Volle melk rechtstreeks van boer naar consument Nederlandse regering voelt zich zeer teleurgesteld Generaal Simatupang: „Wij zijn in een kloof gevallen Zuid-Afrika's Marine is nog jong Bonn blijft op gezond verstand vertrouwen „Veel goeds te veel kwaad Koplampen tijdig van rijkskeur voorzien Vol cynisme, angst en gespletenheid Textielexport zal moeten worden vergroot Zwom Murat Guler wel over het Kanaal? Voor automobilisten Plannen voor Voorjaarsbeurs Vetgehalte van standaardmelk mag niet ivorden verhoogd De Franse E.D.G.-voor stellen Het gedenkboek van Rogier Onafhankelijkheidsdag in Indonesië Torpedojager Simon van der Stel brengt bezoek aan Nederland Dinsdag 17 Augustus 1954 Pagina 5 's-GRAVENHAGE, 16 Aug. Tot grote ontstemming in brede krin gen in het georganiseerde zuivelleven heeft de minister van Land bouw een verzoek om het standaardiseringspercentage vet in con- sumptiemelk van 2.5 op 3 te brengen, van de hand gewezen. Zuivelkringen zijn van mening, dat de ontroming van de natuur lijke koeienmelk met een gemid deld vetpercentage van 3.7 een te groot oveschot aan melkvet geeft voor de boterproductie. Waar de standaardisering van de melk een door de overheid opgelegde maat regel is, terwijl diezelfde overheid geen garantie voor de verkoop van de boter geeft, acht men het stand punt, dat het vetpercentage van de melk op 2.5 gehandhaafd moet worden, onjuist.' Weliswaar zou een verhoging van dit percentage een lichte prijsverhoging van de consumptiemelk veroorzaken, doch anderzijds zou de voedings waarde van de melk worden ver groot. Hierdoor zou dan tevens het risico van de boterfabricage gerin ger worden. Daar tegenover staat de mening van voedingsdeskundigen, dat het vet in de melk eigenlijk niet eens zo'n belangrijk voedingsbestand deel is. Veeleer zijn het de eiwit ten en mineralen, die melk tot een belangrijk voedingsproduct maken. Verhoging van het vetpercentage in melk lijkt deze deskundigen, mede gezien de beschikbare en bereikbare hoeveelheid vet in het voedselpakket, niet nodig. Bovendien wordt veelal van overheidszijde aangevoerd, dat de prijs van consumptiemelk onder de tegenwoordige verhouding van lo nen en prijzen niet meer verhoogd kan worden. Geschiedt zulks toch, dan zou verminderd verbruik van eiwitten en mineralen van na delige invloed op de volksgezond heid kunnen zijn. Bovendien zou met te aanzienlijke overschotten melk en melkproducten komen te zitten. Een protest van zuivelproducen- BLEIJENBERG PROF? ENSCHEDE, 16 Aug. Blyen- berg, de midvoor van Rigters- bleek is Maandagmiddag alleen thuisgekomen na de reis. die de rood-witten in toet weekeinde hebben gemaakt naar het Roerge bied. Dit is geschied, naar aan leiding van een suggestie van het bestuur, dat moeilijkheden vrees de tussen Bleyen'berg en de ove rige spelers van Rigterstoleek. Er was gedurende de reis een ge prikkelde stemming ontstaan, vooral toen Bleyenlberg zei, dat hij nog niet wist of hij een con tract zou sluiten met de N.V. de Twentse profs. Er was namelijk bericht, dat Bleyenberg vandaag, Maandag, een contract zou slui ten met de Twentse profs. Bley enlberg is om deze reden alleen teruggereisd. Eén dode en twee gewonden bij botsing NUNSPEET, 16 Aug. Een 7-jarige jongen is gedood en zijn twee oudere broers zijn ernstig gewond, toen vanochtend te Nunspeet een luxe bestelwagen en een militaire vrachtauto met elkaar in botsing kwamen. De bestelwagen, die afkomstig was uit Rijnsburg, werd be stuurd door de 24-jarige B. S. Zn 14-jarige broer G. S. en ?-■ jarig broertje J. S. zaten naast hem. De jongste kijaap werd on slag gedood. De beide anderen werden ernstig gewond. De lin kervoet van de bestuurder werd verbrijzeld. De chauffeur van de militaire wagen kreeg een shock maar is niet gewond. Het ongeluk gebeurde op de viersprong bij de kruising Molijnlaan—Eperweg. ten tegen het opheffen van het zo genaamde „mengverbod", waar door vermengen van boter met margarine thans mogelijk is, wordt doorgaans weerlegd met de mede deling, dat het opheffen van dit verbod steun aan de botermarkt betekent. Op het ogenblik wordt margarine, vermengd met een hoe veelheid roomboter, naar Engeland uitgevoerd. Op het ogenblik wordt in over heidskring overwogen om de mo gelijkheid open te stellen volle melk naast gestandaardiseerde melk in de handel te doen brengen. De boeren zouden dan rechtstreeks aan de consument kunnen leveren (dit mag thans alleen in Zeeland). Over dit voordeel maakt een groot deel van de georganiseerde zuivelwereld zich ernstig ongerust, omdat dan, naar veler mening, een ware chaos zou ontstaan, zulks ook met het oog op het zuivelfonds. een compensatiefonds, dat dan niet meer te hanteren zou zijn. M. KOSTER WORDT PROF ENSCHEDE. 16 Aug. De doeiverdediger van ..Enschedese Boys" M. Koster, heeft een con tract getekend met de N.V. ,,De Twentse Profs". Lijk van Nederlandse matroos opgehaald KOPENHAGEN, 16 Aug. De Deense politie heeft vandaag meegedeeld, dat de 62-jarige Ne derlandse matroos L. A. Sauffree uit Rotterdam gisteren dood uit het Kattegat ten Noorden van Hornbaek (Seeland) is opgehaald. Sauffree werd sedert 22 Juli, toen een Nederlands schip bij Lands- krona in Zweden kapseisde, ver mist. Postzegelactie Nat. Luchtvaartfonds 's GRAVENHAGE, 16 Aug. Op Maandag 23 Augustus a.s. zal op het Malieveld te 's Graven- hage de postzegelactie officieel worden ingeluid, die ten bate van het Nationaal Luchtvaart- fonds tussen 23 Augustus en 9 October a.s. zal worden .ge voerd. Zoals men weet zijn er twee uitvoeringen van de jeugd, en luchtvaartzegels, één van een knaap met een modelvliegtuig en één met een portret van dr. Al- bert Plesman. Wereldkampioenschappen modelvliegtuigen 's-GRAVENHAGE, 16 Aug. De Koninklijke Nederlandse Ver eniging voor Luchtvaart organi seert zoals is gemeld, dit jaar de wedstrijden om de wereldkam pioenschappen voor modelvlieg tuigen met lijnbesturing. Er bestaat voor dit evenement veel internationale belangstelling. Inschrijvingen zijn ontvangen uit Amerika, België, Engeland, Frankrijk, Italië, Joegoslavië, Oostenrijk en Zweden. Ook een Nederlandse ploeg zal aan de wedstrijden deelnemen. Deze we reldkampioenschappen zullen op 20 en 21 Augustus gehouden wor den in de Houtrusthal te 's-Gra- venhage. 's-GRAVENHAGE, 16 Aug. De Franse voorstellen inzake tie E.D.G. hebben Nederlandse regeringskringen zeer teleurgesteld, al dus heeft een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag medegedeeld. Deze voorstellen beogen o.a. een uitholling van de super- nationale elementen van het ver drag, en tasten daarmede wezen lijk het karakter van het ver drag aan. Naar het Nederlandse oordeel zal het niet mogelijk zijn de voorgestelde veranderingen aan te brengen zonder een her nieuwde ratificatie-procedure. Hoewel de voorstellen nader zul len worden bestudeerd, kon men niet inzien hoe op deize basis in Brussel overeenstemming kan worden bereikt. Amerikaans commentaar De New York Times schreef vandaag, dat enkele autoriteiten van het Amerikaanse departe ment van Buitenlandse Zaken de verwachting hebben uitgespro ken, dat d>e Ver. Staten „met tegenzin en gevoel van grote te leurstelling" de voorstellen van de Franse premier Mendes- France voor de wijziging van het E.D.G.-plan zullen steunen. In een bericht uit Washington meldde het blad, dat de autori teiten van mening zijn, dat er wel een weg gevonden zal wor den om aan de Franse eisen te gemoet te komen, aangezien dit het enige middel schijnt te zijn om de Duitse herbewapening tot stand te brengen. De autoriteiten legden er ech ter volgens de Times de nadruk op dat het departement van Bui tenlandse Zaken nog geen stand punt heeft ingenomen ten aan zien van de Franse voorstellen en waarschijnlijk zeer voorzich tig te werk zal gaan bij zijn oor deel. Visie in Bonn De waarnemende Westduitse kanselier Franz Bluecher heeft vandaag een beroep gedaan op de deelnemers aan de conferen- (Vervolg van pagina 1) andere landen? In de inleiding Het is inderdaad gemakkelijk de zeggen de auteurs^ dat zij als voor bisschoppen van de kerk in Ne-" derland van de negentiende eeuw belachelijk te maken door het weergeven van hun Vastenbrieven die soms wat pompeus zijn en dik wijls gericht waren tegen de on tucht. Maar kan het dikwijls niet zjjn, dat de ondeugden die in die tijd onder het volk de overhand namen, redenen tot waarschuwing waren, omdat zij verschilden van die, welke wij in onze tijd kennen zo schrijft de Osservatore. De schrijver vervolgt: men kan zich afvragen of op dit punt en op andere punten geen onrecht wordt aangedaan aan deze recht vaardigheid, vooral wanneer het handelt over personen, wier be doelingen edel en prijzenswaardig waren. Wij zouden op deze toon kunnen voortgaan en vele aanhalingen doen, die in dit boek met zijn wre de beoordelingen en de algemene geest van de christelijke naasten liefde die eerder tracht begrip te tonen dan te veroordelen en daar om toch niet de waarde van de critische beoordelers van de ge schiedenis verzwakt, maar juist haar tot de hoogste objectiviteit voert door ze in het geschiedkun dig raam van de feiten en de per sonen te beschrijven. Met dit alles is nog niet het belangrijkste ge zegd. Hebben de auteurs wellicht door hun geesteshouding niet het be langrijkste juist gemist, nl. een lit terair monument op te richten voor de Kerk in Nederland, voor die Kerk, die aan anderen met zo veel edelmoedigheid door goed en bloed te offeren het beste van zichzelf geschonken heeft voor de verkondiging vap het evangelie in zonder enig nut. beeld génomen hebben het werk van David Matthew, thans aarts bisschop in Engeland, die in 1936 het boek „Catholicism in England, the portrait of a minority, its cul ture and tradition" publiceerde. De auteurs hebben volgens dezelfde methode de ontwikkeling van de katholieke gemeenschap in Ne derland willen beschrijven. Zij zeggen dat er een andere mogelijk heid was geweest en wel een op somming te geven van de katho lieke activiteiten in Nederland, maar dit noemen zij met een ze kere minachting inventariseren, aldus de Osservatore. „Maar zou er wellicht geen der de mogelijkheid zijn geweest? Had men er niet beter voor kunnen zorgen het geestelijk leven van de katholieke Kerk op de voorgrond te plaatsen en dan op de tweede plaats de problemen van de per sonen en hun wrijvingen? De au teurs beschrijven inderdaad in verschillende hoofdstukken de „re ligiositeit" en de uitingen ervan in de verschillende tijdvakken van de vorige eeuw, maar op vele plaatsen zijn hun overwegingen aangaande het geestelijk leven temidden van de Nederlandse Kerk waarlijk te somber De schrijver besluit zijn artikel met de opmerking: niettegenstaan de de bewondering, die het grote werk van Rogier en De Rooy ver dient, schijnt het ons een plicht ln het kort de aandacht op de boven staande punten te richten, niet met het doel dit werk in een slecht daglicht te plaatsen, maar om het kader, door hen er aan ge geven, te vervolmaken, w5nt veel goeds is in dit boek verzwegen en te veel kwaad is er verteld.... tie van ministers van Buiten landse Zaken in Brussel om blijk te geven van „goede wil en ge zond verstand". „Wij hopen erin te zullen Sla gen een klimaat van wederzijds vertrouwen te scheppen, dat de ratificatie van het E.D.G.-ver drag door Frankrijk en Italië mogelijk zal maken", aldus Blue cher. De zes Westeuropese ministers van Buitenlandse Zaken zullen Donderdag ln Brussel bijeen komen om de wijzigingen in het E.D.G. verdrag, welke door de Franse premier Mendes-France zijn voorgesteld, te bestuderen. Bluecher verklaarde in een interview, dat oip de conferentie de beslissing moet vallen „in hoeverre de houding van de nieuwe Franse regering in over eenstemming kan worden ge bracht met de belangen van de overige E.D.G.-landen". Hij weigerde rechtstreeks com mentaar te leveren op het Franse plan orn het verdrag te wijzigen, aangezien deze kwestie op het ogenblik door de Westduitse regering wordt bestudeerd. Hij verklaarde echter: „Ik ben overtuigd van de goede wil van alle verantwoordelijke elementen in alle Europese landen, die zich in de Europese Defensie Ge meenschap wensen te verenigen. Ik 'hoop, dat er te gelegenertijd een oplossing wordt gevonden, die aanvaardbaar is voor alle deelgenoten en die de spanning doet verminderen". Met toetrekking tot het aftre den van drie Franse ministers in verband met de in het E.D.G. verdrag aangebrachte wijzigin gen zei Bluecher: „Ik heb de indruk, dat de stroming, die in Frankrijk aan stuurt op de Europese coördina tie, de laatste maand wederom zo sterk is geworden, dat het mo gelijk zal zijn over het aftreden van de drie ministers heen te komen. Frankrijk wil weer een land zijn, dat kan handelen. De Fransen willen wederom deelne men aan het uitstippelen van de wereldpolitiek. Het zou van grote kortzichtigheid getuigen in dien men iets anders wenste dan een herboren Frankrijk". 's-GRAVENHAGE, 16 Aug. Het wegenverkeersreglement be vat, zoals men weet, bepalingen en aanzien van koplantaarns voor automobielen en motorrijwielen. Deze bepalingen hebben ten tloel de veiligheid bij rijden in het donker te bevorderen. Sinds de in 1953 tot stand gekomen wijzi ging van het reglement houdt één daarvan in, dat met ingang van 1 Januari 1954 koplantaarns moeten zijn voorzien van een gloeilamp, waarvan de niet ver blindende lichtbundel (het ge dimde licht) wordt teweegge bracht door een gloeidraad welke aan de onderzijde is afgeschermd door een kommetje. In de prakij'k betekent dit dat reflectoren van koplantaarns waarin een gloeilamp met een kommetje kan worden gemon teerd in de plaats moet komen van die van het zogenaamde „sealed-beam" of „Amerikaanse" type, waarmede de auto's van Amerikaanse herkomst veelal van falbriekswege zijn uitgerust. Voorts is sinds genoemde wij ziging van het wegenverkeers reglement bepaald, dat koplan taarns en gloeilampen van 1 Ja nuari 1955 af moeten zijn voor zien van het zogenaamde „Rijks keurmerk". hetgeen 'betekent dat zij aan bepaalde normen moeten voldoen. Koplantaarns, welke aan de voorschriften beantwoorden, be hoeven niet te worden vervan gen, te zijner tijd zal er slechts 'n andere gloeilamp voorzien van 't Rijkskeurmerk in moeten wor den gemonteerd, op de koplan taarn zelf zal het Rijkskeurmerk alsnog d'ienen te worden aange bracht. Voor dit laatste heeft de Rijks dienst voor het wegverkeer, in overleg met de Nederlandse ver eniging „De Rijwiel- en Auto mobiel Industrie" (R.A.I.) 'n re geling uitgewerkt. Gebruikers van automobielen en motorrij wielen wordt geadiviseerd, tijdig bij gagagehoudSr of reperate-ur te informeren, of deze regeling van toepassing is op de koplan taarns van de door hen gehou den automobielen of motorrij wielen en wanneer dit 't geval mocht zijn opdracht te geven voor het tijdig doen aanbrengen van het Riikskeurmehk, De nieuwe voorschrifen zijn niet van toepassing ten aanzien van motordriewielers, waarvan de verbrandingsmotor geen gro tere cylinderinhoud heeft dan 150 cc., noch t.a.v. motorrijwielen waarvan de verbrandingsmotor 'n cylinderinhoud heeft van niet meer dan 100 cc. De meeste typen, zo niet alle boplanaarns van de navolgende merken, waarop het Rijkskeur merk nog niet is aangebracht, zullen alsnog daarvan kunnen worden voorzien. (Autoroche, Bosch, Ciibie. Ducellier, Hella, Fiat, Lucas, Marchal, Renault en Willocq Bottin). DJAKARTA, 16 Aug. De Indonesische hoofdstad bereidde zich vandaag reeds voor op herdenking van de negende verjaardag der onafhankelijkheidsproclamatie, die morgen zal geschieden. Van de officiële gebouwen, zakenpanden en particuliere huizen wapperen reeds de vlaggen, mede in verband met de aankomst van de voor zitster der algemene vergadering van de Verenigde Naties, mevrouw Pandit, die een bezoek van tien dagen aan Indonesië zal brengen. Zoals gebruikelijk is, gaf de minister-president aan de voor avond van de nationale feestdag in het parlement een overzicht van hetgeen in het afgelopen jaar werd bereikt. Alle dagbla den verschenen vandaag met een boodschap van de president, waarin deze o.a. verklaart: „Op de negende verjaardag van de proclamatie blijken de vrijheid en de souvereinite.it van het In donesische volk steeds volmaak ter te zijn, o.m. nu een deel van de R.T.C.-overeenkomsten is op geheven, die wij van de aanvang af hebben gevoeld als een af breuk aan de volmaaktheid van onze vrijheid en souvereiniteit." De boodschap eindigt met de woorden: „Leve de republiek Indonesië zond e r U n i e". Ook de chef-staf der strijd krachten, generaal-majoor Sima tupang heeft ter gelegenheid van de herdenking een verklaring uitgegeven waarin hij consta teert, dat nog niet het gehele va derland de vrijheid smaakt en dat nog niet in alle gebieden, die vrij zijn, een rechtvaardige, wel varende en gelukkige samenle ving tot stand gekomen is. Ook een vergelijking met nabuurlan den valt minder gunstig uit, al dus generaal-majoor Simatupang. „Bij de proclamatie waren wij vol hoop en geloof, dat onze vrij heidsstrijd een einde zou maken aan het lijden, de vernedering en het onrecht in ons land". „Een heid en bereidheid tot strijd en offer overheersten. Waarom zijn wij van de top in de kloof ge vallen, waarin wij ons nu bevin den vol cynisme, angst, gesple tenheid en tegenstellingen?" al dus de chef-staf, die voorts aan voerde, dat men slechts uit de kloof komt door ten eerste het eens te worden over de vraag: „Waar zijn wij nu èn waarheen UTRECHT, 16 Aug. De eerstvolgende textielmanifestatie bij de voorjaarsbeurs 1955 zal een grootscheeps karakter krijgen. Hierbij zal het accent in de eerste plaats worden gelegd op vergro ting van de gezamenlijke krachts inspanning tot stimulering van de export. Aldus is eenstemmig be sloten in een door de stichting Nederlandse Textieljaarbeurs ge- Utrecht een aanmerkelijk groter aantal vierkante meters exposi tieruimte te reserveren, waarvoor van de zijde der Koninklijke Ne- organiseerde vergadering van de textielindustrie. By welke gele genheid de verwachting werd ge wekt dat de manifestatie een to taal beeld zal geven van de Ne derlandse textielproductie. De tijd is rijp voor auik een groots opgezette ibeurs, zo luidde de conclusie. De situatie in de textielindustrie is niet ongunstig te noemen, maar het blijkt nood zakelijk een open oog te hebben voor het steeds stertker wordende buitenlandse concurrentiegevaar. Daarbij komt, dat de voortschrij dende liberalisatie ook aan de Nederlandse textielindustrie de eis stelt tot vergroting van de ex port, hetgeen tot activering van haar propaganda naar buiten zal moeten leiden. De textieljaarbeurs. die zich er van bewust is dat thans een te genwicht tegen de internationale concurrentie gevormd dient te worden en het gevaar ndet denk beeldig acht dat door grote deelne ming van buitenlandse textielfir ma's het representatieve karakter van de Nederlandse textielindu strie wordt verzwakt, zal in af wijking van andere jaren nu reeds met de uitwerking van de grote plannen beginnen en de in dustrie voor deelneming aan de manifestatie op de voorjaarsbeurs 1955 animeren. Het ligt in de bedoeling te derlandse Jaarbeurs de volle me dewerking is toegezegd. De artis tieke opzet van de textielbeurs zal een wijziging ondergaan en gelijke tred houden met de zake lijke heroriëntering, waartoe de Nederlandse textielwereld zich thans geroepen weet. WERVELSTORM OVER OKINAWA OKINAWA, 16 Aug. Gisteren is tengevolge van een wervelstorm in de Stille Oceaan, die over Okinawa is gegaan met windsnelheden van 240 km per uur, één persoon om het le ven gekomen. Elf anderen liepen ver wondingen op. willen wij?", ten tweede een beeld te hebben van de weg, die men wil inslaan» ten derde te beseffen dat men elkaar nodig heeft, en ten vierde te beseffen, dat „wij nog in een veel dieper kloof kunnen vallen, als wij er niet naar streven uit de huidige te komen". Nieuw Guinea In een ter gelegenheid van de negende verjaardag der onafhan kelijkheidsproclamatie, voor het parlement uitgesproken bood schap, heeft de Indonesische mi nister-president mr. Ali Sastroa- midjojo verklaard, dat de rege ring de opheffing der Unie een belangrijk resultaat voor de po litieke ontwikkeling van staat en volk acht. De binding, die reeds lange tijd de vrijheid en het we zen onzer onafhankelijkheid be dreigde, is thans verbroken, al dus de premier, die de hoop uit sprak, dat dit resultaat een op luchting zal betekenen en voor het volk tot een sterke basis zal worden voor de verdere strijd ter vervolmaking van onze onaf hankelijkheid en het doen ver dwijnen van alles, wat land en volk benadeelt. Ten aanizien van Nieuw-Gui- nea herinnerde de minister-pre sident aan de vorming van het bureau Irian-Barat „ter bevor dering van het streven der rege ring om Irian-Barat ten spoedig ste binnen het gebied der repu bliek Indonesië terug te bren gen". Hij zeide voorts: „Bij de besprekingen, die zojuist tussen Indonesië en Nederland zijn ge houden, streefde Indonesië er naar, de kwestie Irian-Barat op de agenda te doen plaatsen. Toen duideiyk bleek, dat Ne derland weigerde besprekingen te voeren over de status van Irian, is van Indonesische zijde een protest ingediend tegen deze eenzydige Nederlandse hande ling, waarbij wy met nadruk verklaarden, dat wij onze natio nale claim handhaven en dat wy op een andere, door ons zelf te bepalen wyze zullen trachten, haar te verwezenlijken". „Daarnaast heeft de regering langs diplomatieke weg getracht, onze nationale wensen ten aan zien van Irdan te verwezenlijken, en op het juiste ogenblik zal de regering hierover een verklaring afleggen aan het .parlement". De verklaring van mr. Ali Sastroamidjojo, die achttien pa gina's omvatte, behandelde voorts de bestrijding van het bendewezen, de economische op bouw en Indonesia's afwijzing van het voorgestelde Zuidoost- Azië-verdrag, dat de spanning in Azië zou kunnen doen toene men, naar hij zeide. CALAIS, 16 Aug. In Calais staat men zeer sceptisch tegen over de bewering van de Turk Murat Guler, als zou deze het Kanaal van Gris Nez naar Saint Margarets Bay zqn over ge zwommen. In Dover en Folkestone weet men n.l. van niets, maar Murat, die, naar hij zagt, kort nadat hij voet aan wal haid geizet, weer in de begeleidende boot is gestapt en naar Frankrijk is teruggeva ren, houdt gesteund door zijn trainer Rodolpihe Lovergne, vol dat hij in de buurt van Dover is geland, een half ,uiur na midder nacht. „Er was niemand op het strand, vertelde hij. Wij hebben een kwartier gewacht en intus sen met lichtsignalen van een zaklantaarn de aandacht trachten te trekken, maar er kwam nie mand opdagen. Ik had het erg koud gekregen en toen hebben wij besloten maar weer terug te varen". De ..kanaalziweimmersclub" te Folkestone, het controlerende li chaam op de kanaalzwemmerij, heeft medegedeeld geen enkel bericht van aankomst van een zwemmer op de Engelse kust te hebben ontvangen. Er waren geen officials van deze cluib aan boord van de boot, die Guler be geleidde, en een officiële aanvra ge is oolk nooit binnen gekomen. KAAPSTAD, 16 Aug. Voor de eerste maal in de geschiede nis zal een Zuid-Afrikaanse oor logsbodem een bezoek brengen aan Nederland. Wanneer op Woensdag 18 Augustus de kanon nen van de „Simon van der Stel" genoemd naar een van de groot ste Nederlandse gouverneur van de Kaapkolonie, een en twintig saluutschoten lossen by de aan komst te Hoek van Holland zul len deze schoten meer dan een traditioneel beleefdheidsgebaar betekenen. De Zuid-Afrikaner heeft nooit vergeten, dat hij afstamt van een votlk, dat, naaist het Engelse volk, de grootste Marine-traditie van alle tijden bezit en de saluutscho ten van de Simon van der Stel" zullen uitdrukking geven aan de verwachting en de hoop, dat ook op maritiem gebied de eeuwen oude banden tussen Zuid-Afrika en Nederland opnieuw bevestigd zullen worden. Zuid-Afrika U een jong land en zijn vloot is nog jonger, Tegen veler verwachting in heeft zich in vijftien jaar in Zuid-Afrika 'n marinetraditie ontwikkeld waar op de Zuid-Afrikaner trots is. Toen in 1939 de 2e wereldoorlog uitbrak bezat de Unie van Zuid- Afrika slechts de Zuid-Afrikaan se divisie van de .Britse Marine vrijwilligers reserve, een Marine eenheid zonder een enikel schip. Op ht ogenblik omvat de Zuid- Afrikaanse Marine twee torpedo jagers, vijf fregatten, en een aan tal kleinere Marine-vaartuigen met een mankracht van ruim 2.000 officieren en minderen, De Zuid-Afrikaanse Marine be gon in 1939 met de vordering van 'n aanital trawlers en walvisja gers die in ijltempo door Zuid- Afrikaanse ondernemingen, waar van slechts enkele over Marine ervaring beschikten, werden ver bouwd tot mijnenvegers en on derzeebootjagers. Deze kleine schepen, die alles waren behalve oorlogsschepen, werden vrijwel onmiddellijk naar het strijdtoneel gezonden. De Middellandse Zee, die door het optreden van de As- strijidkraohten een van de front lijnen van de Unie was geworden Drie van deze Zuid-Afrikaanse oorlogsbodems keerden niet te- Afrikaanse oorlogsvloot was een vloot van bijna honderd grotere en kleinere vaartuigen geworden. De webkelijfce problemen voor de jonge Zuid-Afrikaanse Marine, die binnen vijf jaar letterlijk uit het niets was ontstaan, begonnen edhter na het einde van de oor log. Geleende oorlogsschepen dienden terug te worden gegeven, gevorderde koopvaardijschepen en haveninstallaties werden door de eigenaars teruggeeist. Het Ma rinepersoneel werd gedemobili seerd, van een- beroepspersoneel was nog geen siprake. De Unie regering ging uit van de nood zakelijkheid ook dn vredestijd pa raat te zijn en onafhankelijk. rug. Reeds spoedig bleek, dat de Zuid-Afrikaners zidh op zee even thuis voelden als op het wijde „veld". Drie fregatten Toen na enige tijd de Britse Ad miraliteit de Unie-regering vroeg of Zuid-Afrika in qtaat zou zijn drie fregatten te bemannen, op dat ogenblik de modernste duik- bootjagers, aarzelde de jonge Zuid-Afrikaanse Marine geen ogenblik De schepen werden aan vaard en bemand en een van de drie, de „Natal" slaagde er in op de eerste operationele tocht een Duitse duikboot tot zinken te brengen. Tegen het einde van de oorlog opereerden Zuiid-Afrikaanse fre gatten in alle wateren tot zelfs in het verre Oosten en de Zuid- Drie fregatten twee kustverde- digingsschepen en een mijnen- legger vormden de kern van de vredesmacht. Hieraan werden korte tijd later twee nieuwe mij nenvegers van de „Algerine" klasse toegevoegd. Durban werd bestemd tot oor, iogshaven. omdat, de vroegere ha ven Saldanha Baai ontoereikend was gebleken. In de jaren tussen 1946 en 1950 verwierf de jonge Zuid-Afrikaanse Marine zich de bijnaam van „'t meisje voor alles" De „Transvaal" werd uitgezonden twee dagen voor Kerstmis, om 't onherbergzame Prince Edward eiland, op de grens van de An. tarctische oceaan, te annexeren en er een meteorologische post op te richten een opwindend en buitengewoon riskant avontuur, omdat een landing bijna onmo gelijk bleek Drie Zuid-Afrikaanse Marine schepen voeren 90 mijl de Con- gorivier op, redden de opvaren den van een brandende tankboot, sleepten schepen van Salanha Baai naar Durban en werden zelfs ingezet bij bosbranden. In 1950 werd de jonge Zuid- Afrikaanse vloot uitgebreid met 'n torpedojager, het voormalige Britse oorlogsschip Hs, „Wessex" Deze oorlogsbodem- in Mei 1944 afgebouwd, had deel uitgemaakt van de Engelse Pacific-vloot en aan de oorlog tegen de Jappen deelgenomen. Het schip was na de oorlog opgelegd in de Britse oorlogshaven in Zuid-Afrika, Si- monstown en werd na de over dracht. aan de Zuid-Afrikaanse Marine herdoopt in „Jan van Riebeeck". De Simon Twee jaair later besloot de Zuid-Afrikaanse regering een tweede torpedojager aan de ,.Jan van Riebeeck" toe ,te voegen. Dit schip, het voormalige Britse oor logsschip „Whelp", weird in 1953 overgenomen en „Siimon van der Stel" gedoopt. De vroegere „Whelp" had eveneen.s aan de operaties tegen de Jappen deel genomen en stond een tijd lang onder commando van de Hertog van Edinburgh. Het is de „Simon van der Stel" die thans een bezoek aa.n Neder land brengt, het land, dat de wieg .van de blanke beschaving in Zuid-Afrika is en het land te vens. dat Zuid-Afrika zijn Mari tieme verantwoordelijkheid heeft leren beseffen.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Noordhollands Dagblad : dagblad voor Alkmaar en omgeving | 1954 | | pagina 5