KEG3
Nieuwsblad y. Holl. Noorderkwartier
VUeuutélSvee
No. 117
DONDERDAG 2 OCTOBER 1930
39e Jaargang
A«T„«:aeii /115 u;|g|vt: rim j. IEI2ER
Redacteur I. H. KEIZER. Bureel Noordscharwoude.
Briet uit Berlijn
Noordscharwoude.
op Zondag 5 October.
Bij ongunstig weder in de zaal van d.hr, I. de Bakker.
EEN VAC ANTIEDEI
LANQ5 DEN DIJN
Buitenlafldseh
Overzicht
TELEFOON INTERCOMMUNAAL NO. 52.
LATGEDUKER COURANT
DEZE COURANT VERSCHIJNT
DINSDAG DONDERDAG
en ZATERDAG.
ADV.ERTENTIEN
Van 15 regels 75 cent;
elke regel meer 15 cent.
GROOTE LETTERS
NAAR PLAATSRUIMTE.
BEDROG ZOND ER RISICO.
In Berlijn loopt op het oogenblik een van die 1
processen, die evenzoo wijdvertakt zijn als ze
tijd in, beslag nemen -en waarvan geen mensch. iets
verneemt, omdat ze eigenlijk bestaan uit een aan
eenschakeling van allemaal verschillende ge
vallen.
Een firma, Goring en Co., plaatste in talrijke
kranten advertenties van den volgenden inhoud:
Geldleeningen tot elk bedrag
matige rente
Zonder hypotheek of borgstelling
'Discrete behandeling.
Zooals te begrijpen is, werd Göring en Co. met
aanvragen overstroomd. De firma noodigde hare
klanten uit tot een bezoek aan haar zeer netjes
en vertrouwen wekkend ingericht kantoor en sloot
met hen het volgende contract:
GöTing en Co. verplichten zich, den heer X.
tegen matige! rentevergoeding te leenen. Do firma
stelt zich voor 'de terugbetaling van het bedrag
aan den geldschieter garant. Daarvoor ontvangt
zij van den heer X. een garantiebedrag van Em.
50.dat onmiddellijk betaalbaar is.
Meldden zich nu op één advertentie 500 per
sonen, dan ontving de „firma" van minstens 400
personen het „garantie-bedrag" van Jtm. 50.—
dus ca. Em. '20.000.
Na ©enige' jaren liepen de inkomsten in de mil-
lioenen
Do klanten kregen na storting ook werkelijk
het adres van een geldschieter. Deze geldschieter
schreef hun dan Oen zeer optimistische brief.
Voor „manipulatiegelden" was echter storting
van het luttele bedrag van Rm. 50.noodzake
lijk. Na betaling van dit bedrag konden de on
derhandelingen direct! beginnen, terwijl de aange
vraagde leening dan na ca. 3 dagen beschikbaar
zou zijn. Do 'klant scharrelde zijn laatste Rm.
50.bijeen en betaalde, in de veronderstelling,
na 3 dagen over de gewensehte som te kunnen
beschikken. Dloch' hij vernam niets meer. Eerst ge-
ruimen tijd later kreeg hij van den geldschieter
bericht, dat hij niet in staat was het geld voor
te schieten. Indien de klant zich nu tot Göring
en Co. wendde, 'kreeg hij te hooren, dat dei geld
schieter niet van de credietwaardigheid van Je
klant overtuigd was geweest. Bleef de klajit
aandringen, dan kreeg hij hetadres van een twee
de geldschieter. Daar deze goede man echter
ook weer'Rm. 50 voor „manipulatiegelden" ver
langde, li-ep dit meestal op niets uit, daar de
klant deze Rm. 50 niet meer bezat of achterdoch
tig geworden was.
Do meeste klanten stelden Zich dan maar mét
een wijsgeerige betrachting tevreden, welke daar
op beer kwam, dat zij het nu juist wel bijzonder
slecht getroffen hadden, want de firma Göring
en Co. had hun toch honderden van dankbetuigin
gen van tevreden 'klanten getoond. Eir waren er
echter oók, die in woede ontstoken, hun licht bij
den rechter gingen opsteken. Daar bleek dan het
volgende:
Ton eerste had Göring en Co. nooit gegaran
deerd, dat ©en voorschot verstrekt zou worden.
De garantie van Göring had uitsluitend betrek
king op de terugbetaling. Ten tweede was door
het tweemaal betalen van Rm. 50.geen ge
rechtelijke eisch tot verstrekking van het voor
schot door te voeren.
Buiten de ergernis moest de klant ook nog de
proceskosten betalen. Slechts weinig klanten be
schikten trouwens over de noodige energie om
de zaak hij het gerecht aanhangig te maken. Em
bij aangifte had de rechter al heel weinig hou
vast. De officier moest honderden aangiften af
wachten, voor hij ergens ©en gelegenheid ontdek
te, waar ingegrepen kon worden. In het nu, loo
pend© proces Göring 'heeft de procureur welis
waar een klacht ingediend, omdat het gebleken is,
dat de firma Görfng en Qo. en de geldschieter
een en dezelfde waren! Desalniettemin is de af-
loo pvan dit proces twijfelachtig en het geld is
in ieder geval verloren. Tenslotte is een jaar ge
vangenisstraf nog wel uit te houden met het
idee na afloop van den straftijd over dei milli-
oeinen te kunnen beschikken, die hier of daar
in veiligheid zijn gebracht.
Dit geval Göring en Ce. is slechts een uit
velen. Volgens een globale schatting zijn er in
Duitschland minstens duizend firma's, die een
dergelijk „'beroep" uitoefenen. 'Em dit beroep"
is op zijn beurt weer een van de vele beroepen,
Üie na den oorlog ontstaan zijn, het bedrog met
zeer weinig of in het geheel geen risico.
DirecteurP. PRANGER.
(Seizoen 1930)
(Op het Schoolplein)
Aanvang half drie.
Des avonds 7,30 uur DAL in de
zaal van d. hr. J. de BAKKER.
Een ander, zeer geliefd soort van bedrijf is
het eerzame beroep van bemiddelaar voor woning
zoekenden. De bedrieger huurt een kantoortje
en laathet publiek weten, dat hij aan iedereen
een woning naar zijn smaak verschaffen kan.
Hij gaat hierbij al heel eenvoudig te werk. Het
eenige wat hij doet, is de plaatselijke couranten
■bijhouden en geregeld alle advertenties uitknip
pen, waarin woningen te huur aangeboden wor
den, welke woningen gewoonlijk een uur na het
verschijnen der advertenties ook' al weer ver
huurd zijn. De klant betaald nu een bepaald be
drag ,varieerend van f 18 tot f 30 en krijgt daar
voor de adressen van de woningen, die voor hem
in aanmerking komen. Nu kan hij zich dé zolen
van zijn schoenen loopen, een woning zal hij1
niet vinden, 'daar deze intusschen al lang weer j
verhuurd zijn. Die 'woning-bureau-exploitant staat
natuurlijk paf van zulk een pech, iets dergelijks
is nog nooit voorgekomen, werkelijk niet. E|n
hij verschaft de teleurgestelde klant nieuwe
adressen enz. tot in het oneindige. Totdat het'
geduld van den klant ten einde is.
Dergelijke „woningbureaux" kunnen in het ge
heel niet vervolgd worden. Zij doen wat zij
kunnen. Hunne' methode om de adressen van ver
huurders uit de krant te' halen, is niet» straf
baar. Hjij is onschuldig als de klafcit pech heeft.
Bovendien komt het wel eens in de honderd jaar
voor, dat een klant een woning vindt, die nog
jni©t verhuurd is. Het aantal van deze „wo
ningbureaux", die niet alleen hun klanten maar
ook het eerlijk beroep schade aandoen, wordt
op 3000 geschat.
Op een anderen grondslag werken de kantoren
voor onroerend bezit". Iemand verschaft zich
het recht van bemiddeling voor bepaalde stuk
ken grond, die zich eTgens buiten de grenzen
van de stad bevinden en betrekkelijk goedkoop
zijn Deze stukken grond liggen echter niet aan
een straat, zoódat volgens de Duitsche wetgeving
hierop een bouwverbod ligt. Maar dit behoeft de
klant natuurlijk niet te weten. Em als hijf het
te weten komt, wordt hem wijsgemaakt, dat er
met de bouwpolitie nog wel te praten valt.
Dc klant verkrijgt het stuk grond, d.w.z. hij
moet een bepaald bedrag als eerste betaling stor
ten, welk bedrag varieert tusschen f 60 en f 300.
Nu stelt de klant wanhopige pogingen in het
werk om een "bouwvergunning te krijgen, ver
krijgt deze natuurlijk niet en is tenslotte wat
blij, als de verkooper o f„bemiddelaar" de koop
ongedaan wil maken. De eerste betaling is hij
natuurlijk kwijt en het stuk grond is weer ter
beschikking voor het volgende slachtoffer.
Bij een stuk grond hoort nu eenmaal een huis
en de oplichters zouden al heel weinig blijk van
fantasie geven, indien zij ook hier niet iets klaar
zouden spelen.
Ergens duikt plotseling een „Bouwbedrijf" op,
dat belachelijk goedkoop houten huisjes levert,
al vanaf ca. f 1200. Levertijd 14 dagen. Als eer
ste storting wordt f 300 tot f 600 vereischt. De
eerst© betaling wordt bij het sluiten van het
contract contant gedaan, voor de rest, in termij
nen te betalen, geeft de klant wissels af. In het
contract staat' een „wettelijk voorgeschreven clau
sule, dat de firma niet verplicht is de levertijd
I aan to houden. De klant wordt gerustgesteld. Bij
©en levertijd van 14 dagen komt het toch werke
lijk op een paar dagen niet aan, niet waar. De
werkzaamheid van het „bouwbedrijf" bestaat nu
EEN PP ACM TIG VEPHAAL DGDR
C. J- KIEVIET
MET SGH IT TE DEN DE PLAATJES
IN KLEURENDRUK
IN IEDER PAKJE KEG'I THEE
BEVINDT ZICH EEN BON V®B EEN PLAATJE
daarin, dat, zij de in haar bezit zijnde wissels aan
derden doorgeeft. Deze „derde" is ook een firma,
die met de bouwfirma onder een dak zit^ maar
dat kan niemand bewijzen. Het „bouwbedrijf" le
vert het huisje niet, omdat zij „overbelast is
met opdrachten". Maar nu "komt de „derde" met
de in zijn bezit zijnde wissels en presenteert
deze bij den klant. Nu is het aan de meeste men-
schen onbekend, dat men een aan derden ter be
taling lgegeven wissels honoreeren moet. De klant
weigert dus te betalen, wordt aangeklaagd, ver
oordeeld en moet betalen of er wordt beslag op
zijn goederen gelegd. Dit spelletje herhaalt zich
net zoo lang, tot alle wissels gehonoreerd zijn.
Het huis ziet de klant nooit. [Weliswaar heeft
de firma ergens een werkplaats en ze bouwt ook
werkelijk huizen, maar daar doet men zes maan
den over. Tot het inhouden van den levertijd
zijn zij niet verplicht, er zijn vele honderden be
stellingen voor hem en de klant moet zijn beurt
afwachten indien de firma in den tusschentijd
tenminst ©niet gefingeerd bankroet gaat.
Nu bewere men niet, dat met dergelijk^ bedrie
gerijen alleen maar de dommen gevangen wor
den. De oplichters verbergen hunne eenvoudige
methodes achter schitterende voorspiegelingen, die
iedereen misleiden, die niet jurist of een erg han
dig koopman is. Em de rechtbanken De recht
banken doen vermoedelijk wat zij kunnen. Zij
spreken recht volgens wetten, die voor andere
tijden gemaakt zijn, voor die tijden, toen ieder
eerlijk, werkzaam mensch van goeden naam een
erediet opnemen kon, voor die tijden toen er geen
woningnood heerschte en waarin alleen de groote
zakenlieden met wissels omgingen. W at hier noo-
dig is, dat is een speotale wet voor al die geval
len, waar het gezonde verstand onmiddellijk op
lichting kan constateeren, maar waarbij het met
de huidige wetten niet mogelijk is, de bedriegers
te vangen. Een dergelijke wet kent men in
a. uitschland al de woekerwet en een soort
gelijke wet moet ook voor de bovenstaande ge
vallen gevonden worden. De partij, die een derge
lijke wet zou doen invoeren, zou een groot, deel
van het volk achter zich hebben en wel speciaal
het deel der bedrogenen!
Zelfs wanneer men met een maximum aan opti
misme bezield de redevoeringen leest, welke Briand
in Geneve gehouden heeft tijdens deze Volkenbonds-
vergadering, zal men, vooral over den Dinsdag jl.
uitgesproken redevoering, geen verheugenis kunnen
gevoelen, al zal men moeten erkennen, dat dit het
logische gevolg is geweest van de door den uitslag
der Duitsche verkiezingen angstig geworden Fran-
sche publieke opinie. Immers, wanneer men den
man, die in woorden althans steeds de schoone
geste en de fraaie leuze wist te handhaven thans
met evenzoovele woorden hoort beweren, dat onder
de huidige omstandigheden de volkeren niet moeten
en mogen ontwapenen omdat anders een nieuwe
crisis wordt voorbereid, wanneer deze zelfde groote
staatsman voortgaande zegt, dat thans slechts een
ding vaststaat en wel, dat een verdere ontwapening
niet meer mag plaats grijpen, dan slaat den hoor
der de schrik om het hart. Immers hoe Vaak, hoe
ellendig vaak is ons de laatste weken reeds niet ver
teld, dat een groote golf van onrust over de wereld
gaat, zoodat iedereen het ten slotte gaat gelooven;
hoe schrikbarend stijgt niet het luguber getal der
werkloozen; hoe angstwekkend dalen niet overal
de beurskoersen en stijgen de faillissementen. En
wanneer bij al deze uitzichten op een harde en
benauwden winter de leidende staatslieden, of al
thans een leidend staatsman, die tot dusverre altijd
het voorkomen gehad heeft van iemand, die oplos
singen zocht en gaarne ontwapenen wilde, wanneer
slechts dit en wanneer slechts dat, met den bood
schap komt, dat ontwapening verder niet meer
mogelijk zal zijn, daarmede alle andere landen
dwingende ook een einde te maken aan hunne
pogingen om onder den druk der overmatige bewa
peningen uit te komen, ja, wat dan?
Nu kan men wel zeggen, dat in laatste instantie
de schuld ligt bij den Duitschen keizer, die door de
nationaal socialisten een zoo groote overwinning |e
bezorgen de angst in Frankrijk heeft doen groeien,
waar de schuld ligt interesseert ten slote niet in de
eerste plaats, evenmin als het voor een hongerige
van belang is te weten, hoe het komt, dat er hon
gersnood heerscht, terwijl hij veeleer vraagt hoe hij
aan brood kan komen Inderdaad, wanneer er niet
reeds een golf van ongerustheid over de wereld
ging, bij dergelijke gebeurtenisen zou hij ontstaan.
Wanneer er geen angst voor den toekomst bestond,
zou Briand die met zijn Dinsdag uitgesproken rede
voering geschapen hebben.
Een beter bewijs voor de innige samenhoorigheid
der Zuid-Afrikaansche republieken dan door de
recente revolutie aldaar, had moeilijk kunnen gele
verd worden. Thans is het Ecuador, die zich aan
sluit bij zijn illustere voorgangers. Of al deze om
wentelingen op den duur in het belang van de
diverse landen zullen blijken geweest te zijn? Wij
betwijfelen het ten zeerste. Want, voor zoover wij
dit uit de verte kunnen beoordeelen, mogen de
oude regeeringen al fouten gehad hebben, het alge
meen streven, dat hen bezielde was toch het econo
misch vooruithelpen der Zuid-Amerikaansche sta
ten, al geschiedde dit dan ook met Noord-Ameri-
kaansch geld. Of de nieuwe regeeringen met de
zelfde idealen bezield zullen zijn? Dat moet nog
worden afgewacht. Een minder pleizierigen indruk
maakt het intusschcen wel, dat ook hier de militaire
weèr aan het woord komen. De sabel rinkelt over
de wereld. Wij vreezen voor de vonken, die eraf kun
nen spatten.