke vliegtuigen van toepas
sing zal zyn, doch dat de verplichting om
vergunning voor fabricage of uitvoer van
vliegtuigen aan te vragen minder strikt ten
aanzien van burgeriyke vliegtuigen zal zyn.
Men begrypt al direct, by eenige serieuze
lezing van bovenstaande, dat een voortduren
de stryd zal ontstaan onder welke categorie
een bepaald wapen zal vallen. Het zal gaan
als bij het duikbootwapen, dat de een als aan
valswapen, de ander als verdedigingswapen
zag. Dat kan straks weer een verkwikkelijke
discusssie worden. Dat bleek b.v. direct by
een opmerking van den Britschen gedelegeer
de, Lord Stanhope, die uiteenzette dat som
mige machtige burgeriyke vliegtuigen een
grootere militaire waarde hebben dan menig
opzettelyk voor militair gebruik vervaardigd
toestel.
De Fansche gedelegeerde Aubert betoogde,
dat de aanwijzing van de categoriën wapenen
die onder de bepalingen van de conventie val
len, verschillend behooren te zyn naar gelang
men te doen heeft met den handel ln wapenen
of de wapenfabricage. Ter wille van de doel
treffendheid van het toezicht moeten niet al
te veel categoriën wapens onder de bepalin
gen betreffende de wapenfabricage vallen.
Het dagciyksche leven.
Onder dr titel ln de schaduw van het Vatl-
caan beschrijft een medewerker van fle Re
vue de Paris, die zich met een driestar tee
kent, het dagelyksche leven ln dien staat.
De paus hecht eraan eigenmachtig zijn beslis
singen te treffen. Naar 't heet heeft hy gewei
gerd een verwant, wien hy den hoed beloofd
had, tot kardinaal te erheffen, omdat gene
dit ontydig had uitgebracht. Alfons XIII had
als koning vr i Spanje gemeend, den paus de
benoeming van zekere candidaten tot Spaan-
sche bisdommen te mogen aanbevelen; het
kerkhoofd gaf hem te verstaan geen raad van
noode te hebben en de bisdommen ln kwestie
kregen niet de titularissen, die de koninkiyke
bescherming genoten.
Pius XI en Mussolini dragen elkander eer
bied en bewondering toe. Zelfs zegt men, dat
zy dagelyks rechtsstreeks met elkander tele-
foneeren. De eerste moet zyn liefde voor
mooie boeken bewaard hebben uit den tijd,
dat hy bibliothecaris van het Vaticaan was.
Hy is verzot op zeldzame uitgaven en schoone
banden, maar voor het overige vergenoegt hy
zich niet met het uiteriyk. Hy houdt van schil
derachtige bezoeken: boeren uit de Romeln-
sche campagna, die hem de offerande van wit
meel, korenaren en papieren rozen bieden;
kleine zangers, katholieke jongeren, van wie
de Duitsche hem met den kreet Heil Christus
begroeten, evenals Amerikaansche zeevaren
den, die by zyn binnentreden hiep, hiep, hiep
hoera roepen en hun muis opgooien. Hindoe
prinsen,radicale leden van de Fransche Kamer
en den bokser Camera werden o.a. ontvangen.
DAGELIJKS
BILLIJK TARIEF
■f f BUJ m m fkl SPOORSTRAAT 08
ï\v/ Hl lU ni| Telefoon 88»
Een rede van den directeur van
Maatschappeiyk Hulpbetoon te Rot
terdam, waarin verschillende wijzi
gingen bepleit worden.
Dr. F. M. G. v. Walsem, directeur van
Maatsch. Hulpbetoon te Rotterdam, heeft
Maandagavond voor de N.C.R.V. een radiorede
gehouden over de vraagstukken, die betrek
king hebben op de ondersteuning van werk-
loozen en daarby ingrypende wyziging van
de bestaande regeling bepleit.
Indeeling ln 3 groepen voorgesteld.
Uit een oogpunt van sociale rechtvaardig
heid en gezonde oeconomie kwam spr. tot een
ontwerp voor een nieuwe regeling met esa
indeeling in drie groepen met afzondcriyke
tarieven.
In de eerste groep zouden moeten worden
ingedeeld die arbeiders, die zich op voldoende
wyze tegen het risico van werkloosheid heb
ben verzekerd of die op de spaarbank of ln
effecten een bepaald bedrag hebben vastge
legd. Die betere, zorgzame arbeider moet ln
staat worden gesteld om 2, 3, desnoods vier
Jaren gelegenheid te hebben zich weer een
plaats in het eigen bedryf te veroveren.
In de tweede groep met lagere tarieven
zou de heer van Walsem willen zien opgeno
men de arbeiders, die zich onvoldoende ver
zekerd hadden tegen werkloosheid en de
werkloozen uit groep I, die er niet in ge
slaagd waren zich na eenige Jaren weer in
het bedryf een plaats te veroveren. Deze
groep zou beschouwd kunnen worden als de
arbeidersreserve. Het steunniveau zou moe
ten worden bepaald naar het loonniveau van
den ongeschoolden arbeider.
Na 2 of 3 jaar zouden deze arbeiders dan
dienen over te gaan naar de derde groep,
waarin tevens de armlastigen opgenomen
moeten worden.
Vele bezwaren tegen de huidige steunrege
ling zouden door zoo'n regeling zyn te onder
vangen.
De commissie van voorlichting In
zake deze wet dringt er bjj den mi
nister op aan, dat deze zal verkla
ren, welke gronden naar het oordeel
der regeering voor afwyzing van een
beroep op gewetensbezwaren kunnen
bestaan.
De commissie van voorlichting inzake de
dienstweigeringswet heeft zich tot den mi
nister van defensie gewend met een adres,
waarin zy verklaart, te hebben getracht, op
grond van de haar bekend geworden gevallen
van erkenning en afwyzing van de gewetens
bezwaren van wie een beroep op de wet heb
ben gedaan, zich een inzicht te vormen om
trent de gedragslyn, door de overheid by de
uitvoering van de dienstweigeringswet ge
volgd.
zy vertrouwt, dat de minister het ln het
verleden gehuldigde standpunt zal handhaven,
dat als grond voor afwyzing onder meer niet
kan gelden:
a. het toegedaan zyn van een bepaalde po
litieke overtuiging;
b. het actief deelnemen aan acties tot ver
sterking van de vredesgezindheid;
c. het erkennen van het recht van per-
sooniyke noodweer en het optreden der po
litie;
d. het niet-religieuze, maar uitsluitend
zedelyk-humanistische motiveeren van de
desbetreffende gewetensbezwaren.
Als aanwy zing, dat dit standpunt vroeger
Inderdaad gehuldigd werd, voegt de commis
sie als byiage by haar adres afschriften van
stukken uit haar archief. Een andere byiage
vormen eenige gegevens betreffende enkelen
der in 1934 afgewezenen, waaruit naar haar
meening de vermoedelijke onjuistheid der af-
wyzingen blijkt.
Ds. Fr. Kuiper, voorzitter, en mr. C. Ent
hoven, secretaris der commissie van voor
lichting Inzake de dienstweigeringswet, heb
ben het adres onderteekend.
De Nederl. Bond van winkeliers ln dames-
confectie heeft zich met een adres tot den
minister van economische zaken gewend,
waarin hy den wenk geeft, dat de wetstekst
aan duideiykheid zou winnen, wanneer streng
werd onderscheiden tusschen de begrippen:
uitverkoopen en opruimingen. Op
ruimingen komen regelmatig in elk bedryf
voor, uitverkoopen zyn verbonden aan geheele
of gedeeltelyke opheffing der zaak.
Het bestuur vroeg nog de aandacht van het
publiek en de regeering hierop te vestigen,
dat de voorgestelde wet, hoezeer het er ove
rigens mede instemt, niet zal bereiken wat
ermede beoogd wordt wat betreft het onmo
gelijk maken van vliegende winkels; dit euvel
zal zich eenvoudig verplaatsen, doordat de
vliegende winkeliers hun bedryf op de markt
zullen gaan uitoefenen. Ook mist het bestuur
ln het wetsontwerp bepalingen tegen reëels
uitverkoopen of opruimingen in den vorm van
het brengen der goederen naar de veiling.
HET VERSCHE KADETJE.
Minister Slotemaker de Bruine gevoelt nog
niets voor opheffing van het verbod van
versch brood voor tien uur 's morgens.
MELK.
De prys voor het taxegedeelte van con-
sumptiemelk, gekocht op regeeringscontract,
is voor de volgende week bepaald op 5% cent
per liter, eventueel verhoogd met premie of
verminderd met de afdracht voor de kwa
liteit.
De afdracht voor andere in consumptie ge
brachte melk is vastgtesteld op 2 cent pet
liter.
NATIONAAL CRISIS-COMITÉ.
In de periode van 115 Februari werd door
het Nationaal Crisis Comité aan 107 plaatse-
lyyke crisls-comité's een uitkeereing verstrekt
tot een totaal bedrag van 32.997.50, waar
van voor een bedrag van 26.332.50 in den
vorm van natura en brandstoffen.
Voor 45 byzndere gevallen werd voorts door
tusschenkomst van de plaatselyke comité's
een bedrag van 2.736 verstrekt.
Uit de gift van de Koningin, speciaal be
stemd voor kleeding en dekking, werd voor
extra-uitkeeringen in dezen vorm een bedrag
van 2.983 geput,
EEN AVOND VOOR DE 6LARINIERS IN
HET CAI'ITOL-THEATER TE
ROTTERDAM.
Dinsdagavond zyn de mariniers, die naar
het Saargebied zijn geweest de gast geweest
van de directie van het Capitol-theater te
Rotterdam. De commandant van het korps,
kolonel C. J. A. Dorren, kapitein De Bruyne,
commandant van het detachement, een aantal
officieren van de mariniers en ongeveer 300
onderofficieren, korporaals en manschappen,
benevens een talryk publiek, hebben den
avond bygewoond. Er werden o. a. films ver
toond, welke betrekking hadden op de volks
stemming in het Saargebied, het vertrek van
de mariniers, de aankomst te Saarbrückea
en het verbiyf aldaar, enz. Voorts is het ge
wone programma vertoond. In de loge van
mevrouw Dorren waren fraaie bloemen neer
gelegd. De vele aanwezigen bleken den avond
zeer op prys te stellen.
De jongen zag er slecht uit, maar toen hy
de actrice ontwaarde, werd zyn gezicht vuur
rood en snelde naar haar toe.
Voor hy haar echter bereiken kon, had de
detective zyn arm uitgestrekt en hem in een
stoel geplant
,Hier geen dwaasheden,' zei hy kortaf, „het
spel is uit voor haar, en vo^r jou."
„Welk spel, Ray?"
„Wel, laten we het Amor's spel noemen,"
grinnikte de detective, „ofschoon het dat zeker
nooit geweest is, wat haar betreft!"
Jan Heeringa wilde opvliegen, maar iets <n
de houding van de'actrice, meer nog dan de
woorden van Norman Ray, hield nem terug.
„Kyk eens hier, Jonge vriend," ging deze
voort, „je hebt Je voortdurend gedragen als
iemand, die last heeft van zyn geweten. Hèb
je last van je geweten?"
„Wat... bedoelt u?"
„Speel Je niet een gewaagd spelletje... een
h'm... een hoog spelletje? Laten we eens ver
onderstellen dat Je dien avond, toen Je in je
huis terugging omJe golfbaden te halen,
die je vergeten was, het collier meenam ter
wijl juffrouw Basquette op je wachtte. En dat
Je later Willem Snoeck stuurde om, als puntje
by paaltje kwam, hem voor het geheele geval
te laten opdraaien, wanneer dat eens noodig
mocht zyn. De parels kon je wel niet tegeiyk,
maar gemakkelyk stuk voor stuk van de hand
doen, nietwaar, als je weer in geldverlegenheid
zat?"
Jan Heeringa keek den detective met uit
puilende oogen aan, zyn armen hingen slap
langs zyn zyde, en hy riep wanhopig uit:
„Meneer Ray, u méént toch niet, wat u
zegt
„Nog altyd hoog spel, jongeman? En hoe
stierf de oude hulsknecht, die je van schoot
kind af heeft gekend? Je bent opvliegend van
aard, Jan Heringa, dat weet iedereen. Je
hoorde Hendrik Bosman tegen Je liefde op
spelen, je zag hoe hy haar ruw by haar arm
greep, Je zei hem in den gang te komen... en
niemand heeft hem daarna levend terugge
zien."
„Ik... Ik verzeker u..."
,Hou je mond. Ik ben nog niet uitgesproken,
en het wordt tyd dat je inziet hoe dwaas Je
hebt gehandeld... en hoe gemakkelyk je ge
gronde verdenking op Je hebt kunnen laden.
Je liet je in met Willem Snoeck. omdat hy
zoo'n gezellige kerel was, je maakte door deze
dame hier kennis met Jetje Karspels, die dank
zy jouw onnoozlheid, de combinatie van het
letterslot te weten kwam. Prachtvrienden
had je. Jetje Karspels hield zoo van Willem
Snoeck, nietwaar, maar hy moest niet veel
van haar hebben! jy blind uilskuiken: door
jou maakten zy kennissen en slachtoffers...
Jetje en Snoeck werken al jaren samen, en
zetten een handige komedie op touw. Juf
frouw... h'm juffrouw Basquette, zooals ik
haar nog even zal noemen, wist niet dat deze
twee geraffineerde oplichters zyn, dat moet ik
toegeven. Maar om jou maalt ze zooveel als
om de kat, of nog een beetje minder, zy heeft
je eenvoudig afgezet wat ze kon, ze heeft Je
cadeautjes en geld afgeperst, ze heeft je voor
diners en cocktails laten betalen, en als je zelf
een fortuin had bezeten, was je er nu allang
doorheen."
De jonge Heeringa keek naar de actrice, die
hem koeltjes opnam. Zy wist dat van hèm
niets meer te halen zou zijn, en met de cyni
sche onverschilligheid van dit soort vrouwen,
liet ze het masker vallen, en zei schouderop
halend:
„Hij wéét het, hoor! En hy heeft het precies
by het rechte eind. Je verveelt me al zoo
lang... ik heb" en hier kwam onder het aan
geleerde beetje beschaving de vrouw uit het
volk boven „ik heb tabak van Jou!"
Nooit was een jonge man meer vernederd
dan Jan Heeringa; het schaamrood kleurde
zyn wangen, hy keek de vrouw aan alsof hy
haar naar de keel wou vliegen, maar Midder
nacht hield hem ln het oog en zei bedaard:
„vrouwen als zy, zyn niet waard Je er druk
over te maken., Jan. En zy krygt haar portie
nog. Kom nu mee, dan zal lk je uitlaten."
De jongen stond op. Hy greep de hand van
den detective.
„Ik... Ik ben een dwaas geweest... een
stommeling ...een idioot. Maar lk beloof u dat
lk de les ter harte zal nemen."
„Goed gesproken. Jan, wees voortaan een
man!"
De detective schoof hem met zachten drang
de kamer uit, en wenda zich tot de actrice.
„En nu, juffrouw Basquette," zei hy lang
zaam, „nu tusschen ons!"
ELFDE HOOFDSTUK.
Verklaringen.
Weer zaten de detective en de tooneelspeel-
ster tegenover elkaar, weer speelde de ver-
loopen schoonheid nerveus met een zakdoekje,
weer kruisten zy de degens, maar ditmaal was
Norman Ray in een heel wat voordeeltger po
sitie. By hun vorig gesprek, ln de opgesmukte
kamer van Ida Basquette, tastte de detective
geheel in het duister, hy verdacht verschil
lende mannen en vrouwen, hy had geen hou
vast; een nootlottige samenloop van omstan
digheden had hem voor een raadsel geplaatst,
dat alleen was op te lossen geweest door taaie
volharding, door het koppig volhouden dat de
voornaamset karaktereigenschap was vaa den
speurhond. De moeite was beloond, Midder
nacht wist nu... en had de bewyzen.
„Een leven van pretjes valt ook al niet
mee," merkte hy op, „het ziet er allemaal
aan den buitenkant mooier uit dan het is."
De actrice haalde de schouders op.
„Hebt u me hier laten komen om me dat
te vertellen? Is dat het eenige nieuws dat u
kunt opdisschen? Heb lk daarvoor op dat po
litiebureau moeten zitten, met die politie
agenten dag en nacht in de buurt? Er waren
wel een paar knappe jongens by, dat moet ik
zeggen. Eén was er, zeg, die me vroeg of ik
eens een avondje met hem uit wou, als ik weer
los was."
„Juffrouw Basquette," zei de detective,
„laten we de avondjes-uit maar eens even
laten rusten. We hebben ernstiger dingen te
bespreken. Waarom heeft u verzwegen tegen
over iedereen dat de vermoorde Hendrik Bos
man uw vader was?"...
Als by tooverslag veranderde de houding
van de actrice. Zy werd doodsbleek, met schich
tige oogen keek zy haar ondervager aan, zy
deed moeite te spreken, maar slaagde daarin
aanvankelijk niet.
„U behoefde u niet voor uw vader te scha
men," ging Middernacht voort, „hy was een
oppassend man, al bekleedde hy een nederigs
betrekking. Hy had misschien meer reden zich
te achame- over u, dan omgekeerd..."
„Hoe... hoe... weet u...?"
„Door zoeken en vragen, door een zekers
gelijkenis tusschen u en den ouden man, eo
tenslotte door dezen brief."
(Wordt vervolgd).
