Nog een Britse delegatie op bezoek in Moskou Eerst EDG-debat, daarna herziening grondwet GEEN REDEN tot bizondere vreugde Ongeregeldheden in Fez Malenkov voor het eerst aan diner in een Westerse ambassade Ver. Staten niet gebaat bij breuk met Moskou Dagblad voor Alkmaar en omgeving Toekomst nog duister Iste Prof voetbaf- H. op de Weegh AUTORIJSCHOOL/ MIDDELBEEK DAGBLAD DAGBLAD Donderdag 12 Augustus 1954 - 50e Jaargang Nummer 13158 Amerikanen gepikeerd NATIONALISTEN GAAN GOA „.BEVRIJDEN" CHINEES.JAPANS NON-AGRESSIEPACT ONDERHANDELINGEN OVER GEVANGENEN KNAAPJE VERDRONKEN Franse Nat. Vergadering accoord Tegenstanders Europees Leger voor nieuwe onderhandelingen NIEUWE STAKING BIJ ATOOMFABRIEK IN V.S. Toast op koningin Elizabeth Mendes-France dit weekeinde gereed? Bao Dai betreurt deling Vietnam BRITSE UITTOCHT UIT SUEZ-KANAALZONE Eisenhower op persconferentie: Minister Luns:Belangrijk experiment is mislukt nieke voordelen •an zijn waskracht gaat :len verliezen vaak een wedstrijd ALKMAAR-VEN LO Officiële voorverk. van laatskaarten Sigaren magazijn ,.De Linde", rindenlaan 5, Alkmaar. Vegens vacantie zijn wij GESLOTEN ran 16 tot 22 Aug. SCHOENMAKERIJ 'oussainstr. 7, Alkmaar 'e koop: 50 vierpersoons- zitbanken SCHRIEKEN, Tel. 385 Schagen. Ofe htcftfje/eerd bij j riesewe^ 7 - Alkmaar TELEFOON 4287 ok voor VERHUUR m luxe auto's zonder lauffeur is dit UW ADRES! ELECRO" 'ikkeiinrichting van lotoren, dynamo's, las- •afo's, betontrillers. In- oop, verkoop, verhuur. C. A. DEN OTTER Binnenhaven 19-20 el. 3239 Den Helder voord is zeker van op adverteren in 't idverteerders weten dat zij op die omzetten vergroten. irbeeld en plaatst in het NOORDHOLLANDSi Abonnementsprijs 16.60 per kwartaal, 12.20 per maand, f 0.51 per week, inclusief incasso. Advertentie-tarief per editie 16 ct per mm, minimum f2.50; in alle edities 26 ct per mm, minimum f4.familieberichten' 20 ct, resp. 30 ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M. Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank. Kantoren: Hoorn, Draafsingel 59, tel. 4243 en Grote Noord 77, tel. 4362 K2290; Alkmaar, Ritsevoort 52, tel. 2046 K2200; Den Helder, Keizerstr. 89, tel. 2800 K 2230; Schagen, Ged. Gracht 39, tel. 459 K2240. Buiten God is 'l nergens veilig (Vondel) AD INTERIM. Wanneer men de gisteren gepubliceerde tekst van het tussen Nederland en Indonesië gesloten accoord be studeerd heeft, dan kan men niet zeggen, dat er veel veranderd is. Dat de Unie gaat verdwijnen zal niemand bezwaarlijk vinden, be halve dan, dat men met minister Luns kan zeggen, dat door de opheffing een mislukt experi ment wordt geconstateerd. De Unie leefde niet in het rechts bewustzijn van ons volk en nog minder in dat van het Indone sische. We voelen echter vandaag weer eens meer dan anders hoe onze regeerders van 1949 hebben geklungeld om de overdracht van de souvereiniteit aan Soekamo en de zijnen in een uiterlijk schone vorm te gieten. We zullen echter niet nakaarten over het verleden. We constateren slechts, dat als de parlementen van Nederland en Indonesië de zaak goedkeuren en de overeenkomst van gisteren is geratificeerd, de beide landen in volkenrechtelijke zin souverein zijn. Normale internationale over eenkomsten zullen de plaats in nemen van de vervallen artikelen uit het Unie-statuut en de diplo matieke vertegenwoordigers zul len niet meer Hoge Commissaris, maar ambassadeur heten. "T"ooh kan men van Nederlandse zijde nog van enig succes bij de gevoerde onderhandelingen spreken. De financieel-economi- sche acooorden, die aan het Unie statuut waren gehecht, zijn voor een deel blijven bestaan of voor lopig gehandhaafd. Zo blijft de schuldenregeiing bestaan en houdt ook artikel 18 betreffende de overmaking van geld zijn kracht. Anders staat het met de artikelen betreffende de handelspolitieke betrekkingen, die vervallen zijn. De rechten, concessies, vergun ningen en bedrijfsuitoefening, zo als die zijn neergelegd in de financieel-economische overeen komst van 1949, blijven voorlopig gehandhaafd. Zij zullen „in een nader overleg en in overeenstem ming met ieders souvereiniteit" worden herzien. Verder zijn de waarborgen van de Nederlandse financieel-economische belangen «pdanig geformuleerd, dat zij niet ia strijd zijn met de Indonesische souvereiniteit en de nationale waardigheid. Op dit laatste punt waren de Indonesiërs erg ge brand, terwijl de Nederlandse regering er op stond om bij op heffing van de Unie de financieel- economische accoorden niet tege lijk te laten schieten. Het gisteren gepubliceerde pro tocol bevat slechts een nieu we'"grondslag voor de verhouding tussen Nederland en Indonesië. Er zal in de toekomst nog veel gepraat moeten worden om de bestaande overeenkomsten aan de nieuwe verhoudingen aan te pas sen. In dit verband is het van belang, dat partijen, indien zich enig geschil mocht voordoen, be reid zijn hun toevlucht te nemen tot een der middelen van vreed zame beslechting, welke zijn voor zien 'in het Handvest der Ver enigde Naties. Ook kan een ge schil worden onderworpen aan arbitrage of aan het oordeel van het Internationaal Gerechtshof. Ook hierbij zuilen we de praktijk moeten afwachten en zullen we tevens moeten bedenken, dat In donesië geen normale op demo cratische leest geschoeide rege ring bezit. De huidige bewind voerders te Djakarta zijn wat men noemt „links" georiënteerd. Voor het Westen bestaat weinig sympathie. De ontwikkeling in de toekomst is in het duister gehuld, temeer daar eerst in het komen de voorjaar verkiezingen zullen worden gehouden en het van groot belang is, wat voor een regering er dan in Indonesië uit de bus zal komen. LONDEN, 11 Aug. Van gezaghebbende zijde wordt vanavond meegedeeld, dat een delegatie bestaande uit Britse parlementsleden van alle partijen deze herfst een bezoek zal brengen aan Moskou. De woordvoerder zei, dat de uitnodiging gericht is aan leden van het hogerhuis en het lagerhuis en is aangenomen. Zij was afkomstig van de president van het opperste presidium van de Sovjet Unie. Een delegatie van vooraan staande labourleden, onder wie de voormalige premier Clement Att- lee en Aneurin Bevan zijn reeds in de Sowjet Unie. De zegsman zei, dat het bezoek zal plaats vinden in de tweede helft van September of begin October. De uitnodiging was ge zonden aan de Lord Chancellor Simonds, die optreedt als voor zitter van het hogerhuis en aan de speaker W. S. Morrison van het lagerhuis. Het bezoek is klaarblijkelijk een tegenbezoek voor een bezoek dat in 1947 aan Engeland door hoge leden van de Sowjet Unie ge bracht werd. Een wenk van het Britse mi nisterie van buitenlandse zaken heeft vermoedelijk de uitnodiging in de hand gewerkt. Daar de nieuwe delegatie het gehele Britse parlement zal ver tegenwoordigen en niet alleen maar een partij, is het zeker, dat er verschillende conservatie ven in zullen zitten en vermoe delijk een of twee liberalen. Gewoonlijk omvatten parle mentaire delegaties bij soortge lijke bezoeken twaalf personen. Gewoonlijk bestaan zij uit leden van de partij en een ouder lid of een vooraanstaande persoon lijkheid uit elke partij. Minis ters en andere regeringsleden ne men normaliter aan deze bezoe ken geen deel. Het huidige bezoek van Labour aan Moskou dat gevolgd zal worden door een réis naar com munistisch China heeft critiek verwekt in de Amerikaanse pers. De Britse persreacties op het De voorzitter van het Goanese actie-comité, dr Cunha, heeft te Bombay verklaard, dat het plan om 15 Augustus, de Indiase on afhankelijkheidsdag, naar de Portugese nederzetting Goa „op te rukken", ten uitvoer zal wor den gelegd. Volgens dr Cunha had de gedeeltelijke aanvaarding door India vari het Portugese voorstel om door neutrale waar nemers een onderzoek te laten instellen in het grensgebied van de Portugese bezittingen, niets te maken met het plan van het comité om Goa te „bevrijden" bezoek houden elkaar vrijwel in evenwicht. Sommige bladen noe men het bezoek onverstandig met de mogelijkheid dat het Ameri kaans wantrouwen opwekt. An dere bladen begroeten het met in stemming en zeggen dat het de mogelijkheid in zich draagt tot meer begrip van hetgeen de Rus sische en de Chinese communisten doen. TOKIO, 11 Aug. Communis tisch China zal Japan waarschijn lijk binnenkort een non-agressie pact aanbieden als onderdeel van een „vredesoffensief", dat ten doel heeft het land los te maken van de Ver. Staten. Dit werd vandaag in de Japanse pers be toogd. WASHINGTON, 11 Aug. De Ver. Staten onderhandelen te Ge- nève met communistisch China over de vrijlating van Amerikaan se staatsburgers in China en de toekenning van uitreisvisa aan Chinezen in de Ver. Staten. Volgens het Amerikaanse de partement van Buitenlandse Za ken worden er 33 Amerikaanse burgers en 50 militairen in Chi nese gevangenissen vastgehouden. VALTHERMOND. In het kanaal langs de Kavelingen is gis termiddag het 5-jarig zoontje van de heer K. Lan'ing verdronken. Het kind speelde aan de water kant met zijn vriendjes, toen het zijn evenwicht verloor en in het water verdween. De andere kin deren gingen van schrik op de loop. Eerst veel later kwam men te weten dat het ongeluk was gebeurd. Toen het knaapje werd opgehaald was de dood reeds lang ingetreden. MINNESOTA, 11 Aug. Bilt Vig, distrietsvoorzitter van het Rode Kruis, meldde zich, toen een E.H.B.O.-eursus een „slacht offer" vroeg voor het beoefenen van de kunstmatige ademhaling. De eerste cursist, die hem be werkte een meisje brak een van zijn ribben. PARIJS, 11 Aug. De Franse Nationale Vergadering heeft vandaag besloten herziening van de grondwet uit te stellen totdat het debat over de E.D.G. beëindigd zal zijn. Er is geen nieuwe datum vast gesteld voor de behandeling van de kwestie door de vergadering, maar deze zal nu wel moeten wachten tot na de parlementaire vacantie. De hervorming van de grond wet is reeds jaren in de vergade ring in behandeling. In Juli 1953 heeft de vergadering tenslotte een wet aangenomen, waardoor het gemakkelijker werd een nieuwe premier te krijgen na een kabi netscrisis, de stem van de com munisten in parlement en rege ring te beperken en de betrek kingen te herzien tussen de twee Huizen van het parlement. De beslissing van vandaag de behandeling van het wetsontwerp uit te stellen is een gevolg van druk in verband met het Euro pese leger. Als volgens de huidige grond wet een meerderheid van alle le den van de raad van de repu bliek een wetsontwerp verwerpt, dat aangenomen is door de Na tionale Vergadering, moet de ver gadering het ontwerp opnieuw aannemen met een meerderheid van de leden om het tot wet te Nieuw Guinea is buiten de be sprekingen gehouden. De Ne derlandse deilegatie weigerde dit op de agenda te plaatsen. Wan neer straks de Indonesiërs weer in Djakarta terug zijn, kan men verwachten, dat Nieuw Guinea weer spoedig als argument tegen de Nederlanders wordt gebruikt. Nu zijn er argumenten, die voor behoud en die voor afstaan van dit gebied pleiten. Maar wij zou den het toch niet aan Indonesië willen afstaan, al was het alleen om het feit, dat dit gebied en het volk, dat daarop leeft, in handen zouden vallen van een bewind, dat in bijna vijf jaar nog niet in staat is gebleken orde en rust te hand haven, welvaart en rechtszeker heid te verschaffen. We denken hierbij vooral aan de Ambonezen en aan de behandeling van de Nederlanders. Inmiddels heeft Nederland opnieuw zijn goede wil getoond; wij zijn benieuwd hoe het gedrag van Indonesië zal zijn. Maar erg gerust zijn we er niet op. M. P. J. PADUCAH, 11 Aug. De 930 arbeiders van de Amerikaanse atoomfabriek te Paducah (Ken tucky) hebben met grote meer derheid besloten Donderdag het werk neer te leggen. Men vreest, dat de 3.500 arbeiders van de atoomfabriek te Oak Ridge dit voorbeeld zullen volgen. MOSKOU, 11 Aug. Tijdens een diner zonder weerga in de Britse am bassade heeft de Russi sche premier Malenkov vanavond een toast uit gebracht op de gezond heid van koningin Eliza beth van Engeland. De toast werd voorgesteld door de Britse ambassa deur sir William Hayter. In antwoord hierop stel de Malenkov een toast voor op het „vreedzaam naast elkaar voortbe staan". Het diner werd gegeven ter ere van Cle ment Attlee, Aneurin Be- van en andere leiders van de Britse Labourpar- tij, die momenteel op doorreis naar China een bezoek aan Moskou brengen. Het was de eerste maal dat Malenkov dineerde in een Westerse ambassade en ook de eerste maal dat een Westelijke groep, die op bezoek is zoals de delegatie van de Labour- party, op zo vele manie ren met veel eer ontvan gen werd in de Sowjet- Unie. Het diner werd ge serveerd in dezelfde zaal waar premier Churchill verbleef, toen Stalin in 1942 er aanwezig was voor de besprekingen over een tweede front. Die bijeenkomst eindigde toen op een dusdanige wijze, dat men nauwelijks met elkaar sprak. Ditmaal heerste er aan het diner echter een harte lijke sfeer. De eetzaal was rijke lijk gedecoreerd met bloemen en het diner bestond uit borsch, zalm, kalkoen en „Alaska" (ijsgerecht). Het plafond van de eetzaal stelde een buitengewoon toneel voor, waarbii de gasten aan tafel er uit zagen alsof zij omhoog kijken door een zwembad naar baders, die op hen neerzien. maken. Dit was een van de din gen, die veranderd zouden moe ten worden. De oppositie tegen de E.D.G. is naar men algemeen ge looft groter in de raad van de republiek dan in de Nationale Vergadering. De meest verbitterde tegenstan ders van de E.D.G. geloven, dat een meerderheid van alle leden van de raad van de republiek zal stemmen tegen het E.D.G.-ver- drag. Het is vermoedelijk niet mogelijk de vereiste 314 leden van de vergadering bij elkaar te krij gen om het verdrag opnieuw aan te nemen tegen de bezwaren in van de raad van de republiek. Het merendeel van de parle mentsleden is voor verandering van de grondwet maar men wenst niet de gehele kwestie te betrek ken bij het geschil over de E.D.G. Verklaring. Een aantal Franse tegenstan ders van de E.D.G., voor het grootste deel parlementsleden, behorend tot alle partijen behalve de communistische partij, hebben inmiddels een verklaring uitgege ven, waarin zij zich uitspreken voor onderhandelingen op nieuwe basis tussen de belanghebbende mogendheden. Westelijke solidari teit, organisatie van Europa en Frans-Duitse verzoening, waren noodzakelijkheden. Wanneer het tenslotte onver mijdelijk wordt, dat Duitsland deelneemt aan de gemeenschap pelijke verdediging, aldus de ver klaring, zal het noodzakelijk en mogelijk zijn, dat de Westelijke mogendheden de Duitse bijdrage vaststellen op duidelijk omschre ven voorwaarden, gewaarborgd door een waarlijk internationale controle, en beperkt overeen komstig de moderne strategische gegevens. Compromis-voorstellen E.D.G* PARIJS, 11 Aug. Het Franse kabinet heeft vandaag een alge mene bespreking van drie uur ge voerd over het Europese leger en daarmee verwante vraagstukken, en heeft een nieuwe vergadering belegd voor morgen om dieper op bijzonderheden in te £aan. Premier Mendes-France deelde mee dat er unanieme overeenstem ming bestond over het feit, dat de vergadering de kwestie van de ra tificatie van het E.D.G.-verdrag en het verdrag van Bonn in behan deling moet nemen. De premier werkt op volle stoom om de voor stellen die hij het parlement en de Brusselse conferentie van de ministers van Buitenlandse Zaken van de E.D.G. zal voorleggen in hun definitieve vorm te krijgen. De premier liet duidelijk merken, dat hij hoopt de voorbereiding van zijn compromis-voorstellen te vol tooien voor het weekeinde. Het besluit van een week van hevige relletjes in Frans Marokko, welke niet minder clan 70 doden eiste, werd ge vormd door bloedige gevech- 'en in het inboorlingenkwar- tier Medena, van de stad Fez. Niet langer bereid nog op be- elen van hogerhand te wach- <>n, drongen Machzen troepen amen met hulp strijdkrachten, jewapend met knuppels, door n een van de straten van Me- iina tijdens een achtervolging an de opstandelingen, nadat leze met traangas uiteen wa ren gedreven. EVIANLESBAINS, 11 Aug. Het Viëtnamese staatshoofd, Bao Dai, heeft in een boodschap aan 't Vietnamese volk verklaard, dat hij weldra naar Viëtnam zal terug keren. Bij zijn aankomst zou hij „het program der werkzaamheden" waartoe hij zijn volk uitnodigt, in bijzonderheden bekend maken. Bao Dai gaf een korte beschrijving van zijn program. Dit behelst het herstel van wegen, bruggen en kanalen, en van een „gezond en eerlijk" bestuur. Bao Dai betreurde het, „dat een kunstmatige lijn ons land wreed in tweeën deelt." Hij had gehoopt dit te kunnen beletten. „Doch een vreemde wil, waaraan sommige van onze landgenoten zich meen den te moeten onderwerpen, heeft de verwerkelijking van deze een heid, die met de onafhankelijkheid onze dierbaarste wens is, ver traagd." „Uw lot is in uw handen en zal zijn zoals U dat zou hebben ge wenst," aldus Bao Dai in zijn bood schap. CAIRO. 11 Aug. De Britse ambassade in Cairo heeft hekend gemaakt, dat 3.00 Britse soldaten vandaag de Suezkanaalzone ver laten hebben en op weg ziin naar Groot-Brittannië. Dit is het eerste contingent Britse troepen dat naar huis gaat in het kader van het onlangs door Engeland en Egypte bereikte accoord over de ontruiming van de Kanaalzone. de Ver. Naties, teneinde Rusland buiten te sluiten. De president noemde Clark een bijzonder bekwaam soldaat maar zeide. dat het standpunt dat hij ten aanzien van de Sow jet-Unie en de Ver. Naties ont wikkelde, geenszins door de re- WASHINGTON. President Eisenhower heeft tijdens zijn wekelijkse perscgnferentie ver klaard, dat de Ver. Staten op geen enkele wijze gebaat zouden zijn bij het verbreken van de diplomatieke betrekkingen met de Sowjet-Unie. De president zei voorts dat de vrije wereld momenteel werkte aan een constructie, die ontoegankelijk was voor iedere communistische aanval. Over 't voorstel om een preventieve oorlog te beginnen, zei Eisen hower, dat een dergelijke oor log niet bestond en dat het. ondenkbaar was dat zijn land zich in een dergelijk avontuur zou storten. Eisenhower maakte deze op merkingen naar aanleiding van een vraag wat hij dacht van de mening van generaal Mark Clark de voormalige Ameri kaanse commandant in het Ver re Oosten. Clark heeft verklaard dat hij voorstander was van hst afbreken van de diplomatieke betrekkingen met de Sowjet- Unie en een reorganisatie van Malenkov en Kroetsjev droe gen lichte zomerpakken en hun Britse gastheren waren eveneens onofficieel gekleed, hetgeen zeer ongebruikelijk is in de buiten gewoon formele Britse ambassade. In lange besprekingen heeft de Britse delegatie doen weten dat zij tot dusverre niet onder de in druk is van het Sowjet systeem, maar dat zij volledig haar bewon dering te kennen gaf voor de verbeteringen in de levensstan daard van het volk. Zij beweerde dat zij deze veranderingen had op- Attlee werd bij zijn aankomst te Moskou begroet door de chef van het protocol van het Russische ministerie van Bui tenlandse Zaken. Op de ach tergrond Bobrovnikov, plv. burgemeester van Moskou (rechts) en Solowyev. (Van een onzer redacteuren) „Het accoord over het opheffen van de Unie is voor de Nederlandse regering beslist geen reden tot bijzondere vreugde", aldus minister Luns gistermorgen, toen hij een korte toelichting gaf op de betekenis van de nieuwe overeenkomst: „want we constateren, dat een belang rijk experiment mislukt is". Wel tevreden toonde de voorzitter van de Nederlandse delegatie zich over het compromis, hetwelk gevonden werd voor andere dan staatsrechtelijke betrekkingen na het opheffen van de Unie. gemerkt in vergelijking met vo rige bezoeken, in Bevan's geval in 1924. Minister mr. Luns beschouwt het besloten karakter van de Ne derlands-Indonesische conferen tie als een der voornaamste bij dragen tot het succes. De delega ties konden nu immers op infor mele basis met elkaar spreken, zonder zich te hoeven bekomme ren om prestigekwesties. De Ne derlandse delegatie is het daarbij al spoedig er over eens geworden dat men gehoor kon geven aan het verlangen van Djakarta om een band af te breken welke toch slechts formele betekenis had. „De Unie was nu eenmaal een dood geboren kind dat alleen maar bijzonder lang opgebaard heeft gestaan", aldus minister Luns. Hij bevestigde nogmaals, dat het bij de besprekingen de meeste moeite had gekost om het eens te worden over de formule krachtens welke de economische en anderp over- eenkosjiten van de voormalige gering werd gedeeld. Hij voegde hieraan toe dat naar zijn me ning Clark niet zozeer critiek had op de organisatie van de V.N. als wel op de communis ten die deze organisatie voor hun propaganda misbruikten Op de vraag: Hoe staat het met de vredesvooruitzichten in het algemeen? en: Beweegt de in ternationale toestand zich naar oorlog of vrede?, zei de presi dent dat juist een jaar geleden oorlogen woedden in Ko rea en Indo-China. »de Iraanse leiders waren bezig het land van de Westelijke wereld te verwijderen, de toestand in Egypte tenminste potentieel was niet beter en in Centraal -Amerika broeide een dreiging te?en de vrede. Op het ogen blik. aldus de president, zjjn. deze toestanden opgelost tot onze volle tevredenheid. VLIEGENDE SCHOTEL BOVEN GROENLAND JULIANEHAAB, 11 Aug. De eerste vliegende schotel, die ooit boven Groenland ge zien werd, werd waargeno men bij helder weer onge veer 500 meter boven Julia- nehaab. nabij de zuidelijke punt van het eiland. Verschillende inwoners van Julianehaab zagen de „scho- ted". die gedurende enkele minuten boven de stad hing, maar met verbazingwekken de snelheid verdween, toen een Amerikaanse straaljager verscheen. R.T.C. zouden kunnen voortduren. Desgevraagd verklaarde minis ter Luns van mening te zijn dat de kwestie Nieuw-Guinea onder de gegeven omstandigheden niet voor overeenstemming vatbaar is. Overigens behoeft dit betere be trekkingen met Indonesië nog niet in de weg te staan. De Nederland se bewindsman betoogde in dit verband, dat er meer landen zijn die hoewel met elkaar op vriend schappelijke voet staande, toch kampen met een onopgelost me ningsverschil: Engeland en Grie kenland over Cyprus bijvoorbeeld. Vervolg op pagina 7

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Noordhollands Dagblad : dagblad voor Alkmaar en omgeving | 1954 | | pagina 1