Westduitse Bondsdag aanvaardt het legerverdrag Europees Felle beiogen in Tweede Kamer over ontwerp-Zondag van Bonn bekrachtigd Ook Conventies Gottwald werd bijgezet in het bevrijdingsmonument Aardschokken teisterden Turkije zwaar De communisten demonstreerden Herstelwerk in Nederland zal nog wel een jaar duren Engels-Russische conferentie Britten en Tito zijn het eens Honderden doden en gewonden S.G.P.: „In strijd met Gods wil", C.P.N „Aanslag op de democratie" Eisenhower bespeurde in woorden van Ma'enkov streven naar vrede Vrijdag 20 Maart 1953 VERENIGDE NOORDHOLLANDSE DAGBLADEN 78e JaarSanS No-11672 Dagblad voor Den HelderKoegrasTexelWieringen en Anna Paulowna Zege voor Adenauer Katoenkoningin der VS op Schiphol Oproep voor eenheid en waakzaamheid O/er vrede in Europa VS helpen 16000 boeren gezinnen in Egypte FRANSE REGERING VOOR HET E.V.C.-VERDRAG Bodem van ons land trilde enkele uren Prins Bern hard te New York Prins logeert bij zijn broer Aschwin Ds Zandt maakte tal van tongen los Tsioeikov stelt voor: Over de veiligheid in de lucht NARRIMAN NAAR CAIRO WEERBERICHT Directie: j BIJDSMA en C KRAK Hoofdredacteur: a M. KOEMANS BUREAU: Koningstraat 62—64 Den Helder Postgironummer 449041 Telefoon 2345 TARIEVEN: Advertenties: 16 ct p. m.nt Kleine advertenties („Juttertjes") tot 15 woor den f 1.—, elk woord meer 5 cent Abonnementen per kwar taal 6.05 per maand r 2.02 bij vooruitbetaling plus incassokosten Weekabonnementen 1 0.49 J}E Westduitse Bondsdag heeft gisteren in het witte en zwaar bewaakte parlementsgebouw te Bonn het Europese Legerverdrag en de z.g. Conventies van Bonn, die het Westelijke bezettingsstatuut zullen vervangen, bekrachtigd. Het debat in deze laatste behandeling werd vnl. gevoerd door Bondskanselier dr Konrad Adenauer, leider van de CDU, en Ollenhauer, de leider der Socialisten, die afwijzend bleven staan ten aanzien der verdragen. De regeringspartijen boekten tenslotte de door Adenauer c.s. zo vurig gewenste overwinning. De stemverhouding was als volgt: Legerverdrag 224 voor, 165 tegen, 2 onthoudingen. Conventie van Bonn: 226 voor, 164 tegen en weer 2 onthoudingen. De Bondsdag is het eerste parlement, dat het EVG-verdrag ratificeert. Het verdrag is in Mei 1952 te Parijs getekend namens Frankrijk, West-Duitsland, Italië, België, Nederland en Luxemburg. De Conventies van Bonn waren even eens in Mei van het vorige jaar getekend door de Ver. Staten, Engeland en Frankrijk als bezettende mogendheden en door West-Duitsland. De stemming tijdens de debatten in de Bondsdag was mat. In de omgeving van het parlementsgebouw ging het warmer toe. Enkele honderden communis tische demonstranten, die zich bij het door prikkeldraadversperringen en een sterke politiemacht omgeven gebouw ophielden, werden met waterstralen en gummiknuppels verdrongen. Dertig deelnemers aan de demonstratie, gericht tegen de verdragen, werden gearresteerd. LIET slotdebat werd door Adenauer ge- *1 opend. Hij schetste het Europese leger als een poging om het denken in nationale staten op te geven en als een uiting van het groeiend besef, dat Euro pa slechts door het samengaan van zijn naties kan worden gered. Adenauer zette deze eindspurt in, nadat een so cialistische poging om het debat uit te stellen door de regeringsmeerderheid was afgewezen. Lachend en met een bouquet tulpen in de armen, stapte gistermiddag Alice Corr, katoenkoningin der Ver. Staten, uit het vliegtuig dat haar van Parijs naar Schiphol bracht. Zij bezoekt o.a. de Utrechtse Jaarbeurs. Het dispuut tussen Adenauer en 01- lenauer werd kalm en zakelijk gevoerd. KOM RAD ADENAUER „Hard blijven, kanselier!'' De Bondskanselier stelde, dat de °ood van Stalin het gevaar van de zijde Fan de Sovjet-Unie zeker niet had vermin derd, al beleven wij nu wellicht een HET stoffelijk overschot van Klement Gottwald, in leven president tan Tsjechoslowakij'é, is gisteren op plechtige wijze bijgezet in het nieuwe „bevrij dingsmonument" op één der zeven heuvelen van Praag, waar Gottwald als eerste president zal rusten. De plechtigheid begon in de Spaanse zaal van het Hradsjin-kasteel, waar de overledene had opgebaard gelegen. Hier hield de plaatsvervangende premier Siroky een afscheidsrede. Daarna namen pren'ucr Zapotocky, Siroky en andere leden van het politieke biïteau der communistische partij alsmede de Russische minister van Oorlog, Boelganin, de kist op de schou ders en droegen deze naar buiten, waar ze op een affuit werd geplaatst. Jacht vliegtuigen cirkelden op dat moment boven de stad. Daarna zette de stoet zich in beweging. Achter de kist liepen o.a. de weduwe en de dochter van Gottwald, functionarissen van regering en partij, afgevaardigden uit de Sovjet-Unie, communistisch China en de volksdemocratieën. Op het Letna-plein hield de stoet halt om de strijdkrachten gelegenheid te geven de laatste eer aan haar opperbevelhebber te brengen. Aan het défilé namen geregelde troepen, grens wachten, afdelingen van de volksmilitie alsmede tanks en pantserwagens deel. adempauze in de koude oorlog totdat de verhoudingen in Rusland zich hebben gestabiliseerd. Ollenhauer meende ech ter nu, na Stalins dood, te moeten af wachten hoe de ontwikkeling zou gaan. Volgens hem hangt een nieuw beraad tussen Oost en West in de lucht. Dit beraad zou de kwestie der Duitse een- beid in het centrum plaatsen. Adenauer bracht naar voren, dat de eenheid van Duitsland slechts is te verkrijgen wan neer het Westen zich zo sterk mogelijk zou maken. Vluchtelingen uit de Sov- jetzonc hadden hem. Adenauer, in Ber lijn toegeroepen: „Hard blijven, kanse lier." Zie verder elders in dit blad) Volgens het officiële Joegoslavische persbureau heeft Tito gisteren te Lon den medegedeeld, dat hij en de Engel se regeringsleiders het eens zijn gewor den' over de wijze, waarop de vrede in Europa bewaard kan blijven. Churchill besprak gisteren met Tito de Verdediging van de Balkan tegen een mogelijke communistische aanval. In een door de Zuidslavische minis ter .van Buitenlandse Zaken. Popovitsj. in het Britse Lagerhuis gehouden rede. zei deze, dat Russische rggressie op de verenigde weerstand van de gehele wereld zal stuiten. Wij zullen, hoewel geen lid van de Navo, zeker deel ne men aan een strijd ter verdediging van andere volkeren. Naar een nieuwe toekomst Egypte en de Ver. Staten hebben gis teren een overeenkomst getekend, op de grondslag van het bekende Amerikaan se „punt vier-program". Doel is 16.000 Egyptische gezinnen, die geen grond be zitten, op nieuw gewonnen landbouw gronden te vestigen. De kosten van het project worden geraamd op 94 millioen gulden. De regering der V. S. zal 38 millioen gulden in de kosten bijdragen. In totaal zal 32.300 ha grond, 160 km ten ZuhJ-Wcstin'! arr eatrc. ■tarcuttuiu wai- den gebracht. De Franse premier Mayer heeft giste ren verklaard, dat zijn regering het verdrag voor een Europese Verdedi- gings Gemeenschap" voor 't parlement en het land" zal verdedigen. „Mijn re gering staat het verdrag voor. Zij heeft geen andere keus". J)E aardbeving, waarvan wij gisteren reeds melding maakten, heeft Turkije zwaar getroffen. Er zijn vele honderden doden. Alleen in het district Bali- kesir reeds vijfhonderd. Ook het aantal gewonden loopt volgens een eerste schatting in de honderden. De aardschokken hielden het grootste gedeelte van de nacht van Woensdag op Donderdag aan. De uitwerking van de bevingen deed zich het hevigst gevoelen in Thracië en in West- en Midden-Anatolië en rondom de Dardanellen. Het stadje Conen, ten Zuiden van de Zee van Marmora, schijnt voor de helft te zijn verwoest. In Istanbul is weinig schade aangericht, maar hier heerste wel een paniekstemming, waardoor twee mensen om het leven kwamen. Zeker zijn zeshonderd huizen met de grond gelijk gemaakt en een veel groter aantal beschadigd. Er braken ook branden uit. President Celal Bayar heeft zich naar het getroffen gebied begeven. Drie militaire vliegtuigen en vrachtauto's met kleding, medicamenten en tenten zijn naar de zwaarst geteisterde streken gezonden. QP het eiland Lesbos werden 106 wo- ningen verwoest. De schokken wer den ook wrargenomen op het eiland Chios in de Aegeische Zee en aan de Griekse kust. De naalden van de seis- mografen in Athene braken tengevolge van de kracht der schokken. Turkije F DE Spaanse zaal noemde Siroky Gottwald de „beminde leider en leraar". Hij prees de overledene om zijn strijd tegen het kapitalisme, voor de opbouw van het socialisme en het handhaven van de vrede. Laat ons zweren, zo vervolgde Siroky, dat wij hem trouw zullen blijven en zijn wil zullen uitvoeren. Eén der aanwijzingen die Gottwald ons naliet, is ons nog dichter te plaatsen aan de zijde van de broederlijke Sovjet-Unie. Zijn werk blijft en zegt ons te waken over de eenheid van het volk en ons nog dich ter te scharen om de partij. Allen, die een aanslag op partij en volk willen plegen, zullen wij vernietigen. Ook premier Zapotocky voerde het woord. Hij gebruikte Malenkovs woor den, gesproken na de dood van Stalin, toen hij opmerkte: „Wij zullen de partij bewaken als onze oogappel en voortgaan ons volk te leren trouw te zijn aan partij, Sovjet-Unie en volks democratieën. Hier bij de kist van Gottwald, aldus Zapotocky, verklaren wij, dat wij in de geest van Lenin en Stalin het principe van het naast el kander bestaan van verschillende eco nomische stelsels niet zullen weer leggen, maar met ieder zullen samen werken op de basis van gelijkheid zonder inmenging in elkanders binnen landse aangelegenheden. Maarschalk Boelganin noemde Gottwald een be gaafd leerling van Lenin en mede werker van Stalin. PRINS BERNHARD is gistermiddag in New York aangekomen. Hij zal ct de dank voor de.hulp van het Ame rikaanse volk aan de slachtoffers van c overstromingsramp overbrengen. P hem gestelde vragen hoe het met et herstel loopt, zei de Prins: „Heel j' ^ank U, ofschoon ik twijfel aan e op\atting van een aantal deskupdi- Sen, dat zegt, dat het land tegen het einde van het jaar drooggelegd zal zijn. Het herstellen van een deel van de schade, aldus de Prins, zal tenmin ste nog een jaar vorderen. Maar we zullen het klaarspelen". ZKH werd te New-York begroet door de Nederlandse ambassadeur, dr J. H. van Roijen. Hij zal te New-York logeren ten huize van zijn broer, prinr Aschwin. Zeer waarschijnlijk zal de Prins gedurende zijn verblijf te Was hington van 24—27 Maart een bezoek brengen aan president Eisenhower. Zaterdagmiddag zal Prins Bernhaid in besloten gezelschap een rede hou den voor de Council of Foreign Reia tions (de Raad voor Buitenlandse Be trekkingen). (Van onze parlementaire redacteur) £)E GROOTSTE TEGENSTELLING bij de voortzetting van de discussies in de Tweede Kamer over het ontwerp Zondagswet werd gistermiddag onge twijfeld gevormd door de uiteenzettingen van ds Zandt (S.G.P.) en de heer Haken (C.P.N.). Laatstgenoemde zag grote gevaren voor de persoonlijke vrijheid, in het bijzonder van „progressieve mensen". Het ontwerp beoogt zijns inziens een aanslag op de democratie; het is onwaarachtig en onwaardig. Ds Zandt daarentegen achtte het ontwerp niet met Gods wil in overeenstemming. Zijn revolutionair karakter maakt het voor de S.G.P. verwerpelijk. „Arm Nederland, waarin zulk een Zondagswet wellicht ingevoerd zal worden". HE kern van het bezwaar van ds Zandt tegen dit zijns inziens „hemeltergende ontwerp" was, dat op grond van het vierde gebod de overheid tot Zondags heiliging gehouden zou zijn en het volk daartoe zou moeten verplichten door wettelijke maatregelen. Met dit ont werp bekent de regering zijns inziens eigenlijk haar onmacht, hoewel zij ver antwoordelijk blijft voor haar jammer lijke plichtverzaking. Uiteraard bleef dit betoog niet onbe streden. Dr Bruins Slot (AR) meende, dat het betoog van ds Zandt eigenlijk een slag in de lucht was. Al de in Zon dag 38 van de Heidelbergse Catachis- mus aan de orde gestelde zaken zijn toch ongeschikt voor overheidsingrij pen. Zou ds Zandt werkelijk de over heid de kerkgang willen laten afdwin gen? En hoe dan? De A.R.-afgevaardig de was van oordeel, dat het de overheid in beginsel niet raakt hoe deze of gene burger zijn Zondag wil doorbrengen. Anders zou men een schrede in de richting van de totalitaire staat ooen! De publieke rust zij norm voor de over- heidsverboden: men heeft recht op Zon dagsrust. Ook mr Schmal (CH) kwam tegen het betoog van ds Zandt in het geweer. Hij waarschuwde om niet de eigen uitleg van Gods Woord met dit woord te ver eenzelvigen. Zijns inziens brengt het beginsel der actualiteiten met zich, dat de staat geen wetten behoort te maken, die christelijker zijn dan de consciëntie van het volk zelf. De heer Stufkens (PvdA) beschouwde persoonlijk de Zondag als een geschenk Gods. De christelijke Zondag is echter volstrekt niet gelijk aan de Joodse Sab- bath. De laatste moet men niet bin len- smokkelen in de christelijke Zondags viering, die haar middelpunt vindt in de godsdienstoefening. Bescherming der godsdienstoefening is dan ook taak van de overheid; ten aanzien van de Zon dagsviering past haar overigens grote soberheid en reserve. Geestelijke dwang is volstrekt uit de boze; de viering van de Zondag als de dag des Heren moet echter mogelijk zijn. ook al legt dit zekere beperkingen overigens tot het minimaal noodzakelijke te beperken aan andersdenkenden op. De PvdA-afgevaardigde achtte het omstreden artikel 4 van het ontwerp aanvaardbaar, al had hij het geven van algemene maatregelen van bestuur lie ver dwingend voorgeschreven gezien. Hij meende, dat de in het ontwerp ge legen beperking der gemeentelijke be voegdheden juist een grote winst be tekent. Van de mogelijkheid tot afwij king der wettelijke bepalingen zal zijns inziens een zo spaarzaam mogelijk gebruik door de gemeentebesturen moe ten worden gemaakt. Dr Bruins Slot daarentegen betoonde zich uitgesproken voorstander van gro tere bevoegdheden der gemeentebe sturen: „onder de huidige wet van 1815 kunnen deze tenminste nog wat doen". De heer Stufkens vreesde hiervan rampzalig en verwoestend wer kende discussies in de gemeenteraden, die via een kerkelijk imperialisme tot schade der kerken zouden leiden. Ook ds Zandt had grote bezwaren te gen de beknotting der gemeenteraads bevoegdheden. Aldus wordt zijns in ziens de deur voor grootscheepse ont heiliging van de Zondag wagenwijd opengezet. Bij de discussie over het begrip „open bare vermakelijkheid" kwam de sport beoefening op Zondag opnieuw uitvoe rig ter sprake. Eigenlijk, zo betoogde dr Bruins Slot, is de hele Zondagsrust opgehangen aan de uitleg van dit on duidelijke begrip. Hoewel zijns inziens het ideaal, gaf hij toe, dat thans stellig niet algemeen de sport van de Zondag kan worden geweerd. De heer Stufkens was al evenmin gelukkig met het vage begrip der openbare vermakelijkheid. Het ontnam hem wel enigszins de mo gelijkheid het effect van de wet te be oordelen. Hij erkende de grote waarde van de sport als ontspanning en wenste geen terugkeren naar de rampzalige toestanden, vóórdat de sportbekering over onze jeugd en ons volk was ge komen. Het begrip „openbaar" wilde hij bepaald niet afhankelijk maken van het heffen van entree. Men zou kunnen be palen, dat het niet uit winstmotieven heffen van entree een gebeurtenis niet openbaar maakt. (Zie verder elders in dit blad) is in de afgelopen jaren door verschil lende aardbevingen getroffen. In 1939 vonden in een periode van twee maan den tienduizenden mensen de dood en werd een groot deel van Anatolië ver woest. In 1949 waren in hetzelfde ge bied 437 mensenlevens te betreuren. In 1951 in Noord-Turkije 74. Gisteravond is een gebied in het Dar- danellendistrict opnieuw door een zware aardschok getroffen. Ook elders hielden de schokken aan. De aardbeving in Turkije is ook door de K.N.M.I. in De Bilt geregistreerd. Een der seismografen raakte onklaar. De bodembeweging in ons land hield enkele uren aan en bereikte maximum uitslagen van enkele milimeters. OOK IN Z.-AMERIKA HE seismograaf van de Columbia- universiteit te New York registreer de gistermorgen een „krachtige aard beving" in Midden-Amerika. op 3000 km afstand. In Paramaribo (Suriname) waar aardbevingen nagenoeg onbe kend zijn, werd gistermorgen gedu rende tien seconden een beving ge voeld. Ook op het Franse Martinique en op St. Maarten, alsmede op Trini- dad en Barbados werden aardschokken gevoeld. Er is geen melding gemaakt van slachtoffers. Sovjet-autoriteiten in Duitsland heb ben de Britten voorgesteld een Brits- Sovjetrussische conferentie over proble men aangaande de veiligheid in de lucht te houden, aldus meldt het Oost- duitse persbureau ADN. Het voorstel was vervat in een brief van generaal Tsjoeikov, hoofd van de Sovjet-contrólecommissie in Duitsland, aan Sir Ivone Kirkpatrick, de Britse Hoge Commissaris. Hierin wijst Tsjoei kov het Britse protest over het neer schieten van een Britse Lincoln-bom- menwerper de vorige week aan de Oost-Westduitse grens als onjuist van de hand. Op 12 Maart schond niet alleen de Lincoln de Oostduitse grens, aldus het schrijven van Tsjoeikov, maar verlie ten ook twee andere Britse vliegtuigen de Luchtcorridor naar Berlijn. Zij vlo gen echter terug na de gebruikelijke waarschuwingstekens. Een van a'eze toestellen, een Viking, kwam zelfs 150 km. buiten de corridor. De generaal verzocht de Britse autoriteiten Britse vliegtuigen te instrueren zich strikt aan de vliegvoorschriften te houden. Hij zeide te betreuren, dat bemanningsle den van de Britse bommenwerper het leven hebben verloren. Afschriften van de nota werden ge zonden aan de Amerikaanse en de Franse Hoge Commissaris. In Londen acht men de toon van de Sovjet-nota „redelijk". Men ziet er een werkelijke wens van de Sovjet-Unie in om in de toekomst incidenten te voor komen. Naar te Genève wordt vernomen, ver trekt ex-koningin Narriman vandaag met haar moeder per vliegtuig uit deze stad via Parijs naar Cairo. Zij zou aan vankelijk gisteren vertrekken, doch de reis werd uitgesteld om een route te vinden, die niet via Rome loopt, waar Faroek en de jonge koning Foead de Tweede vertoeven IN een gisteren gehouden persconferen tie heeft president Eisenhower com mentaar geleverd op de onlangs door de Sovjet-premier Malenkov afgelegde verklaringen, volgens welke de ver schillen tussen Oost en West kunnen worden opgelost door vreedzame rege lingen. Hij zei, dat hij in de redevoe ringen van Malenkov tekenen had be speurd, waaruit blijkt dat hü naar vre de streeft. De Ver. Staten, aldus Eisen hower, zijn altijd bereid ruinstens hal verwege aan een Russisch vredesaanbod tegemoet te komen. Onze regering zal steeds de vrede met elk eervol en fat soenlijk middel nastreven. Aan het neerschieten van de Ameri kaanse straaljager en de Britse Lincoln- bommenwerper moest volgens Eisenho- wer geen bepaalde politieke betekenis worden gehecht. Over een bezoek van maarschalk Tito aan de Ver. Staten is, volgens de president, niet gesproken. Verwachting tot hedenavond. MISTIGE OCHTEND In de ochtend op vele plaatsen mist. Later op de dag bijna overal zonnig weer. Ongeveer dezelfde temperaturen als gisteren. Wei nig wind. iZDAcTE1JiyAG: Zon °P 6-41- onder 18.54. Maan op 9.14, onder 2.20. 1.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Heldersche Courant | 1953 | | pagina 1