Raad Zuidscharwöude
Neutrale bond van Boeren- Land- en
Tuinbouwers.
De menscli en De Stralospheer.
Vergadering van den raad dezer gemeente ten
raadhuize, op Maandag 8 Augustus 1932, des namid
dags 4 uur.
Voorzitter de heer Jhr. A. L. van Spengler, bur
gemeester.
Secretaris de heer K. G. Reinders.
De heer Groen is met kennisgeving van verhin
dering afwezig.
Wethouder Bekker 25 jaar raadslid.
De Voorzitter opende de vergadering met een
woord van welkom, in het bijzonder tot Wethouder
Bekker, die thans 25 jaar reedaiid is geweest. Spr.
zal straks hier nog op terugkomen. De bloemen,
welke voor u op de tafel staan, zijn reeds de tolk
van onze gevoelens.
Ingekomen stukken en mededeelingen.
Voorzitter deelde mede, dat B. en W. den gemeen
te-secretaris 14 dagen verlof hebben gegeven en dat
de heer Reinders bereid is gevonden, de taak van
zijn collega zoo lang waaar te nemen. Spr. brcht
den heer Reinders bij voorbaat een w#ord van
dank voor zijn bereidwilligheid.
Van Gedep. Staten is de goedgekeurde suppl. be
grooting, vastgesteld in de vorige vergadering, in
gekomen.
Van het gemeentebestuur van Jisp is een verzoek
ingekomen, adhaesie te willen betuigen aan het door
dat gemeentebestuur gericht verzoek om dé grootst
mogelijk spoed te betrachten met steunregelingen
voor noodlijdende veehouders-, pluimveehouders- en
andere noodlijdende bedrijven. Tevens om de ta
rieven van het Prov. Waterleidingbedrijf en het
Prov. Electriciteitsbedrijf te verlagen.
Op voorstel van den voorzitter wordt dit schrij
ven voor kennisgeving aangenomen.
Van den heer W. Gootjes is een verzoek ingety)-
men om te worden vrijgesteld van de betaling van
hondenbelasting.
Van het bestuur van Het Witte Kruis is een
verzoek ingekomen, subsidie te mogen ontvangen
ten behoeve van de ontsmettingsinrichtingen te
Hilversum en Alkmaar.
Op vooorstel van B. en W. zal dit bij de begroo
ting voor 1933 worden behandeld.
De nood in den tuinbouw.
Van den Minister van Economische Zaken en
Landbouw is bericht ingekomen dat de Staten-Ge-
neraal het tweede millioen hebben beschikbaar ge
steld. Tevens werd bericht, dat de betreffende stuk
ken aan de Centrale Commissie moesten worden
toegezonden. Ook is een plan van uitvoering bijge
voegd.
Voorzitter was van meening, dat een en ander
veel spoediger had kunnen worden uitgevoerd als
men automatisch tot de uitkeering had kunnen
overgaan, zonder de toezending van de verschil
lende besluiten enz. De voorwaarden zijn dezelfde
gebleven, alleen is het bedrag voor het loon van
een arbeider en voor noodzakelijk levensonderhoud
teruggebracht op f 12.00 per week. Er is echter
niets aan te veranderen.
Van de Centrale Commissie is een verzoek inge
komen, een raadsbesluit op te zenden, waarin wordt
beslotfen, dat de gemeente voor 30 pet. garant zal
zijn. Tevens een verklaring, op welke wijze het be-
noodigde geld zal worden verkregen.
Er wordt besloten voor een bederag van ten
hoogste f 9500.garant te zijn.
De voorzitter deelde mede, dat het grootste ge
deelte van het geld kan worden verkregen van het
saldo van de Boerenleenbank. In het schrijven
wordt medegedeeld, dat, als een gemeente niet over
het geld heeft te beschikken, de Provincie genegen
is de gelden te verstrekken.
B. en W. stelden voor om f 4000.— van de provin
cie te leenen. De financieele toestand der gemeente
is kerngezond, doch de kasmiddelen zijn ontoerei
kend om het geheele bedrag te betalen. i
Aldus besloten.
Voorschot op het crediet.
B. en W. hebben nog een voorstel, wat niet op de
agenda is geplaatst, daar het in de vergadering
vn Zaterdag 1.1. is besproken.
Gezien den treurigen toestand waarin een groot
gedeelte der ingezetenen verkeert, zoowel zij, die
crediet toegezegd hebben gekregen als zij, die dach
ten het nog zonder crediet te kunnen redden, heb
ben B. en W. zich lang bezonnen, of de nood niet
was te lenigen Het is bekend, dat de menschen niet
kunnen betalen, dus is liet noodzakelijk, dat wordt
gesteund. Ook is het niet te bepalen, wanneer de
credieten zullen worden uitbetaald. Om nu eenige
verruiming in den nood te geven, achten B. enW.
zich gelukkig, te kunnen meedeelen, dat na een tele
foongesprek met de Prov. Griffie is toegestaan dat
men 79 pet. van de 30 pet. garantie der gemeente
mag uitbetalen De garantie bedraagt f9.000.— on
geveer, zoodat een bedrag van f 6300.— kan worden
verleend. Deze gelden kunnen tijdelijk uit de gewo
ne middelen worden bestrijden. Als de Raad het
goedkeurt, kan a.s. Woensdag met de uitbetaling
worden begonnen.
De heer Kroon vroeg of dit alleen was voor hen,
die reeds crediet hebben ontvangen, waarop voor
zitter bevestigend antwoordde.
Het voorstel van B. en W. werd z. h. s. aangeno
men.
Van het z.g. crisis-comité, de aardappelziekte-
commissie van verleden jaar liggen verschillende
rr.-'ssives ter inzage. Voorzitter deed mededeeling van
het op de vergadering te Hoorn behandelde. Er is
een commissie benoemd uit de gemeentebesturen,
welke den minister moest overtuigen dat directe
steun aan de tuinders noodzakelijk is. Men heeft
tevens arhaesie betuigd aan de audiëntie bij den
Minister en zal worden aangedrongen op een steun
regeling met terugwerkende kracht. Tevens zal de
commissie trachten een oplossing te vinden voor het
werkloosheidsvraagstuk. Ter dekking der eventueele
te maken kosten wordt door de commissie een bij
drage gevraagd van 1 cent per inwoner.
De heer Muller vroeg of de commissie in die rich
ting werkte, dat de steun, welke thans aan de ar
beiders wordt gegeven, als een toeslag in de be
drijven zou komen.
De Voorzitter antwoordde, dat wel stemmen op
waren gegaan om het zoo te doen. Doch het zal
meer gaan om de werkloozen eventueel bij b.v. de
kanalisatie te werk te stellen. Als de commissie
echter lichct in uw vraag ziet, zullen ze dat ook
wel probeeren.
De heer Muller drong er stérk op aan, dat in de
door hem aangegeven richting werd gewerkt. Het is
wel mooi, .als de arbeiders aan de kanalisatie wor
den te werk gesteld, doch ze behooren in de bedrij
ven thuis. De Minister zal echter wel bezwaren
maken, omdat er naar zijn meening precedenten
worden geschapen. Het is spr. evenwel bekend, dat
serieuse bouwers hun arbeiders ontslaan, omdat ze
ze. niet meer kunnen betalen. De bedrijven zouden
door deze regeling goedkoopere aarbeiders krijgen
en de arbeiders een beter loon.
Voorzitter merkte op, dat het een met het ander
samenhangt. Spr. sprak den wensch uit, dat spoedig
een steunregeling door middel van minimumprijzen
zou worden vastgesteld. Dan zou het voor de arbei
ders al beter worden.
Aanbieding Gemeenterekening.
Hierna werd de gemeenterekening aangeboden,
welke sloot voor den gewonen dienst in ontvangsten
met f 78.280.15, in uitgaven met f 62.436.77, voordee-
lig saldo f 15.843.38.
De kapitaaldienst sluit in ontvangsten en uitga
ven met f 11.108.22.
De rekening zal worden nagezien door de heeren
Muller, Kroon en Groen, terwijl als reserve de
heeren Kramer en Dijkhuizen werden aangewezen.
De rekeningen van de Lichtbedrijven en het Burg.
Armbestuur zullen door dezelfde heeren worden
nagezien.
Benoeming onderwijzeres O. L. School.
Vervolgens is aan de orde de benoeming van een
onderwijzeres aan de O. L. School in verband met de
vacature, ontstaan door het eervol verleende ont
slag aan Mej. N. H. Vos van Zon.
De voordracht luidt: 1. Mej. Verweij, Alkmaar,
Mej. Lemaire, IJmuiden en 3. Mej. Bakker, Alkmaar.
Mej. Verweij werd met 5 van de 6 stemmen geko
zen. Mej. Lemaire verkreeg 1 stem. De datum van
indiensttreding is 16 Augustus 1932.
Rondvraag.
De heer Bekker zeide, dat de Twuiverweg zoo
slecht is, naar spr. van een kennis heeft vernomen.
Voorzitter achtte het beter, dat diegene het bij
het gemeentebestuur van Sint Pancras mededeelde,
daar die gemeente met het onderhoud is belast.
Hierna neemt voorzitter het woord, zeggende, dat
de rondvraag nu eigenlijk het belangrijkste punt
van de agenda is. De heer Bekker is n.l. thans 25
jaar gemeenteraadslid. Het is, aldus spr., in Juni
25 jaar geleden geweest, dat U in de vroedschap
dezer gemeente kwam. U was het eerste R. K. raads
lid en kwam in de plaats van den heer Jongerling.
U moest echter in September weer aftreden, omdat
vroeger om de twee jaar een derde der raadsleden
aftrad. In dien korten tijd ,dat U toen raadslid is
geweest, hebt u veel goede eigenschappen getoond,
want bij de verkiezing in September verwierf U
meer stemmen dan de eerste keer. Volgens spr. was
er vroeger meer bekoring aan de gemeenteraadsver
kiezingen omdat de eene persoon tegenover de an
dere werd gesteld en niet met lijsten werd gewerkt
zooals nu.
Voorzitter wees op de groote vooruitgang sinds
die jaren, toen men nog geen gas en electriciteit
kende terwijl ook de vervoermiddelen nog zeer pri
mitief waren. Zoo kon men toentertijd 2 maal per
dag naar Alkmaar. Wel een groot veschil met het
autobusvervoer van thans. Eenige verbetering in
dien toestand was reeds in 1906 gekomen door het
Broeker spoortje.
Spr. herinnerde aan de mede-raadsleden van den
heer Bekker, waaronder ook was den helaas te vroeg
ontslapen wethouder Kroon, die in dezelfde verga-
oering dat de heer Bekker zijn intrede deed, als
wethouder werd benoemd. Als de heer Kroon niet
zoo vroeg was overleden, zouden we nu een 25 jarig
wethouders jubileum kunnen vieren.
Ook op financieel gebied is de toestand anders.
De hoofdelijke omslag was in 1907 f2800.terwijl
aeze eenige jaren geleden f 20.000 was. De waar-
oeering van de diensten der raadsleden was ook
vèel anders dan nu. Men kreeg aan het eind van
het jaar f35.— om met z'n allen te verdeelen.
De „jaarwedde" der wethouders bedroeg f 9.00.
Er werden toen ook vele gewichtige besluiten ge
nomen, doch als men een parallel trekt met thans,
is de taak der hedendaagsche overheid veel zwaarder
geworden. Vroeger was het meer een eerebaantje.
Voorzitter zeide, van die 25 jaar er 15 met den
heer Bekker te hebben samengewerkt, waarvan 12'/2
jaar als wethouder, aan welker samenwerking nooit
iets te wenschen over is geweest. Hoe het op andere
plaatsen somsg aat, vernemen we wel eens uit de
kranten. De heer Bekker had altijd eerlijke bedoe
lingen en opvattingen en dat siert den mensch. U
kwam altijd voor uw meeninig ut en het is niet
erg om eens verschil van meening te hebben als
men eerlijk tegenover elkaar staat. Spr. hoopte, dat
de heer Bekker ziph nog vele jaren aan de gemeen
tebelangen mag geven en dat zijn vrouw en kroost
ei nog lang getuige van moge zijn.
Namens den raad en de gemeente bood de voor
zitter een prachtige ïooktafel met toebehooren aan,
ender dankzegging voor de vele aan de gemeente
bewezen diensten.
De heer Bekker dankte voor de gesproken woorden
Spr. wist er eigenlijk zelf niets van. dat hij 25 jaar
raadslid was. tot de burgemeester spr. vanmiddag
feliciteerde. Spr. zeide, als raadslid steeds zijn plicht
te hebben gedaan, wat men toch moet doen, al is
men geen raadslid. Over 2 jaar is er weer verkiezing
zeide spr., en dan zal ik het aan jongere krachten
overlaten. Spr. hoopte deze laatste jaren nog op
aangenome samenwerking.
(Algemeene felicitatie volgt).
Hierna sluiting.
VERGADERING TE ALKMAAR.
Zaterdagmiddag vijf uur werd in diet gebouw „De
Unie" te Alkmaar een vergadering van afgevaar
digden van bovengenoemden bond gehouden. Het
groot aantal afgevaardigden waren aanwezig.
De voorzitter, de heer A. Schermer, opende de
vergadering met een woord van welkom tot afge
vaardigden en pers. Spr. wees op de noodzakelijk
heid van het houden dezer vergadering. Als n.l.
geen sterke actie wordt gevoerd na de audiëntie
bij den ministér, zal men geen resultaten hebben.
Een tweede reden is, dat de financien van den
Bond niet toelaten, dat verder wordt gegaan met
actie voeren. De uitgaven kunnen niet meer gedekt
worden. Het Hoofdbestuur is van meening, dat als
de leden wenschen, dat er een sterke actie moet
worden gevoerd, zij ook in de kosten willen bijdra
gen. Spr. memoreerde het bezoek bij den minister
en het verloop daarvan, wat den lezer wel bekend
zal zijn uit vorige berichten. Spr. wees er verder
nog op, dat een reusachtigen aandrang moet worden
uitgeoefend.
De notulen der vorige vergadering zullen in een
volgende vergadering worden voorgelezen.
EXTRA CONTRIBUTIE VOOR CRISIS
UITGAVEN.
Het Hoofdbestuur stelt voor een extra contributie
te heffen van f 0.75 per lid, ter bestrijding der
crisis-uitgaven. Voorzitter merkte op, dat het voor
de leden wel moeilijk zal zijn, dit op te brengen,
doch wil men doorgaan, dan zal er toch iets moeten
gebeuren. Door de vele vergaderingen enz. heeft men
vele extra kosten. Spr. hoopte op aller medewer
king.
De heer Beemsterboer, (Berkhout), zeide, dat er
in zijn afdeeleing geen bezwaren tegen contributie-
verhooging waren.
De heer Regter, (Beemster), merkte op, dat men
het eigenlijk al heeft moeten aan zien komen, dat
de contributie zou moeten worden verhoogd. Waar
de Bond een strijdhond is, is het eigenlijk noodig.
Spr. wees op de groote offers, welke de arbeiders in
het begin hebben gebracht voor hun organisatie.
We moeten echter voelen, dat er met ons geld
wordt gestreden. Spr. toonde met een voorbeeld aan,
dat dit niet altijd-het geval is geweest, (belasting
kwestie Purmerend) en hoopte dat iets dergelijks
niet meer zou voorkomen.
De Voorzitter ontkende de waarheid niet van dit
feit, doch gaf de redenen op, waarom het bestuur
zoo heeft gehandeld.
De afdeeling Sijbecarspel was van meening, dat
het leden zal kosten, als de contributie wordt ver
hoogd. Als het leden kost gaanw e toch nog ach
teruit.
De Voorzitter antwoordde, dat als geen contri-
butieverhooging werd ingesteld, er geen actie meer
kan worden gevoerd.
De heer Groet van Warmenhuizen, was ook voor
contributieverhooging, doch had dezelfde opmerking
als de heer Regter van Beemster. Ook wees spr.
op de slechte samenwerking met L. T. B. en Chris-
telijken.
De heer Ham, (Wijdenes), deed mededeeling, dat
zijn afdeeling spontaan voor verhooging was. Naar
aanleiding der verwijten van de heeren Regter en
Groet wees spr. er op, dat m.en hier een Hoofdbe
stuur heeft, wat bestaat uit menschen, die den
geheelen dag op hun land werken en in hun vrijen
tijd al het mogelijke voor den bond doen. Dat is
een heel verschil met goed gesalarieerde bestuurs
leden, die niets anders dooen. Een verwijt is dus
geenszins op z'n plaats.
De heer Van Leijen, (Obdam), was ook voor ver
hooging. Spr. deelde mede, dat een delegatie van
tuinders uit zijn afdeeling een onderhoud heeft
gehad met den burgemeester en als resultaat heeft
men vanmorgen 20 pet. van het tegoed der credie
ten uitbetaald gekregen.
De heer Jb. de Vries, (Sint Pancras)drukte vooral
den penningmeesters op het hart om te betalen.
Spr. stelde voor f 0.50 verhoogyig in te voeren.
Voorzitter was het met den heer De Vries eens,
dat de penningmeesters spoedig moeten afdragen,
daarom is ook al een lijstje van achterblijvers in
het orgaan geplaatst.
De heer Butter, (Koedijk), was van meening dat
een klein gedeelte der f 0.75 in de kassen der af -
deelingen moest worden gehouden, daar deze ook
zonder geld zitten.
De heer Jb. Kramer (Zuidscharwöude) ging e.c-
coord met de regeling, voorgesteld door het Hoofd
bestuur. De strijd moet niet worden belemmerd door
geldgebrek. Spr. noemde als voorbeeld, de voorge
nomen audiëntie bij de Koningin, wat op een tele
gram is uitgedraaid.
De heer Bouman, (Venhuizen), wilde collecteeren
in de gemeenten, dan kunnen niet-leden, die er ook
belang bij hebben, ook iets bijdragen.
Voorziter handhaafde het voorstel zooals gedaan
en merkte op, dat hiervan eigenlijk niet voor de
afdeelingen kan worden afgehouden.
De heer Groet, (Warmenhuizen), wilde wel steu
nen, als het geld alleen werd besteed om strijd te
voeren. Spr. wilde niet alleen naar rechts, doch ook
naar links contact zien te krijgen.
Het bestuursvoorstel werd tenslotte met algemeene
stemmen aangenomen.
KRACHTIGE ACTIE VOOR TERUGWER
KENDE KRACHT BIJ EVENTUEELE
STEUNVERLEENING OP DE VEILING-
PRIJZEN, HETZIJ DOOR DEMONSTRATIE
OF ANDERSZINS.
Het Hoofdbestuur stelde voor een krachtige actie
te ontwikkelen voor terugwerkende kracht bij even
tueele steun verleening op de veilingsprijzen, hetzij
door middel van een demonstratie of anderszins,
zulks naar het oordeel der vergadering. (Demon
stratie b.v. naar den Haag).
Voorzitter merkte op, dat een demonstratie alleen
zal slaagen ls er voldoende deelname is.
De heer P. Hart, (bestuur), lichtte het idee van
het bestuur toe. Spr. was van meening, dat er re
sultaten worden bereikt, omdat de aandacht op ons
wordt gevestigd. Spr. zeide, dat de nood niet uit
wendig is te zien, omdat de menschen in huis blij
ven. De werkloozen gaan de straaat op, doch de
bouwers gan 's morgens vroeg naar het land en
komen s'avonds terug, waarna ze thuis blijven.
Spr. herinnerde aan de crisis van 1850 en 1880,
toen ging het gemakkelijker voor de Regeering, om
er van af te komen, doch nu is er een ander slag
menschen. Wij zijn niet zoo gemakkelijk te buigen.
In een vergadering komt de nood wel uit, doch een
demonstratie maakt uitwendig indruk. Spr. wilde
nietn aar Den Haag te demonstreeren. Wat moet
men daar doen? Daarvoor is ook geld noodig.
Spr. wilde eerst een demonstratie van alle tuin
ders op de fiets en per auto naar een centraal
punt, b.v. Heerhugowaard en dan gezamenlijk naar
Alkmaar voor een demonstratieve meeting. Allen
moeten meedoen en het moet voor September wor
den gedaan, voor de Tweede Kamer van zijn _ya-
cantie terug is.
Er moeten leuzen worden meegedragen en de
indruk moet massaal zijn. De tuinders moeten dan
maar eens niet naar den akker gaan en om 6 uur
op de fiets stappen en demonstreeren, zooals we
naar den akker gaan. £>eze demonstratie moet wor
den beschouwd als een overgang voor een demon
stratie in de groote steden.
De heer A. Hoogland, (bestuur), merkte op, dat
het bestuur nog een ander voorstel had. Een demon
stratie naar den Haag zal veel geld kosten én als
die niet slaagt is het belachelijk. Spr. wilde met
een twintigtal auto's met onverkoopbaare en bijna
onverkoopbare producten, met de prijzen op de
auto's vermeld, naar de groote steden gaan. Dat
zal wel kans van slagen hebben. Sint Pancras wil
wel voor 3 of 4 wagens goederen beschikbaar stel
len. Ook zou het wel goed zijn, als een aantal tuin
ders mee demonstreerde. In Amsterdam zal men
veel meer menschen bereiken, dan in Den Haag.
Spr. wees er verder op, datd e tuinders een berus
tende natuur heeft. Men zal strijden moeten lee-
ren. Op de vergadering zijn de meest vooruitstre
vende, maar men moet ook rekening houden met
de leden. Spr. wilde de demonstratie door hem voor
gesteld, op die van den heer Hart laten volgen.
De Voorzitter gaf hierna een resumé van het door
de heeren Hart en Hoogland gesprokene. De tuin
ders moeten worden gewekt uit hun bedrijven.
De heer Jb. de Vries is van meening, dat de
katholieken niet mee zullen demonstreeren. Spr.
wilde een dreigend conflict uitlokken, dan komen
ze wel. Allemaal moeten we de Kamerleden be
werken. Ieder z'n eigen partij.
Spr. zeide, dat er een crisisbelasting moest komen.
Anders kan men het volgend jaar heelemaal niets
meer.a Spr. ging hierna den toestand eens na. De
Minister heeft gezegd, aldus spr., dat hij 6 mil
lioen noodig zou hebben om alle tuinders f 100.
te geven. Wij moeten echter 60 millioen vragen.
Spr. drong er op aan, dat executoriale ve.koopin-
gen onmogelijk worden gemaakt. Spr. wilde hen, dié'
wel koopen, boycotten. De tijd van handelen is nu
gekomen.
De heer Ham, (Wijdenes), wilde het bij het punt
„demonstratie" houden en niet ergens anders over
beginnen.
Door een der aanwezigen werd gezegd, dat de
veilingsorganisaties er voor moesten worden ge
spannen.
De heer Ham, (Wijdenes), wilde het vooral p de
terugwerkende kracht aanhouden, als de minister
een voorstel doet. Spr. merkt op, dat de Neutrale
Bond niet kan demonstreeren, omdat er te weinig
leden zijn. Men zou ons niet eens opmerken in een
groote stad.
Een der bestuursleden was het niet met den heer
Ham eens. De Bond is opgericht omdat de veilings
organisaties onze belangen niet goed behartigde.
Spr. heeft alle respect voor wat er door de S. D.
A. P. en de contactcommissie wordt gedaan, doch
al deze bemoeiingen zullen voor niets zijn, want de
S. D. A. P. regeert Nederland niet. De actie moet
tcn- Dan zal mé Regee-
De heer Kennedij, "v- V „or
gespannen. (Groote
gadering)
De heer P. Hart, bestuur, zeu. i„,Yiaal
verkeerd is zoo te interrumpeeréi*t het heel1em
dat werd gestemd, of er moest we. was er vo
steerd of niet. Het is geen tijd om Va gedemon
kweeken, dat is niet in het belang der ëldheiQ
Op de vraag van den voorzitter of moSpe"-,
gedemonstreerd, werd algemeen „ja" geaY
De heer Vlam, Lutjebroek, zeide, dat eersi,((°
worden besloten om te demonstreeren, en dai^
hoe, waar en wanneer. Spr. was er voor, dat nK
zijn arbeiders meenam. Die hebben er ook belang
bij. Ook wilde spr. de vrouwen meenemen. Wat be
treft de L. T. B. is spr. van meening, dat die ook
zullen komen. Als die losbreken zijn ze nog erger
dan wij. Komen zullen ze.
Hierna zal worden besproken hoe gedemonstreerd
zal worden, doch waar bijna de geheele vergadering
het woord wenscht te voeren, volstaan we met alleen
de besluiten te vermelden.
Men besloot voor den derden Dinsdag in Septem
ber te demonstreeren met het oog op de Tweede
Kamer. De plaats der demonstratie zal zijn Alkmaar.
Het Hoofdbestuur zal zorgen voor verschillende
leuzen, terwijl de regeling enz. in het orgaan van
den Bond zal worden bekend gemaakt. De tuin
bouworganisaties zullen ook worden uitgenoodigd.
De heer P. Hart deelde nog mede, dat ook de
tuinbouwvereeniging „De West" van Koedijk ook
meegaat.
Verder werd nog medegedeeld, dat aalle tuinders
mee kunnen demonstreeren.
De demonstrtie zal worden gehouden op Woens
dag 24 Augustus a.s.
Na rondvraag volgde sluiting.
Een medisch vraagstuk.
Door Dr. KURT BRULEWEIT.
Binnenkort zal prof. Piccard voor de
tweede maal opstijgeen naar de stra-
De vlucht door de stratospheer is niet alleen een
technisch vraagstuk; het feit, dat de aviateur in
aanraking komt met de zuurstofarme, bovenste
luchtlagen, maakt er bovendien een medisch pro
bleem van. Het staat vast, dat het grootste gevaar
voor den stratospheervliegenier bestaat in het naar
boven voortdurend afnemen van het zuurstof
gehalte der lucht, want zonder zuurstof is geen
organisch leven mogelijk.
De zuurstofvoorziening moet men zich overigens
niet voorstellen als eén eenvoudig mechanisch pro
ces. Er is geen sprake van, dat de mensch of eenig
ander levend wezen zich in zekeren zin „volzuigt"
met zuurstof, teneinde zich van een geregelde adem
haling en een ongestoorde bloedsomloop te verze
keren; er hebben hier veeleer verschillende zeer ge
compliceerde processen plaats, die onmiddellijk op
elkaar volgen en precies op elkaar zijn afgestemd.
Bij hoogte-vluchten wordt de ademhaling van den
mensch eerst wat langzamer en ook dieper. Op een
hoogte van ongeveer 1500 M. gaat de adem ïaling
echter sneller. Menschen, die lichamelijk zeer ge
voelig zijn en die voor het eerst deze hoogten berei
ken, gevoelen deze veranderingen in den regel als
hoogst onaangename storingen, waaraaan zij ziph
slechts moeilijk kunnen gewennen. Pas op hoogten
van drie-, vierduizend meter werden de veranderin
gen weder zonder bezwaren ondergaan. Bij zeer
hooge tochten zou, naaar men zoo dikwijls hoort
beweren, het bloed den viateur vaak uit mond en
neus geloopen zijn. Dit is volkomen onjuist. Waar ls
slechts, dat piloten, die in een open machine in een
snel tempo hoogte-vluchten maken soms last heb
ben van neusbloedingen, maar deze zijn enkel en
alleen het gevolg van een prikkeling van het slijm
vlies, die veroorzaakt wordt door de zeer droge en
scherpe lucht.
De eigenlijke gevaren, die zijn verbonden aan
zuurstofgebrek, worden pas merkbaar op 7500 M.
hoogte. De snelheid, waarmee een stratospheer-
vlucht, zooals b.v. die van Prof Piccard in haar werk
gaat, maakt een snelle physiologische aanpassing
aan de voortdurend veranderende samenstelling der
lucht geheel onmogelijk. Op een hoogte van zeven
en een halve- kilometer is het zuurstofgehalte zoo
gering, dat de roode bloedlichaampjes niet vol
doende zuurstof kunnen opnemen. Deze roode bloed
lichaampjes echter zijn het, die den voornaamsten
arbeid in dienst van het ademhalingsproces te ver
richten hebben. De long zelf werkt eigenlijk alleen
als blaasbalg. Zij zorgt er voor, dat de zuurstof-
hoeveelheden worden aangevoerd en het koolzuur
wordt verwijderd. Al het andere wordt gedaan door
de roode bloedlichaampjes, die een roode kleurstof
bevatten (het zoogenaamde heamoglobine). Deze
kleurstof is het, die in staat is om, de zuurstof op
te nemen.
De zuurstofvoorziening is dus afhankelijk van de
hoeveelheid roode bloedlichaampjes. Onderzoekin
gen hebben uitgewezen,- dat in het bloed van iemand
die op den begaanen grond leeft (ter hoogte vn het
zeeniveau) 4,5 tot 5 millioen roode en 5 tot 8 dui
zend witte bloedlichaampjes per mm3 aanjvezig
zijn. Menschen, die op groote hoogten wonen be
schikken over een naar verhouding grooter aantal
van deze voor het leven Zoo gewichtige lichaampjes,
daar ieder lichaampje op zich zelf minder zuurstof
kan opnemen. Zoo worden in het bloed van de Tibe-
tanen, die tot op hoogten van 5000 M. wonen 7,6 tot
7,9 millioenen bloedlichaampjes per mm3 aange
troffen.
Worden aan het "organisme van een „laagland
mensch" die op groote hoogten komt hoogere
eischen gesteld, dan zorgen de bloedlichaampjes zelf
voor de noodige verweermiddelen, terwijl zekere
reserves in het vuur worden gebracht, die tot dus
ver aan de milt werden afgegeven. Op deze wijze
neemt het aantal roode bloodlichaampjes bij een
Europeaan, die een vlucht in de stratospheer maakt,
aanzienlijk toe. Op een hoogte van 8000 M. kan men
reeds op 8 millioen roode bloedlichaampjes per
kubieke milimeter rekenen. Natuurlijk bestaat er
ook hier een grens. Deze ligt ongeveer op 8200 M.
maar slechts dan, wanneer deze hoogte eerst lang
zamerhand wordt bereikt. Bij een ballontocht is
dat, zooals bekend is, niet het geval, zoodat dan op
7500 M. hoogte reeds kunstmatige zuurstof voor
ziening noodzakelijk is, zullen geen ernstige geva
ren voor de gezondheid ontstaan. Het'leven van de
stratospheervliegers is dan ook in de eerste plaats
van een betrouwbaar werken van de zuurstofappa
raten afhankelijk.
Piccard maakte, zooals men zich nog wel zal her
inneren, gebruik van een hermetisch gesloten gon
del. Hetzelfde model zal bij de eerstvolgende vlucht
dienst doen. Geheel luchtdicht hoeft het toestel
overigens niet te zijn, want het beetje lucht, dat
zou wegstroomen kan worden aangezuiverd mei-
zuurstof.
Gevaar om te bevriezen bestaat er overdag voor
de stratospheervliegenier-in het geheel niet, omdat
de gondel door de sterke zonnestralen meer dan
genoeg verwarmd wordt, 's Nachts is dat natuurlijk
een ander geval, maar het is nauwelijks aan te
nemen, dat de vlieger in dat opzicht ook dan eenig
gevaar zou loopen.
