f
Schoolstrijd in België
is opnieuw ontbrand
Dulles naar Europa voor
conferentie op hoog niveau
Lesvliegtuig neergestort
J i 1
Kardinaal van Roey
waarschuwde terecht
Morgen naar Adenauer
daarna naar Londen
Eén dode, één zwaar gewonde
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
De school uit
liaar isolement
Nederland in
Z.O.-Azië-paet?
VLIEGENDE SCHOTEL
BOVEN DEN HAAG
Communisten hebben weer een
agitatieplannetje uitgebroed
Boeren bevrijdden inzittende
uit brandend toestel
Onderzoek van
„Triton"-wrak
Journalistieke Opa's Klijzing
in schaduw van „pijpfenomeen"
Donderdag 16 September 1954 - 50e Jaargang - Nummer 13188
144)9 slachtoffers in
Algirië
C.N.V. BEKRACHTIGT
OVEREENSTEMMING
Hij komt met
eigen voorstel
Zij willen interpellatie over loonbeleid
108 GEVALLEN VAN
PARATYPHUS
Geen levensgevaar
SPOORWEGONGELUK IN
DUITSLAND
V.S. handhaven
sterke strijdmacht
/Vog geen afwijkingen
gevonden
STORM OP TIL
NOORDHOLLANDS i
inclusief Incasso. Advertentie-tarief per editie 16 ct per mm, minimum
f2.50; in alle edities 26 ct per mm, minimum f4.familieberichten 20 et,
resp. 80 ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M.
Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank.
Kantoren: Hoorn, Draafslngel 59, tel. 4243 en Grote Noord 77, tel. 4362
K2290; Alkmaar, Ritsevoort 52, tel. 2046 R2200; Den Helder, Kelzerstr. 89.
toL 2800 K 2280; Behagen, Ged. Gracht »fi,
Buiten God is 't nergens veilig (Vondel)
tel. 459 K 2240.
(Van een medewerker)
Het is eigenlijk jammer dat
het congres van de katholieke
bond „Voor het Gezin" op 17
Juli te Tilburg gehouden, juist
samenviel met het begin van de
vacantie. Daardoor is de indruk
van dit congres een beetje weg
gespoeld.
Het meest opvallend is de rede
die mgr. Op de Coul gehouden
heeft over de nationale ouderraad.
Dat hij er spoedig komt is de
hartewens van de spreker, die
wel beschouwd kan worden als
de woordvoerder van de bis
schoppen.
Deze ouderraad moet de na
tuurlijke binding vormen van de
oudercomité's, die, zij het spaar
zaam, in katholiek Nederland in
oprichting zijn.
Spaarzaam, ja. In min of meer
diepgaande beschouwingen over
school en ouders kan men tel
kens lezen dat de school feite
lijk aan de ouders behoort en
dat de schoolbesturen de macht
die ze bezitten, aan de ouders
ontlenen.
Desondanks ligt de school nog
al te vaak op een eiland. Waar
blijven ze. de oudercomité's? Het
door de bisschoppen geformu
leerde reglement is al twee jaar
oud.
Mgr. Op de Coul heeft het in
Tilburg nog eens duidelijk ge
zegd de spreker onderscheidde
daarbij een adviserende en een
uitvoerende taak de ouder
comité's kunnen adviezen uit
brengen, b.v. over vaststelling
van de schooltijden, van de va-
canties, over het huiswerk, de
kindermis, de kinderbiecht, ex
cursies, schoolreizen, geneeskun
dig toezicht, kortom over alle
zaken, waarvan de school niet
kan zeggen, dat de ouders er
niets mee te maken hebben.
Verder kunnen de oudercomi
té's toch ook hun wensen kenbaar
maken omtrent zaken die tot de
eigenlijke competentie van het
schoolbestuur behoren, zoals het
onderwijsprogramma, de interne
schoolorganisatie, en de behan
deling der kinderen in de schopl.
Het köftïti*ims..voor,- dat alle
ouders die zich ten dele met recht
beklagen over het feit dat er
mét hen geen rekening gehouden
wordt, in dit programma veel
aantrekkelijks zullen zien.
De uitvoerende taak die voor
de oudercomité's is weggelegd is
van niet minder belang. Men
mag aannemen en hopen dat de
comité's zullen gevormd worden
uit wat men noemt vooraanstaan
de ouders, dus mensen die met
gezag kunnen optreden namens
alle ouders. Van hen mag dan
ook verwacht worden dat zij een
actieve rol zullen spelen bij de
vorming van de mentaliteit van
de ouders, bij het wekken van
belangstelling voor de eigen
school en bij het daadwerkelijk
ondersteunen van de activiteiten
van het schoolbestuur.
Het oudercomité moet dan ook
niet gezien worden als een te
genwicht tegen de schoolbestu
ren, maar als een contactorgaan
tussen ouders én school. Ener
zijds zal het de exponent zijn van
de wensen der ouders, ander
zijds een klankbord voor de ac
tie van het schoolbestuur.
Het is te wensen dat hoe lan
ger hoe meer schoolbesturen, en
niet alleen van het lager onder
wijs, de wenselijkheid, ja, de
noodzakelijkheid van de oprich
ting van oudercomité's zullen in
zien.
Het is een kwestie van bun
deling van krachten geworden,
die voor het katholiek onderwijs
te meer noodzakelijk is, nu de
voorstanders van het openbaar
onderwijs de hechte organisatie,
waarover ze reeds lang beschik
ken, gebruiken als een machtige
hefboom voor de bevordering
van de neutrale school.
De tweede stap, die even
noodzakelijk is als de stichting
van de oudercomité's, is de bun
deling van de comité's in een
nationale ouderraad, die, zoals
mgr. Op de Coul het formuleer
de, als punt één in zijn pro
gramma moet hebben staan: de
.propaganda voor de katholieke
school, en die overal behulpzaam
moet zijn, waar, hoe dan ook, de
katholieke school in moeilijk
heden verkeert.
Die moeilijkheden zijn vaak
groter dan men denkt, en er
dient een einde te komen aan het
lijdelijk aanzien daarvan. Deze
moeilijkheden liggen niet plaat
selijk: maar ze hebben een alge
meen karakter, ze raken alle
rangen en standen, en liggen op
nationaal niveau.
Om een enkel voorbeeld te noe
men: de wettelijke regeling van
het kleuteronderwijs is een zaak
die de katholieke ouders in hoge
mate aangaat. Zij vertegenwoor
digen immers de belangen van
bijna de helft van alle kleu
ters in Nederland. Is het niet
noodzakelijk dat hun stem ge
hoord wordt? Het is daarom
volkomen juist dat de R.K. Bond
„Voor het Gezin", die aangewe
zen schijnt om de katholieke
ouderbelangen te vertegenwoor
digen, reeds op de vergadering
te Tilburg zijn stem heeft laten
horen om aan te dringen op het
tot stand komen van een bevre
digende regeling van het kleu
teronderwijs.
Maar er zijn nog meer scholen
dan de kleuterschool. Op elk ter-
(Van onze Brusselse correspondent)
BRUSSEL, 15 Sept. Toen Kardinaal van Roey enkele maanden
geleden de Belgische katholieken plechtig waarschuwde voor het
dreigend gevaar van een schoolstrijd, hebben velen gedacht dat de
Kerk wat te vlug van stapel liep. De brute maatregel van minister
Collard, waardoor een honderdtal katholieke leerkrachten van open
bare middelbare scholen zonder vorm van proces op straat worden
gezet, komt thans aantonen hoe juist de kardinaal de inslag van de
nieuwe regering heeft gepeild.
Er kan geen twijfel aan be
staan: dit is het begin van een
nieuwe schoolstrijd. Men vraagt
zich in katholieke kringen thans
af wat de volgende stap zal zijn
En met grote ongerustheid vra
gen deze kringen zich ook af
waar het heen gaat met de Con
go, wanneer de liberale minister
Buisseret door kan gaan daar zijn
anti-clericalisme bot te vieren.
Gelijkstelling weer
in gevaar
Voor een goed begrip van het
geen thans op onderwijsgebied in
België gebeurt dient men eerst
iets te weten over de typische
verhoudingen welke hier bestaan.
Men kent in België om te begin
nen niet zoals in Nederland
een Ministerie van Onderwijs,
maar slechts een ministerie van
Openbaar Onderwijs. Conse
quent zou het zijn, wanneer als
gevolg daarvan alleen het open
baar onderwijs uit de publieke
.financiën werd bekostigd. Wegens
het bestaan van .deschoolplicht
gaat dit echter voor het lager on
derwijs niet op, althans niet in
België. Maar voor het middel
baar onderwijs, dat niet ver
plicht is, kan dit wel, en tot voor
enkele jaren was het dan ook zo,
dat alleen de openbare middel
bare scholen door de Staat wer
den gefinancierd. De vrije (ka
tholieke) middelbare scholen kre
gen niets. In deze toestand nu
heeft de vorige regering veran
dering gebracht. Minister Har
mei heeft bewerkstelligd, dat de
Staat voortaan ook de salariëring
van de leerkrachten der bijzon
dere middelbare fy«holen voor
zijn rekening zi nemen. Er
bleef dan nog rut verschil, dat
de Staat niet de pensioenen be
taalt, terwijl hij dit wel doet
voor het openbaar middelbaar
onderwijs. Daarna heeft Harmei
doorgezet, dat ook de leraren
van het technisch onderwijs
(ambachts- en M.T.S.) rijkssala
ris èn pensioen kregen.
(verv. lg op pagina 5)
ALGIERS. 15 Sept. Het aan
tal slachtoffers ,ran de aardbe
ving in Algerije 's vanavond ge
stegen tot 1409. is oficieel be
kend gemaakt. In totaal worden
nog 566 ernstig gewonden in zie
kenhuizen verpleegd en de toe
stand van somiritge van hen is
zeer critiek.
Twee zwakke aardschokken zijn
vanmorgen vroeg in het gebied
van Orleansville waargenomen
Er is geen schade aangericht.
SYDNEY, 15 Sept. Vice-
admiraal Pierre Barjot, de com
mandant van de Franse vloot in
de Indische Oceaan, heeft van
daag in Sydney te kennen ge
geven dat Nederland een belang
rijke rol zou kunnen spelen in
de verdediging van Zuidoost-
Azië.
Barjot zal in Australië bespre
kingen voeren met marine-auto
riteiten aldaar over de verdedi
ging van het gebied.
Hij zei dat Nederland, dat be
schikt over een waardevolle
marinebasis op Nieuw-Guinea,
effectief aan de strijd tegen het
communisme zou kunnen deelne
men.
De vice-admiraal deelde voorts
mee dat Frankrijk van plan is
zijn vloot in de Indische Oceaan
uit te breiden.
UTRECHT. 15 Sept. De
Verbondsraad van het C.N.V.,
waarin alle bij het C.N.V. aan
gesloten organisaties zijn verte
genwoordigd, heeft gisteren ver
gaderd. De raad heeft zich uit
voerig beraden over de alsnog in
de Stichting van de Arbeid be
reikte overeenstemming.
Met algemene stemmen heeft
de raad besloten de getroffen
overeenkomst te bekrachtigen.
De beeldhouwer John Edward
Svenson uit Ontario, is druk
bezig aan dit enorme beeld
van de „Ranchero", een „don"
uit de vroegste geschiedenis
van Californië, waarvan deze
beeltenis op 17 September in
Los Angelos, zal worden ont
huld. Het kunstwerk is ont
staan uit een blok hout van
niet minder den 35.000 pond.
WASHINGTON, 15 Sept. Minister John Foster Dulles vertrekt
vanavond per vliegtuig naar Europa voor besprekingen over het
Duitse herbewapeningsplan. Hij zal Bonn en Londen bezoeken en
niet naar Parijs gaan. Door deze haastige reis kan de minister geen
gevolg geven aan zijn plan om Woensdagavond aan de natie verslag
te doen van de onlangs gesloten Zuidoost Aziatische defensie overeen
komst.
Dulles hoopt op tijd in de
Ver. Staten terug te zijn om de
opening van de algemene assem
blee van de Ver. Naties op 21
September te kunnen bijwonen.
Woordvoerders zeiden, dat Dul
les en Eden boodschappen hebben
gewisseld over het beleggen van
een conferentie op hoog niveau.
Dulles zal in Londen zowel pre
mier Churchill als Eden ontmoe
ten. Waarschijnlijk zal ook Mur
phy de besprekingen in Londen
bijwonen.
Twee belangrijke kwesties zul
len in Londen ter sprake komen:
1) het spoedige herstel van de
Westduitse onafhankelijkheid;
2) de spoedige opname van
Westduitsland in de Noord-At
lantische verdragsorganisatie.
Eden heeft België, Nederland,
Luxemburg en Italië reeds be
wogen hun steun te verlenen aan
het Britse plan om Westduits-
(Van onze parlementaire
redacteur)
De communisten schijnen er
geen vrede mee te hebben, dat
het huidige beraad over een
nieuwe loonsverhoging zonder
communistische inmenging, zo
vlot verloopt. De heer Reuter
(C.P.N.) heeft tenminste Woens
dag in de Tweede Kamer ge
vraagd de regering te mogen in
terpelleren alvorens Vrijdag a.s.
een beslissing wordt genomen
over een nieuwe loonsverhoging
tussen regering en de Stichting
van de Arbeid.
De heer Reuter betoogde, dat
de beslissing van Vrijdag tevens
een nieuwe koers in de loonpoli
tiek kan inluiden. Dit achtte hij
onjuist. De regering mag de he
rein van het. onderwijs hebben de
georganiseerde ouders een taak.
En daarom: bij iedere school een
oudercomité, opdat in de kortst-
mogelijke tijd de katholieke na
tionale ouderraad kan zeggen:
Wij vertegenwoordigen alle ka-1
tholieke ouders van Nederland.ven gevreesd te worden.
heerste loonpolitiek niet loslaten
zonder de Kamer gehoord te heb
ben, vond hij. Kamervoorzitter
Kortenhorst dacht hier anders
over. De regering, zo zei hij, heeft
haar standpunt inzake een vrijere
loonpolitiek nog niet bepaald en
het is een goed constitutioneel
gebruik de regering ter verant
woording te roepen voor iets. dat
zij nog niet heeft gedaan. De
heer Reuter gooide het toen over
een andere boeg. Het kan voor de
regering toch nuttig zijn. meende
hij, te weten hoe de Kamer over
een en ander denkt. De Kamer
zal vandaag laten weten hoe zij
over het agitatieplannetje van de
communisten denkt.
KATWIJK a/d RIJN, 15 Sept.
Het aantal gevallen van para-
ty.phus te Katwijk aan de Rijn
bedraagt thans 108 en men ver
wacht dat het aantal nog wel
groter zal worden. Bij geen der
patiënten behoeft, naar het zich
thans laat aanzien, voor het le-
land en Italië op te nemen in het
pact van Brussel als een eerste
stap naar de opname van de
Duitsers in de NAVO.
Eden heeft vandaag een ont
moeting gehad met de Franse
premier Mendes-France om te
proberen hem tot dezelfde ge
dachte over te halen.
Dulles schijnt open te staan
voor een bespreking van het
Britse voorstel. De Ver. Staten
hebben formeel nog geen oordeel
uitgesproken. De Amerikanen
zien één groot nadeel: het pact
van Brussel werd in 1948 opge
steld om t.e waken tegen een mo
gelijke herleving van de Duitse
agressie en het verdrag vermeldt
dit op twee plaatsen.
Amerikaanse diplomaten heb
ben als him particuliere mening
te kennen gegeven, dat zelfs al
zou het verdrag herschreven
worden en zouden al deze ver
wijzingen eruit gelaten worden,
het wellicht nog moeilijk zou blij
ken de nieuwe versie door alle
betrokken parlementen aangeno
men te krijgen.
Dulles zal in Europa met eigen
voorstellen komen, doch de juiste
aard hiervan is nog niet bekend,
zelfs de Amerikaanse ambassade
in Londen en het Britse minis
terie van Buitenlandse Zaken
zijn er nog niet van op de hoog
te.
Dulles' voorgenomen reis zal
op geen enkele wijze een hin
derpaal vormen voor het Britse
plan om eind deze; maand in
Londen een negenmogendheden-
conferentie te beleggen ter be
studering van de Duitse kwestie.
Dulles zal, naar verwacht
wordt, morgen in Bonn aanko
men. om, na Eden en Murphy,
besprekingen te voeren met de
Westduitse bondskanselier, Ade
nauer.
Gesproken zal worden over het
herstel van de Duitse souverei-
niteit en een Duitse bijdrage aan
de defensie van het Westen.
Dulles zal niet naar Parijs
gaan.
Als officiële reden werd opge
geven dat de minister geen tijd
heeft voor een bezoek aan de
Franse hoofdstad, maar het is al
gemeen bekend dat Dulles zeer
teleurgesteld is door de houding
van Mendes France ten opzich
te van de E.D.G. en door het feit
dat Mendes-France nog geen en
kel voorstel heeft gedaan voor
nieuwe pogingen om een oplos
sing te vinden voor het Duitse
probleem.
Eden zal de opening van de
Algemene Vergadering van de
Verenigde Naties op 21 Septem
ber niet kunnen bijwonen.
Hij wijdt zich momenteel ge
heel aan de pogingen om West-
Duitsland in de Atlantische or
ganisatie te brengen en heeft
nog hoop, dat de conferentie van
de betrokken mogendheden deze
maand in Londen gehouden zal
kunnen worden.
Ook de Belgische minister van
Buitenlandse Zaken, Paul Henri
Spaak, heeft zijn vertrek naar
New York uitgesteld.
De Amerikaanse onderminister
van Buitenlandse Zaken, Robert
Murphy, heeft intussen vandaag
gedurende verscheidene uren
besprekingen gevoerd met Joe
goslavische staatslieden over
economische en politieke proble
men en de toekomstige betrek
kingen van dit land met het
Westen.
Vrijdag zal hij door Tito in
audiëntie ontvangen worden.
Tientallen mensen hebben gis
teravond ruim een uur vol ver
bazing gestaard naar een lich
tend voorwerp dat op en neer
door het luchtruim schoot, flik
kerde als een kaars en vreemde
bochten maakte. Deze mensen,
die dit vreemde verschijnsel aan
schouwden, bevonden zich alle in
een wijlt in het Westen van Den
Haag.
Bewoners, die uit hun huizen
liepen, belden vrienden en ken
nissen op om te vertellen dat
ze een vliegende schotel in de
lucht zagen. Weer anderen haal
den fototoestellen om het licht
gevende voorwerp te fotografe
ren. Zij allen beseften toen nog
niet dat ze bü de neus werden
genomen door een pientere scho
lier. De vijftienjarige Nico Rade
maker, die met enkele vriendjes
op het Newtonplein stond, liet de
..vliegende schotel" naar believen
dansen of vreemde bochten ma
ken. Daarvoor behoefde hij
slechts een stevige ruk te geven
aan het driehonderd meter lange
vliegertouw, dat hij in de hand
hield.
Het lichtende voorwerp bestond
uit een zakbatterij, die hij had
bevestigd op de vlieger. Van half
negen tot half tien heeft Nico
een groot aantal Hagenaars de
mening bijgebracht dat ze een
..vliegende schotel" zagen. Toen
de batterij opgebrand was, werd
de vlieger binnengehaald en uit
was de pret
BEBRA, 16 Sept. Doordat een
goederensneltrein Woensdagavond
bij Bebra, 130 kilometer ten Noord-
Oosten van Frankrijk bij de grens
met de Russische zone, op een stil
staande personentrein ingereden is,
zijn tenminste vier personen om het
leven gekomen en 20 gewond. De
politie vreest, dat in de wrakstukken
nog meer slachtoffers vastgeklemd
zitten.
Tijdens de rondgang over de grote „Fimato"-tentoonstelling,
welke volgde op de officiële opening door Minister S. L.
Mansholt, nam de Minister van Landbouw, Visserij en Voed
selvoorziening de gelegenheid te baat aan een van de stands
een harinkje te verschalken. Amsterdams burgemeester mr.
A. J. d'Ailly was degene, die hem het malse zeebanket
offreerde
EMPEL, 15 Sept. Vanmid
dag om vijf over half drie is in
de gemeente Empel, ten noorden
van 's-Hertogenbosch, een les
vliegtuig van de vliegbasis Gilze-
WASHINGTON, 15 Sept. De
Amerikaanse minister van buiten
landse zaken, John Foster Dulles,
heeft de wereld vanavond te ver
staan gegeven, dat Amerika op
grond van zijn militaire plannen
in het Westen van de Stille Oceaan
„sterke lucht- en zeestrijdkrach-
ten" zal handhaven, die een even
tuele aanvaller kunnen weerstaan.
Hij verklaarde, dat deze strijd
macht een aanzienlijke versterking
vormde van het nieuwe Zuid-Oost-
Aziatische defensiepakt.
SHANNON, 15 Sept. Uit het
tot dusver verrichte onderzoek
van het wrak van de „Triton" is
gebleken, dat het landingstoestel
goed ingetrokken was en dat de
stuurvlakken normaal function-
neerden. De Nederlandse en Ierse
commissies van onderzoek zetten
het onderzoek voort.
HAMBURG, 15 Sept. Kleine
schepen hebben een toevlucht in de
kusthavens gezocht, daar de Duitse
weerdienst hedenavond een storm-
waarschuwing uitgaf voor het
Zuid-Westen van de Noordzee en
het Skagerrak.
Rijen neergestort. De bestuurder
kwam om het leven. De tweede
inzittende werd zwaar gewond.
Het toestel, een tweepersoons
Harvard lesvliegtuig, kwam vol
gens ooggetuigen in glijvlucht
naar beneden, raakte de grond,
sprong weer op en kwam onge
veer 50 meter verder weer op
de grond waar het in brand
vloog. Het kwam terecht op een
weiland in de omgeving waarvan
enkele boeren op het land aan
het werk waren; deze snelden
toe en slaagden er in, de tweede
inzittende uit het brandende toe
stel te bevrijden. Pogingen om
ook de piloot te redden, mochten
niet baten.
De brandweer van 's Herto
genbosch was snel ter plaatse en
bluste met een nevelapparaat het
brandende wrak.
De zwaar gewonde inzittende,
de 25-jarige H. C. J. van Wijck
uit Gilze-Rijen, is overgebracht
naar het ziekenhuis St. Joannes
de Deo te 's Hertogenbosch. Zijn
toestand is zeer ernstig.
Een commissie van onderzoek
van de vliegbasis Gilze-Rijen
stelt ter plaatse een onderzoek
in.
De omgekomen piloot is de 36-
jarige adjudant onderofficier-vlie
ger J. H. Vermey uit Gilze-Rijen.
Hij was gehuwd en had twee
kinderen. De 25-jarige sergeant
vlieger van Wijck is eveneens
gehuwd en vader van twee kin
deren. Deze heeft een schedel-
basis-fractuur.
Beide slachtoffers waren in
structeurs. Zij waren op een
oefenvlucht.
PURMEREND. Gezellig
dampend eer doend aan de
organisatrice van deze pijp
rookwedstrijd, „De Gesellighe
Dampkring" zaten gister
avond in hotel Taverne te Pur-
merend een twintigtal journa
listen gewapend met lange
Goudse pijpen bijeen, elkaar
de eer betwistend wie het langst
de „brand" in de pijp kon hou
den.
Ook uw verslaggever behoor
de tot hen, die een poging aan
wendden het wereldkampioen
schap 1952 van Opa Klijzing in
de schaduw te stellen en daar
naast nog tevens de eer voor
zich op te eisen de sterkste pijp
roker van dit gezelschap te zijn.
De lezer zal evenwel zijn ver
slaggever moeten verontschul-
iigen, want noch is 't hem mo
gen gelukken Opa voorbij te
streven, noch deze wedstrijd te
winnen. De winnaar van deze
avond werd de heer M. Oort
wijn, tekenaar van het folklo
ristische maandblad „Speelwa
gen", die het presteerde om 58
minuten de „Goudse" branden
de te houden. Een prestatie, die
alle lof verdient, temeer als u
bedenkt, dat wij na 26 minuten
onze 2,5 gram tabak al de lucht
in hadden geblazen. Wel kan
uw verslaggever als compensa
tie voor de algemene mislukking
onzerzijds naar voren bren
gen, dat wij behoorden tot dat
team, wat met het beste gemid
delde naar voren kwam. De le
den van de provinciale pers
tot welke groep ook wij behoor
den kwam namelijk tot een
gemiddelde van 33.42 min., te
gen de landelijke pers 29.14 min.
Een verschil, dat toch heus wel
groot genoemd mag worden. En
dan te weten, dat er verschil
lende landelijke penneridders
waren, die weken en maanden
geoefend hadden.
