Geen
me
lkp
grote stijging van de
rijs in a.s. voorjaar
vettere melk beschikbaar
voor hogere prijs
Wel
Het onderwijs in de Friese taal
vond geen grote tegenstand
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
Zd-Afrika weigert met India en
Pakistan te onderhandelen
Ike en Adenauer spraken over
de genomen besluiten
„Bekrachtiging overeenkomsten
de weg naar verenigd Europa"
Wetsontwerp werd bij „zitten
en opstaan" aangenomen
De hete soep
Controverse inzake rassen betrekkingen
De laatste hap
Mgr Fel li n over
priester-arbeiders
V.S. consulaat in
Hanoi niet erkend
Komt Indonesië met
gematigde resolutie
„Arbeiders" kregen
een vredesaanbod
Totaal aantal doden
waarschijnlijk 500
Anti-Nederlandse
wind in België
MEDEDELING
NOORDHOLLANDS
Abonnementsprijs (6.60 per kwartaal, (3.30 per maand, (0.51 per week,
|n^li,«tef incasso. Advertentie-tarief per editie 16 et per mm, minimum
f3.50; ln alle edities 26 ct per mm, minimum 4.(amllieberichten 20 ct,
reap. 30 ct per mm. BIJ contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M.
StumpeL Hootdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credletbank.
Kantoren: Hoorn, Draatslngel 59, tel. 424S en Grote Noord 77, tel. 4363
K 2290; Alkmaar, Ritsevoort 52, teL 2046 K 3200; Den Helder. Kelserstr. M.
tal. 3800 K 3330; Behagen, Ged. Gracht si, teL 4»8 K 2246.
Buiten God is 'l nergens veilig (Vondel)
VRIJDAG 29 OCTOBER 1954 - 50e JAARGANG - NUMMER 13225
DAT DE SOEP nooit zo heet ge
geten wordt, als ze wordt opge
diend, is een oude waarheid,
waaraan wij moesten denken,
toen wij lazen, op welke manier
enkele bladen, die graag in de
oppositie zijn, mededeling hebben
gedaan van een nieuwe actie
onder de artsen.
Er is, zoals men in ons blad
heeft gelezen, een rapport ver
schenen, namens een studiecom
missie uit het verzekeringsbedrijf,
betreffende „Volksgezondheid en
Verzekeringsbedrijf", door mr dr
H. L. Kunneman, waarin kortweg
gezegd betoogd wordt, dat „het
particuliere verzekeringsbedrijf
bereid en in staat is, zijn taak in
het raam van de volksgezondheid
te vervullen, httgeen het ener
zijds bewezen heeft, door een
dekkingsvorm te bieden, die vol
doet aan redelijke eisen en waar
bij een premie wordt berekend,
die door ieder gezin kan worden
opgebracht, anderzijds door de
gelegenheid te scheppen ook een
oplossing te vinden voor de z.g.
verzwaarde risico's, en het blij
vend verzekerd zijn, ook bij slecht
risico, te waarborgen.
Op de inhoud en de strekking
van dit rapport zijn plotseling een
aantal artsen te Amsterdam af
gevlogen, met een aantal voort
varende, om niet te zeggen voor
barige conclusies, waarvan de in
zet is, van leer te trekken tegen
„de socialiserende tendenz" van
de huidige gezondheidszorg.
Volgens bepaalde suggesties in
een opzienbarende opmaak (dat
is de wijze dus, waarop de soep
wordt opgediend) zou de bro
chure van mr Kunneman bij de
artsen „ais een bom zijn inge
slagen", hetgeen o.a. door de „Te
legraaf" geconstateerd kon wor
den, hoewel de inkt, waarmee de
brochure gedrukt is, nog nauwe
lijks droog was.
Het lijkt ons goed, tegenover
dergelijke sensationele en tenden
tieuze berichten het hoofd even
koel te houden. Daar is temeer
reden voor, nu blijkt, dat b.v.
een zo invloedrijk lichaam als de
Nederlandse Maatschappij tot be
vordering van Geneeskunst, ze
kere reserve tegen de actie van
de studiecommissie uit het ver
zekeringsbedrijf in acht blijkt te
nemen.
Hetgeen begrijpelijk is, als men
nagaat, dat deze maatschappij tot
voor kort steeds afzijdig is ge
bleven van het particuliere ver
zekeringsbedrijf, zij het, dat daar
onlangs wijziging in gekomen is,
omdat vanwege die maatschappij
inderdaad enige vertegenwoordi
gers in een Raad van Toezicht op
het ongevallen- en ziekteverzeke
ringsbedrijf zijn aangesteld.
De Maatschappij tot bevorde
ring van de Geneeskunst heeft
echter geweigerd steun te ver
lenen aan de werkzaamheid van
het Medisch Comité van aanbe
veling voor de brochure van mr
Kunneman, dat te Amsterdam met
zijn optreden begon en het vooral
gemunt blijkt te hebben op het
besluit van de regering, de wei
standsgrens voor alle sociale ver
zekeringen te brengen op f 6000.
Als de soep van dit veelzijdige
probleem verorberd zal worden,
is het goed, de tafel behoorlijk te
dekken, het juiste bestek te ne
men en het goede moment te
kiezen, om met de maaltijd te
beginnen.
Er zijn bezwaren tegen sommige
regeringsmaatregelen op het ge
bied van de volksgezondheid,
maar het werkt verwarrend, als
men teneinde een regeling van
ziekteverzekeringen te krijgen,
die op de eerste plaats de betrok
ken verzekeringsmaatschappijen
e.d. beter past met veel grote
woorden spreekt over de socia
lisatie van de medische stand,
terwijl slechts de regeling van
ziekteverzekering, ziekenfondsen
e.d. in het geding is.
DE volksgezondheid omvat nog
wel iets meer dan dit en er is
dan ook, gelijk nu wel in herin
nering mag worden gebracht,
sinds April 1953 een wetsontwerp
Gezondheidswet bij de Staten-
Generaal aanhangig.
Daarbij gaat het over De Volks
gezondheid in het algemeen; of
die wet zal voldoen aan alle ver
langens, wordt in onze kring al
lang Betwijfeld, hetgeen o.a. ge
bleken is uit een rapport van het
Centrum voor Staatkundige Vor
ming d.d. December 1953, waarin
verscheidene principiële wensen
van staatkundig-katholieke zijde
werden geuit.
Ook is de minister van Sociale
Zaken en Volksgezondheid van
plan, door middel van een „nood
wetje" machtiging te verkrijgen
(van de Staten-Generaal dus) om
in een hangend conflict tussen
artsen en ziekenfondsen een re
geling dwingend voor te schrij
ven; of dat gebeuren zal, hangt
af van een beslissing op het poli
tieke vlak.
(Vervolg op pag. 9)
's GRAVENHAGE, 28 Oct. Naar het Ministerie van Landbouw,
Visserij en Voedselvoorziening officieel mededeelt, heeft de Regering
besloten het vetgehalte van de. consumptiemelk op twee en een half
procent te handhaven. De Regering gaat, in overeenstemming met
de mening van de voedingsraad, van de overweging uit, dat een
verhoging van het vetpercentage in het belang van de volksgezond
heid niet noodzakelijk is. Verhoging van het vetgehalte zou
de melk belangrijk duurder maken, hetgeen juist in het belang van
de volksgezondheid vermeden moet worden.
Niettemin is de regering bereid
het publiek, dat melk met hoger
vetgehalte wenst, tegemoet te ko
men en zij zal toestaan, dat te zij
ner tijd men denkt aan het voor
jaar van 1955 melk met een
vetgehalte van 3% procent ver
krijgbaar wordt. De minister van
Landbouw. Visserij en Voedsel
voorziening zal het nodige, vooraf
gaande, overleg over deze aangele
genheid met het bedrijfschap voor
Zuivel ter hand nemen. Het is niet
de bedoeling tussentijds melk met
3 procent vet verkrijgbaar te stel
len.
Inmiddels is de kostprijs van de
boerenmelk niet onbelangrijk ge
stegen, hetgeen aanleiding kan ge
ven tot een matige verhoging van
de melkprijs voor de consument.
De regering moet zich over dit
vraagstuk echter nog beraden. In
eerste aanleg is het overleg met de
Stichting voor de Landbouw aan
gevangen over de gevolgen van de
kostprijsverhoging voor de melk
prijs (garantieprijs) voor de vee
houders.
Dit houdt nog niet in overleg
over de gevolgen voor de melkprijs
voor de consument.
Intussen behoeft er zeker in de
naaste toekomst geen vrees te be
staan voor verlaging dan wel af
schaffing van de overheidssubsidie
NEW YORK, 28 Oct. Zuid
Afrika heeft bekend gemaakt,
dat het zich zal onthouden van
stemming over een voorstel dat
de Unie, India en Pakistan moe
ten onderhandelen over de negen
jaar oude controverse tussen die
Campagne voor vijfdaagse
werkweek in België
BRUSSEL, 28 Oct. Het Katho
lieke Vakverbond in België heeft
een campagne ingeluid voor de in
voering van een werkweek van
vijf dagen. In alle bedrijven en
ondernemingen zullen de arbeiders
petities ter tekening worden voor
gelegd.
WIJZIGING VAN DE
WONINGWET
's-GRAVENHAGE, 28 Oct. De
Tweede Kamer heeft hedennamid-
dag nog in behandeling genomen
het wetsontwerp tot wijziging van
de woningwet in het belang van
de bescherming van de bevolking
tegen de gevolgen van oorlogsge
weld.
t
i landen inzake de rassenbetrek-
kingen. India heeft meer tijd ge
vraagd om de resolutie en de
Zuid Afrikaanse verklaringen te
bestuderen.
W. C. du Plessis, de Zuid Afri
kaanse gedelegeerde, heeft giste
ren voor de speciale politieke
commissie van de algemene ver
gadering verklaard, dat zijn land
zich van stemming zou onthouden
uit waardering voor de geest van
matiging en verzoening in de re
solutie en omdat alle onderhan
delingen gevoerd zouden worden
buiten de jurisdictie van de Ver
enigde Naties. Hij zei tegen de
resolutie als geheel te stemmen,
omdat de Unie zelfs een resolutie
als interventie beschouwt en om
dat de Verenigde Naties in deze
kwestie niet gezaghebbend zijn.
Jung, de afgevaardigde van
India, beschuldigde de regering
van Zuid-Afrika van rassenover-
heersing en zei, dat zij geweigerd
had „de mogelijkheid in overwe
ging te nemen" de rechten van
de mens toe te passen op het volk
van Zuid Afrika.
Nederland, Frankrijk, Nw.
Zeeland, Australië en Engeland
steunen de Zuidafrikaanse bewe
ring, dat het vraagstuk er essen
tieel een is van interne jurisdictie
en dat de Ver. Naties handelen
op wankele juridische gronden
door resoluties er over aan te ne
men.
De resolutie die besproken werd
was afkomstig van acht Latijns-
Amerikaanse landen.
Dit is het moment, waarop
Lelystad in theorie met het
vasteland is verbonden. De
Knar dijk, die de verbinding
tussen het nieuwe land en
Harderwijk vormt is gesloten.
Verkeer tussen beide steden
is nu nog maar een kwestie
van tijd. Wederom hebben
de Nederlanders bewezen, wat
zij in de strijd tegen het wa
ter vermogen
op de consumptiemelk, zodat uit
dien hoofde verhoging van de
melkprijs voor de standaardmelk
met 2% procent vet niet verwacht
behoeft te worden.
Hoewel er dus het volgend jaar
duurdere melk met 3 "2 procent vet
verkrijgbaar zal zijn, zal de rege
ring er naar streven de prijs van
de standaardmelk met 21/2 procent
vet zo laag mogelijk te houden.
PARIJS, 28 Oct. Tijdens de
maandelijkse lunchbijeenkomst van
buitenlandse journalisten te Parijs
heeft Kardinaal Feltin, die als ere
gast aanwezig was, verklaard, dat
bijna de helft van de priester-ar
beiders zich bij de beslissing van
de Kerk heeft neergelegd. Onge
veer veertig priesters hebben dit
kerkelijke besluit nog niet geac
cepteerd. Zonder overigens de
edelmoedigheid van deze laatsten
in twijfel te trekken, aldus de kar
dinaal, meende de Kerk toch, dat
de status van de priester-arbeiders
anders geregeld en aangepast
moest worden aan de bijzondere
eisen van hun werk. Bovendien
moesten zij grondig op hun werk
worden voorbereid. Vandaar de
maatregelen van de Kerk.
Laos en Cambodja in V.N.
PAKISTAN EN THAILAND
STEUNEN TOELATING
NEW YORK, 28 Oct. Pakistan
en Thailand hebben Donderdag het
Australische verzoek om Laos en
Cambodja tot de V N. toe te laten,
onderschreven. Hét verzoek was
vervat in een resolutie welke is
ingediend in de speciale politieke
commissie der algemene vergade
ring van de V.N., die, naar men
verwacht, spoedig met het debat
over de toelating van nieuwe le
den zal beginnen.
WASHINGTON, 28 Oct. Na
afloop van door president Eisen
hower en bondskanselier Ade
nauer gevoerde besprekingen is
een gezamenlijke bekendmaking
uitgegeven, waaraan het volgen
de ontleend is: „Wij hebben de te
Londen en Parijs genomen be
sluiten besproken en wij zijn er
van overtuigd dat bekrachtiging
der overeenkomsten de weg zal
banen voor de totstandkoming
van een krachtig en verenigd
Europa.
O.i. is de tussen de Franse en
Westduitse regeringen bereikte
Een opname van het bezoek van de Duitse Bondskanselier
Dr Konrad Adenauer aan de Verenigde Staten: bij zijn aan
komst te Washington wordt de Duitse politicus (rechts)
begroet door de Amerikaanse minister van Buitenlandse
Zaken, John Foster Dulles.
overeenstemming een bijzonder
bemoedigende stap op de weg
naar een blijvende vredestoestand
op het Europese vasteland".
Omtrent het vraagstuk ener
Duitse hereniging verklaren
Eisenhower en Adenauer, dat de
eis van het Duitse volk inzake de
totstandkoming van een vrij en
verenigd Duitsland een wettige
is. waaraan wordt toegevoegd:
„Wij waren het er over eens, 'dat
verwezenlijking van dit doel
slechts met vreedzame middelen
moet worden nagestreefd".
Beide staatslieden hebben ook
van gedachten gewisseld over de
jongste Sowjetrussische nota over
Duitse hereniging. Hieromtrent
wordt gezegd: „Öe nota schijnt
geen nieuw Russische voorstel in
te houden, zij wekt de indruk in
hoofdzaak een herhaling te zijn
van hetgeen indertijd door de
Sowjetrussische minister van
Buitenlandse Zaken. Molotof, op
de Berlijnse vier-mogendheden-
besprekingen is aangevoerd".
PARIJS, "*28 Oct. Radio-
Vietminh meldt dat de commu
nistische autoriteiten hebben be
sloten 'het Amerikaanse consu
laat-generaal, dat na de bezet
ting door de Vietminh in Hanoi
was gebleven, niet te erkennen.
Het Amerikaanse departement
van Buitenlandse Zaken deelt
mede, dat het als een „flagrante
schending" van de bestandsover
eenkomst zal worden beschouwd
als de communistische militaire
autoriteiten het Amerikaanse
consulaat zouden dwingen Hanoi
te verlaten.
's GRAVENHAGE, 28 Oct. De algemene beraadslaging over het
wetsontwerp, houdende regeling van het onderwijs in de Friese taal
en het gebruik van die taal of van een streektaal als voertaal bij
het lager onderwijs, werd Donderdagmiddag voortgezet. De staats
secretaris van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen, mejuffrouw
De Waal, dankt voor de goede wensen, die de heer van Sleen had
geuit met betrekking tot de gezondheidstoestand van minister Cals.
De wenselijkheid van het behoud en versteviging van regionale
culturen is, zo constateert zij vervolgens, door de Kamer bevestigd.
Op de Friese kwestie zegt spr. niet te zullen ingaan, daar dit niet
tot haar taak behoort.
Spr. treedt dan in een bestrij-
ding van de opvatting van de
heer Peters als zou het wetsont
werp overbodig zijn, omdat de
L.O.-wet voldoende ruimte zou
laten voor het onderwijs in de
Friese taal. Als de heer Peters
gelijk zou hebben, dan zou men
deze zonderlinge situatie krijgen,
dat het verboden zou zijn ender
wijs te geven in de Franse taai,
maar dat het Frans wel voertaal
zou kunnen zijn. Dat is niet ra
tioneel.
Sprekende over de proefscholen
zegt de staatssecretaris, dat deze
vergeleken kunnen worden met
andere lagere scholen. Het gaat
niet alleen om proeven in Fries
land; men heeft ook vergelij
kingsmateriaal van andere stre
ken.
De bedachtzaamheid, die de
Friezen kenmerkt, is h.i. een
waarborg voor het vertrouwen
van mevrouw Fortanier, dat de
invoering met wijsheid zal ge
schieden. Mejuffrouw de Waal
meent, dat er geen angst behoeft
te zijn, dat het Fries gedurende
het hele derde leerjaar nog als
voertaal zal worden gebruikt. Zij
merkt op, dat het Nederlands van
de eerste klas af zal worden on
derwezen en dat het van de derde
klas af de enige taal zal zijn.
Inspectie en onderwijs zullen
moeten samenwerken om te ko
men tot de gewenste didaktiek en
methodiek.
De vraag van de heer Peters
of -het ontwerp niet ingaat tegen
de gedachten van onderwijsver
nieuwing beantwoordt spr. ont
kennend. Zij is van het tegendeel
overtuigd.
Het verlenen van een rijks
bijdrage in de leermiddelen voor
scholen met Fries als voertaal,
door de heer Stokman ter sprake
gebracht, is in strijd met het
stelsel van de L.O.-wet 1920.
De mogelijkheid om het bezit
van de akte Fries te belonen be
staat volgens het bezoldigings
besluit. Spr. wil zich er echter
nog over beraden of het wense
lijk is van deze mogelijkheid ge
bruik te maken.
Zij zal overwegen of het ge
wenst is cursussen voor de akte
Fries in te richten aan de kweek
scholen te Steenwijkerwold en
Hilversum.
Met betrekking tot de opmer
kingen over moeilijkheden te ver
wachten bii verhuizing naar of
uit Friesland herinnert spr. er
aan, dat in de Memorie van Ant
woord gezegd is, dat van de ge
meente- en schoolbesturen ver-
Wacht wordt dat voorzieningen
zullen worden getroffen voor kin
deren wier ouders in het eerste
leerjaar Nederlands als voertaal
prefereren.
De inspecties zullen ter zake
ook werkzaam kunnen zijn
Ten aanzien van verscheidene
ter sprake gebrachte kwesties zal
naar het oordeel van de staats
secretaris veel aan de groei van
binnenuit- moeten worden over
gelaten.
Spr. zegt geen isolement te vre
zen. Juist door het kennen van
meer dan één taal wordt het te
gendeel bereikt.
De heer Peters (KVP) geeft
nog te kennen, dat z.i. de bewijs
voering met betrekking tot de
verplichting het Nederlands te
gebruiken als voertaal niet sterk
is. Hij handhaaft zijn standpunt
ten deze.
De staatssecretaris merkt op,
dat als in het leerplan niets wordt
gezegd omtrent Fries of ee*
streektaal, aangenomen wordt dat
Nederlands de voertaal is.
Het wetsontwerp wordt hierna
aangenomen bij zitten en
opstaan. Slechts enige leden blij
ken daarbij tegen aanvaarding te
zijn.
Een luchtopname van de
Knardijk, op het historische
moment, dat de verbinding
tussen Lelystad en het vaste
land een feit wordt. (Lucht
opname A.N.P.-foto.
Kwestie Nieuw Guinea
NEW YORK, 28 Oct. Verno
men wordt, dat Indonesië, ge
steund door de Afrikaans-Aziati
sche groep, voornemens is een
wat men noemde „gematigde"
resolutie in te dienen, wanneer
het geschil inzake de souvereini-
teit over Nederlands-Nieuw-Gui-
nea in de politieke commissie der
algemene vergadering ter sprake
komt.
Volgens kringen, die in nauw
contact staan met deze kwestie,
zou de resolutie de algemene ver
gadering verzoeken „kennis te
nemen" van het geschil en aan te
bevelen, dat beide partijen sa
menkomen voor hervatting der
onderhandelingen.
Havenstakingen in Engeland
LONDEN, 28 Oct. De leiders
van de 43.000 stakende Britse
havenarbeiders hebben Donder
dag van de werkgevers een „vre
desaanbod" gekregen, dat, naar
verluidt, belangrijke concessies
van de zijde van de werkgevers
inhoudt. Het aanbod, dat werd
gedaan bij besprekingen onder
auspiciën van het Ministerie van
Arbeid, wordt thans door de sta
kingsleiders bestudeerd. Dick Bar
ret, de secretaris van de belang
rijkste vakbond die bij de staking
betrokken is, verklaarde, dat het
voorstel van de werkgevers „een
stap voorwaarts" schijnt te zijn.
De ramp in Italië
SALERNO, 28 Oct. Vandaag
zijn in Salerno -de eerste slacht
offers van de overstromingsramp
ter aarde besteld.
Nog steeds worden lijken ge
vonden. Het totale aantal slacht
offers zal zeer waarschijnlijk de
500 bereiken.
BRUSSEL, 28 Oct. „Er
waait werkelijk een anti-Neder
landse wind in België en mis
schien nog meer bij vele Vlamin
gen dan bij de Walen. Het be
vorderen van een saamhorigheid
tussen de leden van Nederlandse
stam is daarom niet gemakkelijk"
aldus de voorzitter van de Stich
ting Lodewijk de Raet, Dr M.
Vanhaegendoren op een te Ant
werpen gehouden bijeenkomst.
Opvallend is echter, zo ging Dr
Vanhaegendoren voort, dat vele
Waalse en Brusselse families
het nut van de kennis der tweede
landstaal inzien en hun kinderen
naar Nederland zenden om deze
taal te leren.
In verband inet liet Hoog
feest van Allerheiligen zal
onze krant a.s. Maandag 1
November niet, verschij
nen. Onze kantoren zullen
die dag gesloten zijn.
T
