Verrassende meerderheid
voor Statuut met de West
Eervolle vrede in zicht?
„Tijd werkt voor
Sovjet-Unie"
Er dreigt niet langer
een kabinetscrisis
Hongarije kende nooit
groter overstromingen
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
Kindje door
vergif gedood
Hittegolf eist
190 doden
K.A.J. ook
voor jongeren
Vloedgolf volgende week
in Oost-Duitsland verwacht
Protestantse
kloosterorde
13 doden bij
ontploffingen
Zaterdag 17 Juli 1954 - 50e Jaargang - Nummer 13136
Pijnlijk échec voor dr Schouten
Kamer op reces
Franse steun voor onafhankelijke staat in Zd.-Vietnain
M. FranceEden en Molotov
hespreken procedure-kwesties
Wetsontwerp buitenlandse
linlp naar de Senaat
Frans
tegen-offensief
WESTDUITSE
SOUVEREINITEIT
LITERATUURPRIJS VOOR
GERARD WALSCHAP
E.D.G. neemt hindernis in Italië
Adenauer waarschuwt Frankriik
NOTA GEVRAAGD
Over behandeling van PD,s
tin kers als feestgave
Vrachtauto door
brug gezakt
HET PAARD VAN
TROJE
NOORDHOLLANDS
Abonnementsprijs f 6.60 per kwartaal, f 2.20 per maand, f 0.51 per week,
inclusief incasso. Advertentie-tarief per editie 16 ct per mm, minimum
1' 2.50; in alle edities 26 ct per mm, minimum f 4.familieberichten 20 ct,
resp. 30 ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. SI.
Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank.
Kantoren: Hoorn, Draafsingel 59, tel. 4243 en Grote Noord 77, tel. 4362
K2290: Alkmaar, Ritsevoort 52, tel. 2046 K2200; Den Helder, Keizerstr. 89,
tel. 2800 K 2230; Schagen, Ged. Gracht 39, tel. 459 K2240.
Buiten God is 't nergens veilig (Vondel)
(Van onze parlementaire redacteur)
De lieer Nederhorst (P.v.d.A.) had in Toulon kunnen blijven en
magister Stokman (K.V.P.) in zijn ziekbed. Achteraf bekeken is hun
stem niet nodig geweest om het Statuut met de West de vereiste
twee-derde meerderheid in de Tweede Kamer te doen behalen.
Tegen alle verwachtingen in heeft zich namelijk Vrijdagmiddag een
grote meerderheid van de Kamer geschaard achter het standpunt
van de regering, dat dit statuut niet strijdig is met de grondwet.
De eindstemming 75 tegen 19 stemmen werd daardoor een
klinkende overwinning voor de regering. Voor aanvaarding van het
statuut stemden de K.V.P., de P.v.d.A., 8 leden van de C.H.U.-fractie,
9 Anti-Revolutionnairen en een lid van de V.V.D.
Tot de tegenstanders behoorden
de 8 V.V.D.-ers, de K.N.P., de
S.G., de C.P.N. en een lid van
de C.H.U.- en A.R.-fractie. De
grote verliezer bij dit tot het
laatste ogenblik spannende debat
was dr. Schouten. Het afwijzend
oordeel van de fractie-voorzitter
der A.R. werd door geen van
zi:n negen aanwezige fractie-ge-
r. ten gedeeld.
Het ging bij dit debat om de
door prof. Oud (V.V.D.) opge
worpen vraag, of het statuut aan
vaard zou kunnen worden zon
der de grondwet te schenden.
Prof. Oud en met hem de woord
voerders van de A.R., C.P.N.,
S G. en K.N.P. beantwoordden
oeze vraag ontkennend. Donder
dagavond.- reeds keerde prof.
Romme (K.V.P.) zich tegen de
door prof. Oud gegeven interpre
tatie van de grondwet, Vrijdag
morgen sloot de minister van
Overzeese Rijksdelen, prof. Kern
kamp zich daarbij aan. Evenals
Donderdagavond geruggesteund
door de aanwezigheid van de
minister-president en andere le
den van het kabinet, verzekerde
prof. Kernkamp met grote na
druk, dat de regering de grond
wettelijke zijde van het statuut
zeer ernstig had bestudeerd en
dat zij daarbij tot de conclusie
was gekomen, dat de grondwet
niet de aanvaarding van het sta
tuut in de weg staat. De suggestie
van prof. Oud om de behandeling
van het statuut te schorsen totdat
de door hem gesignaleerde consti
tutionele feilen in overleg met de
West zouden zijn verdwenen,
werd door de minister van de
hand gewezen.
Toen de zitting om half één
werd geschorst durfde bijna nie
mand zich aan een voorspelling
te wagen over de uitwerking van
's ministers waarschuwende woor
den. Een grote meerderheid werd
echter uitgesloten geacht.
Het resultaat van het in de
pauze gepleegde overleg scheen
in het begin van de namiddagzit
ting bij de replieken niet erg be
moedigend. Prof. Oud verklaarde
niets liever te willen dan het
statuut te aanvaarden maar daar
toe niet in staat te zijn door zijn
bezwaren van constitutionele
aard. Volgens prof. Oud stelde de
regering hem voor een onmoge
lijke opgave: een ramp te bren
gen over het koninkrijk of de
eed van trouw aan de grondwet
te breken. Als enige uitweg zag
hij een grondwetsherziening.
„Daar zijn nieuwe verkiezingen
voor nodig en dan zijn we pre
cies, waar ik wezen wil". Op deze
ongelukkige uitdrukking of
was het een verspreking? volg
de een daverend gelach van de
Kamer. „Daar komt de aap uit
de mouw", werd er geroepen.
Prof. Oud probeerde zijn blunder
goed te praten, maar de indruk
bleef gevestigd, dat hij meer
sprak als leider der oppositie dan
als constructief bouwer aan het
nieuwe koninkrijk, waarvoor hij
wilde doorgaan.
Ook prof. Lemaire (K.N.P.) en
de heer Gortzak (C.P.N.) bleken
onberoerd gebleven te zijn door
de woorden van minister Kern
kamp. De heer Tilanus (C.H.U.)
betuigde nog eens zijn adhaesie
met het statuut, maar men ging
weer weifelen aan de waarde van
zijn steun, doordat hij niet na
mens zijri gehele fractie zei te
spreken. De zwarte wolken, die
daardoor- nog dreigender k wc men
opzetten werden echter weer ver
dreven door de verklaring van
dr. Schouten (A.R.), dat een deel
van zijn fractie zich door prof.
Kernkamp op andere gedachten
had laten brengen. Niemand ver
moedde toen echter nog, dat de
Anti-revolutionnairen hun fractie
leider bij de stemming geheel in
de steek zouden laten.
Mr. van Rijckevorsel (K.V.P.)
die ook wel iets voelde voor de
zienswijze van prof. Oud, pro
beerde nog tussen de regering en
de heer Oud te bemiddelen maar
zijn voorstel om de koninklijke
goedkeuring van het statuut te
doen wachten op een grondwets
herziening werd door minister
Kernkamp ook afgewezen.
Daarmee was het ogenblik van
stemming aangebroken. De eer
ste verrassing daarbij was, dat
mevrouw Fortanier-de Wit (V.V.
D.) zich vóór aanvaarding van
het standpunt verklaarde, de
tweede het pijnlijke échec van
dr. Schouten, de derde het pose
ren van mr. Schmall als de enige
verdediger van de zuiverheid der
Christelijk Historische beginselen.
Hij was de enige van de C.H.U.-
fractie, die tegenstemde.
Van de 94 aanwezige leden
heeft niemand zich door het ver
laten van de vergaderzaal aan de
stemming onttrokken. Elk Kamer
lid is voor zijn mening uitgeko
men. Tot de zes niet aanwezige
leden behoorden de zieken Vor-
rink (P.v.d.A.) en Van den Heu
vel (A.R.), een onvindbare heer
Koersen (K.V.P.), prof. Gerbran-
dy (A.R.) en mr. de Graaf, die
respectievelijk in Perzië en Oos
tenrijk vertoeven en de commu
nist Paul de Groot. De afwezig
heid van de laatste was geen
verrassing. Hij laat zich bijna
nooit in de Kamer zien.
De Kamer komt op 14 Septem
ber weer bijeen om de midden
standsnota te bespreken.
WIERINGERWERF, 16 Juli.
Vandaag is een 2-jarig zoontje
van de loonsproeier Wolfs te Mid-
denmeer door vergiftiging om
het leven gekomen.
Het kind at op straat een bo
terham, die het vermoedelijk
even had neergelegd op de sproei-
machine, welke zijn vader had ge
bruikt voor het doodspuiten van
aardappelloof. Hoewel medische
hulp spoedig ter plaatse was en
de kleine onmiddellijk naar het
ziekenhuis te Alkmaar werd ver
voerd, is hij op weg daarheen
reeds overleden.
Beproeving ten einde
CHICAGO, 16 Juli. Het aan
tal doden tengevolge van hitte
en stormen in de Verenigde Sta
ten is vandaag tot 190 gestegen.
In de meeste delen van het land
is thans een einde gekomen aan
de hittegolf.
LONDEN, 16 Juli. De radio van communistisch China heeft
vandaag gemeld, dat in Indo-China „een voor beide partijen eervolle
vrede in zicht is". Radio Peiping de officiële spreekbuis van de
regering citeerde uit een bericht in het volksdagblad van Peiping,
dat op de Geneefse conferentie onmiddellijk vrede in Indo-China
bereikt kan worden „indien beide partijen initiatief tonen elkaar
bij de onderhandelingen halverwvge tegemoet te wmen".
VAN 14 TOT 17 JAAR
UTRECHT, 16 Juli. Het Ne
derlandse Episcopaat heeft de
standsorganisatie van de K.A.J.
verlof gegeven onder eigen lei
ding en verantwoordelijkheid de
vorming op zich te nemen van
de jongste arbeiders van 14 tot
17 jaar.
Zulks zal moeten geschieden in
onderling overleg met de plaat
selijke geestelijkheid en de dio
cesane aalmoezeniers van K.J.B.
en K.A.J.
Tot nu toe was het lidmaat
schap van de Katholieke stands
organisatie van de K.A.J. voor
behouden aan jonge arbeiders
boven de 17 jaar en waren de
jongens beneden deze leeftijd on
dergebracht in de jeugdorgani
satie.
WASHINGTON, 16 Juli. De
militaire commissie van de Se
naat heeft vandaag met algemene
stemmen besloten het wetsont
werp op de hulp aan het buiten
land, waarmee een bedrag van
3.100 millioen dollar gemoeid is,
zonder wijzigingen naar de Se
naat te sturen.
De uitzending van radio Pei
ping van vandaag was de meest
optimistische tot nu toe over de
Geneefse conferentie.
Mendes- France, Molotov en
Eden zullen vanavond in de villa
van Eden te Genève procedure
kwesties bespreken. Aangenomen
wordt, dat daar een beslissing ge
nomen zal worden, wanneer de
volgende voltallige zitting van de
conferentie gehouden zal worden.
Sinds 19 Juni is er geen verga
dering van de ministers geweest.
Voor zijn onderhoud met Eden
en Molotov, had Mendes-France
een onderhoud van een uur met
Pham Van Dong, de Vietminh
minister van Buitenlandse Zaken.
Hooggeplaatste Franse zegslieden
hebben vandaag de plannen van
Frankrijk bevestigd, om zijn ex-
peditionnaire corps te gebruiken
voor steun aan een onafhankelijke
niet-communistische staat in Zuid
Vietnam, in geval van een be
stand in Indo-China.
Generaal Paul Ely, opperbevel
hebber van de Franse strijdkrach
ten hier en Frans commissaris-
generaal zou Parijs verzekerd
hebben, dat een dergelijke staat
de verdere verspreiding van het
De Franse Posterijen hebben
een nieuwe zegel van zes
Francs uitgegeven, waarop
een panorama van Lourdes
met zijn basiliek, de miraku-
leuze grot en de burcht
voorkomt. Een afbeelding
van het sierlijke zegeltje.
communisme in Zuidoost Azië
zou kunnen tegenhouden.
Hoewel hij persoonlijk optimis
tisch gestemd is wat betreft het
tot stand komen van een bestand,
is hij gereed Hanoi en Haipong
met alle middelen te verdedigen,
mocht het weer tot een strijd
komen.
Een woordvoerder van het
Franse opperbevel heeft bekend
gemaakt, dat de strijdkrachten
van de Franse Unie, gesteund
door artillerie, vliegtuigen en ge
vechtswagens, gisteren twee aan
vallen hebben gedaan op stéllin-
gen van de Vietminh in de delta
van de Rode Rivier.
In beide gevechten dreven de
Fransen en de Vietnamezen de
Vietminh uit hun stellingen. Ver
spreide gevechten hebben de ge-
help nacht en vroeg in de morgen
voortgeduurd.
De gewone krijgsgevangenen,
die gisteren door de Vietminh zjjn
geretourneerd in ruil voor 100
communistische gevangenen van
de Franse Uniestrijdkrachten be
vonden zich in een erbarmelijke
conditie. Zij waren ondervoed en
hadden iedere medische verzor
ging ontbeerd.
Mendes-France, Molotov en
Eden hebben vanavond bij hun
onderhoud van drie uur geen
voortgang gemaakt in de onder
handelingen over een bestand.
WASHINGTON, 16 Juli. De
leiders van de Amerikaanse Se
naat hebben vandaag verklaard,
dat de regering-Eisenhower mis
schien voor het einde van deze
zitting van het Congres een nieu
we methode zal voorstellen om
souvereiniteit aan West-Duitsland
te verlenen.
Een grote hoop troosteloos puin is alles wat er overbleef van
de Sorsogan Kathedraal in Luzon op de Philippijhen, toen
deze eilanden voor de zoveelste - maal door een aardschok
werden geteisterd. Het gebouw werd volkomen vernield en
zij die binnen een dienst bijwoonden, kwamen om het leven.
De aardbeving ging gepaard met een vloedgolf, die de ver
warring en de vernieling in hoge mate deed toenemen.
Soldaten van de Franse Unie en vrijwilligers uit de burgerij
zijn hier in Hanoi, de belangrijkste stad in de Tonkin-delta,
bezig prikkeldraadversperringen in de straten op te stellen.
De barricades vormen een onderdeel van het verdedigings
stelsel voor de stad, dat werd ontworpen door het Franse
opperbevel, nu de Vietminh-opstandelingen de stad steeds
dichter en dichter naderen.
BRUSSEL, 16 Juli. De Bel
gische staatsprijs voor Vlaamse
letterkunde, die om de drie jaar
wordt toegewezen, is voor de
periode 1951-1953 toegekend aan
Gerard Walschap voor zijn ro
man „Zuster Vigilia".
De jury bracht drie stemmen
uit op Walschap, één op Marnix
Gijsen voor zijn roman „Klaag
lied om Agnes" en één op Louis-
Paul Boon voor „De Kapellekens-
baan".
IN ZWEDEN
STOCKHOLM, 16 Juli. Do
minee Gunnar Rosendahl uit Os-
by op het eiland Schonen, heeft
zonder medeweten van zijn ker
kelijke overheid een jonge vrouw
de geloften van armoede, gehoor
zaamheid en zuiverheid afgeno
men en daarmede de grondslag
gelegd voor een Evangelische
kloosterorde op Zweedse bodem.
Ooggetuigen berichten, dat de
plechtigheid te Osby geschiedde
volgens de Katholieke ritus. Do
minee Rosendahl heeft tegenover
de pers zijn voornemen om een
kloosterorde te stichten bevestigd.
Juist de Zweedse jeugd zo zei-
de hij heeft verlangen en sym
pathie naar het kloosterleven vol
gens de Evangelische raden.
BONN, 16 Juli. Kanselier
Adenauer heeft vandaag betoogd,
dat de „tijd werkt voor de Sovjet-
Unie" en de Fransen gewaar
schuwd, dat Europa niet veel lan
ger zal wachten op de Franse
beslissing inzake de E.D.G.
„Het uitstel in de beslissing
over de E.D.G. versterkt de Sov
jet-Unie" aldus Adenauer.
„Het gevaar bestaat, dat het
geloof in de idee van de Euro
pese een/heid zal verdwijnen. Wij
moeten ons, vóór alles, dit herin
neren: de tijd werkt voor de
Sovjet-Unie.
Het is logisch, dat de andere
ondertekenaars van de E.D.G. de
een of andere dag het niet nemen
van een beslissing door Frankrijk
zullen beschouwen als een nega
tieve beslissing."
Dit is de tweede maal dat
Adenauer in het openbaar
Frankrijk gewaarschuwd heeft
voor de gevolgen van een verder
uitstel van de E.D.G.-ratificatie.
Hij legde er echter de nadruk
op. dat het E.D.G.-verdrag her
zien zal kunnen worden na de
Franse ratificatie.
Overigens heeft de E.D.G. een
nieuwe hindernis op de weg naar
ratificatie door het Italiaanse par
lement genomen daar zij vandaag
in de commissie van defensie met
3019 aangenomen is.
Eerder deze weeik werd zij
goedgekeurd door de financiële
commissie van de Kamer.
De E.D.G. moet nu nog twee
commissies passeren, alvorens in
het Italiaanse parlement te ko
men. Het zijn die van Buiten
landse Zaken en Justitie.
De Tweede Kamer is van oor
deel, dat de regering een aantal
personen, die ten onrechte als
politieke delinquenten zijn be
handeld, niet op de juiste wijze
heeft schadeloos gesteld. In ver
band hiermee heeft zij de minis
ter van Justitie een nota gevraagd
voor deze kwestie.
vnnP ONZE BISSCHOP
Wij zijn er nog niet...!
Gedenkt giro 43509
Bisdom Vah Haarlem te Haarlem
WENEN, 16 Juli. De over-
stromingen in Hongarije zijn
de grootste, die het land ooit
gekend heeft. Verscheidene
steden en uitgestrekte gebieden
staan onder water. Militaire
vliegtuigen voeren verken
ningsvluchten uit boven de
getroffen gebieden en seinen
gegevens over bedreigde pun
ten door aan de nationale com
missie, die de hulpverlening
coördineert en duizenden mi
litairen en burgers naar de
overstroomde gebieden heeft
gezonden.
In het Noordoosten van het
land zijn duizenden personen dak
loos. De Szigetkoez, een laaglig-
gend gefbied van ongeveer 50 ki
lometer lengte en bijna 10 kilo
meter breedte tussen twee tak
ken van de Donau, staat geheel
onder water.
Op verscheidene plaatsen zijn
de dijken doorgebroken. Ver
scheidene duizenden Hongaarse
en Russische militairen zijn in
het gebied van Gyoer en Sziget
koez ingeschakeld bjj de hulpver
lening en het versterken van de
dijken. Meer dan 40.000 perso
nen in dit gebied zijn voor hun
eten van gaarkeukens afhankelijk
Bij Boedapest stijgt de Donau
ongeveer 40 centimeter per dag.
Men verwacht, dat de rivier Zon
dag of Maandag een peil van
meer dan acht meter zal bereiken.
Bij Bratislava in Tsjecho-Slowa-
kije zakt het water in de Donau
langzaam, doch het gevaar is nog
niet voorbij. Volgens radio Praag
Talrijke gewonden
CHESTERTOWN, Maryland, 16
Juli. In de fabriek van de
Kentu Manufacturing Company,
welke explosieve middelen voor
de Amerikaanse regering vervaar
digt, heeft zich een reeks ont
ploffingen voorgedaan, welke een
half uur aanhielden.
Er werken meer dan 300 per
sonen in de fabriek en reeds ligt
bet plaatselijk ziekenhuis vol met
gewonden, die aan de dood ont
snapt zijn. Tenminste 10 personen
zijn om het leven gekomen.
Ook hebben zich ontploffingen
voorgedaan in een vuurwerkfa
briek in een voorstad van Chi
cago. De fabriek werd geheel
vernield. Tenminste drie perso
nen kwamen om het leven. Twee
arbeiders liepen verwondingen op.
is het gebrek aan drinkwater een
van de grootste problemen in de
overstroomde gebieden in Tsjecho-
Slowakije.
De aangerichte schade in Oos
tenrijk bedraagt, volgens niet-
officiële ramingen, ongeveer 150
millioen gulden.
Men verwacht, dat de vloedgolf
de volgende week Oost-Duitsland
zal bereiken.
In Boedapest staan enige stra
ten onder water, doch het groot
ste deel van de stad loopt geen
gevaar.
HELLEVOETSLUIS, 16 Juli.
Een zwaar beladen vrachtauto
met aanhangwagen van de firma
G. van Wijngaarden te Rotterdam
is vanmiddag door een Baileybrug
gezakt die de voornaamste toe
gang tot Hellevoetsluis vormt.
Vrachtauto en aanhangwagen
kwamen hierdoor in de positie
van een wijd gevormde V te
staan. Aangezien de cabine naar
boven stond, kwam de chauffeur
met de schrik vrij.
Zal het streven van een
aantal leden van de Partij
van de Arbeid, om een af
zonderlijke sociaal-democra
tische Werkgemeenschap te
vormen, de werking hebben
van het klassieke paard van
Troje of, naar een onlangs in
ander verband gemaakte
woordspeling, van 't róóie?
In elk geval is de stunt, wel
ke onder leiding van ds Bus-
kes door een aantal links-ge
oriënteerde socialisten wordt
uitgehaald, interessant. In het
bijzonder ten aanzien van de
beoordeling van de verdere
ontwikkeling van de „door
braak". Betekent de vorming
van deze nieuwe Werkge
meenschap, dat het socialis
me zich opnieuw aandient als
een levensbeschouwing? Of is
het een politieke Werkge
meenschap in een.poli
tieke partij? Over een en
ander leest men uitvoerig in
de Kroniek van Zaterdag in
dit nummer.
