Orkaan zweepte het Noordzeewater
over de zeeweringen
MAN EN MACHT stond
paraat aan de kusten
IN HET CRITIEKE UUR
Dagblad
voor
Alkmaar
en omgeving
Dapper dijkleger stond pal in
duistere stormnacht
ZEEDIJKEN HIELDEN HET
TWEEDE KERSTDAG?
SLA |JW Slag
VV erwachting
STORM OVER
DEN HELDER
Toch verscheidene
polders ondergelopen
Winkelsluiting op
feestdagen
Schepen vergaan
THEE DUURDER
NOORDHOLLANDS i
Abonnementsprijs 16.60 per kwartaal, 12.20 per maand, f0.51 per week,
inclusief incasso. Advertentie-tarief per editie 16 ct per mm, minimum
f 2.50; in alle edities 26 ct per mm, minimum f 4.familieberichten 20 ct,
resp. 30 ct per mm. Bij contract belangrijke korting. Directeur: E. J. M.
Stumpel. Hoofdredacteur: H. N. Smits. Bankrelatie: Ned. Credietbank.
Kantoren: Hoorn, Draafsingel 59, tel. 4243 en Grote Noord 77, tel. 4362
K 2290; Alkmaar, Ritsevoort 52, tel. 2046 K2200; Den Helder, Keizerstr. 89,
tel. 2800 K 2230; Schagen, Ged. Gracht 39, tel. 459 K 2240.
Buiten God is ,t nergens veilig (Vondel)
STADSEDITIE
VRIJDAG 24 DECEMBER 1954 - 50e JAARGANG NUMMER 13272
De havenpieren van Nieuwediep
hebben het in de afgelopen dagen
zwaar te verduren gehad.
(Van onze verslaggevers)
VRIJDAGMORGEN. We zijn, God zij dank,
gespaard gebleven voor een herhaling van de
ramp in die onheilsvolle Februarinachl van
1953. Maar toch beukte de woeste Noordzee in
een ononderbroken aanval van een kleine
zestig uur verschillende van onze dijken murw,
waardoor verscheidene polders onder water
liepen.
Op Texel dreigden twee polders verloren te
gaan en moest 'n groot deel van de bevolking
dijken het gehouden. Bij Ridderkerk, Stellen
dam en Ooltgensplaat triompheerde het brul
lende water over het zwoegende dijkleger,
terwijl in onze Noordelijke provincies de
situatie vooral iti Harlingen zeer kritiek leek,
maar door een plotselinge val van het water
de verwachte overstroming achterivege bleef.
Tenslotte werd ook de Afsluitdijk licht be
schadigd. De schade werd daar vooral aange
richt op plekken, ivaar men nog niet gereed
was gekomen met de herstelwerkzaamheden
worden geëvacueerd. Gelukkig hebben de van de schade van vorig jaar.
„Het water zakt, het water zakt". Vermoeide mensen, die de gehele
dag hadden gezwoegd langs de gehele Noordelijke kust, keken blij
en verheugd op, toen men elkaar waarschuwde, dat het ergste
voorbij was. Precies een uur voor het kritieke tij, nam de wind
in kracht af en begon het water te dalen. In Zoutkamp van 3.61 tot
3.26 om kwart voor tien, in Delfzijl en Harlingen. De storm, die
anderhalve dag heel Nederland in spanning had gehouden, die het
dijkleger in volle wapenrusting naar de bedreigde punten had doen
snellen, begon gisteravond tegen acht uur inderdaad in hevigheid
af te nemen.
Zuidholland en Zeeland ons ver
ontrusten. Bij de Moerdijk werd
de toestand kritiek genoemd, en
het dijkleger kwam in volle actie.
Ridderkerk zag zijn omgeving
blank komen staan, omdat de
buitendijk langs de Noord het
begaf, waardoor twee polders on
der water liepen. Zeventienhon
derd mensen moesten worden ge-
evacueerd. waarmee onmiddellijk
een begin werd gemaakt. De dij
ken van Tiengemeten werden
wel beschadigd maar niet door
broken, en met man en macht
wordt aan het herstel gewerkt.
Ook bij Stellendam liep een
polder onder water. De dijk van
Het Molengors" bezweek op
vijf plaatsen, doch omdat even
als overal elders de bevolking
tijdig gewaarschuwd was. vielen
er zover bekend geen slachtof
fers. Zes en negentig gezinnen
werden geëvacueerd. Ook de pol
der bij Cadzand liep gevaar, ter
wijl de toestand in Stavenisse ge
spannen werd genoemd. Later op
de avond kwam het bericht dat
de zeedijk beschadigd was en
tweehonderd militairen werden
naar het bedreigde punt gediri
geerd, terwijl de bevolking werd
verzocht vannacht op de blijven.
Dit verzoek gold ook voor Ril
land Bath, waar in de dijk van
de Reygersbergse polder enkele
kleine gaten waren geslagen,,
waartegen door het dijkleger
noodvoorzieningen werden ge
troffen. Polders bij Ooltgensplaat
en Zuidland vloeiden in, doordat
het water over de kruinen van
de dijken heenstroomde. Tot ont
ruiming van de polder behoefde
echter niet te worden overgegaan.
In Stellendam raakte een huis
in brand dat in het water stond.
Drie kinderen konden uit het
brandende perceel worden gered
door de bemanning van de red
dingboot Koningin Wilhelmina.
Verschillende veer- en boot
diensten imoesitein worden ge
staakt. Enkhuizen-Stavoren voer
niet meer. de veerdienst bij Go-
rinchem werd gestaakt, alle
veerdiensten in Zeeland en naar
Goeree-Overflakkee zijn niet
meer in functie, terwijl Zeeuws-
Vlaanderen alleen nog via Ant
werpen te bereiken was. De water
stand in IJmuiden was zo hoog
Maar er was voordien al ge
noeg schade aangericht. Reeds
Donderdagmorgen vroeg sijpelden
de eerste berichten hinnen.
„Uiterste bewaking ingesteld",
de Kon. Marine vaardigde de
maatregel „Stand by" uit, later
gevolgd door een algehele in
trekking van verloven en per
missies, garnizoenscommandanten
van de Kon. landmacht ontvin
gen het telegram B, waarin hun
werd verzocht troepen gereed te
houden, het personeel van de
Kon. luchtmacht, dat voor hulp
verlening in aanmerking kwam,
werd geconsigneerd, het Rode
Kruis kwam in uiterste paraat
heid en de B.B. betrok zijn pos
ten.
Dit ales was voldoende om te
beseffen, dat de situatie langs
onze kusten en in onze polders
verre van geruststellend was.
Al spoedig bleek het, dat in
derdaad op verschillende punten
een kritieke toestand was ont
staan, die de genoemde maatre
gelen nodig maakten.
Wieringen kwam al spoedig ver
tellen, dat huizen in Oosterland
onder water kwamen te staan en
vervolgens kwamen de berichten
ook uit de laaggelegen delen van
(ADVERTENTIE)
VERHOOGDE BOUWKOSTEN, j
VERHOOGDE BUDRAGEN j
Naar aanleiding van ingekomen
vragen van verschillende kanten,
wordt ons desgevraagd van be
voegde zijde medegedeeld, dat de
Winkelsluitingswet nog steeds de
Eerste Kerstdag niet als een Zon
dag beschouwt. Zodat de winkels,
wat dit betreft, dus geopend zou
den mogen zijn, doch het spreekt
vanzelf, dat deze hoge feestdag
niet als een gewone werkdag kan
gelden! Voor Katholieken geldt
bovendien de plicht van Zondags
viering en Zondagsheiliging op de
Eerste Kerstdag.
Over de Tweede Kerstdag
schijnt ook al misverstand te be
staan, maar aangezien deze dit
jaar op een Zondag valt, spreekt
het eveneens van zelf, dat dit
jaar voor Tweede Kerstdag in elk
geval de algemene regels van de
slpiting op de Zondagen gelden.
(In verband hiermede kunnen
wij er nog aan herinneren, dat
van de zijde van de Ned. R.K,
Middenstandsbond reeds vele
maanden geleden in een adres
aan de Regering en de Staten-
Generaal verzocht is, de regeling
voor de Eerste Kerstdag in posi-
tief-christelijke zin op te lossen.
Verwacht kan worden, dat deze
kwestie dus aan de orde zal ko
men bij de eerstvolgende herzie
ning van de wet op de Winkel
sluiting; welke niet te lang meer
op zich zal mogen laten wachten!
Red.)
(6 cm hoger dan in de ramp
nacht) dat men moest ophouden
met schutten
Ook enkele grote steden kregen
overlast van het water. Dor
drecht en Rotterdam zagen hun
lage delen onderlopen, terwijl de
werf Gusto in Schiedam even
eens gledeeltelijk onder water
liep.
Dijken zwaar
beschadigd
Over de hele linie kwam van
nacht het water niet zo hoog als
gistermiddag werd verwacht. Om
ongeveer vier uur in de ochtend
kwamen te beginnen in het
Zuiden des lands berichten
binnen, die erop wezen, dat het
gevaar definitief was afgewen
teld, zij het dan hier en daar met
de grootste krachtsinspanning.
De waterstand had de meeste
zorgen gegeven, maar Stavenisse
meldde b.v. om half vier, dat het
water in zijn hoogste stand niet
verder was gestegen dan een
punt, 65 cm lager dan gistermid
dag bij hoog tij. De bevolking,
die om middernacht in de kom
van het dorp was verzameld,
herademde. 150 militairen en
honderden burger-vrijwiiligers.
die opgeroepen waren om de
ernstigste schade aan de dijken
te herstellen, ploeterden in ha
gel. en slag-sneeuw aan de dij
ken.
Ook in Willemstad was het dijk
leger op de been. 550 man werk
ten met man en macht om de
aanzienlijke schade aan de dij
ken te herstellen. Aan de west
zijde van het stadje was de dijk
over een lengte van 70 meter
ernstig verzakt. Het gat is pro
visorisch met 2000 zandzakken
gedicht. Elders zijn gaten, zo
groot dat er boerenwagens in
kunnen staan.
Stellendam meldde hedenoch
tend vroeg: alles veilig. Herkin-
gen: gaten in zeedijk gedicht,
toestand onder controle. Aan het
havenhoofd is hier echter grote
re schade aangericht dan vorig
jaar tijdens de watersnood.
Nieuw Vossemeer, waar de toe
stand critiek is geweest en waar
de zeedijken gistermiddag water
begonnen door te laten, kon
eveneens onverlet de nieuwe dag
ingaan.
Over het hele eiland Voorne
en Putten werden vanochtend
vrijwilligers opgeroepen om te
assisteren bij het herstel van de
Oudenhoornse Zeedijk, die over
grote lengte was beschadigd. On
middellijk gevaar is thans echter
niet meer aanwezig.
Het dijkleger, al meer dan der
tig uur in actie, had alle voor
zorgsmaatregelen getroffen, die
nodig konden worden. Zandzak
ken waren op de meest-bedreig-
de punten opgestapeld en alle
toegangswegen naar de zee wer
den streng bewaakt voor even
tuele overstromingen. Het dap
pere koor der dijkwerkers kreeg
Donderdag overal langs de kust
bezoek van de Directie Noord-
holland van Rijkswaterstaat, die
zich op de hoogte kwam stellen
van de uitvoerende maatregelen
en van de conditie der- wachters.
Evacuatie
Hier vcligt daai, wat ©r roooid
het oritieke uur van zeven langs
oe kust tussen Texel en Petten
voorviel. Op het beroemde va-
cantie- en vogeleiland hing
Woensdag en Donderdag een zeer
nerveuze spanning voor de ge
beurtenissen die zouden kunnen
komen. De polders Eendracht en
DEN HELDER. Het was Donderdagavond om zeven nur het
critieke ogenblik tussen Texel en Petten. Toen immers trok
de waterstand het hoogste en kwam op een gegeven ogenblik
2.90 M. boven N.A.P. Nog tien centimeters en dan zou het
misschien een zeer moeilijke tijd zijn geworden. Gelukkig
keerde het tij, omdat het water zeer snel zakte, zodat om half
acht een peil van 2.40 M. boven N.A.P. was bereikt. Het
critieke moment was voorbij en menigeen, van de hoogste
Rijkswaterstaat-deskundige tot de kleinste nieuwsgierige langs
de zeedijken, kon een zucht van verlichting slaken.
Eiertamd werden geëvacueerd en
ook de Coeksdorp moest zijn heil
naar het Zuiden van het eiland
zoeken. Alleen de weerbare man
nen kregen bevel te blijven, om
gezamenlijk met de dijk wachters
en met de militairen van het Ma
rinierskamp en van de Luchtdoel
uit Haarlem, de dijken te verste
vigen en op te hogen. Verder
werden de eerste maatregelen
voor evacuatie van Oosterend en
Oudeschild getroffen en het vee
werd reeds weggevoerd.
Men stond klaar, maar ook hier
keerde het tij na 7 uur ten gun
ste. Het water zakte enorm snel
en de dijken hebben het tot nu
toe gehouden.
Spanning
In Den Helder en omgeving
heerste een even grote spanning,
omdat men wist, dat er hier en
daar zwakke plekken te vinden
waren. Maar ook hier had men
de maatregelen getroffen en met
grote hoeveelheden zandzakken
de onveilige plaats en de toe
gangswegen naar zeedijk en Bui
tenhaven beschermd. Schepen
werden extra getrost en de Ma
rinemannen stonden paraat om
op te treden. Ook de mannen
van de Landmacht uit de forten
langs de Nieuweweg deden hier
danig van zich spreken.
De gemeentepolitie was op vol
le sterkte in, actie. Toegangswe
gen naar bedreigde punten wer
den bewaakt, het snelverkeer
wend gewaarschuwd zich niet
langs de Buitenhaven te begeven
en de zeer vele nieuwsgierigen
werden voor eigen veiligheid op
eerbiedige afstand van het snel
stijgende water gehouden.
Paraat
In Huisduinen. Julianadorp aan
zee en Callantsoog kreeg de zee
evenmin vat op de dijken en de
dijkwachters. Petten had enige
uren van ondraaglijke spanning
vooral toen de beschermende
zandzakken aan de Badweg allen
werden weggespoeld. Met man en
macht heeft men toen echter met
rijshout en basaltblokken het ge
vaar kunnen keren. Het ergste
zijn de duinen echter toegeta
keld. Op vele plaatsen werden
grote stukken duin weggeslagen
en vooral de toch al niet zware
stroken op Texel en Huisduinen
moesten opnieuw soms mesters
aan de zee afstaan. Het critieke
uur van de hoog waterstand kon
gelukkig overal worden overwon
nen.
Noodseinen
In volle zee echter speelden
zich ook nu weer verschillende
drama's af en Donderdagavond
verging het Deense schip „Gerard
Toth", vermoedelijk 29 man aan
(ADVERTENTIE)
I I
Bij Fort de Hel, tussen de gemeenten
Fijnaart en Willemstad, was gister
middag de toestand hoogst critiek.
boord, nabij Schiermonnikoog, 'n
Reddingboot, waarin 15 opvaren
den zaten, sloeg om, voordat be
geleidende schepen ook maar iets
konden doen en de mannen ver
dwenen in de golven.
Een ander schip, tot nu toe on
bekend, had bij Ameland rade
lichtkogels afgestoken. Het voer
zonder navigatielichten en men
vermoedde dat bet de Zweed Pe
tra was, die Donderdag opnieuw
uit zicht en de 'lucht was ver
dwenen, Voorts is ook de Neder
landse kustvaarder Peter vanaf 21
December op weg van Duiteland
naar Engeland, spoorloos geraakt.
De Engelsman Woodcock, die
Woensdagnacht 60 mijl van Den
Helder moeilijkheden, kreeg, kon
echter eigen vaart terugkrijgen,
maar de Engelsman Cambray, die
50 mijl van Den Helder voer
meldde, dat een man overboord
was geslagen.
Ook de lichtschepen kregen
zware tikken. Zo werd de Ter-
schellimgerbank 2 mijl weggesla
gen, terwijl de Texel een ver
schuiving van ruim 400 meter
maakte.
De mannen van deze lichtsche
pen hebben het bijzonder slecht
getroffen, want zij zouden wor
den afgelost; maar de storm be
lette deze aflossing, zodat zij mis
schien ook nog met de Kerstda
gen aan boord moeten, blijven.
Bescherming
De achter ons liggende benau
wende dagen hebben echter ge
leerd, dat vele instanties een
uiterste aan paraatheid hebben
bereikt. Of men nu de Rijkswa
terstaat van hoog tot laag 'neemt,
het grote leger van de dijkwach
ters, mannen van de Kon. Marine
en Landmacht en de zeer vele
particulieren, die in tijden van
nood hun diensten hebben aan
geboden. zij allen, stonden bij de
eerste tekenen van het naderend
onheil klaar, om ten koste van
alles bescherming te kunnen bie
den.
Dat in deze nerveuze en meer
malen bange uren te hebben be
leefd en ondervonden zal aan de
kustbewoners een groot gevoel
van veiligheid hebben geschon
ken.
Om 10.30 gisteravond strandde
de Nederlandse kustvaarder
„Diet" bij Buren op Ameland.
Het schip had eerder op de
avond herhaaldelijk rode vuurpij
len afgeschoten. Reddingspogin
gen van de „Insulinde", baatten
niet. De „Insulinde" werd terug
geroepen toen bekend werd, dat
het schip bij Ameland was ge
strand. De „Diet" ligt rustig op
het strand bij paal 15, ongeveer
twee kilometer ten Oosten van
de Nes. Een reddingsploeg begaf
zich onmiddellijk met een whip-
pertoestel naar het schip, dat vijf
man aan boord heeft.
Voorts is aan alle schepen in
de Noordelijke vaarroute drin
gend verzocht scherp uit te kij
ken naar het Zweedse schip „Pe
tra", dat op 22 December onge
veer 100 mijl ten Noorden van
Texel in ernstige moeilijkheden
verkeerde.
Het schip werd Woensdagmid
dag nog door enkele schepen
waargenomen, maar het contact
is sindsdien verbroken, omdat de
„Petra" geen navigatielichten kan
voeren en geen radio-contact
meer kan opnemen. Voorts heeft
de „Petra" zijn masten verspeeld.
Het water overspoelde de dijk. oals Men "e®mt aan dat het vaartui&
het dat ook in de rampnacht had ge
daan.
is gezonken.
(Zig ook pag. 6)
HET FEEST van de herdenking
der geboorte van Onze Heer Jezus
Christus is de vervulling van de
grote heilsverwachting.
Het Kind, dat in de stal van
Bethlehem ter wereld kwam uit
de Heilige Maagd, is waarlijk de
Zoon van God, die de wereld be
stuurt en beheerst, maar Hij doet
dat niet zonder dat Hij de mede
werking van de mensen nodig
vindt.
Die medewerking wordt dus
van ons verwacht en het gaat er
nu maar om, of wij bereid zijn,
ook deze verwachting te vervul
len.
Wie van de Kerstnacht spreekt,
ziet niet alleen het Kind, maar
ook Zijn Moeder. Maria is waar
lijk de Moeder van God, dat heb
ben wij in het pas-geëindigde
Maria-jaar opnieuw sterk en diep
overwogen. Daarbij is ons, ook
door onze Heilige Vader en door
uitspraken van andere godgeleer
den en door wijze Maria-vereer-
ders, herhaaldelijk voorgehouden,
dat wij voortdurend moeten ver
trouwen op de voorspraak van
Maria, wier aandeel in het begin
en de voortzetting van het grote
Verlossingswerk wij in deze da
gen niet zonder vrucht moeten ge
denken. Het heeft dus alle zin,
ditmaal, bij het eerste Kerstfeest
na het grote jaar van Maria, nog
eens te denken aan de indringen
de woorden, in dat jaar gezegd en
geschreven over de zin van Ma
ria's hulpe in deze, ook volgens
de Paus, zo smartelijke tijden.
Voortdurend heeft Pius XII,
teruggrijpend naar de beoordeling
van soortgelijke toestanden in
vroeger tijden, aan de mensheid
voorgehouden, dat de oorzaak van
een algemene toestand, waarvan
Hij zei (in Februari 1952), dat hij
„ieder ogenblik tot een uitbarsting
kan komen", gelegen is in de
godsdienstige onverschilligheid
van zovelen, „in het lage zedelijke
peil van het openbare en persoon
lijke leven", in de systematische
vergiftiging van eenvoudige zie
len, „aan wie het vergif wordt
toegediend, nadat, om zo te zeg
gen, hun begrip voor ware vrij
heid is verdoofd".
Het is de tijd, om de noodlottige
onverschilligheid af te schudden,
het is de tijd, om uit de slaap op
te staan, want„onze redding
is nabij". Dit woord van twee jaar
geleden is wel bijzonder van toe
passing op de komst van de Ver
losser in de kribbe van Bethle
hem: onze redding is nabij.
Nu wordt er ook van ons veel
verwacht. Laten wij het toch niet
vergeten: de gevaarlijke situaties,
zoals de Paus het indertijd noem
de, die de wereld beroeren, zijn
nog niet voldoende opgeklaard, al
mag gehoopt worden, dat de ge
beden en boetedoeningen en gees
telijke activiteiten, bijzonder in
het Maria-jaar, niet geheel en al
vruchteloos zullen zijn.
Maar in veel gevallen geldt nog
het verwijt van de Paus, dat de
lusteloosheid nog te zeer heerst
„die velen er van weerhoudt die
terugkeer naar Jezus Christus, de
Kerk en een christelijk leven te
ondernemen, welke al zo dikwijls
is aangeduid en die het enig
doeltreffend geneesmiddel
is voor de algehele crisis, waar
voor de wereld in beroering wordt
gebracht".
Er wordt veel van ons ver
wacht. Millioenen mensen vragen
om een koerswijziging en zien
daarbij naar de Kerk van Chris
tus uit als naar de enige ervaren
loods, die om haar eerbied voor
de menselijke vrijheid „aan het
hoofd van een dergelijke grootse
onderneming kan staan".
Er moet worden „ingewerkt op
de menselijke wil". Het is niet
meer zo, dat men zich, om zich te
onttrekken aan het apostolische
werk, waartoe meer dan ooit ook
leken verplicht zijn, kan beroepen
op vroeger tijden, „toen er nog
een onschuldige onwetendheid be
stond om de eeuwige bestemming
van de mens en de voornaamste
middelen om hiertoe te geraken".
Waar het nü om gaat is „de
laksheid van geest, de slapheid
van wil, de kilte van hart".
Aan de Kribbe van Bethlehem
vinden wij de troost en de be
moediging, welke wij in deze toe
stand hard nodig heben. Daar le
ren wij de vurigheid van geest,
de kracht van de wil, de warmte
van een hart, dat de liefde voor
Christus en Zijn Kerk wil opne
men en aan anderen 'overdragen.
Bij de Kribbe vinden wij het
Kind en. Zijn Moeder. Wij hebben
beiden nodig, nu, volgens een an
der woord van de Opperherder,
„de vijand drukt tegen de deuren
van de Kerk en alle zielen be
dreigt".
Laat ons het Kind en Zijn Moe
der niet teleurstellen in de ver
wachting, die ook Hun verwach
ting is: met groot geloof en sterk
vertrouwen de strijd opnemen
voor God en Zijn Kerk, hetgeen
insluit „het welzijn van de chris
telijke beschaving en de gezonde
vooruitgang van de menselijke
samenleving, waarvoor Christus
ook op de wereld is gekomen",
toen Hij de stal van Bethlehem
en de dienstvaardigheid van Ma
ria, Zijn Moeder, als uitgangspunt
voor Zijn Verlossingswerk koos.
AMSTERDAM, 23 Dec. - Naar
wij uit vakkringen vernemen zjjn
met ingang van Donderdag 23
December de theeprijzen geste
gen met 12 tot 14 cent per ons.
