De oogst van Ottowa
West-Friesche gedachten
in het West-Friesch dialect
Bloembollenveiling
(Jit den Omtrek
(Naldruk verboden.)
Ze hewwe main vroegen of ek een verhaaltje
skraive wou, over de geskiedenis van Sunteban-
keris. Toen ben ik nei men neef de kentoorskrai-
ver gaan, of die nag wat van zuk wist, want as
ze je iniensen tot geskiedskraiver bommedeere,
den moet et toch een beetje gnap voor mekaar
komme ok ei. Em toe zaide men neef, ja, maar
over wat voor een geskiedenis moet je skraive.
Ik zaide, nou ja, over wat hier beurd is en zoo.
Ja, zaide ie, want de geskiedenis is indeeld in
taidparreke, ouwe geskiedenis, en nuwei geskie
denis en muwste geskiedenis. Afaib over de nuw-
ste geskiedenis hadde we niet lang te praten,»
en we hewwe den ok maar ofsproken, om deer
alliendig van te skraiven, dat het Suntebankeris
van teugenwoordig een sieraad is van de streek,
en dat allien de streek maar zoo beroerd is op-
tbelden, aars zou het em nag wel skikke. Nou
ja, er was vanzelf een houp te skraiven, boeke
vol, want ik heb alliendig al van ien jaar, dertig
ingezonden stukke over Suntebankeris en van
Suntebankerezers. Eln meneer Kaizer heb zaid
dat ie nag een heel kissie vol met stukke over
Suntebankeris heb, die niet plaast worre konne.
jMaar ek zaide ok teugen men neef, leite we
ons nou maar een beetje diakes houwe, een aar
heb er niks mee noodig. Wat ze vroeger deint
hewwe, nou dat hindert niet. Maar
van wat hier vroeger beurd is, weet ik niet veul
van aigeluk, en fleerom wou ek vragen, of er
nag mense benne, die der wel wat van wete, of
die er een boekje over hewwe, een kroniek of
zok of zain. Der moet op Koedaik nag eert
manje weune, en die skaint, er een boekje over
te hew wen. Ons burgemeister had et lezen, zaid
ie, maar die was de naam van het manje verge
ten. Hai komt Zaterdesochens nag fil ders in
dat kefee op et Ho ff ie in Alkmaar een spuitje
te biljarten, maar ik heb er hier ien vroegen, die
deer ok wel ders ankêld komt, pi aar die wist
et ok niet. D|us, as er nou ien is, die wat weet
of er wat van heb, skraif den efkes Jasper
Suntebankeris" is genog. Die poszegel zei ek
wel vergoede, want die kraig ek zelf ok weer
verom, aars was ik zoo rooiaal niet vanzelf. We
draak met dat al al weer mooi nei de winter toe
en as aanses de zeumertaid weer om is, is et hil-
legaar bekeken. Ze zegge et wordt efkes beter,
maar as je zoo hier en deer ders hoore, den laikt
et er niet veul op. Maar et laikt toch wel of de
mensen efkes aars worre, ze hewwe der meer zin
an en zoo£K' t moet vanzelf van bovenof komme,
maar ik voor main gelouf, datte we nou met de
Noorskerwouer Revueskraivers ze'gge kenne:
,,Kaik uit." As je ders leze, hoeveul er tekort
komt en hoeveul of Saimen betale moet, nou
ja, den zou je maar et liefst in de achtergeist
in een boetje kruipe wulle, wat piepers en wat
kool en wat lilleke stikke mee,, en leit de boel
de boel maar. Afain, et zei wel goed komme,
we ben al mooi op weg. Diavid de Visser en Lou
Wainkoup hewwe al skreeuwd van weg met
de koningin en as die ienmaal weg is, nou mense,
den kraige we een paredais op aard. As je zes
tien jaar benne al pensioen, we zelle eerlijk sa
men alles deele, suikergoed en marsepain, en we
hewwe allegaar evenveul te zeggen. As je main
vrage, nou, dat kommenisme, dat idee, dat vind
ek zoo slecht niet, maar de menier weerop ze te
werk gane, dat hew ek altaid raar vonden. Ep
wat ze nou dein hewwe, dat ken ek gieniensen
mooi vinide, en niet dapper ok. Ik vind et kwa-
joonzerwerk en niet aars. Die Kamer was die dag
te gast bai de Koningin, en de gaste wazze alle
gaar gnappies ankleid. Dat doen, wai ok as we
te gast gane, dus je kenne wel zegge, wat een;
pret, al die malle steke en die witte broeke, maar
dat ben ze deer zoo wend. Nou en de Koningin
die gong voorleze watte we allegaar kraige te
eten, deuze winter. Nou as je wat kraige den
'hoor je dankie te zeggen en niet je gastvrouw
uit te skelden. Maar alle gekhaid op zai. Van
zelf djat Welterplan smaakt niet lekker* das
zwere kost en der kon meskien wel een houp
aars, maar deerom hewwe ze de Koningin niet
uit te skelden. Dat mens zat er ok niet voor der
lol en ze hale der aigen fesoen der mee pei be
neden. En der zei gien weldenkend mens weze,
die zok geskreeuw, zok onwais gedoente goed
keurt. Eln nou jollie. Ze skaine ons nou hellepe
te wullen. Meskien hoeve we den aansen niet
meer zoo te urmen. Zou et toch geven hewwe
in Amsterdam? Ze ben aars hard hoor. Azze ze
allegaar meedeide, ja, maar der ben altaid
of wachters. Ep et is zoo leuk, die ben den weer
de(e lerste der bai om1 te halen, as de are wat
beraikt hewwe. Maar ja, zoo is et altaid weest
en zoo zei et wel altaid blaive. Men neef heb ok
nag een versie maakt op de toestand en azze ik
en M.eraitje te voor|dreegen gane, den gane ze nag
alders oftig mee, en den doet zen vrouw dat op-
zegge. Ze heb et. van de zeumer in Zuidsker-
woud ok dein, en toe zaie de perse, dat fet was een
beetje skerp. Zpo erg was et niet, zaide die man
toe teugen men. Nou ek docht, ik zei je je
kracht maar houwe leite, je komme wel. Nou hai
is kommen ok. Ik sprak em iemesdage ders en
toe zaid'ie, ja, Jasper, ik heb dat toen skreven,
(maar je hewwe toch gelaik had, en je neef heb
er gien woord an miszaid." Ik heb et al lang
ers in de krant zette wullen, maar ja as zokke
pierse dat zegge, dan durf je de bui wel ders
niet best an.
Nou de groete, ok van Meraitje,
JASiPElRr
Suntebankeris.
Helpt Westfrieslanld.
'k Zie daaglijks om mij heen, hoe land eP volk
vergaat....
Westfriesland, eens welvarend door den arrebeid
j Van eeuwen, gaat ten onder in een grauwe
i atmosfeeij;
Wanneer niet ras wordt ingegrepen,, is 't te laat.
Zal 't njet te redden zijn, en niet te helpen| meer.
Het is niet onze schuld, de oorzaak van dit al,
Nog nimmer was de grond, het land, zoo
welbereid!
Te geven, en geen landman,' die het akkerwerk
veracht...,i
Wat baat het echter, of hij anoêizaam zwoegen
zal,
Als d' opbrengst toch, als waardloos naar de
mestvaalt wordt gebracht.
k Zie 's morgens 't moedloos gaan der mannen
naar de bouw
Geen kwinkslag meer.... de mond verstrakt,
verbitterd door
de zorgen, gaan ze voort, steeds voort, rpet
dl,arbeid zonder loon...
Wie vroeger zaaid' en yerkt' wist dat hij
Had Hoop op Zegen steeds.... nu.... is de oogst
I een hoo n,.
Helaas, reeds al te vaak is zonder zin gepraat^
Ons klacht door 't Landsbestuur1 zooveel
terzijgelegd
Tot later... later., en de tijd gaat voort gaat
immer voort.....
Wij vragen geenen aalmoes... eischen,' slechts
,,Elen daad"!
Niet langer kan het zoo... "Wjestfriesland wordt
vermoord
(Uit ,,Zen dag was kommen.")
GR.
Lloyd George spot gaarne met de gebreken
yvan onzen 'tijd. Verwoed tegenstander van be
scherming, heeft hij ook met de inmiddels ta
melijk berucht geworden conferentie van Ottowa
danig den draak gestoken. Spotter zonder ge
nade als hij is, vergeleek de Epgelsche oud-
'Premier deze conferentie met de opvoering van
de 'Opera Tannhauser, in welkf spel, paar men
weet, goeile en booze geesten met elkandr over
hoop liggen. Die 'booze geest nu is die, welke liefst
rondom het geheele Britsche rijk een hooge tol
muur had gebouwd, achter welke verschansing
de gebieden, waar de Engelsche taal pverheerscht
een gesloten Volkshuishouding zou kunnen wor
den gevestigd, geheel afgescheiden van( de pve-
rige wereld. Gelijk bekend, noemt) men dat au
tarchie. D'at men thans bij: vele volken deze
neiging tot economische zelfgenoegzaamheid be
speurt, waarneemt, moet voornamelijk worden 'toe
geschreven aan de ellende van' de wereldcrisis,
waardoor geheele volksstammen in de onjuiste
meening zijn gaan verkeeren, <ïat de malaise op
de malaise op de binnenlandsche markt overwe
gend is veroorzaakt door buitenlandsche con
currentie. Zoo fluistert ook de booze geest, waar
op Lloyd George doelde. Maar er is gelukkig
ook nog een goede geest,» al moge het dan ook
schijnen, dat deze het vierkant aflegt tegenover
den kwaden van autarchie en bescherming.
Men weet, dat de Emgelsche staatslieden zeer
ernstige pogingen hebben aangewend om den
goeden geest van den vrijhandel in Ottowa te
doen zegevieren. Ein ten deele is dat ook gelukt.
D|e bekende minister Baldwin heeft met taaie
volharding voor een verlaging van de tolmuren
op de bres gestaan, wel beseffende dat het Epgel
sche Moederland grootendeels van de wereldmarkt
afhankelijk is. Tariefverlaging binnen het Brit
sche rijk zoo was de leus van Baldwin daar
na een geleidelijk everlaging van invoerrechten
over de geheele wereld. Helaas, wij weten nu, hoe
poover de resultaten van Ottowa zijn, al dient bij
alle pooverheid niettemin erkend, dat de góede
geest van Baldwin toch dit) voordeel heeft be
haald, dat er althans geen nieuwe tolmuren zijn
bijgekomen. Men heeft het vraagstuk van de
bevoordeeling der dominions aldus opgelost,, dat
de tusschen deze laatste en, het Moederland be
staande tariefmuren worden verlaagd of geheel
afgeschaft, terwijl de rechten voor de andere lan
den blijven gehandhaafd. Zoo zullen Zuid Afrika
Australië, Nieuw Zeeland en Canada onbeperkte
hoeveelheden boter, kaas en eieren/ vrij van in
voerrechten in Epgeland mogen invoeren' en wel
gedurende drie jaren, terwijl andere landen, zoo
als Nederland en Dienemarken voor deze pro
ducten bij invoer in Epgeland een vrij. aanzien
lijk recht moeten betalen. Voor onze zuivelin
dustrie waait de wind dus nog geenszins gunstig
en de adem van den goeden geest zullen wij dan
ook nog slechts ondervinden als de zachte stre
ling van een schoone Jonkvrouw, die voorshands
met haar liefkozingen geen nadere illusies nog
wenscht op te wekken.
Met deze magere resultaten van 'Ottowa zul-
1 n de Engelsche staatslieden aanstonds- op de
groote economische wereldconferentie moeten ver
schijnen. Waarheen zal deze conferentie leiden?
Het laat zich wel haast met zekerheid voorspel
len dat een ieder zal trachten, een zoo groot
mogelijk deel van de koek te bemachtigen. Van
de denkbeeldige koek dan altijd, want het spreekt
vanzelf, dat er in een wereld, waarin elk land
ir.et beschermende maatregelen het zijne ertoe
heeft bijgedragen om den wereldhandel kapot te
n.aken, niet veel meer te verdoelen val. Prapk-
rijk staat gewapend met zijn contingenteerings-
stelsel, dat op een groote mislukking is uitge-
loopen. Maar desniettemin zal men dit stelsel als
wapen hanteeren bij komende onderhandelingen.
Helaas zijn er ook in ons land velen, diever
blind zijn door het strijden met ondeugdelijke
waepns. Die vereeniging voor actieve handelspoli
tiek meent, dat het aan banden leggen van den
buitenlandschen invoer ons land sterk! zal doen
staar», in den strijd voor verbetering, van onze
handelsbetrekkingen met het buitenland. Men be
seft niet, dat het eenige deugdelijke middel om
dien strijd te winnen hierin bestaat, dat men
tracht, het verkeer met het) buitenland van be
lemmeringen vrij te houden. Bovefidien is ,Ne
dreland een klein land, dat het steeds zal moeten
afleggen wanneer een groot land een economisch
conflict zou uitlokken. Dit nu is een van de
grootste gevaren van het contingenteeren van
den invoer, behalve dan dat men met dit con
tingenteeren honderd belangen schaadt en op
den duur »er geen enkel belang mede dient. In
Frankrijk hebben zelfs de voorstanders van deze
afweerpolitiek de mislukking ervan erkend. EP
een blad met een wereldreputatie, zooals de En
gelsche Economist .schrijft onomwonden, dat de
werkelijke mislukking van Ottowa gezocht moet
v/orden in het totale gebrek aan inzicht, dat
economische vooruitgang slechts bevorderd kan
w rcea door opheffing van in voer belemmer ingen
In laatste instantie berust de beslissing over het
einde van de crisis bij den consument en niet bij
den producent. Ellk kunstmatig ingrijpen, al
dus schreef dezer dagen nog de Frnakfurter Zei-
tung, dat de bedoeling heeft den consument tus
schen den tang te nemen, moet eindigen met nog
grootere nadeelen voor den producent.
BLOEMBOLLENVEILING VAN DE LANGEDIJKER
GROENTEN CENTRALE OP VRIJDAG
23 SEPTEMBER 1932.
Voor plantgoed was weer weinig kooplust
Verschillende partijen konden den minimumprijs
van 5 cent per K.G. niet opbrengen.
Vrijdag 7 Oct. wordt geen veiling gehouden.
14 October veiling van plantgoed en gladiolen.
Volgende week nog een veiling van plantgoed en
leverbare.
We noteerden voor plantgoed per K.G.
William Copland
Clara Butt
Centenaire
Prosperity
Murillo
Vuurbaak
Gesneriana Spatulata
idem Lutea
Fred. Moore
Pride of Haarlem
Gele Prins Bonthof
Couleur Cardinaal
Lilium Regale
Narcies Arnatus
Leverbare.
Bartigon
Pride of Haarlem
Clara Butt
Ingles combe Yellow
William Coplant
Flaminga
Dream
Rose Grin de Lin
ƒ0.05 ƒ0.10
ƒ0.05
ƒ0.05
ƒ0.05
ƒ0.18 ƒ0.22
ƒ0.21
ƒ0.05
ƒ0.05
ƒ0.05
ƒ0.05
ƒ0.20
ƒ0.26
ƒ0.13
ƒ0.05
ƒ0.30
ƒ0.20
ƒ0.30
ƒ0.75
ƒ0.30 ƒ0.30
ƒ0.65
ƒ0.50
ƒ0.35
ƒ0.20
De „Alkmaarsche Courant" schrijft naar aanlei
ding van dit jubileum het volgende:
1 October zal het Noordhollandsch Dagblad al
hier 25 jaar bestaan en dit feit zal in de uitgifte
van een speciaal herdenkingsnummer worden her
dacht.
Wij herinneren ons nog levendig, hoe voor 25
jaar, onder auspiciën van wijlen den heer Nuyens
door een groep katholieken in Alkmaar en omgeving
een klein kapitaal bijeen werd gebracht voor de uit
gifte van een driemaal per week verschijnende cou
rant, die onder den titel van „Ons Blad" met als
hoofdredacteur den heer van Calcar verscheen.
Bij een jubileum als thans gevierd wordt, past
het niet nog eens te hrehalen hoe reeds dadelijk in
r.k. kringen de passeering van den heer Nuyens,
wegens hoogen leeftijd ontstemming verwekte. Wij
zullen ook niet naar voren brengen hoe aanvanke
lijk het orgaan sterk separistisch optrad en er
slechts aan herinneren, dat de heer van Calcar, die
thans hoofdredacteur is van de „Gooi- en Eemlander
werd opgevolgd door den heer Keesom, ons tegen
woordig gemeenteraadslid, die thans blijk geeft
meer oog te heben voor de belangen van niet- ka
tholieke volksgroepen, dan destijds als redacteur
het geval was. Wij doen dit ook vooral niet omdat
niet ontkend kan worden, dat de politieke verhou
dingen in de stad geheel anders waren dan thans.
Dit was ook het geval onder de hoofdredactie
van den heer Speet, onder wiens leiding het blad
dagblad werd.
Voor enkele jaren ging het blad over aan de N.
V. „De Spaarnestad" die het blad in Haarlem deed'
drukken, met het egvolg, dat de heer Speet naar
Haarlem verhuisde, als lid van de hoofdredactie,
van de door de N.V. uitgegeven bladen, die thans
in „Het Kasteel van Amstel" te Amsterdam worden
gedrukt.
Chef-Redacteur voor Alkmaar werd toen onze te
genwoordige collega de heer Andriesma, die reeds
veel voor het wel en het wee van het blad had ge
daan en dien wij gaarne met het te vieren jubi
leum gelukwenschen.
De man, die van de oprichting af aan het blad
verbonden is geweest en dus 1 October tevens zijn
25-jarig jubileum zal vieren, is de heer Jb. Baart,
destijds voorzitter van de afdeeling Alkmaar van
den R.K. Volksbond.
De heer Baart mag ongetwijfeld de persoonlijkheid
genoemd worden, die, vooral in de moeilijke jaren
veel heeft gedaan om het blad waaraan hij ver
bonden was, ingang te doen vinden.
Dag en nacht was hij in de weer om de voor de
uitgifte van een blad onmisbare advertenties te
werven en van alle mogelijke vergaderingen versla
gen te maken en het is zeker zijn verdienste, dat
hij ook de niet-katholieke adverteerders wist te be
wegen van de publiciteitswaarde van het orgaan ge
bruik te maken.
OokAn de latere jaren toen hij als assistent van
de directie optrad, bleef de heer Baart als de sym
pathieke man van het Noordhollandsch Dagblad
populair.
In tal vanu ocmité's had hij zitting en reeds
vele jaren maakt hij deel uit van de Alkmaarsche
zetvereeniging, zoodat wij er niet aan twijfelen dat
ook hem dien dag de gewenschte belangstelling niet
zal ontbreken.
—SNIT PANCRAS.
In herinnering wordt gebracht, dat de belasting
voor het Hoogheemraadschap voor 1 October a.s.
moet worden betaald. Na dien datum kan men de
dwangbevelen verwachten.
SINT MAARTEN.
Donderdag vergaderde de vereeniging „Nut en
Genoegen" ten huize van café „Rust en Lust." Te
ruim 8 uur opende de heer P. Breed als voorzitter
deze bijeenkomst, waarna lezing en goedkeuring der
notulen volgde.
Uit de rekening van den penningmeester bleek,
dat ontvangen was ƒ68.05 en uitgegeven ƒ51.50,
zoodat de vereeniging een batig saldo ad ƒ16.55
bezat. Deze reekning nagezien door de heeren
Zwakman en Heneweer, werd door hen in orde
bevonden.
De heeren P. Schrijver en H. van der Struik en mej.
N. de Vet-Schermer, aftredende bestuurlsden, wer
den allen weder herkozen en voor den heer J. Kuit,
welke als aftredend bestuurslid niet meer als zoo
danig in aanmerking wenschte te komen, werd ge
kozen de heher K. Mienis. Allen namen deze be- en
herbenoeming aan. De avond Voor den te houden
Nutsavond werd bepaald op 10 December aanstaande
De hoop w»erd hierbij uitgesproken, dat weer ve
len voor dezen avond hun beste krachten wilden
geven.
De rondvraag leverde niets op, waarna de voorz.
met een woord van dank aan de belangstellenden
deze bijeenkomst sloot.
Binnenland
HET RAPPORT-WELTER EN DE ONDERWIJZERS.
Protestvergadering van den Bond van Ned.
Onderwijzers.
De Bond van Nederlandsche Onderwijzers hield
te Amsterdam in Artis een algemeene vergadering
ter bespreking van de plannen der commissie-Wel-
ter, en de acties, welke tegen deze plannen dienen
te worden gevoerd.
De voorziter, de heer J. P. W. v. d. Sluijs, en de
heer Theo Thijssen, hielden een rede, waarna het
congres een motie aannam, waarin geprotesteerd
wordt tegen de voorstellen in het Rapport-Weiter,
ten opzichte van het onderwijs, nu in ernstige tijds
omstandigheden als de huidige, versterking der
volkskracht door een betere verzorging van de
jeugd eerste eisch is. De Bond vraagt van de Volks
vertegenwoordiging, dat zij het onderwijs zal ver
dedigen tegen eventueele Regeeringsplannen in den
geest van het Rapport-Weiter, en wekt alle voor
standers van goed onderwijs op tot strijd tegen de
vernieling, en vóór verbetering van het Nederland
sche schoolwezen. Verder doet men een ernstig be
roep op Regeering, Volksvertegenwoordiging en ge
meentebesturen om: le, niet over te gaan tot ver
laging van den steun aan de werkloozen; en de
reeds toegepaste verslechtering in de steunverle
ning ongedaan te maken; 2e. al die maatregelen
te treffen welke kunnen dienen om te zorgen, dat
in de dreigende zware wintermaanden alle kinderen
voldoende gekleed en gevoed ter school komen.
Verklaring van de Vereen, van ChristeL
Onderwijzers en Onderwijzeressen.
Het hoofdbestuur van de Ver. van Christ. Onder
wijzers en Onderwijzeressen in Nederland en de
Overzeesche Bezittingen heeft zich in een speciale
vergadering beziggehouden met het rapport-Weiter
voor zoover dit met het onderwijs verband. Het
hoofdbestuur heeft nu een verklaring vastgesteld,
die het ter kennis van de leden zal brengen en waar
in het o.a. uitspreekt, dat het „overtuigd is dat in
deze crisisdagen inderdaad reden bestaat om tot
bezuiniging te komen, van oordeel is, dat de even
tueel daartoe te nemen maatregelen een tijdelijk
karakter dienen te dragen".
Het oprichten van Ulo-scholen moet in algemee-
nen zin niet worden belemmerd en de oprichting
en instandhouding van schijn-Ulo-scholen worden
tegengegaan.
De korting op de salarissen van het onderwijzend
personeel, die thans reeds voor sommige categorieën
30 a 40 pet. bedraagt, moet, indien absoluut nood
zakelijk, slechts als tijdelijke maatregel tot een zeer
klein procent beperkt blijven. Voorts verklaart het
hoofdbestuur dat het zich in het algemeen kan
vereenigen met het beginsel der differentiatie bij de
opleiding, mits de grootste voorzichtigheid in ieder
opzicht wordt betracht.
Buitenland
Verziet tegen de contingenteering.
Het rijk^verbonld der Dmitsche industrie heeft
«Ien rijkskanselier een telegram gezonden, het
verzoek inhoudende om af te zien van- de voor
genomen contingenteeringsmaatregelen, daar de
ze de door den landbouw gehoopte resultaten niet
kunjnen opleveren, de industrie alle kansen op
herleving ontnemen en alle pogingen' der rijks-
regeering tot vermindering der werkloosheid ver
ijdelen. (Hiandelsblad.)
HET SPOORWEGONGELUK IN ALGIERS.
DE TRIESTE CIJFERS.
Het gouvernement van Algiers heeft een offi-
cieele lijst gepubliceerd van de slachtoffers, be
trokken bij het spoorwgeongeluk in de nabijheid
van Tlemcen. Het totaal aantal dooden bedraagt
ei. Van hen waren 56 personen leden van het
Vreemdelingenlegioen,, terwijl vijf spoorwegomab-
tenaren tot de slachtoffers behooren. 52 personen
werden onmiddellijk gedood, negen anderen zijn in
het ziekenhuis aan de bekomen ernstige verwondin
gen overleden. Het totaal aantal gewonden bedraagt
219. Onder hen bevinden zich twee ambtenaren,
217 personen behoorende tot het vreemdelingenlegi
oen. Van deze gewonden zijn 69 personen ernstig,
de anderen li cht gewond.
Onder de overblijfselen van de wagens bevinden
zich geen lijken meer. Een der gekwetste officieren
I
