Buitenlandsch Overzicht.
WEL KOM THUIS
Wij combineeren
aardige Zitjes
CRAPAUDS en
Engelsche Fauteuils
N.V.Jb.HARJER&ZOQN
NIEUWSBLAD VOOR DEN HELDER, KOEGRAS, TEXEL, WIERINGEN EN ANNA PAULOWNA
UIT ONZE KEURCOLLECTIE
De inwijding van de Normandie
pelfltdedcuuisdte'Jc^^
Mo. 7597
eerste blad
ZATERDAG 25 MEI 1935
63ste JAARGANG
He. buitenland reageert rustig op Hitler's redevoering. He.
deba, ,n he, Engelsche Lagerttuis over de rede van Hi,Ier.
Mussol,n, s starre houding in he. geschil me. Abessinië.
Qe ontvangst
van de
rede van
Hitier.
De wonderlijke belevenissen
van dr Kaiserlien
Britsche regeeringspolitiek
goedgekeurd.
Een interview met den
ex-kroonprins.
De staking in het Belgische
mijngebied.
Spoorstraat 49 Tel. Intc. 46
Het grootste passagierschip ter wereld.
Een technisch wonder; de weelderige
inrichting.
DE PRESIDENT VAN DE
REPUBLIEK TE HAVRE.
BINNENLAND
Eendaagsche retourkaarten tegen
buurtverkeer.
I t i
COURANT
Abonnement per 3 maanden bij vooruitbet i.
Anna Paulowna. Breezand. Wierinè n l C°Urant 1 Ko^raa'
n.,«, o„„.
landen f 3.20. Losse noa 4 ct f U mai' eu overi£ö
'/lOiidagMblad resp. f 0.50. f 0.70 f070 fl P' tÜL Weekabonnement«» 12 cL
f 1.70. f Modeblad resp. f 1.20, fl.50, £1.50,
VerschijntD i n s d ag-, Donderdag- en Zaterdagmiddag
Redacteur: P. O. DE BOER
Uitgave N.V. Drukker^ v/h. C. DE BOER Jr.
Bureau: Koningstraat 78 Telefoon: 50 en 412
Post-Girorekenlng No, 16066.
ADVERTENTIE Nl
20 ct per regel (galjard). Ingez. medsd. (kolombreedte als redaction. tekst)
dubbele prijs. Kleine advertentiën (gevraagd, te koop, te huur) bU vooruitbetaling
10 ct per regel, minimum 40 ct.; bij niet-contante betaling 15 ct per regel,
minimum 60 ct (Adres Bureau van dit blad en met brieven onder nummer:
10 ct per advertentie extra). Bewijsnummers 4 ct
Het buitenland heeft
de rede van Hitler met
nuchtere zakelijkheid
ontvangen. De replieken
zijn, een enkele uitzon
dering daargelaten, niet
fel getint. Men hoopt op
eenige toenadering, men
hoopt Duitschland weer U-rug te krijgen te
Genève. Zou er inderdaad nog iets terecht
komen van internationaal overleg? Wg heb
ben er niet veel vertrouwen in. Wel is op het
oogenblik het onmiddellijk oorlogsgevaar van
Europa geweken. Maar hoelang zal er een
„gespannen rust" kunnen heerachen? Onver
bloemd zijn de mogendheden aan het bewa
penen, het is oen jacht tegen elkaar, ook al
wordt dat nu niet zoo openlijk gezegd. En
voor een tot de tanden gewapend land is het
gevaar, om zich in een oorlogsgevaar te
storten, veel grooter, dan voor een land, dat
geen. of zoo goed als geen, oorlogstuig bezit.
Maar enfin, we willen niet te pessimistisch
zijn en er in ieder geval het .beate van hopen.
De wetenschap, dat een oorlog, met de
moderne oorlogsmiddelen, den ondergang van
Europa beteekent, kan ook nog als een rem
voor de mogendheden werken.
Hitler's rede - schrjjft de N.R.Crt. heeft
een billijke en redelijke ontvangst gevonden.
Men heeft het polemisch gedeelte er van niet
al te zeer op de keper beschouwd, maar het
laten passeeren voor hetgeen het was: een
stuk binnenlandsche propaganda, zooals men
die in Duitschland waardeert.
In Frankrijk en Engeland heeft men zijn
aandacht voornamelijk gevestigd op de dertien
punten. Men heeft de werkelijk treffende
tegenspraak, die er was tusschen inleiding en
conclusies, ternauwernood nader in beschou
wing genomen, maar onmiddellijk alle studie
gewijd aan den politek materieelen Inhoud.
Verder heeft men niet onopgemerkt gelaten,
dat Hitler het vermeden heeft, Frankrijk of
Engeland rechtstreeks aan te vallen. Dat was
alles zoo gunstig als het kon. In Italië blijkt
men minder ontvankelijk gestemd.
Toen Hitler in het begin van zijn bewind,
zijn eerste, vredelievende redevoeringen hield,
werden deze te Parijs, en vooral te Londen,
met veel meer ijver aanvaard en in lieschou-
wlng genomen, dan nu deze veel substantieeier
voorstellen.
Men heeft naderhand allerlei verrassingen
beleefd, ten deele door eigen schuld, als resul
taat van een ongelukkig mengsel van incon
sequent vertrouwen en van inconsequent
wantrouwen
Wat er echter tenslotte in het voorjaar
van 1935. na twee jaren van nationaal-
socialistische heerschappij, aan den dag is
gekomen, overtrof de ergste argwaan.
Hitler's vroegere vredesbetuigingen waren
gebleken, tot dekmantel te hebben moeten
dienen voor een extreme be-wapenlngspolitlek,
die onmiddellijk begonnen was.
Van een aantal punten is de onuitvoer
baarheid reeds vóór, dus onafhankelijk van
Duitschland's herbewapening, reeds ter ont
wapeningsconferentie gebleken. Of zou dit,
onder den indruk van de dreigende ramp,
anders geworden zijn? Ware het zoo, dan zou
Hitler de wereld een grooten dienst hebben
bewezen, door deze denkbeelden nog eens op
te rakelen. Maar men kan in ieder geval een
Franseh sceptimisme begrjjpen, dat ontstaan
is na het constateeren, dat men met een vrij
volledige collectie te doen had van reeds ver
worpen voorstellen. Sommige van de punten
Feuilleton.
35)
Enfin, ze zou haar zin hebben. Het was
^vel wat taat, maar hopelijk nog niet te laat
°m de daders, die hij tenslotte toch zelf op
het spoor was gekomen, te arresteeren. En
mevrouw Heldt zou oogen opzetten, als de
bekende commissaris der recherche, Carstcn,
voor wien zij zooveel bewondering koesterde,
l'e hand op haar legde.
Er is thans niet zoo heel veel toe noodig
°m Kaiserlien tot een besluit te brengen. Vijf
minuten later betreedt hij het roode gebouw
den overkant van het plein.
Of dr. Carsten te spreken is?
..Jawel!" antwoordt de portier. „Hij is juist
het bureau binnen gegaan. Kamer driehonderd
zeven en negentig, derde verdieping. Aan het
eind van de gang de trap op naast die gla
zen deur. Dan boven op de derde verdieping
tweede deur rechts".
Kaiserlien betuigt zyn dank en rent drie
teappon Cp me^ een spoed, alsof de duivel
hem 0p de hielen zit. Juist, op de tweede
deur, welke noodig eens opnieuw geverid
moot worden, is met punaises een beduimeld
visitekaartje bevestigd, waarop de naam dr.
Cara' -n. En in d-ze armoedige omgeving
Zou een beroemde detective huizen?
1 serl.-n's vertrouwen in de spcurdersta-
e"ten van den man, dien hjj op het punt
Roen der betrokkenen in
twijfel zgn zjju V0Or het oogenblik zóó
utopistisch, dat velen ze zelfs als lokaas ge
opperd zullen geloovcn. Daartoe behoort oa.
de afschaffing van de duikbooten.
Men is de politiek moede, vindt haar niet
meer opportuun, en gaat dus, met zekere af
gemetenheid, rechtstreeks aan de studie en
bespreking van het voorgestelde. Van dezen
geest waren de debatten in het Lagerhuis,
zoowel als het oordeel der Engelsche en zelfs
van een gedeelte der Fransche pers door
trokken. Geen naïeve illusies meer, maar
onmiskenbaar sceptimisme, zelfs bij de, als
oppositie vaak grenzeloos naïef oordeelende
labour party.
Maar tegclgkdertijd een algemeen besef,
een besef, dat zelfs te Parijs wordt gedeeld.
dat men het uiterste moet probeeren om, met
behulp van deze voorstellen, van de inter
nationale betrekkingen en van de ontwape
ningsconferentie nog iets terecht te brengen.
Aan het commentaar
op de rede van Baldwin
in het Lagerhuis, uit de
Times, ontleent Reuter,
dat geen passage in de
rede meer welkom was,
dan het pleidooi voor absolute openhartigheid
tusschen Engeland en Duitschland.
Het blad is van meening, dat, nu de waar
heid over de Duitsche herbewapening is ont
sluierd, er meer kans is op een verstandige
regeling van de bewai>enings-quota, zoodat
tengevolge van de verklaringen van Hitler en
Baldwin een oorlog, welke toch nog niet drei
gend was, geheel kan worden voorkomen.
Beide regeeringen droegen veel bjj tot het
vertrouwen, dat de eerste noodzakelijkheid
voor Europa is.
Thans is ten laatste een basis geschapen
voor practi3Ch werk.
Het debat in het Engelsche Lagerhuis zal
zeker in geen enkel land met zoo groot
interesse gevolgd zijn als in Frankrijk. Hoewel
gisteren nog uitvoerig commentaar ontbrak,
bleek reeds uit de ochtendbladen, dat men in
Frankrijk met voldoening kennis genomen
had van het Engelsche be-wapeningsprogram-
ma, dat men algemeen als het antwoord van
Baldwin op de rede van Hitler beschouwde.
Slechts de Jour toont zich gereserveerd en
meent integendeel te kunnen constateeren,
dat de Engelsche regeering naar aanleiding
van de rede van Hitier haar houding belang
rijk gewjjzigd heeft. Het blad schrijft, dat
men zich niet er over mag verbazen, dat
Baldwin van zijn oorspronkelijk standpunt is
afgeweken. Met opzet heeft hij Woensdag elke
verwgzing naar de effectieve sterkte van het
Duitsche leger, naar den vrede in het Oosten,
en naar de Oostenrijksche onafhankelijkheid
vermeden.
In het geschil tusschen
Italië en Abessinië bljjkt
Mussolini van groote on
verzettelijkheid. Alle be
middelingsvoorstellen
heeft hjj tot op heden
van de hand gewezen,
met andere woorden
heeft deze „voorstander van den Volkenbond"
gezegd: „Bemoei Je met je eigen zaken en
niet met de mijne".
De Geneefsche corr. van de Nw. Rott. Crt.
meldde Donderdagavond aan zijn blad:
Den geheelen dag hebben de vertrouwelijke
staat te bezoeken, is aanmerkelijk bekoeld,
als hg aanklopt.
„Binnen!" antwoordt een krachtige stem.
Kaiserlien schrikt er van. Die stem komt
hem bekend voor. Verdraaid! Zijn z*n zenu-
nuwen dan zoo slap, dat hij zich overal, zelfs
in dit gebouw door misdadigers omgeven
waant?
HU treedt binnen, maar nauwelgks heeft
hy den drempel overschreden, als hg terug
deinst om dan radeloos te blijven staan. Het
is niemand minder dan professor Clnon, die
zich daar amuseert over de grenzenlooze ver
bazing, waarmee hij hem aanstaart.
Aha dr. Kaiserticn! Eindelijk!" zegt de
man, dien Kaiserlien tot dusver slechts als
I'rofessor Cinon heeft gekend. „U komt wel
rijkelijk laat, maar u bent er dan toch. Helaas
kan ik voor uw lang wegblijven geen passen
de verontschuldiging aanvoeren. V zou zich
heel wat moeite en nog meer ergernis hebben
bespaard, als u naar uw secretaresse had ge
luisterd en mij onmiddellijk na uw belevenis
sen in Starnberg had opgezocht",
„U bent u bent
„Ja, die ben ik!" antwoordt de commissa
ris lachend. Hg staat op en steekt Kaiserlien
joviaal de hand toe. „U moet mg die kleine
comedie maar vergeven. Zij was noodig en
nuttig en voor u kan zij bovendien nog een
goeie les zijn. Gaat u zitten, doctor! U wilt
natuurlijk graag weten, hoe ik er toe kwam
om mij voor professor Cinon uit te geven en
i„ welke relatie ik sta tot mevrouw Heldt,
temeer, omdat u juist ontdekt hebt. dat wij
zelfs tezamen autotochtjes maken, niet
waar?"
Weet u dat?" stamelt Kaiserlien verlegen.
Zeker' Dat weet ik!" antwoordt dr. Car-
aten U hebt werkelijk talent voor detec
tive doctor. En enkele van uw combinaties
waren verrassend juist, maar om een goed
besprekingen tusschen Laval, Eden en Aloisi
over het Italiaansch-Abessjjnsche geschil
voortgeduurd. Ofschoon liet bevestigd werd,
dat de Abessjjnsche regeering, zooals uit de
nota van gisteren reeds afgeleid werd, wei
bereid zou zgn, niet langer op toepassing van
artikel 15 van het volkenbondsverdrag aan te
dringen en met toepassing van artikel 11 ge
noegen te nemen, indien dit het vinden van
een bevredigende regeling zou kunnen ver
gemakkelijken, is een dergelijk compromis nog
niet in zicht. Mussolini, met wien Aloisi voort
durend telefonisch overleg pleegde, heeft tot
dusver alle bemiddelingspogingen van Laval
en Eden van de hand gewezen. Thans schijnt
echter weer een nieuwe formuleering aan het
oordeel van Mussolini te zijn voorgelegd.
Het debat van Woensdag in het Britsche
Lagerhuis naar aanleiding van de regeerings-
verklaring over de voorgenomen luchtbewape-
ning is geëindigd met de verwerping van een
^amendement der Arbeiderspartij tot vermin
dering van tle eredieten voor de luchtbewape-
ning, en wel met 340 tegen 52 stemmen. De
regeeringspolitiek tot vermeerdering van de
luchtslrijdkrachten is daarmede goedgekeurd.
de gebruikelijke sommatie de myn weer ver
laten.
Volgens een mededeeling van de gendarme
rie, door den minister van arbeid ontvan
gen, zou er bij de ontruiming van zekere
mijnschachten geen gebruik is gemaakt van
traanverwekkende gasbommen. De plaatse
lijke pers uit de streek van Charleroi en
sommige Brusselsche bladen houden echter
staande, dat dit wel is gebeurd.
Een vertegenwoordiger van de Parijsche:
Petit Journal heeft een interview gehad met
den Duitschen ex-kroonprins.
Deze verklaarde: „Indien Frankrjjk en
Duitschland niet tot elkaar komen, zal Euro-(
pa tot het bolsjewisme vervallen".
Ten aanzien van Laval zeide hij: „Ik weet,
dat in zijn handen het lot van Europa In
goede handen is."
De kwestie der gasbommen.
De staking in. het mjjngebied van Char
leroi heeft nog verdere uitbreiding genomen.
In het geheel ligt het werk thans stil op 26
mijnen, op een totaal van 59. Het aantal sta- 1
kers werd Donderdagochtend op 13.000 ge
raamd. De mijnwerkers, die te Anderlues en
Pont de Loup ir de schacht waren afgedaald
en het voornemen hadden te kennen gegeven
een hongerstaking in te zetten, hebben na
Gisteren heeft de president van de Fran
sche Republiek te Havre de Normandie in
gewijd, het schip, dat de Compagnie Générale
Transatlantique in de vaart brengt tusschen
Havre en New York en dat voor het oogen
blik het grootste passagiersschip ter wereld
is.
Buiten voor de pier ligt. trotsch en blank,
11
de machtige Normandie.
De kleine stoombootjes, die haar omzwer
men, doen de reusachtige afmetingen van het
schip eerst goed uitkomen.
Veel is er in de laatste weken over dit
meesterstuk van'Fransche scheepsbouwkunde
geschreven, en 4edere schooljongen weet, dat
tle Eiffeltoren op het dek van het schip ge
makkelijk een plaats zou kunnen vinden. Door
ieder van de drie schoorsteenen zou gemakke
lijk een spoortrein kunnen rijden, het stuur
alleen weegt meer dan Frankrijks sterkste
locomotief.
Iedereen weet ook van de eetzalen, de trap
penhuizen, de zwembaden en den schouwburg
van dit weeldeschip. Men heeft vernomen, dat
de eerste klasse-hutten met een eigen terras
aan zee zijn uitgerust.
Wat speelt er zich echter in dit reusachtige
ip achter de coulissen af, waar het de
rane passagiers niet veroorloofd is te ko-
len?
Golfbrekers tegen zeeziekte.
De Normandie zal waarschijnlijk het snel
ste schip zijn, dat op het oogenblik den
Oceaan bevaart. Men houdt er rekening mede,
dat zij 33 knoopen in het uur kan afleggen
en waarschijnlijk dus het blauwe lint van den
Oceaan zal veroveren. Natuurlijk zijn het in
de eerste plaats de machines, welke de snel
heid geven. Maar de Normandie staat deze
snelheid bovendien reeds op het gelaat ge
schreven. Na lange voorstudies is men tot het
resultaat gekomen, dat de voorsteven sterk
uitgebogen moest worden. Een zwelling naar
beneden vermindert den tegenstand. Verder
heeft men het voorste gedeelte van het bo
vendek met een soort schild bedekt, dat naar
achteren door een spoorvormigen golfbreker
wordt afgesloten. Wanneer er sterke golven
op het schip inloopen, worden zij door dit
gebogen schild gebroken en door den spoor
teruggeworpen. Op deze manier kan bjj
storm een groote snelheid behouden worden,
zonder schade voor het schip. Tegelijk dient
deze pantsering tevens de stabiliteit. Het
rollen van het schip wordt daardoor zeer
aanmerkelijk verminderd, wat zeker aange
naam voor de passagiers is.
De maatregelen tegen brand en
schipbreuk.
De passagiers zullen ook niet over gebrek
aan veiligheid te klagen hebben. De waar
borgen tegen brandgevaar spelen na de treu
rige gebeurtenissen der laatste jaren een bij
zondere rol op zee. Alle slechts denkbare
veiligheidsmaatregelen zijn op het schip geno
men. Zoo zou b.v. een vlam, die in het bed
van een passagier uitbreekt, zes onbrandbare
begrenzingen moeten doorbreken, vóór de
brand werkelijk tot een catastrophe zou kun
nen worden. Maar daaraan wil men zich
natuurlijk niet blootstellen en dus bestaat
er op het dek een echte brandweer, die voort
durend waakzaam is. En alsof dit niet ge
noeg was, is er bovendien nog een mecha
nische waakdienst ingevoerd. Deze staat met
meer dan 1000 over het geheete schip ver
spreide toestellen in verbinding, die in geval
van brand signaal geven.
Wat het gevaar bij schipbreuk betreft,
sinds de catastrophe van de Titanic is er
voortdurend gewerkt aan de veiligheidsstel
sels in dit opzicht. Ook hier helpt een schot-
tenstelsel het best en de Normandle ia dan
ook, gelijk een bijenkorf, in cellen verdeeld,
met vaste scheidingswanden, waarin het wa
ter slechts tevergeefs zou trachten door de
dringen.
Telefonische verbinding niet het
vaste land.
Maar waarom slechts aan gevaren en on
waarschijnlijke dingen te denken? Ook voor
het aangename en normale leven aan boord
gebeurt er heel wat achter de coulissen,
waarvan de verwende passagier wel de uit
werking bespeurt, maar nooit de brond. Zal
hij b.v. ooit een voet zetten in de garage,
waarin zijn auto met een bijzondere bij de
inscheping is neergelaten, om het oogenblik
vian landing in het andere werelddeel af te
vrachten? Zal hij er ooit over denken, dat
de verlichting van het schip door niet minder
dam 40.000 lampen wordt bediend. Zal het
Jiem duidelijk worden, dat het telefoonnet
met zijn 770 aansluitingen, waardoor hij met
de keuken en de andere ruimten voor de
bediening, met andere menschen op het schip,
ja zelfs met Havre en New-York kan spre
ken, met het telefoonbedrijf van een kleine
stad overeenkomt?
Een grootsche keukensymphonie.
Wat voor de passagiers in de dagen van
overtocht van niet geringe beteekenis is, is
de voeding. Ook in dit opzicht is een blik
achter de coulissen zeer de moeite waard.
Aan het hoofd van de keuken staat de chef,
die tot dusverre op de Ile de France den
scepter zwaaide en een uitstekenden naam
op den Oceaan geniet. Onder hem staan 72
koks, 76 keukenjongens, 12 taartenbakkers,
3 ijsmakers, 12 bakkers en 8 slagers.
Een echt kook-orkest trekt zich rond het
17 meter lange fornuis samen. De keuken
zelf is 60 M. lang, 33 M. breed en heeft be
halve het groote fornuis, nog 4 electrische
bakovens voor gebak en brood.
Kinderkamers en hondensalons.
Na zulke rijkelijke maaltijden is beweging
noodig. Daarom staat den passagiers de gym
nastiekzaal ter beschikking, waarin een ge
wezen bokskampioen onderwijs geeft. Mas
seurs en masseuses, leeraren voor de spelen,
die aan boord gedaan worden, badmeesters
OOQS 20 CT -TUBE óO EN 60 CT I
voor het zwembad, een schietbaan, zijn naar
keuze voorhanden.
Opdat de kinderen steeds onder goed toe
zicht zgn, is er voor hen eene bijzondere
speelruimte gereserveerd, waar zij zich on
der vertrouwde bewaking met allerlei kunnen
bezighouden en ook van een marionetten
theater kunnen genieten.
Zelfs de honden hebben het goéd aan
boord. Voor hen is er een aardige kennel in
gericht, waarin 28 ruime hokken achter hek
ken van roestvrjj staal zgn aangebracht. In
het midden ligt een klein bassin voor de die
ren, dat zelfs een fonteintje heeft.
Zoo zal dus van den million&ir af tot het
schoothondje toe aan boord van de Norman
dle iedereen het goed hebben.
Volgende week Woensdag 29 Mei, zal het
schip zijn eerste reis naar New York maken.
N.R.Crt.
Op het geheele spoorwegnet.
Het ligt in het voornemen van de directie
der Nederlandsche spoorwegen binnenkort over
haar geheele net eendaagsche retourkaarten in
te voeren tegen de prijzen van het bestaande
buurtverkeerstarief, hetwelk dan tegelijkertijd
komt te -ervallen.
Zooals bekeno is, bedragen deze retourkaar
ten 6.13 cent per K.M. voor de eerste, 4.69
voor de tweede en 3.25 voor de derde klasse,
hetgeen tegenover den dubbelen enkele-reis-
prijs een prijsvermindering oplevert van on
geveer 27.83 pet. voor afstanden tot 150 K.M,
terwjjl tengevolge van de afdalende schaal,
waarop de enkele reisprijzen boven dien af
standen geleidelijk geringer wordt.
Deze reductie, welke tot dusver slechts op
bepaalde baanvakken gold, zal dus eerlang
over het geheele net, ongeacht den afstand
gelden, terwijl de beperkende bepalingen, thans
aan de eendaagsche retourkaarten verbonden,
dat zij slechts gelden voor de op de dienstre
geling daarvoor aangewezen terreinen, dat de
reis niet mag worden afgebroken en dat voor
kinderen geen prijsverlaging wordt toegepast#
voor de nieuwe eendaagsche retourkaarten niet
zullen gelden.
De vereischte wijzigingen in het reizigers
tarief der Nederlandsche Spoorwegen zijn door
den minister van waterstaat goedgekeurd.
DE OPHEFFING VAN DE ARMENRADEN.
Een adres van een groot aantal sociale
instellingen.
Een groot aantal instellingen, die zich alle
bezig houden met de zorg voor de verwaar
loosde, onverzorgde en asociale jeugd, hebben
naar aanleiding van het voorstel tot opheffing
van de armenraden (ontwerp van wet ter ver
laging van de openbare uitgaven) een adres
aan de Tweede Kamer gericht, waarin zij o.a,
verklaren:
van meening te zgn, dat de opheffing van
den armenraad een zeer zware slag zou zijn.
DRINKWATER VOOR SCHIPPERS.
De Kamer van Koophandel en Fabrieken
voor Hollands Noorderkwartier ontving be
richt, dat, gevolg gevend aan haar daartoo
detective te zgn, heeft men ook eenige prac-
tjjk noodig. En die ontbreekt u helaas. Ik
zag u al buiten voor het syndicaat staan. Als
ik mij aan een achtervolging had willen ont
trekken, zou mg dat zonder veel moeite ge
lukt zgn".
„Ik begrijp het nog niet allemaal", sta
melt Kaiserlien verlegen. Hjj staat nog steeds
bij de deur.
„Neemt u toch alstublief een stoel", zegt
de commissaris vriendelijk, „en laat ik u
eens precies verteilen hoe de vork in den
steel zit. U herinnert zich natuurlijk nog de
onaangename verrassing, welke u in Starn
berg werd bereid en uw daarop volgende reis
naar Berlijn?"
Kaiserlien knikt.
„En herinnert u zich ook nog, dat uw se
cretaresse u reeds in den trein voorstelde om
mij in den arm te nemen?"
„Ja, ja," geeft Kaiserlien toe.
„Dan bent u natuurlijk ook nog niet ver
geten, dat u haar destjjds streng verbood
om de politie in de zaak te betrekken?"
Kaiserlien- schudt het hoofd-, „Neen", zegt
hg, „maar
Doch de ander laat hem niet uitspreken.
„Welnu", vervolgt hjj, „uw secretaresse is een
zeer verstandige vrouw. Zg heeft zich ver
oorloofd uw verbod te overtreden en nog
dienzelfden avond om negen uur heeft zij mg
hier in mgn bureau opgezocht om mg van
een en ander op de hoogte te stellen. En
onmiddellijk daarop is wel gebleken, dat dit
een zeer verstandig besluit was van uw se
cretaresse, want daardoor is zg erin geslaagd
uw vermogen te redden. Herinnert u zich
nog, dat mevrouw Heldt aanbood u te ver
gezellen, toen u den dag na uw aankomst
het voornemen te kennen gaf naar de bank
te gaan?"
Kaiserlien moet erkennen, dat hij ook dat
nog weet.
„Welnu, dat had een zeer eenvoudigereden:
mevrouw Heldt wist namelijk toen reeds, dat
uw safe geplunderd was en zij meende goed
te doen u op den schrik voor te bereiden".
„Hoe wist zij dat dan?" vraagt Kaiserlien,
terwijl hij het innerlijk niet met zichzelf
eens is ,of deze mededeeling van den com
missaris zijn wantrouwen jegens Ina Heldt
moet weg- of nog doen toenemen.
„Door mij!" antwoordt de commissaris.
„Zij vernam het van mij. Zooals gezegd,
kwam Ina Heldt mij 's avonds opzoeken en
mijn eerste vraag was toen: Maakt de villa
het geheele bezit uit van dr. Kaiserlien
Mevrouw Heldt deelde mg daarop mede, dat
u ook nog een aantal effecten op de bank
had en toen was mijn eerste gedachte, deze:
Het is natuurlijk uitgesloten, dat deze bende
zich met de villa tevreden heeft gesteld, wan
neer er als het ware op de bank een kapi
taal voor het grijpen ligt. Ik ging daarom
nog dienzelfden avond met Ina Heldt naar
de bank, alarmeerde daar den portier en den
gemakkelijkst bereikbaren procuratiehouder en
vernam, dat uw effecten dienzelfden dag
door „uw" advocaat waren opgenomen en
aan den raadsman van de tegenpartij, dr.
Arnheimer, waren overhandigd. Zoodoende
kwam ik ook nog dienzelfden avond achter
de zwendelaarsmanoeuvre in verband met
het huwelijk van Edith Wismuth. Ik zal daar
op straks nog terug komen. Intusschcn was
het uw geluk, dat dit zoo spoedig ontdekt
kon worden, want nu kon ik tegen zonsop
gang dr. Arnheimer uit bed bellen. De arme
kereld was totaal overstuur, toen hg hoorde,
dat hij „de belangen" van een geraffineerde
oplichtster als Edith Kaiserlien behartigd had.
En daarop besloten dr. Arnheimer en ik onze
toevlucht te nemen tot een list, De pseudo
Edith Kaiserlien zou zich den volgenden mor-
gne om tien uur aan zgn kantoor vervoegen
om de effecten af te halen, die voor haar bij
de bank waren opgenomen. Dr. Arnheimer
gaf haar nu, overeenkomstig mgn aanwijzin
gen, niet de echte effecten, maar een stapel
waardelooze aandeeien en obligaties uit den
inflatietijd. De echte papieren liggen hier op
het bureau in de safe en u kunt ze te allen
tijde tegen een kwitantie terugkrijgen."
Kaiserlien zit er zwijgend bij. Hg begrijpt,
dat hg alle reden heeft om den commissaris te
bedanken voor zijn hulp. Maar zulk zwijgen
zegt vaak meer dan een stroom van woor
den.
De commissaris amuseert zich in stilte
over Kaiserlien's verbazing. Eindelijk ver
volgt hjj: „U zult nu ook begrijpen hoe het
kwam, dat Ina Heldt den volgenden ochtend
zoo volkomen op de hoogte was van de ge
dragingen van Stolzcnberg en diens makker,
den pseudo Kaiserlien. Dat alles waren den
vorigen nacht reeds een dozijn rechercheurs
in mijn opdracht te weten gekomen."
Inderdaad, dat begreep Kaiserlien nu vol
komen. Ina Heldt was de spreekbuis van
den commissaris geweest. Maar een ding was
hem toch nog niet duidelijk. Hoe kwam het
bijvoorbeeld, dat de bankdirecteur, Rodmer
en diens employé's zich zoo verrast toonden
door Kaiserlien's mededeelingen, terwijl zg
toch den vorigen avond reeds door den com
missaris waren ingelicht?
„O, de verklaring daarvoor is zeer een
voudig", antwoordt de commissaris. „De
beide employé's, met wie wij ons des
avonds nog in verbinding stelden, hebben
plechtig moeten beloven over het een en
ander het stilzwijgen te bewaren. Den heer
Rodmer heb ik den volgenden dag nog van de
zaak op de hoogte gesteld."
l „Tja maar neemt u mij niet kwalijk".
vraagt Kaiserlien verder, „dan moet u den
naam van de vrouw, die zich als mijn echt-
genoote heeft uitgegeven en die mijn effecten
zou afhalen, dus reeds bekend zijn ge
weest
„Inderdaad!" bevestigt de commissaris.
Wg kenden die jongedame! Als wg gewild
hadden, zou zg nu al achter slot en grendel
hebben gezeten. Haar bijnaam is Rakker.
Zoo wordt zij althans door haarhandlangers
genoemd."
„Rakker?" zegt Kaiserlien, verrast. „Dien
naam ken ik!"
„U hoort dien naam niet voor het eerst,"
zegt dr. Carsten met een ondeugend lachje.
„U hebt hem gelezen in een brief van Nora
Tilden."
„Zoo dus dat weet u ook al?" vraagt
Kaiserlien verwonderd, bijna ontzet.
„Een commissaris van de recherche moet
veel weten!" antwoordt dr. Carsten lachend.
„Ik kan u wel vertellen, dat ik de laatste
maai, toen ik in het Karmel Hotel bij u op
uw kamer zat en daar allerlei geologisch-
democratischen onzin uitkraamde, van de ge
legenheid gebruik heb gemaakt om een mi
niatuur-foto te maken van den brief van
Nora Tilden dien u door Achmed ter hand
was gesteld. Ik ben nameltjk in het bezit van
een, speciaal voor dat doel vervaardigd hor
loge, waarin een kleine camera is verborgen.
Glimlachend haalde hij een horloge uit zijn
vestzakje te voorschijn. Het was uiterlijk niet
te zien, dat dit klokje een fototoestel be
vatte.
(Wordt vervolgd).