Nationale Vergadering accoord
met West-Duitse herbewapening
r
Zuid-Afrikaanse premier
Malan treedt af
825
Franse regering behaalt grote
vertrouwenssege
Ook Italiaanse regering
vraagt vertrouwen
Noorse tanker
naar Schiedam gesleept
Twee personentreinen
met elkaar in botsing
rd
ESTE
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
Beslag op
instrumenten?
Nederlandse marconist gaf
relaas van de ramp
De dood slaat
toe in Eist
RUS WISJINSKY DAAGT
HET WESTEN UIT
2275
295
Processen tegen
50 Nederlanders
Meerderheid van
dertig stemmen?
Griekse krijgsgevangenen
terug uit Bulgarije
Voorstander van apartheid gaat heen
Japanse regering verwerpt
Russisch-Chinees voorstel
Spoorwegongeluk
drie doden
Havenga zijn
opvolger?
NIEUWE BANKLIST
MISLUKTE
Verbetering Frans-Duitse
betrekkingen via de pers
concessies.
Doe
die de Russische
evenaren
BROMFIETSER
OVERREDEN
erhoogd
taminegehalte
gehalte aan vitaminet
B, C en D is belang-
verhoogd.
Uw garantie voot
ra-vitamines.
Uw kind nü
bèt weerstand!
ir. In prima
jlne. teddy
13 jaar. In
teit.
klas
jaar
I-
aker 7-13 jaar. In wollen
e. Teddy shawlkraag.
roering van teddy en ca*
et lederen
en ceintuur A 5Q
9 jaar
Rocket*cap met
teddy rand 350
1 talon 7-13 jaar. IJrer.
Ifteit. Originele
Achterzak 050
in de band 9 jr O
NOORDHOLLANDSj
Abonnementsprijs f6.60 per kwartaal, 12.20 per maand, f0.51 per week, M
Inclusief incasso. Advertentie-tarief per editie 16 et per mm, minimum
f 2.50; in alle edities 26 ct per mm, minimum f 4.familieberichten 20 ct,
resp. SO ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M.
Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank.
Kantoren: Hoorn, Draafsingel 59, tel. 4243 en Grote Noord 77, tel. 4362
K 2290; Alkmaar, Bitsevoort 52, tel. 2046 K 2200; Den Helder, Kelzerstr. 89,
tel. 2800 K 2230; Schagen, Ged. Gracht 39, teL 459 K 2240.
Buiten God U 't nergens veilig (Vondel)
WOENSDAG 13 OCTOBER 1954 - 50e JAARGANG - NUMMER 1321i
Indonesië klaagt aan:
DJAKARTA, 12 Oct. De ar
rondissementsrechtbank heeft
vandaag meegedeeld, dat deze
week een nieuwe reeks processen
zal beginnen tegen bijna 50 Ne
derlanders, die verdacht worden
van subversieve activiteit.
Als eersten zullen zich moeten
verantwoorden dr. E. I. M. Ver-
steegh (53), bedrijfsleider van
twee rubber- en theeplantages,
dr. I. A. M. Schmutzer (30), as
sistent 'bedrijfsleider van twee
plantages en de heer J. T. Caton
(42), een employé op een plan
tage, die nu de Indonesische na
tionaliteit heeft.
De openbare aanklager heeft
nog niet bekend gemaakt wat al
de gearresteerde Nederlanders ten
laste gelegd zal worden, maar
enigen van hen worden beschul
digd de Daroul Islam geholpen
te hebben, welke de regering in
Djakarta met geweld wil omver
werpen en een Islamietische re
publiek wil vestigen.
PARIJS, 12 Oct. De Franse Nationale Vergadering heeft premier
Mendes France vandaag een klinkend bewijs van vertrouwen gege
ven in zijn buitenlandse politiek, daarmee de Londense accoorden
voor de Westduitse herbewapening onderschrijvend. Voor stemden
350 afgevaardigden, 113 waren tegen en 152 onthielden zich van
stemming. De absolute meerderheid in de kamer is 314 stemmen. De
stemmen voor de premier bestonden uit die van de radicaal socia
listen (partij van de premier), verschillende centrum partijen en
partijen rechts van het centrum, volgelingen van generaal de Gaulle
en het merendeel van de Franse socialisten.
In het debat, waarbij voor elke
fractie slechts één spreker het
woord mocht voeren, verklaarde
de dissidente gaullist generaal
Billotte, een vooraanstaand te
genstander van de E.D.G.. dat,
hoewel zijn fractie Mendes-France
indertijd bij diens investituur niet
gesteund had en haar denkbeel
den inzake de West-Europese ver
dediging geheel verschillend wa
ren van hetgeen te Londen werd
besloten, de 34 leden van de
groep toch eenstemmig van me
ning waren, dat het hun plicht
was de Londense accoorden te
steunen.
De communistisch gezinde Pier
re Cot was van oordeel, dat er in
ROME, 12 Oct. (Reuter) De
Italiaanse regering heeft Dinsdag
avond in de Kamer van Afgevaar
digden de vertrouwenskwestie ge
steld inzake haar politiek van al
gehele steun aan de herbewape
ning van West-Duitsland binnen
het raam van een negen-mogend-
hedenovereenkomst betreffende de
Westelijke verdediging.
Het is de vierde maal in minder
dan een maand tijd, dat de rege
ring het vertrouwen van het parle
ment vraagt. In de Kamer begon
Dinsdagavond een debat over de
steun van Italië aan de Westelijke
integratie, met inbegrip van een
herbewapend West-Duitsland. Men
verwacht, dat het debat een week
zal duren. Aan het eind hiervan
zal de regering-Scelba, volgens po
litieke waarnemers, waarschijnlijk
in de 590 zetels tellende Kamer 'n
meerderheid van ongeveer dertig
stemmen behalen.
Prof. Gaetano Martino, die twee
weken geleden minister van bui
tenlandse zaken werd, verklaarde,
dat Italië alles in het werk zal
stellen om een middel te vinden
om een herbewapend West-Duits
land in een voor Frankrijk aan
vaardbaar verdedigingsstelsel te
brengen. Het mislukken van de
E.D.G. betekende z.i. geen einde
Van het proces van Europese een
wording.
„Dit proces is een organische
ontwikkeling. Het kan tegenslagen
ondervinden, doch het kan niet
worden gestuit", aldus de minis
ter. Hij achtte het onmogelijk, dat
West-Duitsland een actief lid van
een hersteld Europa kan 'worden,
zolang het als een overwonnen
natie wordt beschouwd.
„Wij vergeten niets van het tra
gische verleden, doch juist om de
ze reden is het onze plicht de om
standigheden, waaronder een der
gelijk verleden zich kan herhalen,
uit de weg te ruimen", zo ver
klaarde prof. Martino.
SALONIKI, 12 Oct. 27 Griek
se soldaten, die krijgsgevangen ge
maakt zijn tijdens de communisti
sche guerillaoorlog in Griekenland,
zijn door Bulgarije naar hun va
derland teruggestuurd. Het waren
de eerste militairen, die door een
Sovjet-satellietstaat teruggestuurd
werden.
Frankrijk een grote weerzin te
gen de herbewapening van Duits
land bestaat.
Oud-premier Reynaud, die aan
het hoofd van de Franse regering
stond toen Frankrijk in 1940 werd
verslagen, verklaarde, dat hij en
ziin vrienden (ongeveer twaalf
conservatieven) weigerden te
stemmen voor de herleving van
de „Wehrmacht' en de Duitse ge
nerale staf.
„Wij droomden van een Euro
pa onder leiding van Frankrijk
met Engeland als partner. Dit is
nu alles voorbij", zo zeide de
oud-premier.
Palewski deelde als woordvoer
der der gaullisten mee. dat zijn
fractie voor de regering zou stem
men
De radicaal gezinde Pleven, die
premier was toen het Europese
legerplan in 1951 voor het eerst
werd geopperd, zeide zich van
stemming te onthouden, evenals
de volksrepublikeinen. Volgens
de laatsten bevatten de Londense
overeenkomsten h.i. niet voldoen
de waarborgen tegen een herle
ving van een zelfstandig Duits
leger.
ISog niets gevonden
KOTTERS IN HAVEN VAN
WEST-TERSCHELLING
WEST TERSCHELLING, 12 Oct. -
Dinsdagavond omstreeks acht uur
zijn de Urker en Helderse kotters,
die gezamenlijk zoeken naar de in de
storm van vorige week vergane
U.K. 174 en „De Jonge Jochem" de
haven van West Terschelling binnen
gelopen. Zij deden dit om beschut
ting te zoeken voor de harde wind
die verwacht wordt. Voor zover tot
dusverre bekend is, hebben de sche
pen nog niets gevonden van de ver
miste schepen. Het binnenlopen van
deze vloot van in totaal circa veertig
schepen veroorzaakte in West Ter
schelling veel drukte.
van Concertgebouivorkest
AMSTERDAM, 12 October
Het Amerikaanse impresariaat N.
A C (National Concert and Ar
tist Corporation) heeft gedreigd
ueslag te zullen leggen op de in
strumenten en verdere eigendom
men van het Concertgebouworkest,
dat thans op tournee is door de
Verenigde Staten.
Dit naar aanleiding van in 1949
met een impressario van de N.C.A.
C. gevoerde besprekingen voor een
tournee door de Verenigde Staten,
die destijds geen doorgang heeft
kunnen vinden, aangezien dit bu
reau niet kon voldoen aan een door
het concertgebouw gestelde voor
waarde.
Het bestuur van de N.V. Het
Concertgebouw voert onderhande
lingen om beslaglegging te voorko
men. Het staat in telegrafische ver
binding met Amerika.
Het merendeel van de instru
menten is persoonlijk eigendom
van de musici. Slechts een gering
deel behoort toe aan de N.V. Het
Concertgebouw.
Kwestie Nieuw Guinea
BEMIDDELINGSPOGING
VAN SAOEDI ARABIE?
CAIRO, 12 Oct. Het blad Al
Akhbar heeft bericht, dat er tus
sen de Nederlandse en Saoedi Ara
bische diplomatieke missies over
leg gepleegd wordt over bemidde
ling door Saoedi Arabië in de ge
schillen tussen Nederland en In
donesië. Het was onmogelijk van
het bericht een bevestiging te ver-
brijgen.
M?.'
Bil
iM-
ROTTERDAM, 12 Oct. Te
gen half negen vanmorgen voer
het Noorse schip „Folga"
waarop zich gisteren een hevige
ontploffing heeft voorgedaan en
een van de opvarenden het leven
kostte tegen stroom de Nieu
we Waterweg binnen. De tanker,
die gesleept werd door de „Maas"
en de „Waterweg", vertoonde
aan bakboordzijde een gat zo
groot dat men er een spoorwagon
in omdraaien kon. De achterac-
comodatie van het schip is ge
heel uitgebrand en het hoofddek
is tot het middenschip opgekruld.
Van de 31-koppige bemanning
zaten er twaalf weer aan boord,
plus de gezagvoerder kapitein
Peder Tveitnes. Onder die 12 be
vond zich nog een tweede Neder
lander, n.l. Frans Schevey uit
Den Haag. De 18 overigen wa
ren meegekomen met de sleep
boot „Ebro", die zijn passagiers
en ook het stoffelijk overschot
van bootsman Nicolas Nielsen
in Hoek van Holland aan wal zet
te. Veel kleren hadden de over
levenden niet meer aan, maar
gelukkig was niemand van hen
ernstig gewond.
In hotel „America" in Hoek
van Holland konden de mannen
wat op hun verhaal komen. En
eerst toen kwam hier en daar
een relaas los. De Nederlandse
marconist Arnold van den Broek
uit Zevenbergen gaf zijn lezing
van de ramp ongeveer als volgt:
ELST (O.B.), 13 Oct. Op het
stationsemplacement van Eist
(O.B.) zijn vanmorgen om 8.40
Het Amsterdamse Concertgebouw-orkest is in Amerika aan
gekomen. Een aardig plaatje, tijdens de aankomst genomen.
Links mevr. Ria Berghout, eerste harpiste en rechts mej.
Riet Schouten (uit Alkmaar), eerste violiste.
uur twee personentreinen met
elkaar in botsing gekomen. Vol
gens de eerste berichten zouden
er behalve één dode „vrij veel
gewonden" zijn. De bovenleiding
tussen Arnhem en Nijmegen is
uitgeschakeld. Het verkeer tussen
beide steden wordt met bussen
onderhouden.
Bij het ongeval zijn betrokken
trein 516, die 8.29 uur uit Nij
megen is vertrokken, om 8.36 in
Eist stopte en om 8.44 in Arnhem
moest aankomen op weg naar
Amsterdam (aankomst 10.07 uur)
alsmede trein 3212, die om 7 uur
precies uit Enschede en om 8.27
uit Arnhem was vertrokken. Deze
trein behoefde niet in Eist te
stoppen en moest om 8.42 in Nij
megen en vervolgens om 10.15 in
Roermond aankomen.
Het ongeluk schijnt te zijn ge
beurd, toen de trein uit Nijmegen
op het station te Eist op een spoor
werd geleid, waarover de snel
trein, die uit Arnhem kwam,
moest passeren.
De sneltrein is toen in volle
vaart op de stilstaande trein uit
Nijmegen gereden. De aangerichte
ravage is zeer groot.
TOKIO. 12 Oct. De Japanse
regering heeft het Chinees-Rus
sische aanbod tot het aanknopen
van normale diplomatieke betrek
kingen indien Japan zijn huidige
buitenlandse politiek opgeeft, van
de hand gewezen, aldus een Dins
dag gepubliceerd communiqué.
LONDEN, 12 Oct. Radio Bel
grado heeft bekend gemaakt, dat
vanmorgen in de buurt van Del-
nice in Joego-Slavië twee goede
rentreinen met elkaar in botsing
zijn gekomen. Drie spoorwegman
nen zijn om het leven gekomen.
PRETORIA, 12 Oct. De
Zuid Afrikaanse eerste minister,
de 80-jarige dr. Malan, zal op 30
November aftreden, aldus is
Dinsdag te Pretoria bekend ge
maakt, nadat het kabinet Maan
dagavond in buitengewone zitting
was bijeengekomen. Men ver
wachtte algemeen, dat de 72-
'jarige minister van Financiën en
plaatsvervangende premier, Ha
venga, Malan zal opvolgen.
Dr. Malan, een van de krach
tigste voorstanders van apartheid,
zeide Dinsdag in een verklaring
aan het blad „Die Transvaler",
altijd geloofd te hebben, dat een
leider dient te weten wanneer hij
de teugels uit handen moet ge
ven en niet moet wachten, totdat
vermindering van lichamelijke en
geestelijke vermogens of andere
omstandigheden hem tot aftreden
dwingen.
Er zijn natuurlijk, zo voegde
Malan er aan toe, belangrijke
kwesties, die hij graag opgelost
had gezien, maar hij moet tevre
den zijn met de maatregelen die
tijdens zijn ambtstermijn ziin ge
nomen. Men nam aan, dat dit
sloeg op zijn wetsontwerp dat
beoogt kleurlingen van gemengd
ras van de algemene kiezerslijst
te schrappen. Dit wetsontwerp
zal in de volgende zitting van het
parlement in Januari weer wor
den behandeld.
LONDEN, 12 Oct. De on
dernemende Britse bankrovers
hebben tevergeefs een nieuwe
truc geprobeerd. In Croyden
was voor de nachtkluis van
een bank een metalen kast
aangebracht, waarop stond
„Lloyds Bank" tijdelijke
nachtkluis. Een winkelier
stopte er 300 pond in, zijn ont
vangst van gisteren. Een twee
de winkelier, die de zaak niet
helemaal vertrouwde, omdat
hij geen slot zag, ging de po
litie waarschuwen. Intussen
hadden andere zakenlieden
reeds ruim 1000 pond gedepo
neerd.
Volgens de politie hadden
de „gladde jongens" op een
afstand hun eigen nachtkluis
in de gaten gehouden, maar
waren zij gevlucht voor de
toeloop van mensen.
Dr. Malan is in 1948 veldmaar
schalk Smuts als premier opge
volgd, nadat de Verenigde Partij,
de partij van Smuts, bij verkie
zingen was verslagen.
Malan is voorstander van een
Zuid-Afrikaanse republiek. Deze
republiek zou niet op haat en
weerwraak zijn gegrondvest,
maar moest in vrede en vriend
schap tot stand worden gebracht.
Malan is de eerste Zuid-Afri
kaanse premier, die geen gene
raal is. Zijn voorgangers de
generaals Botha, Hertzog en
Smuts streden tegen de Britten
in de Zuid-Afrikaanse oorlog,
toen Malan nog predikant van
de Nederlandse Gereformeerde
Kerk was. Smuts en Malan zijn
op dezelfde school geweest, maar
kozen op politiek terrein een te
gengestelde weg. Botha en Smuts
zijn door Malan beschuldigd van
verraad van het Afrikanerdom,
toen eerstgenoemden zich bereid
verklaarden met de Britten sa
men te werken om één Zuid-
Afrikaanse natie te vormen.
Twee candidaten
De parlementsfractie van de
Nationale Partij moet de opvol
ger van Malan benoemen. De 72-
jarige minister van Financiën.
Nieolaas Havenga, een gematigd
nationalist, of de minister van
Landen en Bevloeiïng. Johannes
Strijdom. fel voorstander van de
apartheidsidee. komen beiden
voor de functie in aanmerking.
Havenga, voormalig leider van
de Afrikaner Partij, die een fusie
met de Nationalisten aanging na
de verkiezingen van 1948 en Ma
lan mede in het zadel hielp, is
nu leider van de Nationale Par
tij in Oranje Vrijstaat. Hierdoor
zou hij een goede positie inne
men tussen de Kaapprovincie en
Transvaal, die strijdende ambi
ties hebben. Hij heeft grote er
varing in binnen- en buitenland
se kwesties.
De 61-jarige Johannes Strii-
dom, is de „sterke man" in de
Nationale Partij in Transvaal.
Men zegt dat hij aan het hoofd
van een groep staat, die gekant
is tegen Havenga. Hij is advocaat
en boer en heeft vele volgelingen
onder de Nationalisten. Men
neemt als vanzelfsprekend aan
dat h;i uiteindelijk het premier
schap op zich zal nemen, tenzij
de partij bij de volgende verkie
zingen wordt verslagen.
STRAATSBURG, 12 Oct. Een
groep Franse en Duitse uitgevers en
buitenlandse correspondenten heb
ben Dinsdag te Straatsburg een pro
gramma van vier punten aanvaard
om de Frans-Duitse betrekkingen via
de pers te verbeteren.
Dr. D. F. Malan
Dinsdagmorgen is de „Folga"
de haven van Rotterdam bin
nengesleept, de foto toont het
schip op de Nieuwe Waterweg.
(Duidelijk is in het schip het
gat te zien, dat door de ont
ploffing in de huid werd ge
slagen).
Het zal gistermiddag ongeveer
tien minuten voor twee geweest
zijn, toen we werden opgeschrikt
door een ontzettende knal, die
het hele schip deed schudden.
Onmiddellijk daarop volgde er
een geweldige vuurzee. De boots
man Nielsen stond juist op het
dek. waar zich de explosie voor
deed. De arme man vloog mee de
lucht in en werd vervolgens in
zee geworpen. Later hebben wij
zijn deerlijk verminkte lijk kun
nen opvissen en bergen.
Het gelukte de anderen, die
zich op het achterschip bevonden,
een sloep te strijken en zich van
het brandende schip te verwij
deren.
Het midscheeps was vrijwel in
tact gebleven. De leden van de
bemanning, die het er op waag
den, nog aan boord te bliiven.
moesten echter getart door de
felle hitte met een tweede
boot eveneens van boord.
Radio onklaar
Door de ontploffing was onze
radio onklaar geraakt en het
was mij dus onmogelijk noodsei
nen uit te zenden. Gelukkig had
de Belgische treiler „Mercator"
de explosie gezien en deze was
het, die de melding van de cata
strofe doorgaf aan Oostende-ra-
dio. De „Mercator" nam ook de
mannen uit een van de sloepen
aan boord. Zij werden later over
genomen door de „Ebro".
Intussen haalde het Russische
schip „Tartu" een stout stukje
uit. Geen acht gevend op het ri
sico voor zichzelf ging het vla'k
tegen de als een fakkel bran
dende „Folga" aan liggen en be
gon massa's water over het vuur
te verspreiden. Daarbij moet niet
vergeten worden, dat de machi
nes van de „Folga" waren bliiven
draaien, hetgeen er dus op neer
kwam dat de Rus, al blussende,
full speed mee moest stomen.
Eerst veel later stopten de mo
toren.
De Rus is er heelhuids afge
komen en mocht de voldoening
smaken dat de brand werd ge
blust.
De „Folga" is inmiddels door
gevaren naar de werf van Wil-
ton-Feü enoord in Schiedam, om
daar gerepareerd te worden.
99
NEW YORK, 12 Oct. De Rus
Wisjinsky heeft in de politieke
vergadering van de Ver. Naties
een beroep op de Westerse mo
gendheden gedaan om ontwape
ningsconcessies te doen, die de
Russische evenaren. De Rus ver
klaarde dat „de andere partij in
verband met de nieuwe Russische
voorstellen van tien dagen gele
den de hinderpalen in haar eigen
positie behoorde weg te nemen".
In een rustige rede beloofde
Wisjinsky de stortvloed van vra
gen, die door de Britse minister
van staat Selwyn Lloyd en de
Franse gedelegeerde Jules Moch
op hem afgevuurd waren, te zul
len beantwoorden.
Hij zei die vragen toe te jui
chen en te hopen, dat zijn ant
woorden het Russische standpunt
zouden helpen verduidelijken. Hij
zei echter zelf ook enkele vragen
te hebben, waarvan hij verwacht
te, dat ze door de Westerse mo
gendheden beantwoord zouden
worden.
Wisjinsky zei, dat Rusland on
vermoeibaar naar een overeen
komst met het Westen streefde.
Hij voegde hieraan echter toe,
dat het feit, dat hij de Brits-
Franse voorstellen als een basis
voor onderhandelingen aanvaard
had nog niet betekende dat hij
ze in hun geheel accepteerde.
In antwoord op een vraag van
Moch bevestigde hij, dat Rusland
zijn eis voor een onvoorwaarde
lijk verbod van atoom- en water
stofwapens als eerste stap op de
weg naar een eventueel ontwape
ningsprogramma had laten val
len. Hij zei, dat Rusland bereid
was een begin te maken met de
inkrimping van de conventionele
wapening en een verbod van de
atoombom in een later stadium,
nadat de eerste fase van de voor
gestelde inkrimping van de wa
pening een feit geworden is.
Waarnemers hebben er op ge
wezen, dat Wisjinsky in zijn rede
nauwkeurig vermeden heeft ant
woord te geven op de belang
rijkste vraag n.l. zal Rusland in
stemmen met inspectie van zijn
arsenalen?
BÜSSUM, 12 Oct. De 62-
jarige bromfietser C. B. uit Hui
zen (NH) werd vanmorgen op
slag gedood bij een aanrijding
met een personenauto. De brom
fietsrijder reed achter een NBM-
bus de Nieuw Bussumerweg over.
Een tegemoetkomende personen
auto merkte hem te laat op en
kon een aanrijding niet voorko
men.