Voor Berkelse arts ook in
Bestaansmogelijkheden
worden steeds kleiner
hoger beroep levenslang geëist
Regenseizoen
eeonomische
voor de huidige
situatie voorbij
Vreselijke daad met overleg
door verdachte voorbereid
Het lager belastingpersoneel
voert een salarisactie
Op de wal staan de handen
verkeerd voor ander werk
Eet rBiu
lamsvlees
R.K. Horeca - personeel bepleit
invoering 15 procent „fooi"
Tweede Kamer heeft open oog
voor kleine donderwolkjes
jam en j
clameprijzen j
BOOTS
Te!. 384
Tel. 346
Tel. 2056
Tel. 486
Tel. 3856
Tel. 312
.aar Tel. 3956
NICK DOETS
Britse spion John
Clarence voor
Pijprokersconcours
te 's-Gravenhage
Duitse radio zendt
bisschopswijding uit
Het bedrijfschap
spoedig een feit
Minister Mansholt
in Holland Marsh
IJselmeervissers luiden de noodklok
l
Vergadering van de
houtindustrie
Scherpe critiek op
VS. landbouwpolitiek
DONDERDAG 18 NOVEMBER 1954
cm breed
3.75
cm breed
8.95
breed
5.95
issins
6.25
voor japon-
anaf5.45
ïklede japonnen
5.95
70 cm breed 5.50
s - KOUSENBAR
t 103 Tel. 4326
23.95
ïrtjes 12.95
iellampen 9.85
s 3.55 a
compleet 0.98
ALKMAAR Q
MDOENINGEN.
vochtige
U daarom
tl Stevige
ovenzoom
0 cm'
:ttingboekje Jmgffj
Uifgesnedlen
Spekbokking
30 cent per 100 gram
Houttil 19 Tel. 3933
U bestelt, wij bezorgen!
vanaf 1.20
per 500 gram
LAMSVET o
per 2% kg 3.25
RUNDVET
per 1xk kg 3.50
Fa H. v. d. Kamer
Huigbrouwerstraat 22
Alkmaar Tel. 2783
Te koop
prima consumptie
aardappelen
a 11 ct per kg. A. DEK
KER. Nesdfjk 18, Bergen
(Van onze speciale verslaggever)
DEN HAAG, 17 Nov. Het Openbaar Ministerie heeft zijn eis
gesteld: levenslang voor de arts J. F. A. M. O. te Berkel. De procu
reur-generaal bij het Haagse Hof mr. D. J. van Gilse is vanmorgen
na een uiterst beheerst en daardoor des te indrukwekkender requisi
toir tot deze allerzwaarste eis gekomen. De procureur-generaal, die
zich de afgelopen dagen bijna steeds op de achtergrond heeft gehou
den, trad rustig, maar met grote zekerheid naar voren. De verdachte
bereidde zijn afschuwelijke daad met overleg voor. Hij wist wat hij
deed, hij kon en kan er verantwoordelijk voor worden gesteld.
Daarom moet de allerzwaarste straf hier geëist worden. Ik vraag
uw Hof, om de verdachte wederom tot levenslang te veroordelen.
De procureur-generaal kreeg
vanmorgen direct na opening van
de zitting het woord. Mr. van
Gilse wenste eerst een vraag te
stellen aan de getuige-deskundige
prof. Carp: „Is de door U vast
gestelde verminderde toereke
ningsvatbaarheid bij O. in medi
sche of juridische zin op te vat
ten?"
Prof. Carp: „Ook in juridische
zin".
De president: „Maar U stelde
vast, dat de geestvermogens van
verdachte niet gestoord zijn".
Prof. Carp: Ik bedoelde daar
mee te zeggen, dat arts O. niet
toerekeningsvatbaar kan worden
geacht. Maar deze man is wel
psychopatisch van aanleg. Daarom
noemde ik hem verminderd toere
keningsvatbaar".
Na deze verduidelijking ging
de procureur-generaal over tot
het houden van zijn requisitoir.
Stilte viel in de zaal. „De ver
dachte gaf als reden voor zijn in
beroep-gaan op, meneer de pre
sident, dat hij zich onschuldig
acht en dat hij door de rechtbank
partijdig behandeld zou zijn. Deze
verdachte kan hier zeker, niet
spreken van tekortkomingen. De
behandeling voor dit gerechtshof
gebeurde in volledige rust en
doordachtheid.
„Als ik dan nu op de zaak zelf
mag ingaan. Er zijn drie mogelijk
heden: een natuurlijke dood, zelf
moord of moord door de arts O.
Voor wat betreft de mogelijkheid
van een natuurlijke dood: wij zijn
overgoten met medische verhan
delingen. Een hersentumor werd
door dokter O. verondersteld,
maar specialisten in Rotterdam
vonden niets, 'n Dodelijke epilep
tische aanval, is uitsluitend door
verdachte geopperd. Niemand
weet, dat mevr. O. ooit eerder
een dergelijke aanval had. Me
vrouw O. overleed op de 24ste
September 1952. Na enkele dagen
volgde sectie. Men kwam tot de
nadrukkelijke conclusie dat
blauwzuur (uit cyaankali) de
doodsoorzaak was. Dr. Hulst wist.
dat er gesproken was over een
hersentumor, en hij zocht nauw
keurig daarnaar. Hij verklaarde:
zelf al zou er een kleine tumor
zijn geweest, dan kon die in dit
geval niet de doodsoorzaak zijn.
Dokter Nelemans bevestigde dit.
„In de verte zijn er de mogelijk
heden, die de getuigen-deskundi-
gen van de verdediging naar vo
ren brachten. Maar die mogelijk
heden konden hier nog geen
doodsoorzaak worden. Er rest ons
dus moord of zelfmoord. In het
laatste geloof ik niet. Mevr O.
was niet het karakter daarvoor.
Bovendien is het onwaarschijnlijk,
dat mevr. O. zelfmoord zou plegen
juist tijdens een van de weinige
uren dat haar moeder op bezoek
was. Op de avond van haar over
lijden gedroeg zij zich verder zeer
normaal.
„Na ernstig nadenken kom ik
tot een redenering die leidt naar
sterke verdenking tegenover dok
ter O. Voor de rechtbank werden
uitgebreide discussies gevoerd. Er
waren incidenten, maar het von-
nis was beheerst ingetogen. In
grote lijnen stel ik mij achter dit
vonis, al zou ik. enkele kleine
punten anders willen zien. Ik
vraag het Hof, met mij mee te
gaan.
,Jk vraag daarom de hoogste
straf. Ik vraag het Hof om ver
dachte wederom tot levenslang te
veroordelen".
De president vroeg de verdachte
of hij nu reeds wilde spreken of
daarmee wilde wachten tot na de
pleidooien. Schijnbaar rustig ant
woordde dokter G., dat hij eerst
mr. Huygens het woord wilde
laten.
Mr. Huygens begon zijn pleidooi
met vast te stellen, dat de ver
dachte direct als moordenaar
werd gefixeerd. Speciaal bij de
schoonmoeder zou dat het geval
zijn geweest. Voor het dienstmeis
je en voor de apothekersassistente
moest volgens mr. Huygens een
zelfde bevooroordeeldheid vastge
steld worden. De algemene sfeer
van bevooroordeeldheid zou ook
op de politie invloed hebben ge
had. Zelfs de deskundigen hebben
de teugels van hun fantasie los
gelaten. Er is gesproken over
haat-moord. Meneer de president,
hebt U wel eens haat-moord be
recht? Er lijkt mij heel wat haat
nodig om een moord te begaan.
Spreek hem vrij!
De uiterst tragische achtergron
den bij het proces tegen de Ber
kelse arts zijn de afgelopen da
gen vaak vergeten. De op hoog
wetenschappelijk niveau gevoerde
strijd tussen de deskundigen leid
den de aandacht af. Maar gister
middag, toen de verdachte zijn
laatste woord sprak is de afschu
welijke tragiek in deze zaak weer
in volle omvang naar voren ge
treden. „Ik ben voor mijn -■gevoel
onschuldig", zei dokter O. „Of u,
meneer de president mij schuldig
verklaart, is niet het belangrijkste.
Het belangrijkste is, dat ik hier
(de verdachte legde de hand op
zijn borst) onschuldig ben. Maar
ik vraag u geen genade. Ik vraag
recht. Recht voor mij en mijn
drie kinderen, die niets met deze
zaak te maken hebben". De stem
van dokter O. trilde. Bijna hui
lend ging hij zitten.
De president deelde zakelijk
mee. dat het Hof op Woensdag 1
December arrest zal wijzen, om
tien uur 's morgens. In het ge
bouw van het Haags gerechtshof
aan de Raamweg. De zitting werd
geschorst. Direct daarna riep een
iets oudere man op de overvolle
publieke tribune emotioneel:
„spreek hem vrij". Parketwach
ters grepen in en leidden de man
in een hoek, hij huilde.
Zwakste schakel
Raadsman mr. Huygens zette
gistermiddag zijn bijna drie uur
durend pleidooi voort. „Een zet
ting is zd sterk als de zwakste
schakel", zo zei hij aan het adres
van de procureur-generaal. ,.In
het requisitoir werd de mogelijk
heid van zelfmoord verworpen.
Het is een pijnlijke zaak, maar
ik moet erover spreken. Ik sluit
die mogelijkheid namelijk geens
zins uit. Het is niet de taak van
de verdediging om iets te bewij
zen. Dat is de taak van het Hof.
Mijn taak is gedaan, wanneer ik
de bewijsgronden op losse schroe
ven zet. Maar het is nuttig als we
een alternatief kunnen vinden. En
dat is er: zelfmoord.
„Welk perspectief bood het le
ven aan mevr. O.? Zij was thuis
door een dienstmeid onttroond,
haar huwelijk mislukte, zij wist
dat men meende dat zij aan een
hersengezwel leed.
„Nu ik aan het eind van mijn
pleidooi gekomen ben, moet ik
vaststellen, dat vele punten in
deze zaak in nevelen gehuld zijn
gebleven. Het is de delicate zaak
van u, edelgrootachtbare heren,
om alle thesen van hun ornamen
ten te ontdoen. Ik ben ervan
overtuigd dat uw Hof voor deze
taak volkomen berekend is. Ik
varag u tenslotte om het vonnis
van de rechtbank te vernietigen
en mijn cliënt vrij te spreken.
Eventueel vraag ik een hernieuw
de instructie".
Mr. P. van 't Hoff Stolk,*de an
dere verdediger, kwam hierna aan
het woord, Hij had critiek op het
sectie-onderzoek. „Ik wil niet zeg
gen, dat de sectie onwettig ver
richt is, maar wel dat het onder
zoek onbevredigend verliep. Zelfs
wanneer men het Koninklijk Be
sluit van 1818 niet in het geding
brengt (aan de bepalingen daar
van werd niet voldaan), blijven
de tekortkomingen. De toestand
op dit gebied is in ons land bui
tengewoon ongezond. Het is een
tekort in de wetgeving dat er
voor het sectie-onderzoek geen
moderne voorschriften bestaan.
„Dokter Hoeien acht de ver
dachte toerekeningsvatbaar. Als
hij de moord gepleegd heeft, dan
moet hü dat in een affecttoestand
gedaan hebben. En dan is hier
geen sprake van moord, maar van
doodslag (in juridische zin)".
Doodslag achtte de procureur-
generaal onmogelijk. Doodslag
sluit elke premeditatie, elke be
wuste voorbereiding van langere
duur uit. „Naar mijn oordeel
moet hier een veroordeling we
gens moord volgen, of vrijspraak
bij ontbrekend bewijs voor het
gepleegde strafbare feit. Dit is
misschien een wat gewaagde
opmerking, maar zo zie ik het.
Mr, Huygens en mr. van 't
Hoff Stolk kwamen met een kort
wederwoord op de opmerkingen
van de procureur-generaal. Mr.
Huygens sprak nog eens over de
mogelijkheid van zelfmoord. Die
mogelijkheid werd niet door ter
zake kundigen onderzocht. Mr.
Huygens dankte tenslotte het hof
voor alle aandacht die men hem
geschonken had.
Laatste woord
De verdaphte kreeg het laatste
woord. Aanvankelijk was er
hierbij_ reden tot verwondering.
Uiterlijk volkomen rustig begon
hij van enkele briefjes met aan
tekeningen een resumé te geven
van wat de deskundigen ver
klaarden. Evenzeer als zii, ging
hij op medische kwesties in, om
hun opvattingen te weerleggen.
Men kreeg de indruk dat de ver
dachte als deskundige zijn me
ning gaf in de zaak van een
ander. Verwondering wekte dat,
omdat tegen deze verdachte
enkele uren te voren de zwaarste
straf was geëist levenslang.
De verdachte kwam na bespre
king van een aantal medische
punten tot de menselijke kant
van zijn zaak. „U meneer de
president, hebt mij meegenomen
in een verhaal over de mogelijke
oorzaken van tfp dóöd van mijn
vrouw. Mag ik U op mijn beurt
■meenemen in een verhaal. Er is
een plattelandsdokter met een
eigen apotheek. Hij beschikt dien
tengevolge over vele betere ver
giften, maar hij koopt op een
gegeven moment cyaankali om
zun vrouw te vermoorden. Hij
nodigt daarbij zijn schoonmoeder
uit, Na de dood van ziin vrouw
vraagt hij sectie. Als ik. U dit ver
haal zo vertelde zoudt U zeggen:
Die man vertelt sprookjes, zoiets
kan toch niet. En als zou blijken
dat het geen sprookje, maar wer
kelijkheid was, dan zou uw re
actie ziin: Die man is gek, zoiets
doet een normaal mens niet."
Dokter O. kwam zichtbaar on
der de indruk. Zijn handen tril
den en zijn stem trilde. Doodse
stilte heerste in de zaal. Zijn stem
was onwerkelijk hard en bijna
hees, toen hij tenslotte zei: Ik ben
naar mijn gevoel onschuldig.
LONDEN. 17 Nov. De 27-
jarige kantoorbediende John Cla
rence stond Woensdag voor een
Londens gerechtshof terecht op
beschuldiging van spionnage.
Hem is ten laste gelegd, dat
hij. tussen 2 Augustus en 22 Oct.
1953, bepaalde inlichtingen over
de organisatie der verdediging
van de kust van NoordOost En
geland heeft verkregen, met het
doel van deze gegevens ..in voor
dp staat nadelige zin gebruik te
maken".
De zitting van Woensdag duur
de slechts kort. De openbare aan
klager verschafte het Hof bewijs
materiaal. ter staving van het
ten laste gelegde, waarna hij
verzocht de beklaagde over een
week te doen voorgeleiden
's-GRAVENHAGE, 17 Nov.
Aan het nationaal pijprokerscon-
eours dat, a.s. Zondag in Den
Haag zal worden gehouden, zul
len drie Haagse clubs deelnemen,
namelijk „De Vriendenkring",
„In 't Spinnewiel" en D.O.V.O.,
de club van de heer A. van
Bommel, die vorig jaar Opa Klij-
singh versloeg en nationaal kam
pioen werd en die nu zijn titel
zal verdedigen.
De club van Opa Klijsingh,
..De Ghesellighe Dampkringh"
uit Purmerend, komt ook, en
verder „Trek-Trek" uit Dor
drecht de journalisten-pijpro-
kersclub „De Rookkolom" en de
„Schouwpi.ipers" uit Amsterdam
en misschien ook de Goudse
oijprokersvereniging. Het is niet
onmogelijk dat zich nog meer
clubs zullen aanmelden.
Een Haagse club, „De Toe-
backsuyghers" had bezwaar te
gen het houden van de wedstrijd
op Zondag en zag van deelne
ming af en een club uit Leeu
warden vond de kosten te hoog.
De deelnemers zullen 3.3 gram
Hollandse herenbaai zo lang mo
gelijk in de brand moeten hou
den. Er zijn vier individuele prij
zen en een clubprijs.
Voor de strijd om de clubprijs
zal iedere club een team van vijf
leden afvaardigen en uiteraard
staat het een ieder vrij. mee te
dingen naar de individuele prij-
zen.
Wedstrijdleider'is de heer Wes-
seling uit Den Haag. vice presi
dent van de internationale pijp
rokersorganisatie.
Opa Klijsingh zal niet aan het
concours deelnemen.
AKEN, 17 November De
nieuwe bisschop van Aken, mgr
dr J. Pohlschneider, wordt op
Donderdag 18 November in de
Dom van Aken geconsecreerd
door de aartsbisschop van Aken,
kardinaal Frings.
Medeconsecratoren zijn mgr Fr.
M. Keller van Muenster en wij
bisschop F. Huenermann van
Aken.
Verder zullen nog vijf andere
bisschoppen en vele geestelijke en
wereldlijke autoriteiten onder wie
de minister-president van Rijn-
land-Westfalen, dr Karl Arnold,
bij de plechtigheid tegenwoordig
zijn.
De bisschopswijding wordt over
re radio (U.K.W.-west) uitgezon
den, en wel van 11 tot 12.30 uur.
UTRECHT, 17 Nov. Nog alttfd
speelt het inclusief en exclusief, of
schoon in feite bepaald is dat inclu
sief berekening niet meer plaats mag
hebben. Dit geschiedt, omdat de fis
cus betaling eist van omzetbelasting
over die bedieningsgelden, welke
„inclusief" worden berekend.
Wij zullen de Regering verzoeken
het daarheen te leiden, dat de heffing
van deze belasting over de bedie
ningsgelden worden opgeheven waar
na het enkelvoudig inclusief van 15
procent over de gehele linie inge
voerd zou kunnen worden, aldus
verklaarde hedenmorgen de heer J.
F. Bijsterveld, voorzitter van de Ned,
R.K. Bond van Hotel-, Café- en Res
taurantgeëmployeerden en de sectie
Film-, Bioscoop- en Theaterpersoneel
„St. Antonius" tijdens de te Utrecht
gehouden bondsraad.
Hij vertrouwde, dat spoedig de in
voering van het bedrijfsschap voor
het Hotel-, Café- en Restaurantbe
drijf een feit zou zijn. De opleiding
van vakmensen mag zich verheugen
over een grote belangstelling. De
moeilijkheid om in het hoogseizoen
over voldoende geschoold personeel
te kunnen beschikken, zou beslist
worden opgeruimd als onmiddellijk
scholingscursussen worden inge
voerd.
Gaarne vertrouwt het bestuur, dat
de 48-urige werkweek niet alleen
voor de hotels, café's en restaurants
zal worden ingevoerd, maar ook voor
de pensions en in het bioscoop- en
theaterpersoneel. Verwacht mag
worden, dat de regeling van lonen
en arbeidsvoorwaarden voor het van
Januari 1955 haar beslag zal hebben
gekregen. Het gehele personeel in die
bedrijven heeft recht op gelijke waar-
TORONTO, 17 Nov. De
Nederlandse minister van Land
bouw, Visserij en Voedselvoor
ziening. de heer S. L. Mansholt,
heeft Dinsdag het door overstro
ming geteisterde gebied van Hol
land Marsh, 60 km ten Noorden
van Toronto, bezocht. Minister
Mansholt zeide, bijna hetzelfde
als indertiid in het rampgebied
gezien te hebben en verheugd te
zijn. dat Nederland op ziin beurt
Holland Marsh dat de slacht
offers van. de Nederlandse wa
tersnoodramp heeft gesteund,
heeft kunnen helüen.
dering, omdat het tezamen zorgt voor
een hartelijk onthaal van de gelukkig,
nog steeds groeiende stroom van
vreemdelingen. St. Antonius telt
thans 2581 leden. Tot gesalarieerd be
stuurder werd benoemd de heer J.
J. van de Veer te Den Haag.
Bij de levendige discussie over in
gediende voorstellen kwam de klem
toon te liggen op hetgeen door de af
delingen uit het Zuiden des lands
werd aangevoerd daar 't NVV thans
een grote activiteit aan de dag legt.
De heer Jac. Alders gaf namens het
verbondsbestuur te verstaan, dat de
KAB en de bij haar aangesloten bon
den deze strijd allerminst zullen
schuwen.
Bij stemming werd het voorstel tot
verlaging van de maximale contri
butie aanvaard met 1273 tegen 1133
stemmen.
Lezingen in het Zonnehuis
voor niet-KatlioIieken
BILTHOVEN - Het „Zonnehuis"
te Bilthoven organiseert op Zon
dag 28 November twee lezingen
voor niet-katholieken, te houden
door dr H. Geurtsen S.J. Het on
derwerp van deze lezingen is „het
geweten". Het is mogelijk het ge
hele week-end op het „Zonnehuis"
door te brengen.
Hein Delsen begraven
AMSTERDAM, 17 Nov. On
der zeer grote belangstelling is
het stoffelijk overschot van de
Zaterdag ja, te Amsterdam op
59-jarige leeftijd overleden oud
speler van het Nederlands elftal
Hein Delsen ter aarde besteld.
Aan de groeve werd het woord
gevoerd door -dr. H. Tetzner na
mens de oud-internationals, Fonds
Pelser namens het vroegere elftal
van Ajax, de heer J. Perel na
mens „Kras", een vertegenwoor
diger van Go Ahead en twee
broers van de overledene.
's-GRAVENHAGE, 17 November
Op initiatief van veertien lage
re ambtenaren van de inspectie der
belastingen te Winschoten is
kortgeleden opgericht het „actie
comité verhoging salarissen van
lagere ambtenaren".
De initiatiefnemers, die zijn ge
organiseerd in de Chr. Bond van
Overheidspersoneel, de A.B.V.A.,
de bond van administratief perso
neel van 's Rijksbelastingen en de
A.R.K.A., verzamelen thans in het
hele land handtekeningen van la
gere belastingambtenafen, die ad-
haesie betuigen met de actie van
het comité. Het actie-comité is
voornemens alle lijsten met hand
tekeningen te zenden aan de per-
soneelsdelegatie van de centrale
commissie voor georganiseerd
overleg in ambtenarenzaken. Voorts
wil men een protestvergadering
houden. De actie wil volgens het
comité „niet anders zijn dan een
manifestatie ter ondersteuning van
de thans plaats vindende salaris
onderhandelingen in het georgani
seerd overleg". Het actie-comité
heeft de lagere ambtenaren van
's Rijks belastingen ook gevraagd
of zij voor of tegen het houden
van 'n „massale protestactie zijn,
ingeval van een ongunstige afloop
van de salaris-onderhandelingen
met de regering".
Het comité heeft zich met een
circulaire tot verscheidene lagere
(Van onze parlementaire redacteur)
's-GRAVENHAGE, 17 November La saison des pluies est finie, het
regenseizoen is voorbij. Deze karakteristiek van onze huidige econo
mische situatie - mr Schmal (C.H.U.) gaf haar ten beste - is min of
meer genuanceerd, het motief geweest van bijna alle redevoeringen,
welke Woensdag bij de behandeling van de begroting van Economische
Zaken in de Tweede Kamer zijn gehouden. Beheerste dus de voldoening
over de welvaart van het ogenblik de toon van het debat, het optimisme
van de Kamer was aan de andere kant weer niet zodanig, dat zij het
oog sloot voor de kleine donderwolkjes, die aan de horizon van de nog
bijna wolkenloze (economische) hemel opdoemen. Het prijzenniveau in
ons land en de bedreiging van onze export. De heren Hazenbosch (A.R.)
en Biaisse (K.V.P.) vestigden hier met nadruk de aandacht op.
Er wordt op het ogenblik druk
gediscussieerd over inflatie en de
flatie en de oorzaken van de prijs
stijgingen in ons land. De gewone
man begrijpt niets van het vak
jargon, waarin deze beschouwin
gen worden gehouden. Wordt het
nu niet tijd, vroeg de heer Hazen
bosch dat ons volk eindelijk eens
van de minister van Economische
Zaken een duidelijk inzicht krijgt
in het ingewikkeld spel, dat het
prijspeil bepaalt? De socialistische
econoom drs Roemers, steunde
deze suggestie. „Ik kan ook niet
meer wijs worden uit de taal der
moderne economen". De heer Ha
zenbosch constateerde met voldoe
ning dat minister Zijlstra aandach
tig de prijsontwikkeling Volgt.
Toch was hij niet geheel gerust.
Er zijn 1750 kartels in ons land.
De overheid kan alleen tegen hen
optreden, als er duidelijk sprake is
van prijsafspraken, die in strijd
zijn met het algemeen belang. Er
kan echter moeilijk iets gedaan
worden, indien -door een prijs
afspraak binnen een bepaalde kar
tel nog net niet de grens van het
AMSTERDAM, 17 Nov. Het algemeen belang van Nederland vergt
inpoldering van wat eens het rijke viswater der Zuiderzee was.
Niemand, die daaraan twijfelt, ook de circa 3000 IJselmeervissers
niet. Edoch, in het afgelopen zomerseizoen hebben velen van hen
„achter het net gevist". De paling groeit niet meer, de snoekbaars
sterft uit en thans spreken speciaal de Zuidelijke IJselmeervissers
over een noodtoestand ais gevolg van een desastreuze daling in hun
inkomsten. Vanochtend hebben zij op een persconferentie in Amster
dam de noodklok geluid.
Daarmede is een oude dreiging
weer actueel geworden. Reeds
voor de afsluiting van de Zuider
zee in 1932 was de Regering er zich
van bewust, dat met het leggen
van de Afsluitdijk tevens iets
diende te worden gedaan voor de
IJselmeervissers. Men voorzag, dat
op den duur de vis in het zoete
water geen bestaanmogelijkheid
meer voor alle vissers zou ople
veren. Daarom werd reeds in 1925
de Zuiderzee-steunwet ontworpen,
waarbij de oudste vissers 'n oude
dagsvoorziening kregen en de jon
geren de gelegenheid werd gebo
den een opleiding in een ander
vak te genieten. Maar de definitie
ve voorzieningen, die de overheid
zich voor ogen had gesteld, zijn
nimmer doorgegaan. Een van de
voornaamste redenen was wel, dat
de visstand op een beter peil bleef,
dan verwacht was. Er kwam zoet
watervis in overvloed.
Eerst in de afgelopen paar jaar
is er een kentering gekomen,
waarschijnlijk als gevolg van de
steeds verdergaande inpoldering.
Thans is van een lonende paling
visserij. voor alle 900 schepen, die
de IJselmeervloot telt, geen sprake
meer. De vissers uit alle plaatsjes
rond het meer zijn het er over
eens: Voor de helft van de vloot
en dus ook voor de helft van de
vissers is eenvoudig geen bestaans
mogelijkheid meer op het water.
Hun leiders hebben dit in de ja
ren na de oorlog zien aankomen
en hebben in 1951 aan de Regering
gevraagd tijdig maatregelen te
nemen. Zij menen, dat ze zich
thans over medewerking van over-
heidszijde tot hun spijt nog steeds
niet kunnen verheugen.
„Veel varkens maken de spoe
ling dun", zei een der vissers van
ochtend op de persconferentie, die
belegd was door de R.K. Zeevis
sersvereniging „St. Petrus" uit
Volendam in samenwerking met
de vereniging combinatie van zui
delijke IJselmeervissers. „Door de
inpoldering wordt onze bron van
inkomsten uitgedroogd en ons be
staan bedreigd".
„■■Vel heeft de Regering ons ruim
20 jaar geleden hiervoor gewaar
schuwd" zei een ander, „maar toen
tien jaar later, dus nadat de Af
sluitdijk al jaren klaar was, de
zoetwatervis zulke gunstige aspec
ten bood, is de Regering zelf de
eerste geweest om de Zuiderzee
visserij weer te animeren. Op
nieuw zijn velen onzer toen met
uitbreidingen van hun bedrijven
begonnen. Opnieuw trok het water
onze jongens aan. Thans moeten
wij daar de wrange vruchten van
plukken. Het is afgelopen met de
rijke visstand in het steeds kleiner
wordende IJselmeer".
De vissers proberen thans voor
het grootste deel hun zonen van
het water te houden, 's Winters
werken zij zelf (althans velen van
hen) al in de fabrieken. „Maar
kunt u zich voorstellen wat het
voor een vrjje visser met een eigen
zelfstandig bedrijf betekent dage
lijks naar een fabriek te fietsen
en daar klusjes op te knappen, die
eenmaal in hun eigen beroep vol
waardige vaklieden, maar op de
wal staan hun handen verkeerd
voor ander werk.
Overigens laat het zich aanzien,
dat de Regering wel degelijk pro
beert het probleem op te lossen.
Er zijn twee commissies aan het
werk: de generale commissie voor
de uitvoering van de (volgens de
vissers enigszins verouderde) Zui
derzee-steunwet onder voorzitter
schap van de heer C. Oud, ex-
directeur van het Staatsvisserij-
havenbedrijf in IJmuiden en de
anderhalf jaar geleden opgerichte
commissie „Beperking visvergun
ningen IJselmeer" met als voor
zitter ds van der Zaal, uit Harlin-
gen, lid der Tweede Kamer.
„Die commissies zijn wel aan 't
werk", zeggen de vissers, „maar
hun besprekingen zijn volkomen
geheim, We vrezen, dat ze te laat
me hun adviezen bij de Regering
komen. Ze moeten voortmaken,
wij moeten nu al een zware winter
tegemoet. Er moet een ingrijpende
sanering komen voor 20 April a.s.
wanneer het nieuwe visseizoen be
gint. We moeten toch tijdig weten
of we onze bedrijven al dan niet
voor de zomervisserij gereed moe
ten maken".
Resumerend menen de vissers,
die vroeger als volwaardige vak
lieden een goed bestaan hadden,
dat de voortschrijdende inpolde
ring der Zuiderzee niet met zich
mag meebrengen, dat zq zich thans
genoodzaakt zien ongeschoolde
fabrieksarbeid te verrichten, dan
wel te leven van sociale bijstand,
waartoe zq in een soort gemeen
telijke werkverschaffing worden
tewerk gesteld. Zq hebben zelf 'n
saneringsplan opgesteld, waarin
voor de jongste vissers een moge
lijkheid tot omscholing vervat is,
waarin de oudste vissers voor de
duur van het leven een gezinstoe
lage wordt verstrekt en waarbij de
resterende visserij bestemd wordt
iedereen kan doen?" Zij zijn nu voor de middengroep.
toelaatbare is overschreden. Toch
wordt daardoor een belemmerende
invloed uitgeoefend op een daling
der prijzen, vooral als vele kartels
tot aan de grens van het toelaat
bare gaan. De geneigdheid om dit
te doen is aanwezig, men voelt
meer voor samenwerking dan voor
concurrentie. Deze situatie schept
voor de overheid de verplichting,
oordeelde de heer Hazenbosch, de
kartels belangrijk critischer te be
zien dan in tijden, waar de con
currentie een gunstiger invloed op
het prijspeil uitoefent. Drs Roe
mers sloot zich bij deze conclusie
aan. Hij informeerde voorts of het
waar is, dat er een kartelafspraak
bestaat om 13 rente te bereke
nen over radio's, stofzuigers en
wasmachines, die op afbetaling
worden gekocht.
Bedreiging export
Een ander belangrijk probleem,
de bedreiging van onze export,
werd op duidelijke wijze belicht
door mr Biaisse (K.V.P.). Deze
wees op de noodzaak voor Neder
land en de Benelux om zich te
wapenen tegen „ontoelaatbare"
handelspraktijken van anderelan
den, zoals het protectionisme van
de Verenigde Staten, de Ameri
kaanse dumping van de bloemprijs,
het subsidiëren van de scheeps
bouw door Frankrijk en de Duitse
douane-tarieven. De Benelux moet
niet aarzelen hier tegenmaatrege
len te nemen, zei mr Biaisse. Hij
vroeg voorts naar het Nederlandse
standpunt inzake de toelating van
Japan tot de G.A.T.T. Zal Japan
direct alle tariefvoordelen ontvan
gen, die aan het lidmaatschap van
de G.A.T.T. verbonden zijn. Ook de
heer Hazenbosch wilde graag iets
meer over deze kwestie weten. „In
de textielindustrie heerst grote
onrust over de toetreding van
Japan tot de G.A.T.T."
Mr Biaisse wijdde ook enige
woorden aan de economische inte
gratie van West Europa. Hij drong
er op aan zo spoedig mogelijk de
Economisch Unie met onze Bene
lux partners te verwezenlijken en
de Kolen- en Staalgemeenschap
krachtig te steunen. Nu de E.D.G.
is weggevallen ais een middel tot
integratie dient de K.S.G. te wor
den versterkt, oordeelde hij. Hier
bij zal men echter tactisch en be
zadigd te werk moeten gaan.
Minister de Bruijn, wiens begro
ting tegelijk met die van Economi
sche Zaken wordt behandeld kreeg
nog de vraag voorgelegd, wat de
Regering denkt te doen inzake het
productschap voor zuivel. De heer
Hazenbosch herinnerde er aan, dat
de meerderheid van de S.E.R. ge
adviseerd heeft dit productschap
niet in te stellen omdat de werk
gevers in de zuivelindustrie niet
bereid zijn op voet van gelijkheid
met de werknemers samen te wer
ken. De heer Roemers voelde wel
voor een instelling bij de wet. De
socialistische woordvoerder kwam
nog eens terug op het feit, dat aan
het Mijnschap economische be
voegdheden zijn onthouden. Is
dat soms te danken, vroeg hij, aan
het P.B.O.-hoofdstuk in het Man
dement. Daar wordt ook gesteld,
dat aan de schappen „op den duur"
economische bevoegdheden gege
ven moeten worden. De heer Roe
mers zei deze passage te betreuren.
Het overige gedeelte van het Man
dement, dat over de P.B.O. han
delt, verklaarde hij echter met in
stemming te hebben gelezen.
ambtenaren van een inspectie der
belastingen gewend. Een afschrift
is verzonden aan de Kamer-frac
ties van alle politieke partijen, be
halve de C.P.N.
UTRECHT, 17 Nov. Het
Centraal Verbond Houtindustrie,
de centrale organisatie voor alle
werkgeversverenigingen op het
terrein der houtindustrie in Ne
derland, hield heden een alge
mene ledenvergadering in Espla
nade te Utrecht.
De ochtendvergadering was vol
ledig gewijd aan het verenigings
werk. De voorzitter, de heer J.
van der Burg Jr., gaf na zijn ope
ningswoord een overzicht van de
werkzaamheden van het centraal
verbond sinds de oprichting aan
de hand van een jaarverslag.
Na hem belichtte een drietal
sprekers uit de kring_ der hout
industrie enkele speciale onder
werpen van de verbondsactiviteit
met name op fiscaal, handelspoli
tiek en sociaal gebied.
In de ihiddagvergadering hield
de heer dr. ir. Nieuwenhuis een
inleiding over „de onderneming
en het eigendomsrecht", gevolgd
door een causerie door de heer
drs L. Derksen, secretaris van het
Katholiek Verbond van Werkge-
versvakverenigingen over de
„loonpolitiek in Nederland.
Uit de telkens zeer geanimeerde
discussie na iedere inleiding, zo
wel 's morgens als 's middags,
bleek hoezeer de ledenvergade
ring werd gewaardeerd, waarvan
trouwens reeds de grote opkomst
der ondernemers uit de houtindus
trie getuigenis aflegde.
GENEVE, 17 Nov. Tijdens
de besprekingen, die te Geneve
worden gevoerd over de voorge
nomen herziening van de alge
mene overeenkomst inzake tarie
ven en handel (G.A.T.T.) is
scherpe critiek geoefend op de
subsidiëring van de Amerikaanse
uitvoer van agrarische producten
en op het stolsel van steunprij
zen voor landbouwproducten, dat
door de Amerikaanse regering
wordt toegepast.
Een aantal sprekers verklaarde,
dat deze Amerikaanse politiek is
te beschouwen als een onbehoor
lijke handelsmethode, die Ame
rika meer geeft dan het aandeel,
dat dit land in de wereldmark'
toekomt.
Van Hassel en Gabriels
geschorst
Het hoofdbestuur van de Bel
gische biljartbond heeft de schor
sing van drie maanden bekrach
tigd die door de districtscommis
sie van Antwerpen was opgelegd
aan Clement van Hassel wegens
inbreuken op een beslissing van
bedoelde commissie, die handelde
namens het bestuur.
Voorts is René Gabriels verwe
zen naar de districtscommissie
van Antwerpen, omdat hij ge
tracht had druk uit te oefenen op
deze commissie en op het hoofd
bestuur. Gabriëls is geschorst tot
dat hij voor de bevoegde instantie
zal zijn verschenen.
Afscheidsreceptie van
J. Rijks
ROTTERDAM, 17 Nov. in
de sociëteit van de Rotterdamse
Jockeyelub hebben alle voor
aanstaande personen uit de hip
pische sportwereld Woensdag
avond afscheid genomen van de
Nederlandse springkampioen Jaap
Rijks, die Vrijdag 19 November
a.s. te Amsterdam met de
..Bloemfontein" scheep gaat naar
Zuid-Afrika. Onder de talrijke
aanwezigen bevond zich onder
meer de voorzitter van de stich
ting Nederlands hippische sport
bond. de heer J. H. W. Pasman,
die in zijn afscheidswoord het
gTote verlies memoreerde, voor
de Nederlandse ruitersportwereld
door het vertrek van de heer
Riiks.
Walter Nausch afgetreden
WENEN. 17 Nov. Walter
Nausch heeft aan het bestuur
van de Oostenrijkse Voetbalbond
verzocht hem ontslag te verle
nen in zijn functie als de ver
antwoordelijke persoon voor de
samenstelling van het nationale
elftal. Het bestuur van de bond
heeft dit verzoek van Nausch
geaccepteerd.
Een dag tevoren waren in het
bondsbestuur besprekingen ge-
vored over de slechte resultaten
welke het nationale elftal de
laatste maanden geboekt had.
Nausch zal zich in de toekomst
uitsluitend bezig houden met de
cursussen welke door de Oosten
rijksevoetbalbond en de staats-
iiga worden georganiseerd.