NOORDHOLLANDSj
Middenstandsnota wegwijzer
naar gezond overheidsbeleid
VRIJE LOONSVERHOGING
VAN ZES PROCENT?
Tweede Kamer begint
aan middenstandsdebat
Tsjechische patrouille
schiet op Amerikanen
Beslissing valt Vrijdag
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
Vijf jaar in
de wachtkamer
Laatste Hieuws
30 priesters
slavenarbeiders
Politiek vluchteling
aanleiding van grensincident?
Geruchten niet
bevestigd
Moeder en kind
verdronken
Mgr de Jonge d'Ardoye leider
van „Mission de France"
Woensdag 15 September 1954 - 50e Jaargang - Nummer 13187
NIEUW PACT VOOR
A/JE?
NIEUWE AARD
SCHOKKEN IN ALGERIE
90 PARATYPHUS-
PATIENTEN
In Kativijk aan de Rijn
BOTSING IN TUNESIE
Acht doden
In grote mate overeenstemming
ÓVERLEG PER
BEDRIJFSTAK
Nederlands schip
aan de grond
Inbraak in Amerikaanse
ambassade
Ngo Dinh Diem
voor verzoening:
VERSTERKINGEN
NAAR QUEMOY
Abonnementsprijs f6.60 per kwartaal, f2.20 per maand, fO.51 per week,
Inclusief Incasso. Advertentie-tarief per editie 16 ct per mm, minimum
f 2.50; in alle edities 26 ct per mm, minimum f 4.familieberichten 20 ct,
resp. 30 ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M.
Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank.
Kantoren: Hoorn, Draafsingel 59, tel. 4243 en Grote Noord 17, tel. 4362
K2290; Alkmaar, Ritsevoort 52, tel. 2046 K 2200; Den Helder, Kelzerstr. 89,
tel. 2800 K2230; Schagen, Ged. Gracht 39, tel. 459 K 2240.
Buiten God is t nergens veilig (Vondel)
(Van een medewerker)
WEER IS EEN parlementair jaar
verstreken en nog steeds wacht
het kleuteronderwijs op verdere
behandeling van het nu bijna
vijf jaren oude wetsontwerp,
waaraan deze tak van onderwijs
zjjn wettelijke basis moet ontle
nen.
Ondertussen is het aantal kleu
ters dat de scholen bezoekt (se
dert 1950) met 17 procent geste
gen tot bijna 400.000. Tellen we
hierbij de kleuters op, die nog
bij moeder thuis zijn, dan blijkt
het dat er nog dertig procent bij
komen. Wat mag toch de reden
zijn, dat men een half millioen
kinderen zolang in de wachtka
mer laat zitten?
Strikt genomen duurt het wach
ten nu al van de twintiger jaren,
maar dat eerste wachten was
een ander dan het laatste. Nu zijn
er positieve verwachtingen ge
wekt. Al de goede dingen die in
de laatste jaren tot stand zijn
gekomen, dank zij de welwillend
heid van gemeentebesturen en
de voortgezette offervaardigheid
van ouders en schoolbesturen,
berusten eigenlijk op de specu
latie. dat er toch uiteindelijk een
wettelijke regeling komt. Dit
kan zo niet door gaan. Op belof
ten en toezeggingen kan men
alleen bouwen als deze ingelost
zullen worden. Het is nu al weer
vier maanden geleden dat minis
ter Cals in de Eerste Kamer ver
klaarde, dat de besprekingen op
ambtelijk niveau om tot een gun
stiger regeling van het kleuter
onderwijs te komen dan die,
vervat in het ontwerp-kleuter-
onderwijswet, in een vergevor
derd stadium verkeren; de Mi
nister zegde zijnerzijds de nodige
voortvarendheid toe.
Tot nog toe is echter niet ge
bleken, dat we verder zijn ge
komen. Het enige lichtpunt is,
dat er door de regering verbete
ringen in het ontwerp zullen
worden aangebracht. De reden
hiervan is duidelijk. De Tweede
Kamer had heel wat bezwaren
tegen het ontwerp en toen de
minister daarop antwoordde, is
zij van dat antwoord zo ge
schrokken, dat, zoals de minis
ter naderhand zelf zei „een mon
delinge behandeling mogelijk
zou hebben geleid tot afwijzing
van het wetsontwerp". Men zou
zo zeggen: dan moet het nog al
erg zijn, als de Tweede Kamer,
die toch zo dringend verlangt
dat er een wet komt, zou zeggen,
liever niets dan dit.
Als de minister het ontwerp
werkelijk gaat herzien, valt aan
te nemen dat er verbeteringen
zullen komen op die punten,
waarop de meeste critiek is uit
geoefend. Het belangrijkste punt
van alle is ongetwijfeld de geld
kwestie, die een onderdeel is van
de gelijkstelling tussen openbaar
en bijzonder kleuteronderwijs.
Op dit punt was het ontwerp
hoogst onbevredigend. Het stelde
slechts een bescheiden rijkssub
sidie in het vooruitzicht, wonder
lijk genoeg uitgedrukt in een
bedrag per leerling, gekoppeld
aan de voorwaarde dat er een
leerlingenschaal zou zijn. Nemen
we aan dat de vergoeding per
leerling 40 gulden zou bedragen
en dat er voor elk beginnend
veertigtal kinderen één onder
wijzeres moet zijn, dan is het
duidelijk dat de één en veertig
ste kleuter maar f40 subsidie
meebrengt, terwijl hij de oorzaak
is dat het salaris van een onder
wijzeres meer moet betaald
worden. Ieder begrijpt dat deze
kleuter niet welkom is.
Wil men een leerlingenschaal
eisen en dat kan niet anders
dan moet men ook als konse-
kwentie aanvaarden, dat men
de salarissen der onderwijzeres
sen vergoedt. Deze stelling is
binnen en buiten de Staten-Ge-
neraal herhaaldelijk naar voren
gekomen, en we zullen ons dan
ook niet sterk vergissen als we
vermoeden dat in het nieuwe
ontwerp de vergoeding der sala
rissen, evenals bij het lager on
derwijs, door het Rijk zal ge
schieden.
Een tweede bezwaar gold de
wijze waarop de gemeentelijke
vergoeding van de exploitatie
kosten zou berekend worden. De
regeling in ontwerp had sterk de
tendenz het bijzonder onderwijs
achter te stellen bij het openbaar,
zeer onbegrijpelijk in ons land
waar men bij alle wettelijke re
gelingen steeds streeft naar ge
lijke behandeling.
De ongelijkheid zat hierin dat
de gemeente bij de berekening
van de vergoeding niet alleen
moest kijken naar het aantal
leerlingen van de kleuterscholen,
maar daarbij de verhoudingen
van de leerlingenaantallen van
het lager onderwijs in acht moest
nemen. Als men weet dat bij het
lager onderwijs naar evenredig
heid de openbare scholen beter
bevolkt zijn dan bij het kleuter
onderwijs, dan voelt men wel
welke gevolgen deze regeling
zou hebben en ook in welke
hoek men deze regeling wel
gaarne zag.
Zou het overleg daarom zo
lang moeten duren? Laten we
hopen dat ook deze steen des
aanstoots uit het ontwerp ver
dwijnt. Dan is er een goede basis
gelegd en is de rest slechts een
kwestie van detaillering.
MOSKOU, 14 Sept. Het Sow-
jet-Russische ministerie van Bui
tenlandse Zaken heeft Dinsdag
avond te Moskou een verklaring
uitgegeven, waarin onder meer
wordt gezegd, dat, nu het plan
voor het instellen ener Europese
verdedigingsgemeenschap is mis
lukt, „de voorwaarden aanwezig
zijn voor een vreedzame regeling
der internationale vraagstukken".
In dit verband wordt in de ver
klaring ook gewezen op de Ge-
neefse conferentie, „die leidde tot
een beëindiging der vijandelijk
heden in Indo-China".
Een ambtenaar van het Ameri
kaanse ministerie van Buiten
landse Zaken heeft verklaard, dat
de Amerikaanse minister van
Buitenlandse Zaken, Dulles, over
weegt, het aanstaande weekeinde
naar Londen te vliegen voor be
sprekingen over de bewapening
van West-Duitsland.
COLOMBO, 14 Sept. Een
plan voor een Aziatisch pact,
waarin ook communistisch China
een rol zal spelen, zal hef resul
taat zijn van -de komende be
sprekingen tussen premier Neh-
roe van India en zijn Indonesi
sche collega Sastroamidjojo.
Dit pact is min of meer be
doeld als een tegenhanger van
de ZOAVO.
(Van onze parlementaire redacteur)
De middenstandsnota is geen wondermiddel, dat op korte termijn
alle kwalen van de middenstand kan wegnemen, maar een waarde
volle en hoopvolle aanduiding, dat het verstarde overheidsbeleid
inzake de middenstand plaats gaat maken voor een politiek, die
meer dan voorheen rekening zal houden met de belangrijke plaats,
welke de middenstand in ons sociaal-economische leven inneemt.
In deze geest werd Dinsdag in
de Tweede Kamer door nage
noeg alle woordvoerders de mid
denstandsnota becommentariseerd,
die de hoofdschotel vormt van
het debat van de Kamer na haar
reces. Dit middenstandsdebat,
het eerste „full-dress" debat, dat
DE KERK IN POLEN
BERLIJN, 14 Sept. Ongeveer
30 priesters bevinden zich onder
de honderden slaven-arbeiders, die
momenteel graven aan het 60 km.
lange kanaal, dat in Oost-Polen
geprojecteerd is, teneinde een goed
vaarwater naar Sovjet-Unie te
hebben. De priesters en een groot
aantal arbeiders zijn afkomstig uit
de verbeteringskampen in de buurt
van Lublin. De meesten van deze
priesters zijn uit hun parochies
weggehaald kort na de arrestatie
van kardinaal Wyszynski, een jaar
geleden.
De staat heeft het St. Jozef Hos
pitaal, te Kamieniec Zabkowicki,
eigendom van de Zusters van St.
Carolus Barromeus „overgeno
men".
HEIDELBERG, 14 Sept. Vandaag verstrekte lezingen van het
Amerikaanse leger en de Westduitse grenspolitie over een grens
incident bij de Tsjechische grens lopen uiteen. Het Europese hoofd
kwartier van het leger heeft meegedeeld, dat een Amerikaanse
patrouille gisteren bij Barnau door een Tsjechisch detachement
beschoten was. 35 schoten zouden gelost zijn op de Amerikaanse
soldaten, van wie er geen gewond werd en die ook niet het vuur
beantwoord hebben. In het Amerikaanse communiqué werd niet
gezegd, wat de oorzaak van het incident was.
De Beierse grenspolitie heeft
te Neurenberg een officiële ver
klaring verstrekt, waarin gezegd
werd, dat Tsjechische grenswach
ten in de lucht geschoten hebben,
toen een Tsjechische opzichter,
die bij de grens werkte, plotse
ling West-Duitsland in vluchtte
en de Amerikaanse patrouille
om politiek asyl vroeg. „Toen de
Tsjechen in de lucht schoten",
aldus dit communiqué, „trokken
de Amerikanen (vier soldaten in
twee jeeps) zich terug. Gedu
rende de terugtrekking verloor
één van de Amerikanen zijn kara
bijn. Daarop gingen ziin drie
kameraden in schiethouding lig
gen om de soldaat te dekken,
die naar ziin verloren wapen
zocht. Nadat de soldaat zijn wa
pen gevonden had, reed de Ame
rikaanse patrouille weg. De
Tsjechische vluchteling wordt nu
ondervraagd door Amerikaanse
militaire agenten te Weiden."
De inlichtingendienst van het
Amerikaanse leger te Weiden
heeft laten weten geen inlichtin
gen over het incident te kunnen
verstrekken.
Aangenomen wordt, dat het
Amerikaanse communiqué be
perkt is geworden tot enige bij
zonderheden in verband met de
veiligheidsvoorschriften ter be
scherming van vluchtelingen.
Het was de tweede schietpartij
PARIJS, 14 Sept. Terwijl in
de omgeving van Orleansville de
reddingsploegen nog steeds be
zig zijn met het tellen van de
doden, zijn vandaag in het
zwaar geteisterde gebied twee
nieuwe aardbevingen waargeno
men, tengevolge waarvan de
nog overeind staande huizen tril
den op hun grondvesten.
tussen Amerikaanse en Tsjechi
sche patrouilles in een week tijd.
Op 9 Sept. werd een Amerikaan
se verkenningspatrouille 20 km.
ten noordwesten van de grensstad
Hof beschoten. Evenals bij het
incident van gisteren werd nie
mand gewond en beantwoordden
de Amerikanen het vuur niet.
over de middenstand in de Ka
mer wordt gehouden wilde de
heer Cornelissen (VVD) gevolgd
zien door de benoeming van een
staatscommissie, die de resulta
ten er van zou moeten uitwer
ken. De heer Hooy (KVP) voel
de meer voor een middenstands-
raad in nieuwe stijl, een publiek
rechterlijke raad voor de mid
den- en kleinbedrijven, die de
regering als zelfstandig, verte
genwoordigend lichaam van ad
vies zou kunnen dienen bij de
verder te voeren middenstands-
politiek.
De vertegenwoordigers van de
middenstand in de Eerste Kamer
Vrijlating van Kardinaal
Mindszenty?
DEN HAAG, 14 Sept. (K.N.P.)
Het Katholiek Persbureau te Wa
shington bericht uit Wenen, d.d. 11
Sept., dat tijdens het 43ste Congres
van de Interparlementaire Unie te
Wenen geruchten onder de delega
ties de ronde deden, dat een spoe
dige vrijlating van Kardinaal
Mindszenty verwacht werd. Tijdens
de receptie in de Hongaarse lega
tie, zou de voorzitter van de na
tionale vergadering, Sandor Ronai
verklaard hebben, dat over de vrij
lating van de Kardinaal spoedig 'n
officiële mededeling kan worden
verwacht. Het K.N.P. verneemt he
den uit Wenen, dat deze geruchten
geenszins bevestigd worden. De
Hongaarse legatie te Wenen zelf
ontkent iets over een aanstaande
vrijlating te weten.
's GRAVENHAGE, 14 Sept.
Een onderzoek heeft thans uit
gewezen, dat de besmettelijke
ziekte, die in Katwijk aan de
Rijn verscheidene personen heeft
aangetast, paratyphus is en geen
typhus.
Inmiddels is deze ziekte van
daag bij nog meer personen ge
constateerd. Er zijn thans onge
veer negentig paratyphus-pa-
tiënten. Ook in het nabij gele
gen Valkenburg (Z.H.) is deze
ziekte bij twee personen waarge
nomen.
In totaal zijn twintig ernstige
patiënten in het ziekenhuis te
Leiden opgenomen. De andere
patiënten worden thuis ver
pleegd.
hebben bij deze discussie, die
van achter de regeringstafel ge
volgd werd door de minister en
de staatssecretaris van Economi
sche Zaken en door de staats
secretaris van Financiën, de hun
aangeboden gelegenheid volledig
benut om nu eens uitvoerig over
de belangen van de middenstand
met haar ruim 900.000 werkne
mers te spreken. De redevoerin
gen duurden Dinsdagmiddag ge
middeld bijna anderhalf uur.
(Vervolg op pag. 7)
TUNIS, 14 Sept. Zeven Tu
nesische nationalistische gueril-
iastrijders en een soldaat zijn
vandaag tijdens een gevecht in
de buurt van Gafsa om het le
ven gekomen.
Onmiddellijk na de aardbevingsramp in Algiers stroomde van
alle kanten hulp toe. Evenals wij in Nederland dat met de
stormramp merkten, toonden de landen zich ook nu weer
begaan met'het lot van de slachtoffers van de natuur. Onze
foto toont een hoeveelheid voedsel, welke door padvinders en
vrijwilligers verdeeld wordt onder getroffenen te Oued Chelif.
(Van onze parlementaire redactie)
In de Stichting van de Arbeid is gistermiddag in grote mate over
eenstemming bereikt tussen werkgevers- en werknemersvertegen
woordigers over de verhoging van de Ionen. Na de vergadering werd
een communiqué uitgegegeven waarin door het bestuur van de St. v.d.
Arbeid werd medegedeeld dat de bespreking tot een gemeenschappe
lijke conclusie heeft geleid. Een voorstel tot verhoging van de lonen zal
zowel door de werkgeversvertegenwoordigers als door vertegenwoor
digers van de K.A.B., C.N.V. en N.V.V. in hun eigen organisaties ter
sprake worden gebracht en verdedigd. De verwachting is, dat Vrijdag
a.s. een beslissing zal kunnen worden genomen, en ter kennis van de
regering zal worden gebracht.
hebben gevonden op het percentage
van ZES procent.
Het voorstel waarmede de afge
vaardigden van de werknemers- en
werkgeversorganisaties gistermid
dag naar huis zijn gegaan, mag ge
kwalificeerd worden als een com
promis.
Op dit moment mag met een aan
zekerheid grenzende waarschijnlijk
heid worden aangenomen dat gister
middag in de Stichtingsvergadering
de partijen elkaar gevonden hebben
op een percentage van 5 en 7 pro
cent, het bod van de werkgevers en
de vraagprijs van de werknemers.
Het feit, dat de partijen spijkers met
koppen hebben geslagen mag zo
worden uitgelegd, dat beide water bij
de wijn hebben gedaan en elkaar
Een gedeelte van de romp van
de „Triton" komt boven wa
ter, opgelicht door een aantal
grote luchtzakken. De ber
gingswerkzaamheden gaan
nog steeds voort, al worden zij
ernstig belemmerd door de
zware zee, die er in de mond
van de Shannon-rivier staat.
Moeilijkheden opgelost
De Centrale Organisaties hebben
thans de taak de percentages van
zes procent loonsverhoging in eigen
kring aanvaardbaar te maken. Ver
wacht mag worden, dat deze verde
diging niet te zeer door een heftige
tegenstand geschokt zal worden. De
bereidheid aan werkgeverszijde bij
de jongste besprekingen mede te
werken aan een betere verdeling van
het nationale inkomen zal daartoe
wel bijdragen, met andere woorden:
de sfeer is door een moeizaam touw
trekken niet vertroebeld. De moei
lijkheden zullen echter eerst goed
kunnen komen als bedrijfstaksge-
wijze overleg tussen werkgevers en
werknemers zal moeten worden ge
pleegd over het al dan niet verplicht
stellen van een loonsverhoging.
Want de overeenstemming in de
Stichting van de Arbeid betekent
niet dat 'n loonsverhoging van zes
procent verplicht wordt ge
steld. Bedrijfstaksgewijze zal moe
ten worden nagegaan of een zo
danige verhoging van de lonen
economisch verantwoord is, waar
bij indien partijen het niet met
elkaar eens kunnen worden
de rijksbemiddelaars recht gaan
doen aan hun naam door in con
flicten te gaan bemiddelen.
Intussen is het wachten thans op
de beslissing die Vrijdag zal vallen
en ter kennis zal worden gebracht
van de regering. Het Verbondsbe-
stuur van het NVV heeft zich gister
avond reeds beraden over het over
leg in zake de komende loonronde.
Het heeft het gevoerde beleid van
haar vertegenwoordigers In de
Stichting van de Arbeid goedgekeurd
en tegen Donderdag een speciale
hoofdbesturenvergadering uitge
schreven om het definitieve stand
punt ten opzichte van het voorgestel
de vergelijk te bepalen.
KLAZIENAVEEN In een zij-
wijk van het Scholtenskanaal wer
den gistermorgen de stoffelijke
overschotten opgehaald van de 19-
jarige mevr. Maria Gesina Strij-
ker-Herbers en haar 14 maanden
oude zoontje Pietertje Strijker.
Over de toedracht van dit tragische
verdrinkingsgeval is niets bekend.
Mevrouw Strijker was 's mor
gens om zeven uur op de fiets van
huis vertrokken met haar zoontje
voorop in het kinderzadeltje. Zij
volgde de modderige landweg langs
het water naar het land waar zij
ging aardappelrooien.
Om 11 uur zag een voorbijgang
ster, mevrouw Rossing, het lichaam
van het kind in het water drijven.
Zij waarschuwde enige aardappel
rooiers, die met een schippershaak
het kindje uit het water haalden.
Toen men ook een broodtrommel
tje op het water zag, zocht men
verder. De schippershaak stootte
op een damesrijwiel en later op het
stoffelijk overschot van mevrouw
Strijker.
KOPENHAGEN, 14 Sept.
Het m.s. „Nettie" uit Rotterdam
is vandaag aan de grond gelopen
in de buurt van de haven Mar
stal op het Deense eiland Aerö
Een sleepboot is uitgevaren.
's GRAVENHAGE In de
nacht van Maandag op Dinsdag
is ingebroken in het gebouw van
de Amerikaanse ambassade in
Den Haag.
Uit de brandkast is een klein
bedrag men spreekt van
f 2000 ontvreemd.
(Van onze correspondent)
BRUSSEL, 14 Sept. Volgens
gewoonlijk goed ingelichte bron zal
Mgr. G. de Jonghe d'Ardoye, thans
Pauselijk Internuntius in Djakarta,
belast worden met de leiding van
de „Mission de France".
CONFLICT IN VIETNAM
PARIJS, 14 Sept. Het con
flict tussen de regering cn het
leger van Vietnam zal vermoe
delijk spoedig worden bijgelegd.
Verwacht wordt, dat de premier
zal toegeven.
Tekenen van verzoening wa
ren merkbaar bij een diner, dat
zowel door premier Ngo Dinh
Diem als door stafchef Nguyen
Van Hinh werd bijgewoond.
Mgr. de Jonghe d'Ardoye werd
te St. Gilles-Brussel geboren. Hij
trad toe tot de Congregatie van de
Vreemde Missiën van Parijs en
vertrok als missionaris naar Chi
na. Later werd hij benoemd tot
Pauselijk Internuntius voor Indo
nesië.
De voortzetting van de „Mission
de France" is, zoals men weet, mo
gelijk door de nieuwe statuten, die
onlangs door de H. Stoel werden
goedgekeurd en die de nieuwe vor
men van het apostolaat der pries
ter-arbeiders regelen.
TAIPEH Van welingelichte
zijde is vernomen, dat in allerijl
versterkingen gezonden worden
naar Quemoy voor een offensie
ve actie tegen de communisten
in het gebied van Amoy.
Het nationalistische offensief
zou eind September kunnen be
ginnen.
