Sodaproject Delfzijl vindt
tegenstand in Eerste Kamer
Het Friese rechtsverkeer
wordt straks tweetalig
Probleem voor Nederlandse
vrijgezel in Australië
was
hte
P.v.d.A.-senator Kapteyn
wil er niets van weten
Nieuw gevangenisregime
vereist voorzieningen
Noodzakelijk voorzichtig
nieuw wetsontwerp
1500 Pax Christi-leden
te Einsiedeln hijeen
Soldaat op het slagveld
zal oorlog heslissen
Een dode bij
autobotsing
Minister Donker antwoordt
de heer Witteman
Financiering van productie
van militaire vliegtuigen
Consequenties aanvaarden
van gedoopt zijn
Geweldige
zomerdrukte
En niet de atoombom,
schrijft „Rode Ster"
Voogdijkind door haar zuster
in kast verborgen gehouden
Woensdag 4 Augustus 1954
Pagina 5
GESTOLEN,
5 EEN DIEF"
HINDER KANS
elle vleugels"
inog
in de knel
DEKKNECHT
VERDRONKEN
In de Noordoostpolder
DE EED IN HET FRIES
Leraren M.0.
als vertalers
Suppletoire begroting ad f i 6.224.000-
„AETHERPIRATEN"
VEROORDEELD
V erkeersregeling
gevraagd
Bij oversteekplaatsen
voor voetgangers
GERUCHTEN OMTRENT
PONDICHERRY
Giiatemalaaiise
bevrijdingstroepen
ontbonden
BOERDERIJ AFGEBRAND
Vermiste Haarlemmer
verdronken
TE SCHEVENINGEN
Weer zes en een halve maand geëist
Vinden van een levensgezellin
g zal er aan gaan
dat het onbarmhar-
,eens gestolen, altijd
ader kans gaat krij-
nu toe werkte het
verklaringen om
rag er aan mee, dat
geregistreerde wan-
a lengte van dagen
uitoefenen. Het op
ïstelde bleef daarop
liet zich nauwelijks
en door veranderd
itere jaren. Dit te
verbetering van het
werd geregistreerd,
valt af te leiden uit
a van meer recente
i op de strafbladen.
It een onrechtvaar-
-in een einde wordt
r een wetsontwerp
ior de minister van
e Tweede Kamer is
De P. V. „De
;ls" vloog met jonge
t Mons, een afstand
Waarschijnlijk zijn
storingen, zoals on-
n er de oorzaak van
het een vrij onre-
jcht is geworden.
;n ook nogal enkele
ren. De eerste duif
door Schmersal op
in.. De binnenkomst
t: Schmersal 1-4-10-
iy 2; Vink 3-5-7-8-9-
pper 6-13 en v. Ree-
Postharmonie dacht
d net zo over, daar-
ijdschema's van vele
ichtend.
Postharmonie heeft
een rondgang ge-
et Bolwerk concer-
even van Tante Pos
lij gaven een aan-
populair gehouden
door velen gevolgd
sluit gaf de harmo-
reffelijke taptoe, die
L met het spelen van
is. De Postharmonie
stadsfeesten speciaal
rmen aangeschaft,
indaal trad gister-
Canadaplein-podium
reatie van „Willem
;lman". Hij had veel
die, toen hij een-
t praten was, snel
'treden was namelijk
succes. Zijn confe-
gespeend van elke
Vanneer ze eens de
i geestig-zijn bena-
n onmiddellijk een
ir voren.
s hadden de Larry-
stelling tot de voor-
toen door 't samen-
twee nummers een
el van hun toehoor
bezoekers van het
was vrij groot.
W gisteravond van AZ
nen. zouden de Alk-
i met HPC zijn geëin-
in ze door een belis-
te spelen grote kans
■te eerste-klasserschap
longeren. Uit de aan-
blijkt reeds, dat het
ekomen: DAW verloor
i wedstrijd, waarin zij
vertboonden en zeker
in de speeltijd in de
Zells een gelijk-spel
hen weggelegd, want
t, dat de bal van de
Horst onderweg was
an AZ klonk het eind
vers was het een wan-
Telkens bouwden zij
waarvan sommigen
voorbaat door slecht
nd waren op niets uit
de meesten werden be
ukt. Het AZ-doel ont-
>lkens, soms op onver-
aan doorboring. Ook
ïoest enige keren red-
n hij had eenmaal ge-
ïard schot van Smits-
e paal ketste. Het aan-
jnwel, dat een zeker
i te worden was zeker
t voordeel van DAW.
zich in hoofdzaak tot
in de bal op hun mid-
)AW zich heel goed
dit grote veld waar-
rtelust konden zwem-
;e vergeefse pogingen
onkers ten slotte suc-
Idels waren aanvallen
en v.d. Horst door de
terwijl enkele aanval-
begrijpelijk verkeerd
au gegeven werden,
id meer succes toen hij
andig opzij zette. De
ichtte een vrije worp
;n. Hiervan profiteer-
2—0.
on Blankvoort, wiens
avond wel heel goed
eren gevaarlijk door-
ij zocht hierbij steeds
op in plaats van het
zijn eigen kans teniet
de combinatie tussen
van der Horst werd
emde omgezet in een
•na volgde een groot
waarbij zoals uit onze
blijkt AZ één aanval
sgen DAW 4 k 5. De
d wel heel veel geluk
idat zijn doel verder
Kort voor tijd moest
og eens redding bren-
te de bal op Slikker,
- vrij lag, en deze gaf
in v.d. Horst, die deze
mutte, maar op 't mo-
1 in doel zou verdwij-
id verstreken, zodat
'erloren had. De ko-
tiewedstrijden zullen
laken of Alkmaar zijn
üal behouden.
(Van onze parlementaire redacteur.)
Na de scherpe critiek van de socialistische fractie in de Tweede
Kamer op het soda-project te Delfzijl was het Dinsdag in de Eerste
Kamer geen verrassing dat de socialistische senator Kapteyn niets
wilde weten van de stichting van een soda-industrie in Noord-
Oost Groningen. Anders dan zijn partijgenoot drs Nederhorst aan
de overzijde van het Binnenhof was zijn oppositie echter niet ge
bisseerd op politieke overwegingen Staatsbedrijf of particulier
bedrijf maar op de naar zijn mening geringe toekomstmogelijk
heden van dit 51 millioen kostende project. Een ingewikkelde rede
nering leidde hem daarnaast tot de conclusie, dat de overheid aan
deze onderneming vijftig millioen gulden bijdraagt en het particu
liere bedrijfsleven slechts vijfhonderdduizend gulden, hetgeen voor
hem een aanleiding te meer was om het project af te wijzen.
De heer Kapteyn, de enige
senator, die zonder aantekenin
gen voor de vuist weg épreekt
en goed spreekt, was van oor
deel, dat hef zeer twijfelachtig
is of de geplande overproductie
van 70.000 ton soda per jaar
afgezet zal kunnen worden.
Ook achtte hij het lang niet
zeker, dat de soda-industrie de
gehele Nederlandse markt zal
veroveren. In 36 jaar heeft de
Koninklijke zoutindustrie ook
slechts 66 procent van de bin
nenlandse markt in handen kun
nen krijgen. De hoge investe
ringskosten vormden voor de
socialistische woordvoerder ook
een bezwaar, terwijl hij voorts
opponeerde tegen de „suiker-
roomachtige" houding van het
Rijk tegenover de zoutindustrie,
de uitvoerster van het project".
Als het Rijk aan kleine zelfstan
digen crediet verleent, eist het
een onderpand; van de Konink
lijke Zoutindustrie worden geen
garanties gevraagd voor de
overheidsgarantie van 21 milli
oen. Integendeel, zij krijgt ook
nog van de overheid haar oude
winstdelingsrechten cadeau". De
heer Kapteyn verzette zich
voorts tegen de stelling als zou
door particulier initiatief der
tig millioen gulden aan risico
dragend kapitaal voor de nieu
we soda-industrie zijn bijeenge
bracht. De twaalf millioen gul
den welke de K.N.Z. in Delf
zijl zal steken, zag hij als een
bedrag aan K.N.Z.-reserves,
waarop de overheid haar aan
spraken heeft laten varen. Naast
deze twaalf millioen becijferde
hij de overheidsbijdragen aan de
nieuwe industrie te Delfzijl op
drie millioen voor het verlies
van de ontworpen soda-fabriek
van de Staatsmijnen te Geleen,
vier millioen als bijdrage van
de Staatsmijnen, 21 millioen aan
Staatsgarantie en tien millioen
voor de aanleg van weèen en
kanalen nabij Delfzijl, in totaal
dus op 50 millioen. Tegenover
dit bedrag stelde hij de vijf ton
aan echt risicodragend kapitaal,
dat door twee industrieën wordt
bijeengebracht, waaruit hij con
cludeerde, dat de zeggenschap
pen en de winstdeling van de
Overheid volgens de ontworpen
plannen op geen stukken na in
verhouding staan tot de over
heidsbijdragen. Prof. Hellema
(A.R.) niet sprekende namens
zijn fractie, stond wel niet zo
afwijzend tegenover het soda
project als zijn voorganger,
maar hij was er evenmin een
groot voorstander van. Hij vond
de werkgelegenheid (voor 300
man) gering in verhouding tot
het geïnvesteerde kapitaal en
was verder van mening, dat er
te weinig gegevens zijn om te
kunnen beoordelen of de stich
ting van de sodafabriefc wel ver
antwoord is.
Prof. Hellema wilde voorts van
de minister weten, of het juist is
dat het machtige Engelse concern,
de „Imperial Chemical Industries
Delfzijl te vestigen. Ook de heer
Kapteyn had geruchten gehoord:
is het waar, zo informeerde hij,
dat de K.N.Z. haar bedrijf te Hen
gelo naar Delfzijl zal overbren
gen?
Avondvergadering
In de avondvergadering wees
rar. Regout (K.V.P.) als eerste
spreker er op dat het Nederland
se karakter van het soda-project
voorop moet staan en dat gewaakt
dient te worden tegen monopolis
tische tendenzen. De kwestie
staatsbedrijf of particulier bedrijf
werd door hem slechts zijdelings
aangeroerd. Hij liet daarbij wel
uitkomen, dat men van hem geen
tegenstand ondervonden zou heb
ben, indien de staat wat meer zeg
gingschap in de nieuwe industrie
zou hebben gekregen. Een beperk
te kapitaaldeelname van het Sol-
vay-concern wilde mr. Regout niet
zonder meer afwijzen. De in ons
land tot uitdrukking gekomen
vrees voor dit concern, dat de
grootste concurrent van Delfzijl
zal worden, achtte de K.V.P.-
woordvoerder „schromelijk" over
dreven. Hij bepleitte een goede
verstandhouding met Solvay, ten
einde de toekomst van de nieu
we soda-fabriek niet in gevaar te
brengen en geen afbreuk te doen
aan de Benelux en het streven
naar liberalisatie. Het hanteren
van beschermende maatregelen
voor de jonge industrie wees hij
af.
Deze afwijzing zei mr. Regout
ook reeds in de commissie van
voorbereiding benadrukt te heb
ben. Het had hem bevreemd, dat
daarvan in het voorlopig verslag
geen gewag is gemaakt. De heer
Algra (A.R.) toonde zich heel wat
enthousiaster voor het soda-pro
ject dan zijn fractiegenoot Helle
ma. „Het is een zaak van harmo
nische nationale politiek ook de in
het Noorden aanwezige kansen te
benutten". Risico's zag ook de heer
Algra in de voorgestelde plannen,
maar hij meende, dat men deze
gezien het nationale belang van
een nieuwe kernvorming in
Noord-Oost Nederland dient te
aanvaarden.
Steun kreeg het soda-project
ook van prof. Molenaar (V.V.D.).
De liberale woordvoerder hij
sprak niet namens zijn fractie
had wel enige bezwaren tegen het
project onder meer ten aanzien
van de verkoopsprijs en de afzet
van soda, maar hij achtte de voor
delen groter dan de nadelen. De
„merkwaardige" interventie van
de Belgische regering in de soda-
kwestie zag hij als een teken van
zwakte van het Solvay-concern
In tegenstelling tot mr. Regout
verlangde hij van de regering in
dien het nodig zou zijn, handels
politieke maatregelen als het leg
gen van invoerrechten op de Sol-
vay-soda. Tot dergelijke stappen
is de regering door de Benelux-
verdragen vojkomen gerechtigd.
Mr. Regouts afwijzing van protec
tionistische maatregelen noemde
prof. Molenaar „bedenkelijk", om
dat daardoor de positie van de re
gering wordt ondergraven. Mr.
Vixseboxse (C.H.U.) durfde het
soda-project ook wel aan. Als de
deskundigen op dit gebied zoals
de K.N.Z. en de staatsmijnen de
zaak aandurven, kunnen we er
wel zeker van zijn meende hij, dat
de zaak goed zit.
Minister Zijlstra zal de Kamer
Woensdag van antwoord dienen.
ROTTERDAM, 3 Aug. In de
Tweede Petroleumhaven te Rot
terdam is gisterochtend het stof
felijk overschot aangetroffen van
de 45-jarige dekknecht H. C. van
den Berg uit SI ied recht. Deze
heeft het, afgelopen weekeinde
dienst gedaan als waehtsman op
de zuiger ..Dordrecht 2". Uit het
onderzoek hleek, dat hij Zondag
avond de zuiger met een roeiboot
heeft verlaten. Men vermoedt, dat
toen >hii terugikiwam de roeiboot
droog lag, waarna hij geprobeerd
zou hebben over een pijpleiding
aan boord .terug te komen. Daar
bij zou hij te water zijn geraakt.
EMMELOORD Bij een bot
sing tussen een personenauto en
een autobus is de bestuurder van
de personenauto, de 35-jarige W.
B. uit Emmeloord, gedood.
Het ongeluk geschiedde nabij
Tollebeek. De automobilist reed
met zijn wagen de bus in de flank
aan. B. liep zodanig ernstige ver
wondingen op, dat hij kort daarop
aan de gevolgen van de botsing is
overleden. B. laat een vrouw en
drie kinderen achter.
's-GRAVENHAGE, 3 Aug. Op
schriftelijke vragen van het Eerste
Kamerlid de heer Witteman, met be
trekking tot het bouwen van lege
ringsruimte en het voorbereiden van
andere zeer ingrijpende bouwkundige
voorzieningen op het terrein van de
strafgevangenis ie Breda, heeft de
minister van Justitie, de heer Donker,
het volgende geantwoord.
Inderdaad wordt voor de man
schappen van de buitenbewaking be
horende tot het korps gestichtswacht,
legeringsruimte op het terrein van de
gevangenis te Breda gebouwd. De
huidige sterkte dezer buitenbewaking
zal geleidelijk kunnen worden ver
minderd, wanneer ook de te bouwen
wachttorens en enige andere voorzie
ningen gereed zullen zijn gekomen.
Omtrent de huidige en toekomstige
sterkte van deze buitenbewaking
kunnen uit veiligheidsoverwegingen
bezwaarlijk in het openbaar medede
lingen worden gedaan.
Van het te laste van de begroting
van het departement van Wederop
bouw en Volkshuisvesting suppletoir
aangevraagde bedrag ad f 725.000 is
Wanneer iemand op een terecht
zitting van een burgerlijke of ad
ministratieve rechter, welke in de
's-GRAVENHAGE, 3 Aug. - In
gediend is een wetsontwerp, dat
enige budgetaire voorzieningen
treft voor de financiering van de
productie van militaire vliegtuigen
in ons land. Het is een suppletoire
begroting ad f 116.224.000, dat' uit
de tegenwaardefondsen zal worden
bestreden.
Hiervan is f 100.7 millioen be
stemd als eerste gedeelte voor de
meerjarige productie van naar
verwachting in totaal 204 dagja
gers met bijbehorende reserve- en
verwisseldelen van het type Haw-
ker-Hunter en voorts f 15.424.000
voor 20 lesvliegtuigen van het type
(C.I.C.) van plan zou zijn zich in S-14 (Fokker straaltrainer), even-
EINSIEDELN, 3 Aug. Onge
veer 1500 leden van de Pax Chris-
ti Beweging zijn op het ogenblik
ALMELO, 3 Aug. De recht
bank te Almelo heeft vandaag
uitspraak gedaan in de zaken
van vier personen die zonder ver
gunning met radiozendapparatuur
„uitzendingen" verzorgden. De
17-jarige Almelose monteur A. D.
werd conform de eis veroordeeld
tot veertien dagen gevangenis
straf. De 19-1'arige Almelose
magazijnbediende J. B. kreeg ook
veertien dagen. De eis tegen hem
was één maand. D. en B. waren
beiden al eens eerder wegens
misbruik van zendapparatuur of
wegens het onwettig in bezit heb
ben van dergelijke apparatuur
veroordeeld.
De 29-jarige Almelose fabrieks
arbeider J. G. O. V. werd con
form de eis veroordeeld tot
twaalf weken gevangenisstraf,
waarvan zes weken voorwaarde
lijk. De 19-jarige inpakker G. B.
uit Almelo tenslotte kreeg vier
weken voorwaardelijk met eer
proeftijd van drie jaar. De eis
tegen hem was zes weken waar
van drie voorwaardelijk.
In alle vier gevallen werd de
in beslag genomen apparatuur
verbeurd verklaard.
in het Zwitserse genadeoord Ein
siedeln bijeen voor hun jaarlijkse
bedevaart en congres.
Onder de pelgrims bevindt zich
behalve kardinaal Feltin, aartsbis
schop van Parijs en voorzitter van
de internationale Pax Christi en
talrijke bisschoppen uit bijna alle
landen van West-Europa, een Ne
derlandse delegatie onder leiding
van pater Smits van Waesberghe
S.J. uit Nijmegen.
„De Pax Christi Beweging wil
de mensen leren elkaar als chris
tenen tegemoet te treden en allle
consequenties van hun gedoopt
zijn te aanvaarden", zo verklaarde
pater Smits van Waesberghe Dins
dagmiddag in zijn referaat over de
„eenheid der volkeren als een
christelijke taak".
„Omdat Pax Christi wil samen
werken met alle mensen die van
goede wil zijn is zij verdraagzaam
in de meest edele en katholieke
zin van het woord".
De nationale secretaris van de
Duitse Pax Christi pater Manfred
Horhammer kondigde in zijn rede
een verdere organisatorische uit
bouw van de Pax Christi Bewe
ging aan.
Woensdag pelgrimeren de Pax
Chrisi-leden naar het graf van de
H. Nicolaus von Flue, de grote
Zwitserse vredesapostel uit de 15e
eeuw. Vrijdagnacht wordt het con
gres met een nachtelijke aanbid
ding en een plechtige H. Mis in
de kerk te Einsiedeln besloten.
„Sa wier helpe my God almachtich", zullen de woorden zijn,
waarmede de Friezen straks wanneer de Staten Generaal zich
accoord verklaren met het door de Regering ingediende wetsont
werp op het gebruik van de Friese taal in het rechtsverkeer
mondeling de eed zullen kunnen afleggen, wanneer dat ter uitvoe
ring van een wettelijk voorschrift wordt vereist. Indien in het
Friese rechtsverkeer een belofte moet worden afgelegd, zullen de
Friezen dat kunnen doen met de woorden: „dat unthjit ik" en een
bevestiging kan worden gegeven met: „Dat forklearje ik". De
Friezen zullen zich bij het afleggen van een eed, een belofte of een
bevestiging slechts van de Nederlandse taal hebben te bedienen,
indien de bewoordingen van die eed, belofte of bevestiging bij de
grondwet zijn vastgesteld.
provincie Friesland wordt gehou
den, verplicht is zich aan een ver
hoor te onderwerpen of bevoegd
is het woord te voeren, mag hij
zich bedienen van de Friese taal,
zo staat in het hieuwe wetsont
werp te lezen. De rechter, die deze
terechtzitting leidt, kan echter be
palen, dat van deze bevoegdheid
geen gebruik mag worden ge
maakt, indien door het gebruik
van de Friese taaal het gevaar zou
ontstaan voor een minder goede
rechtsbedeling. Dat zou het geval
kunnen zijn, indien een of meer
van degenen, die bij de terechtzit
ting betrokken zijn, en die er be
lang bij hebben het gesprokene te
kunnen volgen, de Friese taal niet
verstaan.
Ook kan de rechter, die de lei
ding van de terechtzitting heeft,
van degene die zich van de Friese
taal bedient, verlangen, dat hij
bepaalde zinnen of woorden in het
Nederlands herhaalt. Zou de be
trokkene aan dit verlangen niet
voldoen, dan verliest hij voor de
verdere loop van de terechtzitting
de bevoegdheid zich van de Frie
se taal te bedienen.
Voor het gerechtshof te Leeu
warden, waarvan het rechtsgebied
zich uitsterkt buiten de provincie
Friesland, mag van de Friese taal
slechts gebruik worden gemaakt,
indien de goede rechtbedeling
daardoor niet _in gevaar komt. De
ze regeling geldt ook in analoge
gevallen, zoals bijvoorbeeld voor
terechtzittingen van de te Gronin
gen gevestigde Raad van Beroep
voor de sociale verzekering, welke
te Leeuwarden worden gehouden.
Voor de militaire rechtspraak is
de regeling, zoals die in het wets
ontwerp wordt gegeven, niet van
kracht. Maar wel geldt zij voor
alle gevallen, waarin iemand ver
plicht is zich aan een verhoor te
onderwerpen voor een burgerlijke
of administratieve rechter, zonder
dat er van een terechtzitting kan
worden gesproken. Het proces
verbaal van de terechtzitting moet
in zijn geheel in het Nederlands
worden opgemaakt, waarbij moet
worden aangetekend, welke ver
klaringen, in het proces-verbaal
opgenomen, in de Friese taal zijn
eens met reserve- en verwisselde
len.
Het totaal aantal van het type
Hawker-Hunter kan nog niet de
finitief worden vastgesteld, aan
gezien bij de kostenraming moest
worden uitgegaan van de calcula
ties van het proto-type en mee-
c.q. tegenvallers bij serieproductie
mogelijk zijn.
Op grond van de regeling van
z.g. „Off-Shore Procurements" zul
len van de 204 toestellen er 48
voor rekening van de Amerikaan
se regering worden gebouwd. De
dagjagers zullen, zoals bekend,
worden gebouwd door de geza
menlijke Nederlandse vliegtuig
industrie, waarbij de N.V. Konink
lijke Nederlandse Vliegtuigenfa-
briek Fokker optreedt als hoofd-
aanneemster. Ook België zal or
ders voor hetzelfde type dagjager
bij de Nederlandse industrie plaat
sen. Het ligt in het voornemen, zo
als reeds eerder werd gemeld, de
motoren van alle vliegtuigen van
dit type door de Belgische indu
strie te doen levéren.
's-GRAVENHAGE, 3 Aug. - De
K.N.A.C. heeft zich met een adres
tot de minister van Verkeer en
Waterstaat gewend, waarin zij de
aandacht vraagt voor de voetgan
gersoversteekplaatsen.
Nederland is vrijwel het enige
West-Europese land, waar terzake
van het verkeer op de voetgan
gersoversteekplaatsen elke rege
ling ontbreekt. De K.N.A.C. is van
mening, dat niet kan worden ge
wacht tot een volledig stelsel van
maatregelen is ontworpen, maar
da aanstonds eenvoudige voorzie
ningen dienen te worden getrof
fen.
Deze eenvoudige regeling zou
het rijverkeer in al zijn facetten
de verplichting moeten opleggen
met de voetgangers op de overpa
den rekening te houden. Ander
zijds dienen de voetgangers niet
buiten deze overpaden over te ste
ken. Een en ander zal uit de aard
der zaak niet moeten gelden voor
verkeer op kruispunten welke
door politie of verkeerslichten
worden bediend.
Invoering op korte termijn van
een eenvoudige regeling behoeft
naar de mening der K.N.A.C. een
latere uitgebreide en geperfection-
neerde regdiing niet in de weg te
staan omdat deze eenvoudige re
geling daarvan toch een onderdeel
zal uitmaken.
NiEUW DELHI, 3 Aug. In
officiële Franse kringen te Nieuw
Delhi is vandaag verklaard, dat
men niets weet van berichten
uit de Franse bezitting Pondi-
cherry in Voor-India, volgens
welke de Franse ambtenaren in
de twee resterende Franse ge
bieden in Voor-Indië, Pondie)- ?r
ry en Karikal. is aangezegd deze
gebieden te verlaten.
GUATEMALA, 3 Aug. De
militaire junta van Guatemala
heeft heden opdracht gegeven
voor de ontbinding van Castillo
Armas' bevrijdingstroepen, maar
in brede kring heeft dit bevel af
keuring geoogst. Dit gebeurde na
dat de strijd in de hoofdstad nu
bemiddeling was geëindigd. Kolo
nel Armas is aan het bewind ge
bleven.
afgelegd. Deze bepaling is in het
wetsontwerp ingelast, omdat reke
ning moet worden gehouden met
de mogelijkheid dat het geding in
hogere instanties buiten Friesland
zal worden voortgezet.
Schriftelijke stukken
Als stukken of opgaven, welke
krachtens wettelijk voorschrift in
openbare registers moeten wor
den in- en overgeschreven, in de
Friese taal zijn gesteld, moet
daarbij een letterlijke vertaling in
het Nederlands worden overge
legd, vervaardigd door een voor
de Friese taal als bevoegd toegela
ten beëdigde vertaler. Een nota
riële akte moet door de notaris,
die de akte heeft verleden, wor
den vertaald. De vertalingen wor
den in- of overgeschreven in plaats
van de in de Friese taal gestelde
stukken of opgaven, welke aan
het register blijven gehecht. Ver
der wordt met de vertalingen op
dezelfde wijze gehandeld als an
ders met die stukken of opgaven
zou gebeuren. Als het ontwerp
van een akte de goedkeuring van
een rechter behoeft, kan de defi
nitieve akte in de Friese taal wor
den opgemaakt, mits door een be-
edigde vertaler wordt verklaard,
dat de akte een getrouwe verta
ling is van het door de rechter
goedgekeurde ontwerp.
Als vertaler voor de Friese taal
kunnen diegenen worden beëdigd,
die bevoegd, zijn tot bet geven van
Middelbaar Onderwijs in de Frie
se taal, wanneer hij een getuig
schrift overlegt van goed zedelijk
gedrag.
ongeveer de helft bestemd voor de
uitvoering van veiligheidsvoorzie
ningen ten behoeve van de gevange
nis te Breda.
Aan het verlaten van het cellulaire
stelsel en het invoeren van regimes,
die er op gericht zijn de gedetineer
den een zekere aanpassing bij te
brengen aan het leven in de vrije
maatschappij is inhaerent het geven
van een bepaalde mate van bewe
gingsvrijheid binnen en in bepaalde
gevallen zelfs ook buiten het gesticht.
Deze bewegingsvrijheid, die een es
sentieel element vormt voor de ver
werkelijking van de huidige, alge
meen aanvaarde inzichten op het ge
bied van de strafvoltrekking, heeft
echter als keerzijde een verhoogd ge
vaar voor ontvluchtingen en collec
tieve ordeverstoringen van ernstige
aard.
Ook ten aanzien van deze gedeti
neerden diént te allen tijde de ten
uitvoerlegging van de door de rechter
opgelegde vrijheidsstraf te zijn ge
waarborgd, hetgeen zoals de erva
ring met name in de gevangenis te
Breda heeft geleerd bijzondere
voorzieningen met betrekking tot de
beveiliging vraagt.
Het spreekt vanzelf, dat deze voor
zieningen een geheel ander karakter
dienen te dragen dan de veiligheids
voorzieningen van voorheen, toen de
gedetineerden practisch de gehele dag
in de'cel waren ingesloten.
De minister meent, dat de combina
tie van een sterke beveiliging en een
aan de huidige eisen beantwoordend'
regime het best kan worden bereikt
door het gestichtscomplex aan de bui
tenzijde met een sterke beveiligings-
ring te omgeven, en wel op een zoda
nige wijze, dat binnen deze ring het
geven van bewegingsvrijheid aan de
gedetineerden normaal voortgang kan
vinden.
Hij is voorts van oordeel, dat van
de huidige gestichtsgebouwen de ge
vangenis te Breda qua outillage en
ruimte zich het best leent voor aan
passing aan de hierboven gestelde
eisen.
De minister heeft zich tot dusver in
het licht van de opmerkingen van de
Eerste Kamer der Staten-Generaal,
gemaakt ter gelegenheid van de inter
pellatie van de heer In 't Veld over
de ontvluchting uit de gevangenis te
Breda, steeds gevleid met de over
tuiging, dat de getroffen voorzienin
gen in overeenstemming zijn met de
gevoelens der Kamer, zoals die bij
deze gelegenheid tot uiting zijn geko
men.
ALMELO, 3 Aiuig. Vanmor
gen is de boerderij van de heer
G. B. in de buurtschap Fleringen
(gemeente Tubiberigen) geheel af
gebrand. De inlboedel en het vee
konden worden gered. De oor
zaak van de brand is waarschijn
lijk kortsluiting. Voordat de
brandweer kon arriveren stond
het gebouw reeds in lichter laaie.
De omvang van de schade is nog
niet bekend. De heer B. was ver
zekerd,
HAARLEM, 3 Aug. Het stof
felijk overschot van de sedert
Zondagavond j.l. vermiste 44-ja-
rige Haarlemse handelsreiziger
B. O. B. is vanmorgen drijvende
tussen een kolenschui't e" de wal
van het Spaarne gevonden. De
politie, die aanneemt dat de man
een ongeluk is overkomen, heeft
het stoffelijk overschot opgehaald.
's-GRAVENHAGE, 3 Aug. - De
tweede dag met „draaglijk zomer
weer" heeft Scheveningen een
overstelpende toeloop bezorgd. De
vervoermiddelen naar en van de
badplaats waren verre ontoerei
kend om de massa's mensen op
tijd weer naar huis te brengen, zo
dat in de namiddag het wachten
op trams, taxi's en bussen al gauw
een half uur, drie kwartier in be
slag nam.
Niet alleen uit Den Haag en
aangrenzende gemeenten was men
naar het Scheveningse strand ge
stroomd, zeer veel dagbezoek uit
andere gemeenten kwam per trein
en bus naar de parel van Hollands
stranden. De parkeerterreinen wa
ren doorlopend vol.
Aan het strand was het eivol,
hoewel nog betrekkelijk weinig
gebaad werd. Ondanks de warme
zon was de wind vrij fris. De tem
peratuur van het water was niet
voor iedereen ev<m aanlokkelijk,
namelijk 16 tot 17 graden.
Het mooie weer heeft velen doen
besluiten om in Scheveningen te
blijven logeren. Een particulier
logiesbureau aldaar heeft een zo
groot aantal aanvragen te verwer
ken gekregen, dat de vrij grote
voorraad adressen al vrij spoedig
uitgeput was. Tegen zes uur werd
aan de omroepverenigingen ver
zocht een oproep voor logeeradres
sen uit te zenden.
Het spreekt vanzelf, dat de ex
ploitanten van café's en strand
tenten te Scheveningen de laatste
dagen wat vrolijker gezichten zet
ten. De zaken gaan eindelijk, na
lang wachten, weer eens wat vlot
ter.
MOSKOU, 3 Aug.
van het Russische departement
van defensie, „De Rode Ster",
schrijft Dinsdag, dat een oorlog
niet heslist zal worden door stra-
AMSTERD'AG. 3 Aug. De 30-
jarige meivr. N. S.-van G. uit Am
sterdam was in Januari van dit
jaar bij verstek door de politie
rechter te Amsterdam veroor
deeld tot tiwee maanden onvoor
waardelijke gevangenisstraf, om
dat zij vorig jaar haar toen 18-
jarig zusje, dat onder toezicht
was gesteld van de Kinderrechter
en het Rijksopvoedingsgesticht
voor meisjes in Nijmegen was
ontvlucht, gedurenden zes en
halve maand aan het wettig over
haar gesteld gezag had onttrok
ken -door het verborgen te hou
den in een ''bergplaats achter een
kast.
Vanmiddag stond de verdachte
in hoger 'beroep terecht voor de arrest wijzen.
Vacantiefcamer van het Amster
dams gerechtshof. Ze had tegen
het vonnis beroep aangetekend,
omdat ze „niet heeft geweten dat
ze moest voorkomen bij de poli
tierechter'. Ze gaf de feiten toe.
De procureurgeneraal, mr W. P.
Bakhoven, noemde het een ern
stig feit, dat vooral in strijd is
met de belangen van het minder
jarige kind zelf. Hij vroeg beves
tiging van het vonnis. De raads
man, mr J. H. de Pont noemde
het „een menselijke impuls" een
zusje te helpen, wanneer ze
om hulp vraagt nadat ze door
haar moeder is weggestuurd. Hij
vroeg een voorwaardelijke straf.
Het Hof zal op 17 Augustus a.s.
Het blad tegische atoombommenwerpers,
maar door de soldaat op het slag
veld.
De schrijver van het artikel, ge-
neraal-majoor Olisof, zegt, dat
strategische atoombommen wel
uitermate gevaarlijk zijn voor ste
den en de burgerbevolking, maar
niet doeltreffend op het slagveld.
De werkelijke eigenschappen en
mogelijkheden van atoomwapens
zijn „in sterke mate overdreven
door de vijanden van de vrede
met de bedoeling de wereldopinie
te chanteren en haar vrees aan te
jagen met de verschrikkingen van
een atoomoorlog". Er zijn be
trouwbare verdedigingsmiddelen
en -methoden tegen atoombommen
aldus generaal Olisof.
Troepen, die zijn opgeleid voor
acties in een atoomoorlog, kunnen
met succes militaire operaties uit
voeren.
Volgens Olisof hadden Ameri
kaanse propagandisten verklaard,
dat Japan had gecapituleerd we
gens de atoomaanvallen op Hi
roshima en Nagasaki, „die geen
militaire betekenis doch louter po
litieke bedoelingen hadden". De
geschiedenis heeft aangetoond, dat
alleen de door de Russen toege
brachte nederlaag van het Japan
se Kwantoenleger de Japanse mi
litaristen gedwongen had de wa
pens neer te leggen.
's GRAVENHAGE, 3 Aug.
Tijdens de reis, die een aantal
Nederlandse journalisten in het
einde van het vorig jaar door
Australië maakte, werd bij her
haling de klacht vernomen, dat
het voor de Nederlandse onge
trouwde emigrant zo moeilijk is
in Australië een levenspartner te
vinden.
Sprekende met honderden Ne-
Jeriandse families en duizenden
Nederlanders, over heel Austra
lië verspreid, dook keer op keer
die kracht op. Men had zich over
het algemeen goed aangepast.
Men had zich in veel gevallen
een goed bestaan verworven, men
had vele vorderingen gemaakt,
maar steevast klonk het uit de
mond van tal van Nederlandse
vrijgezellen: „Kunt u niet zorgen,
dat er meer Nederlandse meisjes
naar Australië komen?"
Het werd vaak met een lachje
gezegd, maar vrij spoedig kon
worden vastgesteld, dat men hier
toch werkelijk te maken had met
een probleem voor de Nederland
se vrijgezel.
Ds. Jac. de Vries, een Neder
lands Hervormd predikant, die
in de Presbyterian Church be
langrijk werk doet voor zijn land
genoten en die in Mirtboo North
in de staat Victoria woont, stuurt
ons het blad „Nederlands Kerke-
werk" dat door de gezamen
lijke Nederlandse predikanten in
Australië wordt uitgegeven.
Daarin heeft hij in een artikel
nog eens de aandacht op dit pro
bleem gevestigd. Hij is er hoe
langer hoe meer van overtuigd
geraakt, dat de emigranten-vxij-
gezellen tot een verwaarloosde
categorie behoren. „We zorgen in
de regel uitnemend voor de grote
gezinnen, we zoeken werk en
onderdak voor hen en dat is
goed. Maar wat de vrijgezellen
betreft denken we al gauw: „Die
kunnen zichzelf wel redden: die
vinden hun weg zelf wel."
Hij noemt een geval van een
jongeman, die goed werk heeft
bij de boer. Als knecht heeft hij
het er reusachtig. Hij verdient
10 pond per week buiten de kost
en er komt nog wel eens een
extraatje bij. Hij kan er per week
acht pond van wegleggen. Hij
wil graag share-farmer worden,
maar dan moet men getrouwd
zijn of spoedig gaan trouwen. Er
waren in Australië geen Neder
landse jongedochters. die voor
hem in aanmerking kwamen. En
met de Australische meisjes
er zijn in dit land toch al minder
meisjes dan jongens kon hij
helemaal niet aan de slag komen
Een geval uit vele. Zo zijn er
honderden andere.
Zijn er in ons land geen jonge
en flinke meisjes, die het aan
durven om in Australië een
baantje te aanvaarden en metter
tijd het lot van onze jongens
met het harte te verbinden, zo
vraagt ds. De Vries. Kan ds
Kerk hiqj; niets doen? Bestaat er
in Nederland dan geen kerkelijk
huwelijksbureau? Kunnen de Ne
derlandse consulaten, die ook
sociaal zulk voortreffelijk werk
onder de emigranten doen. hier
niet een handje helpen?
We kunnen hieraan toevoegen,
dat dit probleem voor de Neder
landse vrijgezel in ons land sterk
de aandacht heeft. Door het emi-
gratiebestuur wordt deze zaak
bestudeerd. In overleg met ker
kelijke organisaties, het Neder
landse Vrouwencomité en andere
zal worden nagegaan in hoeverre
en op welke wijze hpt vraagstuk
zal kunnen worden opgelost, hoe
men de Nederlandse vrijgezel i,n
het andere werelddeel zal kun
nen helpen. Het is een moeilijk
vraagstuk, dat een ernstige en
voorzichtige behandeling vraagt.