Mgr. van Noort over de N.S.B *T IS ZOO OUDERWETSCH! G N Onze boterpositie WAARSCHUWEND WOORD AMSTERDAM—BOVENRIJN 1 NED. MIDDENSTANDS- BANK mr a ZATERDAG 13 APRIL 1935 IDEEËN 1 i Conflict de oorzaak Amerika in de markt Uit den Radioraad SPERRMARKEN-ELLENDE Nijverheidsonderwijs De sigarenindustrie Geen «taking bij Jannink te Goor Gevaren >8 7 R PATER A. BROCKEN M.S.C. en RIJKSBEMIDDELAAR HEEFT SUCCES Geestdriftige kiezers- bijeenkomst Zomermaatregelen bij de Spoorwegen Noordelijk Verbond van Sigaren fabrikanten uit den Bedrijf sraad De gevaren voor onze geestelijke goederen vloeien uit het systeem zelf noodzakelyk voort FRIESCHE VLAG met smaak Provinciaal der Missionarissen van het H. Hart bediend De secretaris met verlof gezonden na moeilijkheden Restaurant DORRIUS N L Voorburgwal b h. Spui PLATS DU JOUR EN LA CARTE SPECIAL* LUNCH-SCHOTUJI Ingrijpende wijzigingen in de rege ling der examens en de akten van bevoegdheid Verhooging van het mengpercen tage der margarine dient zoo lang mogelijk uitgesteld te worden Wetsontwerp tot verhooging van vergoeding van verliezen Stagnatie aan het kanaalwerk Voor Uw jongen, Rijksbemiddelaar stelt arbitrage voor te in I I dan het LIBRA we- dit Met het Landbouw En er te praktisch geen twijfel aan, of wü katholieken sullen die beknotting onzer vrij heid niet alleen óók voelen, maar vermoedelük DE EN k EN GE ta «ün In ten, IS-/ ien, P» Drink Uw koffie met EN. NT IE. .50. ten. woord, door- dan neem Ik aan dat zij dit beter kunnen be- oordeelen dan Ik; dan zal Ik mij schikken naar hun oordeel en daarnaar handelen. Indien dat redelijk te, ml) dunkt, dan mag Ik een schrede verder gaan: dan te dat voor den emstlgen katholiek óók plichtmatig. het ergst en het zwaarst voelen. Of te het niet waar, dat de NB B., terwijl zü van den eenen kant door misleidende propaganda katholieken zoekt te winnen, van den anderen kant reeds thans haar scherpeten Trant richt tegen ons. Katholieken. Ik zeg niet: Vormelijk tegen den katholieken godsdienst, maar wel reeds tegen de Katholieke Staatspartij. En de teekens van wat ons wacht. Indien de NS B. triomfeeren mocht, vertoonen zich reeds. In den boezem van den Radioraad hebben zich moeilijkheden voorgedaan, die, volgens het ..Volk" ertoe hebben geleld, dat de secretaris van dien raad, de heer E. P Weber, met ver lof gezonden is. De waarneming van het se cretariaat te opgedragen aan het lid mr. B. de Gaay Fortman. En nu een afzonderlijk woord over de N. S. B. en aanverwante bewegingen. Ik hoor, men fluistert hier en daar, en het is onlangs in een vergadering in het Zuiden des lands hardop gezegd: dat de Deken van Amsterdam in zijn hart de N. S. B. wel genegen is, maar dat hij dat niet mag zeggen of niet durft zeggen. Nu ik van avond ongezocht de gelegenheid heb, is het misschien nut tig openlijk te verklaren, dat dit niet waar is, dat er niets, maar dan ook heelemaal niets van waar is. (Langdurig applaus). De rechter te Coesfeld heeft twee eenvoudige handelslleden uit den Qelderschen Achterhoek, cle geregeld de markt te Bocholt bezochten, wegens verboden uitvoer van ongeveer 300 Mark voor geleverde waren ontvangen, veroordeeld tot een maand gevangenisstraf en 2920 mark boetê plus verbeurdverklaring van de 300 mark. Belde mannen hadden reeds zes weken in voorarrest gezeten. In verband met de vraag van het mengper centage voor de margarine, hebben wü bü be voegde zijde inlichtingen ingewonnen omtrent het standpunt der Regeeringsorganen. Men wees er ons op. dat het aspect, dat onze boter positie vertoont, gedurende den laatsten tijd een grooter afwisseling heeft te zien gegeven. Het spreekt vanzelf, dat de loop der gebeurte- nissen op dit terrein met groote aandacht wordt gevolgd. Zooals bekend, werd met ingang van 13 Januari 1.1. het mengpercentage van boter in de margarine teruggebracht van 25 op 15 pCt. Deze maatregel was eenerzljds het gevolg van de (overigens geheel normale) sterke da ling van de boterproductie en anderzijds ge grond op de overweging, dat het zeer wensche- Hjk moest worden geoordeeld het op de Engel- sche markt verworven afzetgebed te blijven voorzien teneinde het gewonnen terrein aldaar niet meer te verliezen. Sindsdien steeg de boterproductie aanmerke lijk en werd er van verschillende zijden bij her haling op aangedrongen, het mengpercentage voor de margarine weer op 25 pCt. te bren. gen. Hiertoe werd vooralsnog echter niet over gegaan. Verwerkt in de mzfrgarine toch brengt de boter feitelijk niet meer op dan den prijs van de grondstoffen van eerstgenoemd product, zijnde een aanmerkelijk geringer bedrag bjj export van de boter wordt verkregen. De toestand van den HoogEerw. Pater A. Broeken, Provinciaal der Missionarissen van het H. Hart, die vorige week een zware maag operatie heeft ondergaan, te de laatste dagen zorgwekkend geworden; Donderdag zijn de zieke uit voorzorg de laatste H. H. Sacramenten toegediend. „Als de N S B. aan de macht komt, dan is het gedaan met de vrijheid van ons open baar katholiek leven en werken en zullen onze geestelijke belangen enorme schade lijden", aldus Mgr. Dr. C. C. van Noor) Ingediend is een wetsontwerp tot wijziging en verhooging van de Rjjksbegrooting van Finan ciën voor 1934. Met f 1.040.000 wordt verhoogd artikel 86a' vergoeding aan de Nederlandsche Midden- standsbank, wegens verliezen door deze instel ling geleden op na de totstandkoming dezer wet verleende credleten aan in llquidlteits- móeilljkheden geraakte, overigens echter vod waardige mlddenstandsbedrljven, en weger.s kosten van maatregelen, door haar getroffen ter versterking van het Nederlandsche midden- standscrediet. Voor meer dan een Jaar schreef Oraal d’An- sembourg; Sportvereenlgingen in katholiek ver band zullen moeten verdwijnen. Ja wel, en meer dan dat. De consequentie te. dat heel de katho lieke jeugdvorming en heel het katholieke ver- eenlgingsleven als zoodanig zal moeten verdwij nen. In de kerk zal men den priester als hij zoet genoeg is zijn vrijheid nog wel laten, maar daarbuiten in het maatschappelijke le ven, in vereenigingen en bonden van allerlei aafd, zal hü zich hebben terug te trekken, zal hl; door de gelijkschakeling worden uitgescha keld. Voor enkele dagen vermeldden de bladen een rede van den heer Geelkerken, secretaris der N SB. van ongeveer dezen inhoud: De N.S.B. kza) eerst fel worden, wanneer zü de macht in ^nanden heeft; dan zal de godsdienst niet meer gebruikt mogen worden om de eenheid des vclks te ondermijnen; dan zal openbare kri tiek niet meer geduld worden. Ge hoort: bet oude liberale liedje van de splijtzwam en nu d* doofpot er naast! Maar begrijpt ge wat dat zakeljjk beteekent? Dan zal de Kerk zich heb ben te onthouden van alle pogingen, om op het sociale en staatkundige leven der katholieken een katholiek stempel te drukken; want dat zal heeten: de eenheid des volks ondermijnen. En we zullen dat alles zwijgend moeten dragen, went openbare critiek zal niet meer geduld wor« den Nog één puntje. Voor enkele, dagen kreeg tar ir.zage van een brief, gericht tot een hoogge plaatst geestelijke, waar ongeveer in stond: De kerken hebben veel te veel schulden gemaakt; veel te veel geld uitgegeven. Dat te belaas in vele gevallen waar, en ik klaag er niet over dat men het zegt. Maar daarop volgde: Wjj zullen wel zorgen, dat ae niet meer over veel geld te beschikken hebben. Ik hecht aan dien brief geen bijzondere waarde; hij was niet on der teek end: ik noem hem alleen als symbool van wat er leeft in sommige geesten. „Wü zul len wel zorgen”! Bjj Koninklijk besluit van 30 Maart 1935, Staatsblad no. 162, is een algeheele herziening tot stand gekomen van het zoogenaamde be voegdhedenbesluit voor het nijverheidsonder wijs, met de in bijlage C daarvan vervatte ge heel nieuwe opstelling van de programma's voor de Staatsexamens voor alle bewijzen var. bekwaamheid voor dit onderwijs, die in hun tol nu toe geldenden vorm geheel verouderd waren. Bjj de herziening hebben de volgende alg"- meene beginselen als leidraad gegolden: 1 De bevoegdheden voor het nüverheidson- derwüs en de programma's voor de verschil lende bewüzen van bekwaamheid worden zoo veel mogelük in overeenstemming gebracht met de thans geldende behoeften van het bedrijfs leven én met die van huishouden, enz. 2 Het aantal bewüzen van bekwaamheid worde zoo mogelük Ingekrompen. 3. Zü. die een bewüs van bekwaamheid voor het geven van nüverheidsonderwüs wenschen, moeten: a. waarborgen geven, dat zü een behoorlüken ondergrond van algemeene vorming en c.q. al- gemeene vakkennis bezitten; b. voldoen aan eischen van büzondere vak kennis en vaardigheid. 4. Het aantal en den duur van de examens worden zooveel mogelük beperkt, o.a. door: voor de eischen sub 3 a gebruik te makei: van bestaande .betrouwbare examens, getuig schriften en diploma’s enz.; het verleenen van vrijstellingen, waar zonder bezwaar kan geschieden; het splitsen van een aantal examens jn twee gedeeltep. üit de bepalingen van het Kon. Besluit ver melden wjj, dat enkele akten wegens gebrek aan belangstelling geheel worden opgeheven, terwül enkele andere vervangen worden door aanteekeningen op reeds bestaande akten. In verband met de zeer sterke differentiatie in de metaalbewerking en de electrotechniek werd bet aantal verschillende akten hiervoor uit gebreid, met dien verstande dat alle zes akten, die hiervoor werden ontworpen één gemeen- schappelüken grondslag hebben van algemeene ontwikkeling en vakkennis. Het Noordelük Verbond van Sigarenfabri kanten heeft, naar de „Volkskr.” meldt, zich voor eenigen tüd uit den Bedrüfsraad in de Sigarenindustrie terug getrokken. Het meende, dat naast zün gewone vertegenwoordigers ook zün „technisch bureau” in den bedrüfsraad zit ting moest hebben. De andere leden hadden daartegen bezwaar. den overeenkomen elkaar slechts zoo lang trouw te blüven, tot de genegenheid bü een of bü beide partijen gedoofd is. Noch man noch vrouw mag gedwongen worden tegen zün of haar zin in gebonden te blüven door een zoogenaamden huwelüksband. Een nieuwerwetse!) mensch noemt zoo Iets onzedelük. Die zoogenaamde eeuwige trouw is niet alleen gruwelijk ouder- Wetsch maar bovendien misdadig tegenover de partü. die haar liefde zag blusschen. Ouderwetsch te ook het geloof aan een Open baring van negentien eeuwen geieoen. De mo dem denkende mensch gelooft niet meer aan dat sprookje van het christendom. In eigen menschenwaarde, in zuiverheid van ras, in de macht van een eenswillende gemeenschap, in de grootheid van een volk openbaart zich God Meewerken aan de grootheid van een natie, zich één voelen met zün land- en rasgenooten, leven, strijden en sterven voor den staat, waar toe men behoort, ziedaar het waarachtig geluk van den nleuwerwetschen mensch. die meelü- dend neerziet op de enghartige zielen, die ge- looven in de mythe van een God, die als een menschenkind geboren zou zün en aan een schandhout gestorven. Ziedaar eenige modesnufjes op geestelük ge bied. Zoo betrekkelük ongevaarlük de grillen van de mode in kleeding, schoeisel en gebruiks voorwerpen Is, zoo ruïneus is de nleuwhelds- Jacht op het terrein van godsdienst en moraal En hoe komt het. dat zoo ontelbaar velen ook van dien laatstbedoelden modetyran de slaven en slavinnen worden? Omdat zü het verschji niet vatten tusschen voorbügaande verschijn selen, tusschen bükomende omstandigheden en eeuwige, onveranderlüke beginselen. Zie in dit voorjaar groen en bloemen ontluiken; zie de zware lentewolken scheuren en vormen onze onvergelükelük prachtige Hollandsche luchten Wü kijken er naar: dertig, vüftlg, zeventig Jaar en altüd is het oude weer nieuw. Ga de grenzen over en kük naar de bergen. Kom er Jaar op Jaar en altüd weer zullen die reuzen u boeien met hun besneeuwde kruinen en groene ruggen, met hun grillige vormen en het spel, dat de nevels spelen om hun machtige hoofden. Waarom noemen wü de wisseling der Jaarge tijden en de granieten klompen van het berg land niet ouderwetse!)? Toch is dat alles zoo oud als de wereld! Waarom dan de eeuwige beginselen, het geloof in den persoonlüken God. In zün openbaring, in de natuurwet, gegrift in leder menschen hart, ouderwetse!) te noemen? Ook bü beginselen kan men van belichting en toepassing spreken. Zooals de zon speelt over het landschap en aan elk nieuw geslacht de schoonheid der schepping openbaart, zoo ver klaart de stem uit Rome aan de opvolgende ge slachten telkens opnieuw de eeuwige waarheden in de taal waarin deze het best kunnen wor den verstaan. Maar de beginselen zelf zün als het graniet der bergen, onveranderlük en on- veroetteUjk. DWaas doet Mj. die bü het vateche licht van vateche profeten den winter zomer en den berg een dal noemt, alleen om toch maar niet hopeloos ouderwetse!) te schünen. Het zui vere zonlicht zal er niet door verduisteren en de bergen zullen voor zün waan niet uit den weg gaan. Alleen zal hü zichzelf belachelük ma. ken en het tegendeel vinden van het geluk, dat waanwüzen hem beloofden. Ten opzichte der N.S.B. en dergelüke onze Bisschoppen zeer omzichtig geweest, hun Vastenmandement van 1934 hebben voorop gezet: „Bü de vage theorieën, die ver kondigd worden, Is het moeilük beslissend uit te maken, in hoever verschillende fascistische en Nationaal-sociallstische stroomingen ten onzent den totalen staat (d.l. „het verderfelüke begin sel van het staats-absolutlsme”) aanvaarden”; maar ondanks dat, hebben zü met grooten na druk gewezen ,.op meerdere groote gevaren, welke van die partüen te duchten zün." En om die groote gevaren, weer gevaren voor onze geestelüke belangen, dus om de gevaren voor Godsdienst en Kerk, hebben zü alle katholie ken zeer ernstig vermaand éh in het algemeen om de eenheid te bewaren én in het büzonder om zich verre te houden juist van deze partüen. Bü artikel 135a wordt vermeld, dat blijkens attlkel 14 der acte van overeenkomst, aange gaan tusschen den staat en de N.V. Konlnklükc Maatschappü ..De Schelde” te Vllssingen. aan deze naamlooze vennootschap een leening werd tcegezegd van f 3.500.000 en haar de bevoegd heid werd verleend, dit bedrag in zün gebet 1 of In termünen van f 100.000 of een veelvoud daarvan op te nemen. Van deze bevoegdheid heeft ..De Schelde" aanvankelük tot een be drag van 2 millioen gebruik gemaakt. In den loop van 1934 heeft zü nog vüf termünen, tot een totaal van f 900.000 aangevraagd. lig en heeft durf. Waarom zou ze alleen het gezag en de ongelükheid van man en vrouw aantasten. Er warén nog gebieden genoeg, waar op zeer ouderwetsche begrippen heerschten. Daar hebt ge büv. het door en door verouderde systeem van het onverbrekeUjke huwelük. Hoe was het mogelük, dat zulk een instelling zoo lang onveranderd bleef? De nieuwe mode ging radicaal te werk en hield stevig stand; ze was dan ook zeer aantrekkelük. Jongemannen en vrouwen moesten het eerst eens in kameraad schap, in proefhuwelük probeeren. En dan: het verbond zü niet eeuwig! Het is veel mooier en Als de N. S. B. aan de macht komt, dan is het gedaan met de vrijheid ran ons openbaar katholiek leven en wer ken, dan zullen onze groote geestelijke belangen enorme schade lenden. Wie weet voor hoe lang! Voor onderwüs in kinderverzorging en -op voeding, werd een nieuwe akte Ingesteld. Een van de belangrükste wüzigingen brengt artikel 10, volgens hetwelk voor toelating tot In de Vrijdagavond in Krasnapolsky te Amsterdam gehouden, zeer druk bezochte algemeene vergadering van de R.K. Kiesvereeniging is. na dat het Statenlid H. A. Vulink en de lijstaanvoerder mr. C. P. M. Romme het woord hadden gevoerd, ook gesproken door den Hoogeerw. Deken van Amsterdam, Mgr. dr. G. C. van Noort. die een simpel maar ernstig woord wilde zeggen om de Katholieken op het hart te druk ken hun stemplicht a.s. Woensdag en later naar eer en geweten te ver vullen. Is het niet ontzaglük ttreurig, dat er ka tholieken gevonden worden, die door de NB.B. te steunen, mee helpen om zulke toestanden voor te bereiden. Natuurlük. zü begrüpen dat met, zü zien bet niet in, evenmin als Duitsche katholieken, die voor een paar Jaar Hitler te paard hielpen, hebben Ingezien wat daarvan voor hen het gevolg zou zün. Thans ondervin den zü het, helaas. En ze mogen zwügen. als ze niet naar een concentratiekamp willen gaan. Om de belangrijkheid van hetgeen deze hoog ste autoriteit in het katholieke leven der hoofd stad dezen avond heeft gezegd, laten wü zün rede hieronder in haar geheel volgen. De Kerk heeft geen zeggenschap in zuiver po litieke dingen, en de kerkelüke Overheid, ook in ons vaderland, laat alle staatkundige vraag stukken (het opstellen van een politiek program, het zoeken naar middelen om dat program uit gevoerd te krügen, de organisatie en leiding der staatkundige partü) over aan de katholieke Burgers en dezer vertrouwensmannen. De Kerkelüke Overheid, d.wz. Onze Bisschop pen, vragen alleen, dat alle katholieken, óók in het staatkundige, één zullen zün en één willen blüven. En zü vragen dat ,Jn naam der groote geestelüke belangen", die daarbü betrokken zün. Zü vragen dat ..overtuigd, dat alles door het bewaren der eenheid onze heilige rechten en viüheden voldoende gwaarborgd zün” (Vasten mandement 1934). Het is verklaarbaar, dat er katholieken zün. die dit alles niet begrüpen, ik bedoel: die niet zelf inzien, hoe en waarom het verbreken der eenheid onze geestelüke belangen, onze heilige rechten en vrühecien, dus de belangen van Godsdienst en Kerk in gevaar brengt. Is het te veel gevorderd, dat zulke menschen. als ze een maal katholiek zün, ten dezen hun oordeel onderwerpen aan het oordeel der leiders, die ons van Godswege gegeven zün? Is het niet volkomen redelük, als zulke menschen zeggen: onze geestelüke belangen zün van Godswege toevertrouwd allereerst aan onze Bisschoppen: uerhalve wanneer onze Bisschoppen zeggen, openlük zeggen, herhaaldelük zeggen, dat onze geestelüke goederen op den duur gevaar loopen. als de staatkundige eenheid verbroken wordt, Naar wü vernemen zullen de vacantiekaarten dit jaar behalve van 1 Juli tot met 15 Sep tember, ook verkrijgbaar gesteld worden van 19 tot en met 24 April en van 7 tot en met 12 Juni as. Voor de passiespelen te Tegelen zullen in de maanden Juni, Juli en Augustus, eiken Zondag, den tweeden Pinksterdag en op 15 Augustus, eendaagsche retourkaarten worden afgegeven, tevens recht gevende op toegang tot de pas siespelen. Deze retourkaarten moeten tevoren worden besteld. Voor de passiespelen voor kinderen, die alle Zaterdagen in b.g. tijdvak worden gehouden, zullen aan schoolkinderen jonger dan 20 jaar. die bü minstens 20 te zamen reizen, gezelschap» biljetten worden verstrekt, tegen het bekende uitstapjestarief voor kinderen. Bovendien heeft onze boterpositie, ondanks de zelfs boven het normale uitgaande selzoen- stüging eenige verbetering ondergaan doos het In de markt komen van Amerika voor ons pro- duet. De export daarheen heeft beduidende Af metingen aangenomen; hetgeen zich weerspie gelt in het oploopen van de zoogenaamde Leeuwarder Commissie noteering. Als gevolg hiervan kan het tüdstip om tot verhooging van het mengpercentage over te gaan op dit oogenbllk nog niet als aangebroken worden be schouwd. De Situatie wordt evenwel van dag tot dag nagegaan om, zoodra de noodzakelükheid dwingt, tot verhooging van het mengpercentage te besuiten. De heer Weber zal waarschünlük niet in zün functie terugkeeren. Zün herplaatsing bü de Posterijen, waar hü vroeger werkzaam was, is waarschünlük. De oorzaak van de gerezen moellükheden moet gelegen zün in een artikel van de hand van den heer Weber over den radlo-omroep in ons land, welk artikel te gepubliceerd in het .jlaagsch Maandblad". lie büaondere hulp en leiding bü studie noodlg heeft, te een plaats beschikbaar in klein inter- óaat onder gezinsverband. Marimi)m-aantel leerlingen 8 Schitterende resultaten. Prima refe rentiën. Brieven onder No. 7073, Bur. v. d. blad. oog op de inkomsten van Crisis Fonds dient dus de ver hooging van het mengpercentage zoo lang mogelük uitgesteld te worden, waarbü nog komt, dat handhaving en zoo mogelük uit breiding van den boterexport naar Enge land om de reeds genoemde redenen aan beveling verdient. r zün weinig denkbeelden, die zóózeer L ons doen en laten beheerschen als de J—vraag: is dit ouderwetsch of nleuwer- „etsch! Wü denken hierbü natuurlük dadelük f.» de mode, en terecht! t Heeft weinig zin on af te geven op de dwaasheid, dat de vrou wen de voorschriften van bepaalde modehuizen leder seizoen opnieuw en met gfoote stiptheid volgen. Wat baaj bet in dit verband te spreken ven „slavinnen" van kleermakersgrillen, van menschelük opzicht en zoo meer? Wü zün er toch van overtuigd, dat geen predikatie, geen sermoen, geen propaganda, hoe overtuigend of krachtig ook. hierin eenige verandering zal bren gen. Men behoeft nog niet zoo oud te zün om vich details van het vrouwelük tollet te herin neren zóó dwaas, dat de draagster zelf er zich belachelük mee voelde, maar er zich niettemin aan onderwierp, t Is nu eenmaal mode! En daarmee is iedere discussie afgesloten. Behoort bet niet tot de vermakelükste uren van dames op leeftijd om oude familieportretten door te kijken en zich te herinneren hoe „besfgjttelük" men er twintig, dertig jaar geleden uitzag? En vaak ook komt men tot de conclusie, zelf niet te begrijpen hoe men indertijd „zoo iets gedurfd heeft.” Kükt menige eerbare vrouw van thans niet een beetje bedremmeld tegen een foto aan met haar beeltenis van tien Jaar geleden in 'n korten rok, waarin zü zich thans voor geen geld van de wereld meer In het publiek zou durven vertoonen? De eenige „afdoende” verontschul diging bü dit alles is: t was mode! En laat het mannelük deel der schepping niet teveel met steenen werpen naar de vrouwelüke sekse. Gaat de drang naar een modieuze klee ding van de vrouwen niet voor een zeer groot deel van den man uit? Zouden de meeste man nen niet weigeren zich in het openbaar te ver toonen met een ouderwetsch gekleede vrouw? En de man zelf? Er moge in zün uiterlük om hulsel weinig veranderingen plaats hebben, zoo dra er een eenigszins opvallende wüziging in de bovenkleeding komt, al is het maar in de details van hoeden, boorden of dassen, dan zün de ster ken van ons geslacht niet minder slaaf dan de zwakken slavinnen zün. Met dit alles willen wü maar zeggen, dat ouderwetsch genoemd te worden blükbaar een der ergste dingen te, welke een mensch in zün leven kan overkomen. Ten opzichte van de mode kost het de vrouw haar gemoedsrust en den man den inhoud van zün beurs. In zekeren zin te d« zoo erg niet. Wanneer de mode de perken van fatsoen en goeden smaak niet al te zeer over schrijdt kan het geen kwaad en is het zelfs een noodzakelük uitvloeisel van een vitale samen leving. dat ons uiterlük voortdurend aan wisse ling onderhevig is. Bü alle grilligheid en schün- bare wispelturigheid volgt de mode van jaar tot Jaar een zekere evolutie, welke den groei van het maatschappelijk leven zelf weerspiegelt. En wat voor de kleeding geldt kan eveneens van de meeste gebruiksvoorwerpen gezegd warden. Ook onze hutzen met alles wat zü bevatten, meubelen en stoffeering, zün aan mode onder hevig. En heeft de auto niet leder jaar een ander uiterlük? De strüd tusschen het oude en het nieuwe duurt zoolang de wereld bestaat. Zoolang het gaat om uiteriükheden kan men tegen exces sen waarschuwen, maar zal men overigens het beste doen, die voortdurende wisselingen haar gang te laten gaan. Veel voornamer echter wordt de zaak, wanneer het gaat om dingen van geest en hart. 1 Ook op dit terrein te er sprake van ouderwetsch nieuwerwetse!), van oude en nieuwe begin selen. En hierbü mag niemand onverschillig blüven. Ook op het gebied van geest en gemoed is er een mode, die, evenals haar meer materieele zuster, in het eene tüdperk sneller wisselt dan in bet andere, den eenen tüd rustig en büna on merkbaar voortgaat en in een andere eeuw met fc°rie tusschenpauzen van den eenen wansmaak in den anderen, van de eene gedrochtelükheld in de andere valt. Ons geslacht kan helaas niet °P een tüd van rustige en evenwichtige be- schavlng van een geleldelük zich ontwikkelende geestelüke cultuur roemen. Twéé geweldige bot singen tusschen ouderwetsche en nieuwerwet- •che ideeën, welke de ouderen onder ons van óen aanvang af en de jongeren van het hoog tepunt af hebben meegemaakt, zün de gezagcri- ete en de emancipatie der vrouw. Zooals voor elke geestelüke modewisseling was ook voor deze een tanlelding. Toen In de vorige eeuw der democra tie de burger tot volle ontplooiing van zün bur gerrechten gekomen was, kregen de oude gezags verhoudingen ook buiten het politieke leven te groote spanning. Werknemers maakten zich sterk in hun organisaties en onderhandelden door bemiddeling van hun vrijgestelden over hun «rbeidsvoorwaarden op voet van gelükheid met de patroons. In het gezin werden de oude patriarchale Verhoudingen als ondraaglüke tyrannic gevoeld Al heel spoedig heette het hopeloos ouderwetsch, dat de ouders „de baas” waren. Kinderen moest “en zich vrü laten ontwikkelen; welk recht tmd men hen in hun geestelüken groei te be lemmeren door ze te wringen en te dwfngen naar eigen oude, overgeleverde opvattingen? Zü moesten ooafhankelük, als gelüken naast vader •n moeder opgroeien. ®oo werd ook in het laatste kwart der vorige ®euw de ongelükheid <l,er vrouw als een bela- éhelük ouderwetsch begrip overboord geworpen. Ife vrouw zou in alles de gelüke van den man •Un. Waarom dat ouderwetsche verschil tus- mbén de seksen, waardoor op de vrouw een mlnderwaardlgheidsstempel werd gedrukt? Kan de vrouw niet evengoed werken, studeeren, behee- mn, besturen als de man? Daarom weg met alle •mketsels. Onze dochters kregen den huissleutel, mochten komen en gaan waar en met Wie ze *Hden. In het openbare leven werden de gren- m*> tusschen man en vrouw ultgewtecht. Man- ’••u en vrouwen moeten als kameraden naast met elkander werken in fabriek en op kan toor, maar dan ook met elkander uitgaan, roo- dansen, zwemmen, kampeeren: wie niet m*let dat het zóó moet en zóó goed te, te een •oderwetsche droogstoppel- De mode, ook die op geestelük terrein, is grii- Zün die gevaren dan zoo reëel? De NB B. be toogt immers, dat zü den Godsdienst vrülaten. Ja beschermen zal. en ik heb onlangs een strooibiljet gezien, waarin Mussert stond afge- beeld met een kruis in de hand, alsof hü uit riep: „Hoog het kruis”. Katholieken, laat u geen zand in de oogen strooien. De bedoelingen van Mussert en anderen laat Ik daar: ik bestrijd geen personen, wil niemand lichtvaardig oor- deelen. Maar de gevaren voor onze geestelüke goederen, voor onze vrüheid om openlük als katholieken te leven en te werken, zitten in het systeem zelf, en vloeien daaruit gezien onze Nederlandsche omstandigheden noodzakelük voort. Men wil heel het volk één maken, zoo volle dig mogelük, en daarom alles gelükschakelen en alles brengen onder de onbeperkte en aan nlemand-verantwoordelüke macht van een lei der. Welnu, als heel een volk denzelfden Gods dienst belüdt en dien volgens dezelfde levens beschouwing huldigt, dan kan dat tot zekere hoogte doorgevoerd worden, zonder dat een vrü heid van het godsdienstig leven sterk in het gedrang komt. Ik zeg niet, dat het dan een ge- wenschte toestand is. maar dan kan het ml. tot zekere hoogte. Maar als een volk onder godsdienstig opalcht verdeeld te zooals helaas ten onzent als de levens- en wereldbeschouwing van groote groepen burgers vér en zeer vér uit elkander loopt, dan kan dat gelükschakelen onmogelük gebeuren, zonder dat alle groepen behalve die van den leider een aanmerkelük stuk van hun vrijheid van beweging Inboeten. Dat ..stuk” kan naar omstandigheden, wat grooter of wat kleiner zün. maar een aanmerkelük stuk zal het zeker en noodwendig wezen. Daar de vier organisaties van arbeiders in de sigarenindustrie het, in de vorige conferentie door den rüksbemlddelaar prof. mr. Aalberse gedane voorstel niet hebben aanvaard, werd heden onder diens leiding op het departement van Sociale Zaken een derde conferentie ge houden. Nadat gebleken was, dat er op geen enkele wüze tusschen partüen overeenstemming te be reiken viel en dus het uitbreken van een con flict op 22 April a.s. niet meer te voorkomen scheen, gaf de Rüksbemlddelaar in overweging het geschil aan arbitrage te onderwerpen. Alle aanwezigen verklaarden zich bereid deze gedachte uiterlük Maandag az. in hun hoofdbesturen ter sprake te brengen. Mochten de ontvangen antwoorden gunstig zün, dan zal Dinsdag as. een andere conferen tie plaats hebben voor de opstelling van de ac te van compromis. Nader vernemen wü, dat de oorzaak der spreekt van veel zuiverder liefde, wanneer belri moellükheden te gelegen in een conflict tus schen den aannemer van het werk en den on deraannemer, de firma Den Breejen van Den Bout. Daar het werk is tegengevallen door verzak kingen en andere tegenslagen, meent de onder aannemer het niet tegen den vastgestelden prijs te kunnen voltooien, indien de aannemer, die inmiddels failliet is gegaan, niet voor de extra-kosten opkomt. Door het stilleggen van het werk zal een groot aantal werklieden broodeloos worden. Naar wü vernemen zal het werk aan den zü' tak van het kanaat Amsterdam—Boven rijn, tusschen Jutp|)aas en Vreeswük. binnen enkele dagen worden stilgelegd Een en ander te eer. gevolg van bü de uitvoety^g gerezen moellük heden. En als er nu menschen «ün, die voor het ma terieele en stoffelüke leven meenen te kunnen vertrouwen op de beloften der NB B., dan staat daar nog altoos voor lederen gcloovigen man en voor elke geloovige vrouw, als een felle licht baak in den wazigen mist der beloften, dit groote woord van Christus, Onzen Herder: Wat baat het den mensch. als hü heel de reld wint en schade lüdt aan züne ziel." Ik eindig met een woord, dat letterlük geno men is uit het Vasten-mandement Onzer Bis schoppen van 1934, dat niet verouderd en op geen enkele wüze teruggenomen is. En dat woord luidt: ,,W2e ondanks dit Ons waarschuwend meenen hun eigen Inzichten te moeten drijven, mogen weten, dat zü een zware ver- J'ntwoordeiykheid op zich laden en dat zij zich tegenover God en hun geweten hebben U ver antwoorden over hun kortzichtige roekeloos heid.” Dat zün sombere woorden, maar ik vertrouw de Roomsche Amsterdammers zullen in groote' uVtr.BïOO*ie meerderheld toonen, dat ze niet «ün lichtzinnige of roekeloose. maar ernstige en doelbewuste katholieken. O, Ik begrijp het, daar zün ook onder de onzen ta) van menschen, die in een soort van wan- hoopstemmtng verkeeren, en zeggenAlles Is tegenwoordig zoo ellendig; de NB.B. belooft ra eenige moeilüke Jaren een heerlüke toe komst, laten we het met haar maar wagen: baat het niet, het schaadt niet. Ja, als dét waar was; als het niet schaden kon! Maar het kan niet alleen schaden, het zal ^chaden en vreeselük schaden. Of de N. 8. B. als zü aan de macht komt, een beteren economischen toestand zal kunnen voorberei den, daarover zal ik niet spreken. Dan zou iemand misschien zeggen: daar heeft zoo’n pastoor geen kük op. Maar waar ik meen wél kük op te hebben, wat ik meen wél te kunnen beoordeelen, en wat ik utt volle, volle overtui ging uitspreek te dit: de examens voor alle akten en aanteekeningen i bewüzen van voldoende algemeene ontwlkke- ling moeten werden overgelegd. Vrijwel alle adviseurs waren het eene over de noodzakelükheid, dat zü. die het leeraars ambt bü het nüverheidsonderwüs begeeren. waarborgen dienen te geven van voldoende algemeene vorming. Blükens het derde lid van artikel 16. te het echter de bedoeling, dat deze eisch In het algemeen in 1936 nog niet zal worden door gevoerd. Het nieuwe besluit treedt op 1 September 1935 in werking, zoodat dit jaar alle examens nog volgens de oude bepalingen en program ma’s worden afgenomen. Onder leiding van den Rüksbemlddelaar. mr. prof. Jozephus Jitta is te Hengelo een conferen tie gehouden Inzake het dreigende conflict bü de N.V. Arntz. Jannink te Goor. Het resul taat was, dat ten slotte het voorstel werd ge daan om de verlaging nu tot vüf pet. te be perken. De arbeidersorganisaties zullen hun pogingen tot verkrügen van steun voor de nettenindustrie voortzetten. Mochten deze pogingen niet gelukken, dan zün de besturen bereid om voor Juli te spreken over vüf pet verlaging. In de Vrijdagavond gehouden ledenverga deringen met de arbeiders te besloten, om zich bü dit voorstel neer te leggen. Hierdoor is de staking, welke Maandag zou ingaan, voorkomen en een oplossing van het dreigende conflict bereikt.

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Noord-Hollandsch Dagblad : ons blad | 1935 | | pagina 17