Chireezen rukken Hopei binnen DAGBLAD VOOR DEN HELDER EN HOLLANDS NOORDERKWARTIER Britsch bemiddelingsplan gunstig ontvangen De Groote Kerk te Nieuwe radio zender bij Vianen? Als basis voor verdere onderhandelingen aanvaard Tweehonderdduizend liter benzine in brand N.V. WACO - Hoorn Alkmaar over zes weken weer in gebruik? UITGAVE, N.V. DRUKKERIJ EN UITGEVERIJ V/H C. DE BOER JR.. KONINGSTRAAT 78. DEN HELDER. TELEFOON 50 EN 412. POSTGIROREKENING 16066 65e JAARG- N°-8054 Z ATERDAG Non-interventie Spanning toegenomen Een nieuw soort oorlog „feodaal" EERBERICHT DE BILT SEINT: HELDERSCHE COURANT 17 JULI 1937 De namiddagzitting van de commissie voor niet-inmenging in den Spaanschen bur geroorlog ving aan om half vijf en eindigde reeds om vijf uur. Ook het verloop van deze tweede bijeen komst was bevredigend. Alle gedelegeerden hebben thans het Britsche compromisplan aanvaard als basis voor verdere onderhan delingen. De bestudeering van het plan zal Dins dag a.s. worden voortgezet in de onder commissie. Omtrent beide commissievergaderingen worden inmiddels nog de volgende bijzon derheden gemeld. In zijn gistermorgen afgelegde verklaring sprak ambassadeur von Ribbentrop aller eerst zijn waardeering uit voor het snelle werk der Britsche regeering en dankte hij den Nederlandschen gezant voor het in de laatste zitting genomen initiatief. Voorts zeide hij: Uit naam van mijn re geering verklaar ik, dat het Britsche plan als uitgangspunt voor de besprekingen kan worden beschouwd In het verloop der gedachtenwisselingen zal ik het comité de opvattingen mijner re geering betreffende deze punten doen weten en amendementen voor zekere onderdeelen van het plan voorstellen. Na von Ribbentrop sprak, zooals bekend, de Italiaansche gedelegeerde Grandi, die verklaarde het Britsche ontwerp eveneens te aanvaarden als grondslag voor de bespre kingen. Hij achtte het gelukkig, dat het ontwerp het vraagstuk der niet-inmenging op breeder basis plaatst, zooals overigens de regeeringen van Duitschland en Italië reeds trachtten te doen door de voorstellen, die zij onlangs de commissie hebben voorge legd. Namens de Poolsche regeering verklaarde Raczinski, zich voorstander van eenzelfde procedure, waarbij hij zich het recht voorbe hield, later zekere opmerkingen te maken ten aanzien van het terugtrekken der vrij willigers. Achtereenvolgens sloten de vertegenwoor digers van Noorwegen, Griekenland, Tsje ch o-Slowakije, Turkije, Zweden, Denemar ken, Zuid-Slavië, Finland en Ierland zich aan bij het voorstel tot het in studie nemen van het Britsche ontwerp. Sommige dezer afgevaardigden schenen zelfs wat verder te gaan en de voorstellen in beginsel goed te keuren. Op voorstel van Corbin werd daarna be sloten de zitting tot den namiddag te ver dagen, waardoor de afgevaardigden in de gelegenheid gesteld werden, zich voor het laatst met hun regeeringen in verbinding te stellen. In de tweede vergadering der commissie kreeg de Fransche vertegenwoordiger, Cor bin. het woord. Hij bracht de Britsche re geering dank voor haar streven en den door haar deskundigen verrichten arbeid. Hij herinnerde voorts' eraan, dat de voor zitter de voorstellen had ingediend als een geheel waarin het eene doel voorwaarde voor het andere is. Inderdaad, aldus Corbin is het meest frappante karakter van dit ontwerp, dat het verband legt tusschen de toekenning der belligerenterechten, die zelf weer aan voor behouden gebonden is, en het van tevoren vervullen van zekere voorwaarden. De voor naamste punten, waarop die voorwaarden betrekking hebben, zijn de plaatsing van waarnemers in de Spaansche havens en het terugtrekken der vrijwilligers. De Fransche regeering verheugt zich erover, dat dit laatste vraag stuk, welks beteekenis zij meerma len naar voren heeft gebracht, thans een belangrijke plaats bij de besprekingen gaat innemen. Zij acht het noodzakelijk, dat de plaatsing der waarnemers en het terugtrek ken der vrijwilligers duidelijk be licht zijn, alvorens de toekenning van de rechten van oorlogvoeren den zal worden behandeld. Dat het ontwerp melding maakt van het belang van een luchtcontrole, heeft bij de Fransche regeering voldoening gewekt. Bij het indienen van het Britsche ont werp wees de voorzitter Lord Plymouth, er op dat het voorstel een eenheid vormde en het schrappen of belangrijke wijzigingen noodzakelijk van invloed zou zijn op de Britsche meening. „De tijd zeide hij is een belangrijke factor en ik hoop, dat amendementen en voorbehouden kort zullen zijn." In Britsche kringen is men van oordeel, dat de arbeid der commissie onder de beste voorteekenen begonnen is. Dinsdag zal al lereerst het minst betwiste punt, het plaat sen van waarnemers in de Spaansche ha vens, besproken worden. Er is nog niet gesproken over een aan Engeland te verstrekken opdracht tot het polsen van beide partijen in Spanje. Vuurzee in Amerikaansche stad. Honderdnegentig personen ge wond. In de stad Atlantic (New Yersey, Ameri ka) zijn gisteren een aantal benzinetanks ontploft, waarbij 200.000 liter onmiddellijk tot een vlammende en rookende vuurzee werd. De brandende benzine verspreidde zich en dwong de bewoners van in de na bijheid gelegen huizen, deze te verlaten. De brandweer, die met uitgebreide midde len het vuur bestreed, kon den brand eerst na drie uur meester worden. Volgens de laatste berichten zijn bij deze ontplof fing 190 personen gewond, van wie 92 in een ziekenhuis moesten worden opgeno men. Vanaf heden Zomerdienstregeiing Onze uitgebreide dienst- en tariefregeling a 5 cent ver- krijgbaar bij de chauffeurs Van gezaghebbende zijde wordt uit Peking vernomen, dat de troe pen van de Nankingregeering Ho pei zijn binnengerukt. Een aantal divisies is bij Pao Ting Foe, 160 kilo meter ten Zuidwesten van Tientsin aangekomen. Naar aanleiding daarvan zegt Reuter: Door het binnenrukken van de Chineesche troepen in de provincie Hopei, niettegenstaande de waar schuwing van de Japanners, die dit beschouwen als een schending van het verdrag van Tangkoe, is de spanning tusschen Japan en China weer toegenomen. De Japanners leggen met koorts achtige haast de laatste hand aan het vliegveld Fengtai, waar giste renmiddag een aantal bombarde- ments- en jachtvliegtuigen is aange komen. De situatie te Peiping. De bepalingen van den staat van beleg te Peiping zijn verzacht op grond van door de Japanners ondernomen stappen. De stads poorten waren Vrijdag meestentijds weer open. De bewaking op straat wordt niet meer uitgeoefend door manschappen van de 37ste divisie, doch door de gendarmerie. Ook zijn de wachtposten niet meer uitgerust met machinegeweren. Men verwacht, dat het spoorwegverkeer naar Hankau spoe dig zal worden hervat. Schermutselingen te Anping. Uit Tientsin wordt aan de bladen ge meld, dat Chineesche troepen te Anping (op 30 K.M. ten Z.O. van Toengsjau) gister ochtend te omstreeks acht uur geschoten hebben op een Japansch detachement. Tij dens de hierna volgende schermutseling werden meer dan 100 Chineesche militairen door de Japaneezen ontwapend. De toestand in Noord-China blijft gespannen. Er wordt, volgens berichten uit Tokio, geen melding gemaakt van een verdere ont wikkeling van den toestand in Noord-China, die nochtans gespannen blijft. Het verluidt, dat de leiders van den politieken raad van Ho Pei en Tsjahar en de verantwoordelijke autoriteiten van het Chineesche negenen twintigste leger er oprecht naar streven de op 11 Juli getroffen overeenkomst na te le ven en in overeenstemming met de wen- schen der Japansche militaire autoriteiten zouden willen zien, dat het incident zou wor den gelocaliseerd. In sommige kringen is men evenwel on voldaan over de houding der jongere offi cieren en manschappen van het Chineesche 29ste leger, speciaal over de 37ste divisie, welke ongeveer 20.000 man sterk is en on der bevel staat van generaal Feng Tsjian, die betrokken was bij het oorspronkelijke incident van Laukiasjiau. Verder wordt er op gewezen, dat de ver dere opmarsch van de troepen der Chinee sche centrale regeering naar het Noorden een localiseering van het incident moeilijk zal maken. (Dit is inmiddels geschied. Red.) In zekere kringen vreest men, dat de ge' ringe voortgang, welke bij de plaatselijke on derhandelingen te Tientsin wordt gemaakt mogelijk ten doel heeft de regeering van Nanking tijd te doen winnen om haar troe pen in Noord-China te concentreeren. Een nieuw soort oorlog Een woordvoerder van het Japansche le ger heeft tegenover een vertegenwoordiger van Havas verklaard er van overtuigd te zijn, dat het Japansche leger een uitbreiding van het conflict tot geheel China zal kunnen verhinderen. „Wij zijn vastbesloten al dus zeide hij een zekere grens niet te overschrijden, wanneer wij Noord-China ge zuiverd hebben. Wij zullen niet vallen in den strik van Nanking, dat zal trachten ons in conflict met Moskou te brengen". De woordvoerder zeide verder, dat de duur van de expeditie zal afhangen van de datum waar op men begint, dat wil zeggen van de tijd die men China zal laten om troepen samen te trekken en versterkingen aan te leggen Het Japansche leger moet niet weer verval len in de fout, die begaan werd tijdens de incidenten te Sjanghai. De veldtocht zal een maand duren, als de omstandigheden gun- stigi zijn, en twee maanden, indien de Chineezen weerstand bieden. De operaties tegen de Chineezen zijn niet slechts van militairen, maar ook van politieken en diplo- matieken aard. Japan wil geen wer- kelijken oorlog voeren, doch een „fe- odalen oorlog" van zeer bijzonder ka rakter. In een dergelijken oorlog streven de tegenstanders er naar zoo weinig mogelijk te vechten en hun doel te bereiken door middel van on derhandelingen, die zelfs gedurende de gevechten voortduren en niet slechts de bespreking van vredes voorwaarden ten doel hebben, maar ook de beperking der krijgsverrich tingen en der troepenconcentraties. De zegsman van Havas verklaarde tenslot te, dat uit de ontvangen officieele versla gen, met uitzondering van die uit de Ver- eenigde Staten, blijkt, dat de openbare mee ning in het buitenland niet ongunstig voor Japan is. De onderhandelingen. Uit Nanking wordt gemeld, dat de gene raals Tsjing Tsjoen, burgemeester van Pe king, en Feng Tsji Han, gouverneur van Hopei, een telegram gezonden hebben aan hun vertegenwoordiger in Nanking met vra gen over de geruchten betreffende aanvaar ding door de Chineezen van de Japansche eischen na het incident van Loekoetsjau. De onderhandelingen in Peking hebben slechts geleid tot een mondelinge overeenkomst, welke het terugtrekken bepaalde van de Chineesche en van de Japansche troepen van de plaats van het incident. De Japanners be loofden ook geen nachtelijke manoeuvres te zullen houden. De overeenkomst is door de Japanners niet in acht genomen. Zij heb ben hun troepen niet teruggetrokken en ver sterkingen derwaarts gebracht. Vijf Japansche divisies op weg naar China. De Chineesche pers verklaart van welin gelichte zijde vernomen te hebben dat de vijfde, zesde, tiende, twaalfde en zestiende divisie, te zamen ongeveer 100.000 man uit Japan zijn vertrokken. Het grootste deel is op weg naar Noord-China, de rest naar Korea. Hoe de kerk het best te bevei ligen. Dreiging van eeuwen oude tempelmuren. In verband met den noodtoestand, waarin de Groote of St. Laurenskerk te Alkmaar zich bevindt, had een redacteur van het Algemeen Nederlandsch Persbureau een on derhoud met den architect, die reeds vele jaren geleden met de leiding van de restau ratiewerken dezer kerk werd belast, den heer Herm. van der Kloot Meijburg te Den Haag. De Groote Kerk te Alkmaar, zoo zeide de heer Meijburg, behoort tot de fraaiste reli- ffieuse bouwwerken der Nederlandsche go- thiek. Het typische van de gotischen stijl is wel, dat de bouwconstructie berust op een samenstelling van verschillende bouwele menten, die een onderling evenwicht vor men, waardoor ranke bouwlijnen met be trekkelijk dunne en sterk doorbroken mu ren kunnen worden verkregen, in tegenstel ling met de Romaansche bouwwijze, die meer op massiviteit berust. Zoolang nu de diverse knooppunten en verbindingen intact blijven, be houdt een Gotisch bouwwerk zijn sa menhang, doch wanneer de tand des tijds of eenige andere oorzaak het onderling verband heeft verbroken, dan kunnen de gevolgen fataal zijn. De St. Laurenskerk dateert van omstreeks 1500. In 1470 'werd tot den bouw besloten, in 1508 werd de kerk in gebruik genomen, en in 1518 werd de laatste hand aan dit bouwwerk gelegd. Bij de groote restauratie, waarme de in 1923 werd begonnen en waar toe, naast de bijdrage van de ker kelijke gemeente, door het Rijk, de provincie en de gemeente, subsidie werd verleend, bleek, dat het kerk gebouw er veel slechter aan toe was dan men aanvankelijk vermoedde. In de jaren 1923—'27 is het eerste deel van het restauratiewerk tot stand gekomen, waarbij het dwars- schip met vieringtoren en een, deel van het koor werden voltooid. Toen waren omtrent vier en een halve ton verwerkt, en er moest op nieuw een dergelijke som worden beschikbaar gesteld, voordat men verder kon gaan. De voltooiing der restauratie (het afwer ken van het koor en het herstellen van het middenschip, de zijbeuken en de bijgebouw tjes) is afgestuit op de bekende loonkwes- tie. (Zooals men weet. wilde de meerder heid van den Alkmaarschen Gemeente raad het werk niet in werkverschaffing doen uitvoeren, doch tot het uitkeeren van normale loonen was men niet in staat). Reeds tijdens de restauratiewerken bleek dat de muren van den koor veelhoek, die in verticale mooten waren gescheurd, buitenwaarts dreigden uit te wijken, terwijl de muren van het middenschip in Noordelijke richting overhelden. Toen de restauratie tijdelijk moest worden gestaakt, kreeg het koor 'n provisorische noodverankering. In Mei van het vorige Jaar deden zioh ernstige teekenen van zetting voor die een nieuw onderzoek noodzakelijk maakten. Wijkende gewelven. De kappen boven de zijbeuken bleken grootendeels te zijn vergaan, vooral die boven de zuiderzijbeuk had alle samenhang verloren. Daardoor oefent deze kap een nadeelige druk op het onderliggend muur werk. Blijkens tal van scheuren in het met selwerk en de gewelven worden de muren naar buiten gedrongen. De gewelven zijn dientengevolge op meerdere plaatsen afge weken van den muur tusschen de zijbeuk en het schip. Ook in de opgaande schipmu ren vertoonden zich vele scheuren die in omvang toenemen. Blijkens verrichte controle opmetingen heeft na het jaar 1922 de noorderschipmuur een groote afwijking verkregen. Ook de raamkoppen van het schip ver keerden in een toestand van verval zoodat het gevaar dreigde dat stukken natuursteen omlaag zouden storten, wat sindsdien in derdaad is geschied. Wankele topgevel. De topgevel aan de \vestzijde van het middenschip vertoont aan den voet, over een hoogte van ongeveer 2 a 3 meter een groote uitpuiling en wordt blijkbaar alleen nog in stand gehouden door enkele ankers die aan de kap verbonden zijn, waarvan er echter een het reeds had begeven en de ove rige weinig vertrouwen wekten. Het natuursteenwerk bezit niet de minste samenhang en de voegen staan wijd open. Een instorting van den topgevel met aan sluitende traptoren zou ook \ooii het daar onder geplaatste fraaie orgelv noodlottige gevolgen kunnen hebben. Wat nu onverwijld moet geschieden is het aanbrengen van een schoorconstructie tus schen de opgaande muren van het midden schip. Ook het koor dat in verticale mooten is gaan scheuren, heeft een onmiddellijke voor ziening noodig. Tusschen het schip en het dwarsschip zal een groot schol worden geplaatst, opdat de verdere werkzaamheden kunnen worden verricht, nadat straks het dwarsschip voor den dienst zal zijn ingericht. Tot de eigenlijke restauratie werkzaamhe den behooren o.a. het aanbrengen van een gewapend betonnen schoorconstructie, zon der verandering van het uiterlijk van het kerkgebouw, de vernieuwing van de balken en kap, het herstel van metsel- en natuur- steenwerken enz. enz. Het eerste noodwerk, waarvoor de regeering 15 mille beschikbaar heeft gesteld, moet binnen zes weken na de gunning de aanbesteding zal 22 dezer geschieden gereed zijn met dien verstande, dat het schoor- werk binnen vier weken moet zijn voltooid, en dan kan de kerk weer zonder gevaar in gebruik worden genomen. Met de afwerking van de restauratie zul len evenwel nog jaren gemoeid zijn en hier voor is het wachten op de Overheid, die de middelen moet verschaffen om dit kostbare monument uit onze middeleeuwen in volle glorie te doen herleven. Verwachting: matige westelij tot zuidwestelijke wind, tij delijk opklarend, weinig of geen regen, overdag iets warmer, Verdere vooruitzichten: onzeker De Japansche autoriteiten hebben 31 koop vaardijschepen gerequireerd voor troepen transport. DuitschJapansche besprekingen. De Duitsche ambassadeur te Tokio, von Dirksen, heeft een langdurig onderhoud ge had met minister Hirota over de incidenten in Noord-China Duitsche diplomatieke krin gen hopen, dat het Japansche leger er in zal slagen het conflict te localiseeren en ver klaren, dat een oorlog tusschen China en Japan tegen het JapanschDuitsche verdrag zou zijn. Duitschland heeft wel goedgekeurd dat Japan Noord-China demilitairiseerde om zijn economisch-strategische positie te ver sterken, Het is van meening, dat een Chi- neeschJapansche oorlog de belangen van Duitschland in China ernstig zou schaden. WILLEM VOGT DOET ONTHULLINGEN. Oprichting van definitief zender complex te verwachten. In verband met de inbezitneming door Ne derland van de 415 M. golf, treffen wij in dé Radio-Bode de navolgende mededeelingen aan van de hand van den heer Vogt: Wij hebben de 415 M. golf geannexeerd, omdat zij door Kiew (Rusland) niet zóó in tensief gebruikt wordt, dat dupliceering door Nederland niet mogelijk zou zijn. De bedoe ling is, om aan de luisteraars, die straks door Bod gehinderd worden, het lange-golf- programma op de 415 M. golf als alternatief aan te bieden. WILLEM VOGT. Ook in het belang van de Nederlanders in het buitenland is deze maatregel genomen. Over eenige maanden zal deze 415 M. golfzender van Kootwijk verdwij nen en hij zal dan vervangen zijn door een anderen zender, werkende op dezelfde golf, die opgericht zal worden in de omstreken van Via nen; niet al te ver van de nieuwe brug over de Lek. Deze nieuwe zender, die ook een vermo gen van 20 kw zal hebben, zal echter, als gevolg van den veel gunstiger bodem waar op hij wordt opgericht, een veel grooter veldsterkte leveren en dus overal belangrijk luider worden gehoord. Deze voorloopige zender, die in constructie genomen is, zal door de N.O.Z.E.M.A. worden gebruikt voor het verzamelen van gegevens ten behoeve van de oprichting van het definitieve zender-complex. Zouden de omstreken van Lopikerkapel in derdaad zoo gunstig blijken te zijn voor den bouw van den definitieven zender als de uitkomsten van me tingen met zendertjes met zeer ge ringe energie hebben te verstaan ge geven, dan zal de proefneming met het 415 M. provisorium, die nu van October af zal plaats vinden, de be vestiging kunnen brengen. Natuurlijk zal Nederland zijn rechten of aanspraken op de 1875 M. goif onverzwakt blijven verdedigen. Maar zoolang de 1875 m. golf niet storingsvrij kan worden genoten, blijven wij ook op de 415 M.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Heldersche Courant | 1937 | | pagina 1