NOORDHOLLANDSj
Churchill en Eden weldra
persoonlijk naar Eisenhower
Regering gaat over tot
verkorting van diensttijd
Noordholland eert zijn scheidende
Commissaris der Koningin
ERNSTIGE BESLUITEN
TE VERWACHTEN
Rood China overweegt
vrijlating Amerikanen
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
Noorwegen
in E.D.G.
S - I
Eerste oefening Landmacht
voortaan achttien maanden
Leger van Guatamala eist
aftreden van president Arbenz
C.D.U. verliest
meerderheid
ma
Templer aan het
hoofd van „Navo"
voor Z.O.-Azië?
Brits-Chinese
betrekkingen
Langer op
herhaling
Een fonds voor kunst gesticht9 bedrag van
f 100.000.- gevoteerd door Provinciale Staten
BORKUM
BESCHOTEN
Frankrijk schakelt
vliegtuigen in
Pieter de Boer
niet in cassatie
u
Abonnementsprijs f6.60 per kwartaal, f2.20 per maand, f0.51 per week,
Inclusief Incasso. Advertentie-tarief per editie 16 ct per mm, minimum
f 2.50; in alle edities 26 ct per mm, minimum f 4.familieberichten 20 ct,
resp. 30 ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M.
Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank.
Kantoren: Hoorn, Draafsingel 59, tel. 4243 en Grote Noord 77, tel. 4363
K2290; Alkmaar, Ritsevoort 52, teL 2046 K2200; Den Helder, Kelzerstr. 89,
teL 2800 K 2230; Behagen, Ged. Gracht 39, teL 459 K2249.
Buiten God is 't nergens veilig (Vondel)
STADSEDITIE
Woensdag 16 Juni 1954 - 50e Jaargang - Nummer 13111
(Conferentie over dndo-(Cli
ina naar onbevrec
bevredigend einde
LONDEN, 15 Juni. De Britse minister-president Sir Winston
Churchill zal over tien dagen met minister Eden naar Washing
ton vliegen om persoonlijk met president Eisenhower de wijze
te bespreken, waarop Zuid-Oost Azië een communistische
bezetting bespaard kan worden. Hun bijeenkomst za' zeer
ernstige besluiten met zich brengen besluiten, die misschien
ernstiger zijn dan enige andere sinds het uitbreken van de
vijandelijkheden op Korea of zelfs wel van de koude oorlog.
Churchill, die het Lagerhuis
vandaag van zijn plan om met
Eisenhower te gaan spreken op
de hoogte gesteld heeft, leek ver
heugd over het vooruitzicht.
De minister-president, die op
30 November a.s. 80 jaar oud
wordt, liet doorschemeren, dat de
Geneefse conferentie die ten
aanzien van Indo-China in een
impasse verkeert afgeschreven
kan worden en weldra zal eindi
gen. De minister van Buitenlandse
Zaken Anthony Eden zal intijds
uit Genève terugkeren om het
parlement aanstaande Dinsdag
verslag over de besprekingen uit
te brengen, aldus Churchill. Ver
volgens zullen beide staatslieden
naar de Amerikaanse hoofdstad
reizen.
Churchill deelde het Huis mede,
dat voor de belangrijkste geschil
punten in Genève ongelukkiger
wijs nog steeds geen oplossing ge
vonden is.
Verder deed hij duidelijk uit
komen, dat de Ver. Staten en
Groot-Brittannië het tijdstip voor
Engeland verzoekt uit-
wisseling van Ambassadeurs
LONDEN, 15 Juni. De Brit
se regering heeft aan communis
tisch China verzocht ambassa
deurs uit te wisselen.
De Chinese communistische
delegatie te Genève heeft toe
gezegd het verzoek in overweging
te nemen, maar dit nog niet for
meel bevestigd. Maar niettemin
verwacht de Britse regering een
bevestigend antwoord. Premier
Churchill zal binnenkort in het
parlement een verklaring afleg
gen over deze kwestie.
De vroegere Labour-regering
heeft het Chinese bewind in het
begin van 1950 erkend. Er be
vindt zich thans een Britse zaak
gelastigde in Peiping. De Chi
nezen wilden geen ambassadeur
benoemen omdat Engeland nog
steeds betrekkingen onderhield
met de nationalistische regering
van Tsjang Kai Sjek.
Tijdens de huldiging door de
Noordhollandse burgemeesters
bood burgemeester Haspels
van Bussum aan baron de Vos
van Steenwijk een tekening
aan van de bureau-fauteuil,
welke voor de scheidende
Commissaris wordt vervaar
digd.
het nemen van moeilijke beslui
ten gekomen achten.
Eerder op de dag had een hoog
geplaatste regeringswoordvoerder
de Franse militaire positie in
Indo-China „zeer, zeer kritiek"
genoemd.
Churchill en Eden zullen op 24
Juni per vliegtuig naar Washing
ton vertrekken.
De Franse positie in Indo-China
is het eerste probleem. Op langere
termijn is er bovendien het voor
stel voor de vorming vai een
Zuid-Oost Aziatische verdragsor
ganisatie in de trant van de Navo.
Een regeringswoordvoerder heeft
verklaard, dat Groot-Brittannië
altijd voorstander van een defen
siekoppeling der Zuid-Oost Azia
tische landen en het gebied van
de Stille Oceaan geweest is, maar
dat de Ver. Staten oorspronkelijk
koel tegenover dit idee gestaan
hebben. Deze zegsman verklaar
de, dat Groot-Brittannië nader
hand niet onmiddellijk accoord
kon gaan met de voorstellen, die
de Amerikaanse minister van
Buitenlandse Zaken te dezen aan
zien gedaan had „omdat daarvoor
het slechts mogelijke ogenblik ge
kozen was: de vooravond van de
Geneefse conferentie".
De situatie is thans geheel an
ders, daar de kansen op een ac
coord te Genève vrijwel nihil zijn
geworden.
In de wandelgangen van het
parlementsgebouw te Londen de
den geruchten de ronde volgens
welke Sir Gerald Templer, de
Britse generaal, die onlangs uit
Malakka teruggekeerd is, tot op
perbevelhebber van een Navo-
achtig militair orgaan der geal
lieerde mogendheden in Zuid-Oost
Azië benoemd zou worden. Vol
gens een onbevestigd bericht zou
Washington zich voorlopig met de
benoeming van Templer accoord
verklaard hebben.
Churchill heeft geweigerd zich
vanmiddag in het Huis uit te la
ten over de bevindingen van de
geallieerde stafofficieren.
Hij zei slechts, dat thans door
de regering over hun studies be
raadslaagd wordt en dat bijzon
derheden over hun inhoud en
aard niet onthuld kunnen worden.
Clement Attlee, de leider van
de Labouroppositie in het Lager
huis, wenste Churchill en Eden
een geslaagde reis naar Washing
ton toe. Verder zei hij te hopen,
dat de besprekingen te Washing
ton zouden leiden tot een confe
rentie op het hoogste niveau: een
bijeenkomst van staatshoofden
van de grote mogendheden, zoals
die in het verleden door Churchill
bepleit is.
Vandaag heeft Churchill zich
hierover echter niet verder wil
len uitlaten.
Het is mogelijk, dat Churchill
en Eden na hun besprekingen in
Washington met de Canadese lei
ders komen confereren, aldus
heeft de Canadese premier, Louis
Saint Laurent vandaag in het
Lagerhuis verklaard. r
BONN. De voorzitter van de
commissie voor Buitenlandse Za
ken van het Noorse Lagerhuis,
Finn Moe, heeft Dinsdag ver
klaard, dat Noorwegen „onder be
paalde omstandigheden" bereid
zou zijn zich bij de E.D.G. aan te
sluiten.
Hij noemde als voorwaarden,
bekrachtiging door Frankrijk en
uitbreiding van de E.D.G. tot En
geland en zo mogelijk de Verenig
de Staten.
GENèVE, 15 Juni. Commu
nistisch China heeft de Ver. Sta
ten vandaag te kennen gegeven,
dat het een vroegtijdige vrijla
ting zal overwegen van die Ame
rikaanse militaire en burgerlijke
gevangenen in China, die zich
goed gedragen hebben.
Dit werd door de Ver. Staten
bekend gemaakt na afloop van
een derde bespreking tussen de
Amerikaanse en communistisch-
Chinese afgevaardigden.
Naar schatting zijn 83 Ameri
kaanse burgers en militairen ge
vangenen van communistisch
China of niet in staat uitreisvisa
te verkrijgen.
De Chinezen hebben U. Alexis
Johnson, Amerikaans ambassa
deur in Tsjecho-Slowakije mede
gedeeld, dat de gevangenen ver
oordeeld zijn wegens overtredin
gen van de Chinese wetten, maar
dat het regime te Peking zal zien
of hun gedrag een vermindering
hunner straf of vrijlating wet
tigt.
Spaanse ex-communist in
Barcelona gearresteerd
BARCELONA. Juan Como-
rera, een vooraanstaande figuur
van het Spaanse communisme en
minister van Landbouw en Eco
nomie in de gewestelijke regering
van Catalonië tijdens de burger
oorlog, is in Barcelona gearres
teerd.
Volgens de politie brak Como-
rera in 1949 met het communisme.
Zojuist heeft de Ame
rikaanse marine be
kend gemaakt, dat zij
het eerste „Vliegende
landingstoestel" ter
wereld in productie
heeft. Dit toestel werd
ontworpen om artille
rie, vrachtwagens, of
°en volledig bewapen
de marinecompagnie
te kunnen brengen op
de plaats van bestem
ming: de vijandelijke
kust.
De tekening (boven)
toont het toestel gela
den met wapens en
voertuigen. Het reus
achtige viermotorige
vliegtuig kan landen
in het water, voor de
kust en naar 't strand
taxiën.
H
Mi
- gp
De regering heeft in overleg met de Navo-bevelhebber beslcten tot
verkorting van de diensttijd over te gaan. Voor het gros van de
dienstplichtigen der Koninklijke Landmacht behoeft de eerste oefe
ning achttien in plaats van twintig maanden te duren. Voor kader en
specialisten van de Koninklijke Landmacht 21 in plaats van 24
maanden. De duur der eerste oefening bij de Koninklijke Marine
blijft 21 maanden.
De regering overweegt nog
voor de dienstplichtigen van de
Koninklijke Luchtmacht een ver
korting van de eerste oefenings-
duur, dit is thans door minister
Staf medegedeeld in een schrij
ven aan de Tweede Kamer.
De eerste lichting die van de
verkorte diensttijd zal kunnen
profiteren is de lichtingsploeg
1953-1, die op 1 December 1954
met groot verlof zou vertrekken.
Deze dienstplichtigen moeten
echter eerst nog deelnemen aan
de grote internationale najaars
manoeuvre en mogen daarna eind
October met klein verlof gaan.
Vervolgens zullen de dienstplich
tigen van de lichtingsploeg 1952-2,
Van onze speciale verslaggever).
HAARLEM, 15 Juni. Van vele zijden is belangstelling ge
toond bij het afscheid van de Commissaris der Koningin in
de Provincie Noordholland, dr. J. E. baron de Vos van Steen-
wijk, die heden afscheid nam. In devergadering van de
Provinciale Staten werd hem de gouden legpenning van de
Provincie aangeboden en de Staten besloten tot de instelling
van een naar de scheidende commissaris genoemd Fonds voor
opdrachten aan in de provincie wonende kunstenaars, waar
voor bereids een bedrag van f 100.000.werd toegestaan.
De Noordhollandse burgemeesters boden hein een bureaustoel
aan, hekleed met gobelin met het wapen der provincie.
In het bijzonder werd gememo
reerd wat dr. de Vos van Steen-
wijk heeft gedaan voor het her
stel van het bestuur van het ge
west en de gemeenten in Noord-
holland na de bevrijding.
Nadat de scheidene magistraat
was toegesproken door het lid van
Ged. Staten, de heer Prakken
en door de heer Bas, namens de
Statenleden, sprak de Commissa
ris zijn afscheidswoord, waarin hij
drie perioden
in zijn bemoeienissen met het
gewest onderscheidde: een z.g.
„praenatale", dat is de periode,
voorafgegaan aan de bevrijding,
waarin hem gezegd werd, langs
illegale weg, dat hij er mee reke
nen moest, dat hij met de waar
neming van het ambt van Com
missaris zou worden belast, be
richten, die ook weer op geheim
zinnige wijze werden tegengespro
ken, zodat spr er ook rekening
mee moest houden, dat hij zijn
oude functie (van burgemeester
van Haarlem) weer op zich zou
nemen. De tweede periode was
die onder voogdij van het Mili
tair Gezag, een voogd met kwali
teiten, maar ook nukkig onbere
kenbaar en soms voorbarig in zijn
beslissingen, doch, aldus spr., van
de doden niets dan goeds! Ten
slotte de normale staat van zaken,
met een volledig college van Ged.
Staten en van Provinciale Staten.
Ik had de opdracht, te zorgen,
dat na de bevrijding voorlopig in
het burgemeestersambt was voor
zien op een wijze, die aan de bur
gerij geen aanstoot gaf, maar die
niet vooruit liep op een defini
tieve vervulling. Veel heb ik in
deze te danken aan de Griffier
en op Dolle Dinsdag was de lijst
voor alle gemeenten klaar. Niet
zonder misgrepen, maar het was
oorlog en .spr. betuigde zijn leed
wezen „aan de enkelen, die van
deze misgrepen het slachtoffer
werden. Dat tenslotte, toen het
eenmaal 5 Mei 1945 was, alle brie
ven voor de gemeenten boven het
IJ door het Militair Gezag enige
weken werden vastgehouden, zo
dat op vele plaatsen nog verwar
ring ontstond, was slechts „een
van de vele ervaringen in die
eerste weken en maanden, die ons
hebben doen begrijpen, dat een
goed ambtenarenapparaat, hoe
dikwijls ook gesmaad, in een ge
ordende maatschappij onmisbaar
Het begrip zuivering
wilde spr. laten rusten: een his
toricus moet het later maar eens
objectief behandelen. Bij het her
stel der normale gang van zaken
bleek, hoezeer de continuïteit was
verbroken. O.a. was het gehele
kabinetsarchief uit de oorlogs
jaren verbrand. Spr. memoreer
de de goede samenwerking in
het herstelde college van Ged.
Staten en in de colleges van het
Goois Natuurreservaat en de Ken-
nemerduinen (die hij zal blijven
bekleden). Hij sprak verder
overigens als zijn mening uit,
„dat een bestuurlijke taak vlot
ter verloopt in een klein college,
dat in beslotenheid vergadert,
al wil dit geen critiek betekenen
op de Prov. Staten, omdat spr.
openbaarheid als element van
democratie waardeert. Spr. dank
te de Statenleden voor de wijze
waarop zij zich aan zijn leiding
onderwierpen. Hij bleef het in
tussen afkeuren, dat men in de
Staten van dit gewest de alge
mene en zelfs internationale po
litiek behandelt. Dit politiek
steekspel is een ijdel vertoon
waarvan het college van Ged.
St. zich per slot van rekening
ook niet veel behoeft aan te
trekken.
Spr. dankte de Griffier, mr.
Stuf kens, voor het vele, dat hij,
„de enige met vooroorlogse er
varing" in al die jaren voor dit
gewest heeft verricht. Spr. me
moreerde vervolgens zijn werk
voor de aanbevelingen van bur
gemeesters. De bloei van de Pro
vincie hangt nu eenmaal samen
met die van de gemeenten, waar
uit ze is samengesteld en een
goede burgemeester is weer een
eminent belang voor de bloei
van de gemeente, zodat de be
noeming van deze ambtsdragers
ook voor de provincie een zaak
van groot gewicht is. Spr. heeft
aan de benoeming van 82 van de
120 gemeenten in ons gewest
meegewerkt. „Ik draag dit corps
met vertrouwen aan mijn opvol
ger over."
Met groot leedwezen
neem ik van mijn ambt afscheid,
aldus spr. Vele vraagstukken
op het Provinciale terrein vra
gen nog om een oplossing, an
dere zijn slechts halverwege uit
gevoerd.
(Vervolg op pag. 4)
aan wie op 1 Februari 1955 groot
verlof zal worden verleend, reeds
eind November 1954 met klein
verlof naar huis keren. Voor het
kader en de specialisten kan een
verkorting van de eerste oefe-
ningsduur eveneens eerst, en dat
waarschijnlijk nog slechts gedeel
telijk, met de lichtingsploeg 1953-1
ingaan. Voor het kader en de spe
cialisten van de lichtingsploegen
1953-2 en volgende zal vervolgens
het klein verlof met een duur
van twee maanden na 21
maanden eerste oefening kunnen
ingaan.
Aan de dienstplichtigen zal na
18 maanden eerste oefening op
een daartoe strekkend verzoek
gedurende twee maanden klein
verlof worden verleend in af
wachting van het 20 maanden
na het begin der eerste oefening
ingaande groot verlof. Voor het
kader en de specialisten begint
op verzoek dit klein verlof
21 maanden nadat zij onder de
wapenen zijn gekomen en gaat
het groot verlof na 23 maanden in.
Gedurende het klein verlof
kunnen de dienstplichtigen zon
der meer door hun commandant
naar hun onderdeel worden terug
geroepen. De sterkte van de para
te troepen wordt met deze rege
ling van 8 tot 7 lichtingsploegen
gebracht, waarbij dan de laatste
uitgestroomde lichtingsploeg op
zeer korte termijn te bereiken is.
De minister kondigt aan de in
diening bij de Staten Generaal
van een wetsontwerp tot verho
ging van het aantal dagen her
halingoefening.
TEGUCIGALPA (Honduras),
15 Juni. Tachtig officieren van
het Guatemalese leger hebben
president Jacobo Arbenz een vra
genlijst over de communistische
invloeden in het land overhan
digd.
Zij hebben vóór het einde van
de week een bevredigend ant
woord geëist.
In officiële kringen te Washing
ton is Maandagavond bericht ont
vangen, dat het leger de president
een ultimatum gesteld heeft om
af te treden en dat hij daarin
toegestemd heeft mits het leger
de garantie gaf geen landgenoten
te molesteren. De president zou
echter tot het einde van de week
de tijd gekregen hebben om te
antwoorden.
Eerste Nederlanders onder
„Special Migration
Program" naar V.S.
's-GRAVENHAGE, 15 Juni.
Met de, Zuiderkruis" is vandaag
de eerste groep Nederlanders, die
onder het „Special Migration Pro
gram" emigreren naar New York
vertrokken.
TOESTAND FRIESE
TWEELING BLIJFT
GUNSTIG
LEEUWARDEN. De toestand
van de Friese tweeling blijft zich
gunstig ontwikkelen. Tot nu toe
hebben zich, naar wij vernemen,
geen bijzondere complicaties voor
gedaan.
ABSOLUTE
BONN, 15 Juni. De Christen
Democratische Partij van Bonds
kanselier Adenauer heeft de ab
solute meerderheid in de Bundes
tag verloren.
Een van de leden, dr. Linus
Kather, is overgelopen naar de
vluohtelingenpartij uit protest te
gen de houding van de C.D.U. ten
opzichte van de Oost-Duitse vluch
telingen.
Door Kather's koerswijziging is
het aantal C.D.U. zetels in de
487 leden tellende Bundestag te
ruggebracht van 244 op 243.
zAdenauer's coalitie beschikt
thans nog over 333 zetels in de
Bundestag.
DOOR NEDERLANDSE
STRAALJAGER?
AURICH, 15 Juni. De West-
Duitse autoriteiten hebben van
daag verklaard, dat een gebouw
en de speelplaats van een school
vandaag door de kogels van een
onbekende straaljager getroffen
zijn. Niemand werd gewond tij
dens het incident, dat op het
Noordzee-eiland Borkum voorviel.
Het was het tweede soortgelijke
incident binnen enkele weken
tijds.
De autoriteiten in Hannover
zijn voornemens een protest bij
de geallieerde bezetting in te die
nen. Vermoed wordt dat de vlieg
tuigen Nederlandse straaljagers
zijn, die oefenvluchten boven de
Noordzee maken, aldus hebben de
Duitse autoriteiten verklaard.
TUNIS. Franse jacht- en
verkenningsvliegtuigen zijn inge
schakeld in de strijd tegen groe
pen verzetslieden, die boerderijen
van Franse kolonisten in West-
Tunesië hebben aangevallen. Ma
rokkaanse troepen, die voor het
bestrijden van het terrorisme in
dit gebied naar Tunesië zijn over
gebracht, doodden dertien ver
zetsstrijders.
LEEUWARDEN. Hoewel de
uitspraak van het Gerechtshof te
Leeuwarden in het proces Pieter
de Boer contra Mr. Hollander en
de Staat der Nederlanden teleur
stellend is voor de besturen van
de Bond van Mobilisatie-invaliden
en hunne nabestaanden en de
stichting „De Nederlandse Sol
daat" gaan deze besturen en de
heer de Boer niet in cassatie, zo
vernemen wij.
STAKING IN GENUA
GENUA, 15 Juni. Ongeveer
30 schepen hebben vandaag hun
lading niet kunnen lossen, omdat
meer dan 6.000 havenarbeiders
een 24 uurs staking begonnen
waren.
