NOORDHOLLANDSj
Premier Mendes-France stelt
vertrouwenskwestie
DE STORM EIST
ZIJN TOL OP ZEE
Zijn kans staat gunstig
in de Assemblee
Scelba wint motie van
vertrouwen over Triëst
Kardinaal Stepinac is
populairder dan Tito
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
*Na de
tweede ronde
Lourdes trekt in Maria-jaar
record aantal pelgrims
Wordt kardinaal Mindszenty
weldra tócli vrijgelaten
Sastroamidjojo
staat wankel
Afgevaardigden
beraden zich
De Westduitse
souvereiniteit
Veertien genezingen in 1954
Maandag verhoor
van ministers
Kerkbezoek sterk toegenomen
Toestand van Hongaarse primaat
verslechtert
Regering heeft
25 millioen over
Robert Schuman
waarschuwt
Abonnementsprijs f 6.60 per kwartaal, f 2.20 per maand, f 0.51 per week, 1HV
inclusief incasso. Advertentie-tarief per editie 16 ct per mm, minimum
f 2.50; in aUe edities 26 ct per mm, minimum f 4.—; familieberichten 20 ct,
resp. 30 ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M.
Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank.
Kantoren: Hoorn, Draafsingel 59, tel. 4243 en Grote Noord 77, tel. 4362
K 2290; Alkmaar, Bitsevoort 52, tel. 2046 K 2200; Den Helder, Keizerstr. 89,
tel. 2800 K 2230; Schagen, Ged. Gracht 39, teL 459 K2240.
Buiten God is l nergens veilig (Vondel)
STADSEDITIE
Zaterdag 9 October 1954 - 50e Jaargang Nummer 13208
NA DE TWEEDE RONDE van
het Kamerdebat, de algemene be
schouwingen voor de Rijksbegro
ting, is toch wel duidelijk ge
bleken dat de Partij van de Ar
beid het er slecht heeft afge
bracht.
Eigenlijk is in het bijzonder de
rode fractieleider, mr. Burger, in
deze tweede ronde „knock-out"
geslagen, hoezeer de rode pers
al van stond af aan haar best
doet, het aldus voor te stellen,
dat het met name prof. Romme
geweest is, die de zaken omdraait,
door er aanvankelijk op te staan,
dat de P.v.d.A.-fractie nu einde
lijk eens ronduit zou verklaren
wat zii wil.
Men borduurt maar voort in
de rode kring op het waandenk
beeld, dat de katholieken, met
name de fractieleider van de
K.V.P., te kort zijn geschoten de
zaken duidelijk te stellen en dat
men nu dus ten onrechte de
P.v.d.A. er van beschuldigt, in
gebreke te zijn gebleven
Men moet werkelijk zijn ogen
even uitwrijven als men dit hoort
en leest! Was het de heer Romme
of de heer Burger immers, die
reeds op de Zondag van de ver
schijning van het Mandement (31
Mei) een mistakende „interpre
tatie" gaf, door zijn onbehouwen
uitval inzake het luisteren naar
de Vara, de rode en overwegend-
socialistisch-nolitieke omroep, die
voor christelijke politiek nog
steeds weinig constructiefs be
looft?
Ja, het was de heer Burger,
die nu zijn verwijten in tweede
instantie nog volhield, dat het de
katholieken waren geweest, die
de misverstanden in de hand
hebben gewerkt
Ook de bewering, dat de ka
tholieke pers hierin sterk de
hand heeft gehad, kon niet wor
den volgehouden, omdat de lezers
van de katholieke dagbladen
wéten, dat de meeste katholieke
bladen, van groot tot klein en
van klein tot groot, van de aan
vang af voorop gezet hebben dat
het bij dit Mandement ging om
veel hogere dan partij-politieke
waarden.
Slechts toen in de socialistische
ejj, liberale pers misvattingen en
onjuistheden werden debiteerd,
moest de katholieke pers, haar
roeping getrouw, deze rechtzetten.
Neen, de hele opzet van de
rode en liberale propaganda is
geweest, dit document te maken
tot een politieke rel en die poli
tieke rel is nu mislukt, als een
zeepbel zijn in het bijzonder de
drogredenen van mr. Burger uit
eengespat.
De rode leider heeft het dan
ook niet gewaagd, in tweede ron
de nogmaals terug te komen op
de beruchte stelling, dat de
PvdA niet meer met de KVP zou
kunnen samenwerken, als de
katholieke partij een gevaar voor
de democratie zou blijken.
Wat Romme in eerste aanleg
had gezegd, bleek in zoverre toch
wel tactisch zeer juist te zijn. dat
Burger er geen vat op kreeg. En
de katholieke leider voegde daar
aan toe: Wij hebben over de ver
breking van de samenwerking
(waaraan de katholieke leider
voorshands geen behoefte bleek
•te hebben) geen woord meer ge
hoord: „de stilte duurt voort".
Dit onreële propagandawapen
is de socialisten althans voorlopig
uit de hand geslagen, al zullen
de heren er bij andere gelegen
heden nog wel op terugkomen. En
van dr. Drees, die uiteraard maar
weinig over het Mandement zei,
kreeg de rode fractie ook al geen
steun. Het gaat goed in de rege
ring. het rumoer tussen de par
tijen dringt maar spaarzaam tot
het kabinet door en wij zetten
ons werk dus voort!
Wil de heer Burger nog eens als
zuiveraar van politieke verhou
dingen optreden, laat hij dan geen
gebruik meer maken van „mod
derbaden voegde Romme daar
aan scherp toe.
Romme en Tilanus en Schouten
hebben de heer Burger ook ver
der het vuur nog na aan de sche
nen gelegd en de stoten kwamen
raak aan, getuige de onrust, die
in de rode hoek door interrupties
gemanifesteerd werd
Als je weer eens begint, zo on
geveer de (heer Tilanus, toon dan
meer zelfbeheersing, dat is een
eerste deugd, die een fractieleider
moet beoefenen. Ja waarlijk, de
nederlaag was volkomen aan de
kant van de socialisten, daar helpt
geen lieve-moederen aan en ook
met de halsstarrige pogingen van
wij? p?rs' om 111 woord en
i?ii- Zweren, dat het de
katholieke partij geweest is. die
de zaken op hun kop zet.
Interessant is nog. op te mer
ken, dat prof. Romme aan prof
Oud, die de liberale liefde voor
•de vrijheid beleed, toevoegde: laat
ons dan de vrijheid de leiding van
onze Bisschoppen te volgen!
Dit dus voorlopig want wij
zullen er nog nader op moeten
terugkomen wat de partij-po-
htieke kant van het grote debat
betreft, dat op een grote neder
laag voor de Partij van de Arbeid
is uitgelopen.
Maar er was meer. De grote
tendenz van dit debat is geweest,
de op hoog niveau gehouden prin
cipiële strijd over de eigenlijke
betekenis van het Mandement.
Daarover wordt in de Kroniek
van Zaterdag in dit nummer uit
voerig gesproken. Voor de chris
telijke gedachte in de staatkunde
was dit debat inderdaad van his
torische betekenis.
king tussen zoveel mogelijk Wes
terse landen.
De premier ver-ledigde het te
Londen genomen besluit om West-
Duitsland souvereiniteit toe te
kennen.
De Franse premier Mendes-France heeft in de Nationale Vergadering
meegedeeld dat hij de vertrouwenskwestie zal verbinden aan een
motie van vertrouwen in de buitenlandse politiek van de regering.
Hij zei dit in zijn antwoord op de critiek van de Nationale Vergade
ring op de Londense overeenkomsten. Het zag er tijdens het debat
naar uit dat de Assemblee hem haar vertrouwen uiteindelijk zou
schenken. Mendes-France had verklaard dat hij een duidelijke uit
spraak over de overeenkomst van Londen moet hebben. Hij zeide
niet zodanig gebonden te willen zijn, dat hij niet voldoende vrijheid
meer heeft om de onderhandelingen voort te zetten.
In zijn antwoord op de critiek
van de Nationale Vergadering op
de Londense overeenkomsten be
streed Mendes-France de parle
mentsleden die de Britse bijdrage
krachtens de overeenkomsten niet
voldoende vonden. Hij wendde
zich in het bijzonder tegen de uit
lating van oud-premier Reynaud.
dat de toezegging van Groot-Brit-
tannië om zijn troepen vijftig jaar
op het Europese vasteland te hou
den, niets nieuws is.
Enkelen hadden er over ge
klaagd, dat Engeland deel zal ne
men aan het toezicht op de be
wapening van de landen op het
continent, maar dat de Britse
bewapening in Groot-Brittannië
niet zal worden gecontroleerd.
Men des zeide: „Laten wij open
hartig spreken. Het is een teveel
aan Duits militarisme, waarvoor
wij vrezen. Wij willen toezicht
oefenen op de aanmaak van wa
pens in Duitsland. Het is nooit ons
doel geweest om de aanmaak van
wapens in Groot-Brittannië te
controleren om de eenvoudige
reden, dat er nooit een Fransman
is geweest, die zich er bezorgd
over heeft gemaakt wat Groot-
Brittannië op dit gebied aan het
doen was". Mendes-France achtte
de aanwezigheid van Groot-Brit
tannië op het vasteland een ele
ment van evenwicht en politieke
gezondheid.
De premier zeide niet van oor
deel te zijn. dat de deelneming
van Groot-Brittannië een rem op
de ontwikkeling van de Europese
eenheid is. Het is wel mogelijk,
dat Groot-Brittannië's traditionele
voorzichtigheid de zaken soms
vertraagt, maar het belangrijkste
is ontwikkeling in de samenwer-
Na zijn rede werd de vergade
ring geschorst om de afgevaar
digden de gelegenheid te geven
zich te beraden over de wijze
waarop zij hun stem zullen uit
brengen.
Technischo besprekingen
begonnen
BONN, 8 October Rechtskun
digen en politieke deskundigen van
de Amerikaanse, Britse en Franse
Hoge Commissie zijn vanmorgen
voor het eerst bijeengekomen ter
bespreking van technische proble
men, samenhangende met de verle
ning van souvereiniteit aan West-
Duitsland.
LOURDES, 8 Oct. Men kan
nu reeds zeggen dat in dit Maria-
jaar een buitengewoon groot aan
tal pelgrims Maria's genadeoord
in de Pyreneeën heeft bezocht.
Men noemt zelfs het recordcijfer
van 3 a 4 millioen pelgrims. De
doktoren hebben in de loop van
1954 veertien gevallen geregis
treerd. waarin sprake was van
UBK, 8 Oct. De Urker kot
ter UK 60, de „Neeltje". die giste
ren in nood verkeerde, is van
ochtend vroeg in IJmulden bin
nengesleept, evenwel zonder schip
per aan boord. Tijdens het slechte
weer in de nacht van Woensdag
op Donderdag is de schipper de
heer J. van den Berg, namelijk
ROME, 8 Oct. Premier Ma
rio Scelba heeft vanavond in de
Senaat een motie van vertrouwen
gewonnen (12289) over de op
lossing van de kwestie-Triëst. Dit
is de tweede overwinning van
Scelba in de Senaat in twee
weken.
Op 25 September, na een heftig
debat over de zaak Wilma Mon-
tesi gaf de Senaat hem haar ver
trouwen met 114 tegen 97 stem
men. De Kamer van Afgevaar
digden steunde Scelba en de re
gering in de zaak-Montesi met
294 tegen 264 stemmen.
Evenals by de andere stemming
stonden de vier partijen van de
coalitie Christelijk democraten
Liberalen, Republikeinen en So
ciaal democraten stevig achter
hem vanavond.
De communisten, de Nenni-So-
cialisten en de Neo-fascisten
stemden tegen hem.
De 14 leden van de nationale
Monarchistische partij, die tegen
stemden in de Montesi-affaire.
verlieten de senaat voor.de stem
ming.
De senaat heeft eenstemmig
een resolutie aangenomen om
„en uitdrukking van sympathie
en een broederlijke groet" te
zenden aan het volk van de stad
Triest.
Eveneens werd een resolutie
aangenomen, waarin verklaard
wordt: „Wij hopen dat de over
eenkomst het begin zal beteke
nen van vriendschappelijke sa
menwerking tussen Italië en
Joego Slavië
de mensen".
en vrede onder
„WHISKY ALS
WATER"
COLUMBIA. In Colum
bia, in de Amerikaanse staat
Zuid-Carolina, goot de poli
tie dezer dagen ruim 800
liter in beslag genomen
whisky in een afvoerpijp ach
ter de stadsgevangenis, in de
veronderstelling, dat de buis
in verbinding stond met de
stadsriolering.
De pijp mondde echter uit in
een droogstaande put, waar
al gauw een aantal mensen,
blij verrast, met flessen en
emmers de whisky kwamen
afhalen.
Toen de politie eindelijk,
gewaarschuwd door een voor
bijganger, ter plaatse arri
veerde, waren de whisky en
de liefhebbers reeds verdwe
nen.
Na de uitvoerige bondsraad van
Joego-Slavië heeft thans ook de
commissie voor buitenlandse za
ken van de nationale vergadering
het accoord met Italië over Triëst
goedgekeurd.
overboord
ken.
geslagen en verdron-
Verder was de gehele stuur-
kast van boord geslagen.
De rederij Post te Den Helder
is nog steeds zonder bericht van
de kotter „Jonge Jochem", die
Maandag j.l. is uitgevaren. Ook
van de ÜK 174 is nog geeft bericht
binnengekomen.
De „Rijnstroom" van de Holland
se Stoomboot Maatschappij is
vannacht omstreeks één uur in
IJmuiden binnengelopen.
Aan boord was het stoffelijk
overschot van de bootsman. Deze
is tijdens de storm in de nacht
van Woensdag op Donderdag tus
sen de lading, toen deze ging ver
schuiven, bekneld geraakt en ge
dood.
Tijdens de storm van Woens
dagavond zijn waarschijnlijk twee
Duitse vissers verdronken.
De kotter Edith zonk 50 mijl
ten Noordwesten van Helgoland.
Hoewel het programma voor het bezoek dat Z.K.H. Prins
Bernhard aan Zuid-Afrika brengt weinig speling voor buiten-
officiële gebeurtenissen laat, zag Z.K.H. toch kans om buiten
het protocol om een onverwachte hulde te brengen aan de
meer dan 26.000 vrouwen en kinderen van Zuid-Afrika, die
tijdens de Boerenoorlog in concentratiekampen het leven ver
loren. Prins Bernhard deed dit door bloemen te leggen bij het
Vrouwenmonument in Bloemfontein, van welke gebeurtenis
bovenstaande foto een beeld geeft. Vandaag keert de Prins
naar Nederland terug.
een genezing „die onverklaarbaar
is volgens de wetten van natuur
en wetenschap".
Het betreft hier 7 Fransen, 4
Italianen, 1 Belg, 1 Engelsman
en 1 Ier.
Het Medisch Bureau zal over
deze genezingen eerst definitief
uitspraak doen in 1955, daar een
van de voorwaarden, die door
Paus Benedictus XIV gesteld zijn
voor de erkenning van een won
derbare genezing, luidt dat deze
genezing blijvend is.
Wat betreft, de genezingen ge
durende 1953 heeft het Medisch
Bureau thans drie gevallen als
definitief „onverklaarbaar" gere
gistreerd. Het betreft hier een
Frangaise, een Oostenrijkse en
een Italiaan.
Deze drie gevallen zullen thans
worden voorgelegd aan de cano
nieke commissie der Kerk. Slechts
deze commissie kan erkennen of
een genezing al of niet een 'won
der is.
De Franse defensielekken
PARIJS, 8 October De militai
re rechter van instructie, generaal-
majoor Jean de Resseguier, die een
onderzoek instelt naar de lekken-
affaire in Frankrijk, bestudeerde
vandaag het uitgebreide dossier
van de getuigenverklaringen, die
hij heeft verzameld.
Zijn assistent, majoor André
Mercier zette het verhoor van mi
nisters en andere hooggeplaatste
autoriteiten voort.
Maandag zal de Resseguier de
vier sleutelfiguren in de zaak -
Jean Mons, René Turpin, Roger
Labrusse en André Baranes - met
elkaar confronteren.
Vandaag vindt een verhoor plaats
van alle ministers van de regering
Mendes-France alsmede van oud
minister Georges Bidault.
De Franse Nationale Vergadering is in buitengewone zitting
bijeen geweest, om te luisteren naar een uiteenzetting van
haar voorzitter, de premier Pierre Mendes-France, over de
tijdens de Londense Conferentie bereikte resultaten. Voordat
de premier het spreekgestoelte beklom, werd hij omringd door
zijn ministers, die vragen op hem afvuurden. V.l.n.rBuron,
Masson, Edgar Faure, Mitterand en Soustelle.
WENEN, 8 Oct. In een recent schrijven van de Joegoslavische
geheime politie, dat in Wenen bekend is geworden, schrijft generaal
Siefanovic, chef van de geheime politie, act de politiefunctionarissen
in Kroatië en Slovenië, dat de pogingen, tot nu toe ondernomen om
de invloed van de Kerk op de massa te breken, een volslagen mis
lukking zijn gebleken.
Hij spoort de politie aan tot een gelijke wijze hun aanhankeljjk-
scherpere houding tegenover de heid betuigen aan geloof en Kerk
Kerk. „Er zijn in Kroatië en Slo- meent de generaal, „kan Joego-
venië", schrijft hij, „mensen in Slavië zijn positie niet verstevigen,
staatsdienst, die 's morgens om en kan het communisme het volk
vijf uur opstaan om vóór de aan- niet tot op merg en been door-
vang van hun dagtaak ter kerke dringen"
te gaan. In zeer veel plaatsen ge
nieten de geestelijken groter aan
zien en hebben zij meer invloed
op het volk dan de overheid". Ste-
fanovic geeft verder een statis
tiek, waarin blijkt dat het kerk
bezoek, vergeleken bij de vóór
oorlogse jaren in Kroatië met on
geveer 6 pet, in Slovenië met 40
pet en in Bosnië-Herzegowina met
30 pet is toegenomen. Bijna over
al in het land geniet de gevangen
Kardinaal Stepinac een grotere
populariteit dan enige andere
communistische leider, maarschalk
Tito niet uitgezonderd. „Zolang
de Kroaten en Slovenen op der-
MUNCHEN 8 Oct. Binnen-
kort wordt een verklaring van de
Hongaarse regering o#er Kardi
naal Mindszenty verwacht, in
Hongaarse Katholieke kringen
neemt men aan, dat de regering
de Kardinaal vrij zal laten. Diens
toestand gaat achteruit.
Tjjdens het 43e congres der In
terparlementaire Unie, dat begin
September in Wenen gehouden
is. heeft Sandor Ronay, de voor
zitter van de Hongaarse Nationa
le Vergadering op een receptie in
de Hongaarse legatie verklaard,
dat spoedig een officiële medede
ling over de vrijlating van de
Kardinaal kan worden verwacht.
Noch de Hongaarse legatie te
Wenen, noch de Hongaarse lega
tie in Nederland kon deze uit
spraak bevestigen of ontkennen.
Inmiddels is ook in Boekarest
voor hulp aan
onontwikkelde gebieden
Minister-president dr Drees
heeft Vrijdag in de Tweede Ka
mer medegedeeld, dat de regering
bereid is 25 millioen gulden te
storten in het UNO-fonds voor
hulp aan onontwikkelde gebie
den. Van dit voornemen, dat nog
door de Staten-Generaal gesanc-
tionnesrd moet worden, is reeds
mededeling gedaan aan de Ver
enigde Naties.
zelf navrage gedaan over deze
verklaring van Ronay, dezer da
gen heeft een functionaris van
het ministerie van voorlichting
de bewering bevestigd.
Ook nü echter is de Nederland
se legatie daarover niets bekend.
Omtrent de toestand van de Kar
dinaal verneemt men, dat deze
zeer achteruit gegaan is. Toen
kort geleden zijn moeder hem
bezocht had, had zij hem nog
nooit zo slecht gezien. De Kardi
naal is geestelijk echter volko
men gezond.
DJAKARTA, 8 Oct. Politieke
waarnemers volgen hier nauw
gezet de resultaten van het gisteren
geopende jaarlijkse congres van de
Federatie Partij Groot-Indonesië
(P.I.R.), welke de regering-Sastroa-
midjojo ten val zou kunnen
brengen.
De besluiten van het zesdaagse
congres in Surakarta zouden kun
nen leiden tot het aftreden van drie
ministers van de P.I.R., of tot een
ernstige breuk in de partij.
De ministers zijn vice-premier
Wongsonegoro, de minister van
Binnenlandse Zaken prof. Hazairin,
de minister van Verkeer Roosseno.
Onlangs heeft een meerderheid
van de 21 parlementsleden van de
P.I.R. de val van de regering Sas-
troamidjdjo geëist. De drie minis
ters zijn hier zelf tegen en na twee
vergaderingen tussen de ministers
en het dagelijkse bestuur is het ge
schil nog niet bijgelegd.
„Bind Duitsland nauwer
aan West-Europa"
PARIJS, 8 October De voor
malige Franse minister van Bui
tenlandse Zaken, Robert Schuman,
heeft er vandaag voor gewaar
schuwd, dat een herbewapend W.-
Düitsland in de verzoeking zou
kunnen komen zich uit de Euro
pese alliantie die in Londen ge
sloten werd, terug te trekken.
Hij hield vol, dat Duitsland nau
wer aan West-Europa verbonden
moet worden, zoals dit ook het ge
val geweest zou zijn indien de E.
D.G. geslaagd zou zijn.
HET MANDEMENT
EN DE POLITIEK
Om nog eens te bewijzen, dat
het Mandement van de Bis
schoppen niet in de eerste
plaats, zoals velen nog ten on
rechte denken, vooral een
politiek stuk is, wordt in de
Kroniek van Zaterdag in dit
nummer nog eens voorop ge
steld, welke beweegredenen de
Bisschoppen tot het schrijven
van dit stuk hebben geleid.
Daarnaast wordt echter deze
keer in hoofdzaak een en an
der in het midden gebracht,
over de politieke strekking,
welke dit document ook heeft,
zoals deze week in het grote
debat in de Tweede Kamer
wel gebleken is. Temidden van
het eigenlijke politiek gekra
keel steeg het debat tot grote
principiële hoogte door de re
devoeringen van de christe
lijke politieke leiders, prof.
Romme, dr Schouten en de
heer Tilanus o.a. Hoe op deze
wijze een sterke stimulans
ontstond voor toenadering van
de christelijke partijen en voor
verwezenlijking van het grote
denkbeeld van het Mande
ment, wordt in de Kroniek
uitvoerig aangetoond tegen de
achtergrond van verschillende
redevoeringen.
