Binnenlandsch Nieuws,
Uit en voor de Pers.
Schagen, 16 Mei 1891.
- De uitsUg der stemming der Lib. Kies-
rereen. v. d. Bond in ons district (reeds Don
derdag per bnlletin aan de abonné's in de
gemeenten der aangesloten kiesvereenigingen
medegedeeld) is, dat er herstemming zal zijn
tusschen: de heer C. V. Gerritsen, op wien
42 stemmen en de heer Mr. W.v. d. Kaay,
op wien 85 stemmen werden uitgebracht. De
beer J. Brcebaart Kz., verkreeg 17 stemmen,
en de heer Mr. I. A. Levv, verkreeg 6 stemmen.
Bij de herstemming voor lid van den
raad te Nieuwe Niedorp is met 124 stem
men gekozen de heer P. Koopman. De heer
D. Kuilman bekwam 80 stemmen.
Vrijdagavond j. 1. hield de kiesvereeni-
ging Burgerplicht te Heer Hugowaard
eene talrijk bezochte vergadering ter bespreking
en verkiezing van een candidaat voor de Twee
de Kamer en van twee candidaten voor de ge
meenteraad. Na een levendig doch holfelijk en
geanimeerd debat werd met overgroote meer
derheid van stemmen tot candidaat gekozen:
de heer C. V. Gerritsen, lid vqn den ge
meenteraad te Amsterdam.
Tot candidaten voor den gemeenteraad wer
den gesteld de heeren: P. Wonder Az. aftr.
lid) en Jn. Met te Veenhuizen, in plaats van
den heer Jn. Boot. die wegens hoogen onder-
dom niet meer in Aanmerking kan komen.
Nog besloot de kiesvereeniging zich te wen
den tot den gemeenteraad met het verzoek bij
de a. s. verkiezingen in de nabijheid van elke
der vier openbare scholen een stembureau te
plaatsen, opdat in zulk eene uitgestrekte ge
meente ieder kiezer gemakkelijk de gelegen
heid kan hebben aanzijn kiesplicht te voldoen.
Op den alphabetische voordracht voor
hoofd der school No. 3 te Heer Hugo
waard zijn geplaatst de heeren:
Van Braai, h. d. s. te Texel,
Rosier, onderwijzer te Wormerveer,
Sieffers, onderwijzer te Heer Hogowaard,
Van T Veer onderwijzer te Oudkarspel.
De liberale kiesvereeniging Hoogwoud en
Onutreken heelt den heer Jn. Zijp Kz.aftre
dend lid, met algemeene stemmen op 1 na tot
haren candidaat bij de a. s. verkiezing herkozen.
In de algemeene vergadering der katho
lieke kiesvereenig in het hoold-kiesdistrict
Beverwijk, is met meerderheid van stemmen tot
gen.*
Ah, generaal,* reide nu de graaf, „ik bid u,
wees zoo goed, mijn verzoek te ondersteunen!
Zijt gij jager, generaal Wij hebben veel eenden.
Over drie dagen gaat de jacht open. Ik stel mijn
jacht geheel ter uwer beschikking.'
Do generaal lachte om het onstuimig verzoek.
Het was hem niet onwelkom, nog eens met bet
geweer in de hand bet veld te doorkuisen. Hij
keek zijn echtgenoot vragend aan.
„Wij weten niet, hoe uwe mamaerover denkt,*
ceide deze. „Misschien zou ons bezoek haar
hinderlijk zijn.
„O, iu tegendeel, mevrouw! Ik boud u aan
uwe toezegging. Gij moet komen. Wij moeten
nu ook maar den dag bepalen. Gij komt bij ons
dineeren. Ik zend het rijtuig over twee uur. Na
hetdiuer laat ik u dan het park zien en wat er
verder bij ons te zien geeft. En ik laat n weder
op beboorljjken tijd thuis brengen, beloof mij dat 1
De gebeele familie moet komen!*
De graaf had gedurende zijn pleidooi den blik
gevestigd op Eva; dien blik verried duidelijk
genoeg, dat bet hem alleen om haar te doen was
en de familie beleefdheidshalve op den koop toe
genomen werd.
Mevrouw von Birkhausen vatte het trouwens
ook zoo op en riebte haar eigen gedrag daarnaar
in. Het scheen haar niet raadzaam zich erg be
reidwillig te toonen.
„Waaide graaf,* zeide zij bedaard, „gij zult
vooraf met uwe mama hierover moeten spreken,
en wanneer het aan mevrouw de gravin aangenaam
is dan zullen wij verder zien. Yoorloopig zijn
wij u dankbaar voor uwe welwillendheid en vooral
voor uw aaDgeuaam en vriendelijk bezoek, bet-
welk voor ons een genot is geweest."
„Goed* zeide de graaf. „Houden wij ons aan
bet ceremonieelde etiquette zal betracht worden.
Ik zal van mij boeren laten, en beveel mij in
uwe vriendschap aan.*
Hij kuste mevrouw van Birkhausen de hand,
evenzoo Eva; gaf nog eenige complimentjes ten
besteen ging toen, ooor Otto vergezeld, in zeer
opgewonden stemming huiswaarts.
De familie von Birkhausen bleef in groote op
gewondenheid achter. Klara en Olga snelden naar
het venster, cm de beide beoren na te staren
mevrouw von Birkhausen sprak met haar man.
om htm de bettekenis der nieuwe kennismaking
duidelijk te maken, en wendde zih daarna tot
Eva, die zij wilde onderrichien welken gedragslijn
zij in het vervolg had san te nemen tegenover
den graaf.
Maar Eva was verdwenen. Deze laI in haar
slaapkamer vcor haar ledikant op de knieën,
Verborg het hoofd in het kussen en weende.
WOiBT VlftïOLbD-
candidaat voor de Tweede Kamer gekozen de
heer W. Bos, burgemeester van Ouddorp, welke
candidatnur, naar men zegt, door de anti-revo
lutionairen zal worden gesteund.
Te Zaandam is candidaat gesteld de
heer W. de Meijier met 131 stemmeD de heer
W. Bax bekwam 13 stemmen; in het district
Haarlemmermeer, met 1 uitzondering, de
heer jhr. J. B. van Merlen te Heemstede.
Door het Hoofdbestuur der Hollandsche
Maatschappij van Landbouw is aan Hunne
Exellentiën de Ministers van Waterstaat
„Handel en Nijverheid," „Financiën
en Koloniën, een adres gezonden van deu
volgenden inhoud:
„Het Hoofdbestuur der Hollandsche Maatschappij
van Landbouw vernam met belangstelling, dat
Uwe Excelentiën het adres uwer Commissie
wenschen, bij het onderzoek der vraag, omtrent
de door Nederland, in verband met de opzegging
van verschillende met vreemde mogendheden
gesloten handelstractaten, in de naaste toekomst
te voeren handelspolitiek.
Het Hoofdbestuur ontveinst zijne teleurstelling
niet, nu het kennis nam van de samenstelling
der Commissie
De landbouw is een hoofdtak van ons volks
bestaan, misschfen de voornaamste, althans telt
h\j verreweg het grootste deel der ingezetenen
onder zijn kring.
In de door uwe Excellentiën benoemde Com
missie is slechts één landbouwer opgenomen;
zonder iets te kort te willen doen aan de keuze
der benoemden, die wjj stellen er prijs op het
te erkennen in beperkten kring loffelijk werk
zaam is en aan wien w\j volgaarne ter verdediging
van beschermende rechten de plaats gunnen,
veroorlooven wjj ons er met ernst op te wijzen,
dat er onder de landbouwers twee stroomingen
zijn, waarvan de eene bescherming de andere
en vri) zeker verreweg de grootste geene bescher
mende rechten wenscht.
Deze groote meerderheid der landbouwers zal
zich in de Commissie niet doen hooren en hen
zal dus niet kunneu worden gezegd, dat d e
landbouw in de Commissie vertegenwoordigd is.
Wij beteuren dit, omdat de Commissie hierdoor
niet is wat zij kon zijn: de afspiegeling van de
verschillende belangen der ingezetenen, en voelen
ons gedrongen om dit reeds nu te constateeren,
tenzij uwe Excellentiën zouden kunnen besluiten
om de Commissie in den door ons gewenschten
geest aan te vullen."
Bij de verschijning van de eerste aflevering
der Uitgave van het Nederland-
sche Orgelmuziek, redacteur M. H.
van V Kruys, was ODder anderen bepaald, dat
de uitgave uitsluitend toonwerken zou bevatten
van Nederlanders; voorts dat door eene jury,
uit Nederlandsche organisten van naam bestaande
eene keuze zou wordeD gedaan uit de composi
ties, iu den afgeloopen jaargang in deze uitgave
geplaatst, en dat de toondichter, wiens werk
door de jury het best gekeurd werd, eene fraaie
verguld zilveren medaille met toepasselijk inschrift
zou ontvangen, welke medaille slechts dan zou
worden toegekend, wanneer de jury deze beslis
sing met algemeene stemmen deed, terwijl eeDe
zilveren en eene bronzen medaille, benevens eeu
diploma bij iedere medaille, beschikbaar zouden
worden gesteld voor de componisten wier werken
daarvoor volgens de jury in aanmerking kwamen.
Naar aanleiding daarvan zijn er 12 stukken
door verschillende organisten ingezonden. Dien
tengevolge hebben de uitgevers, de firma Corns.
Imming fy Zoon te Rotterdam, in overleg met
den heer Van 'l Kruys, aan de heeren J. B.
Litzau, Jos. A. Verheyen en Martin Bolles
verzocht als jury op te tr< den tot het toekennen
der uitgeloofde medailles. De uitslag van het
onderzoek isde verguld zilveren medaille aan
den heer Hoofd, te Zaandam, de bronzen me-
daile aau den heer Groot te Purmereud,
Men leest in de Staals-Ct.
De opper-kamerheer en de chef van het mi
litaire huis der Koningin maken bekend, dat
H. M. de Koningin-Regentes, op Woensdag
den 27 Mei aanstaande, des morgens te 91/,
uur, in het Paleis te Amsterdam, gelegenheid
zal geven Hd. hunne opwachting te maken aan
militairen, civiele autoriteiten en commissiën,
en op Donderdag den 28 daaraanvolgende te
91/, uuf> particuliere audiëntie zal verleenen.
Degenen die verlangen daartoe te worden
toegelaten, worden uitgenoodigd zich in te
schrijven op eene der lijsten, welke aan gezegd
Paleis geieed zullen liggen van heden af tot en
met Zaterdag den 23 Mei, des avonds te 8 uur
op welken tijd die lijsten zullen worden gesloten,
's Gravenhage, den 19 Mei 1891.
Graaf Schimmelpenuinck van Nijenhuis.
Graaf Du Monceau.
Tengevolge van het onvoorzichtig bran
den van stoppels op den opeu haard ontstond
gisteren brand in het armenhuis te Audijk; het
gebouw werd een prooi der vlammen. Een der
bewoners verloor zijn inboedel welke niet ver
zekerd was. Een ander die eene som van ruim
f18 in deu grond had verborgen, was zoo ge
lukkig zijn schat ougeschonden terug te vinden.
Een 18jarige strijkster is
Zaterdagavond te Leiden met haar
goed tegen een gloeiende kachel gekomen en
daardoor in brand geraakt. Door haar vader,
een schoenmaker en een voorbijganger werd zij
aan het Levendaal in de gracht gedompeld en
zoo het vuur gedooid. Zij had echter al ernstige
brandwonden aan rug en beenen bekomen.
Te Roden (Drente) hebben twee zoons
hunnen vader op de terugreis van eene jaarmarkt
zoodanig mishaudeld, dat de oude man in levens
gevaar verleert. De justitie heelt zich met <le
zaak bemoeid.
De asperges schijnen dit jaar
aan een kwaal te lijden, welke andere jaren
maar zeer zelden voorkwamer zijn nl. vele
jvooae asperges". Er komen er zelfs voor, die
alleen bestaan uit een dikke taaie schil
verder tot aan de ^koppen" geheel hol zijn.
Voor de handelaars, die zulke asperges onwe
tend verzenden, levert dit wel eens onaangenaam
heden op.
Zou misschien de strenge winter het veel
vuldig voorkomen van dit kwaad op zijn geweien
hebben
Hoe hoogst gevaarlijk katten zijn, wanneer
zij jongen hebben, ondervond dezer dagen een
landbouwer te Haaren maar al te zeer. Een jong
poesje had van de melk gesnoept, en toen hij
bezig was met het dier eene kastijding toe te
dienen, kwam eensklaps de oude kat toegeschoten,
die den man aanvloog en hem een hevige» beet
in de hand toebracht. Kort daarop is de land
bouwer ongesteld geworden en ligt op het oogen-
blik bedenkelijk ziek.
Dinsdag voormiddag omstreeks 11 uur
werd te Tilburg plotseling een enkele, maar
hevige donderslag gehoord die een
bliksemstraal op den voet volgde. De huizen
dreunden nog op hunne grondvesten, toen er
eene regen— en hagelbui losbrak vergezeld van
een windhoos, die maar een paar minuten
aanhield. In dien korten tijd is echter eene
aanzienlijke schade aangericht. Op vele plaatsen
werden geheele rijen pannen van het dak ge
slingerd, geheele ramen uitgelicht, ruiten
gebroken de boomen ontworteld, terwijl van
vele woningen, o. a. ook van eene keet voor de
aannemers der nieuwe werken aan de ateliers
der staatsspoorwegen, het dak grootendeels ver
nield werd.
Naar wij vernemen, hebben er geen persoon
lijke ongelukken plaats gehad; wel werden
enkelen door pannen licht gewond.
Bij den bloemist S. zijn een aantal ramen
van broeikasten letterlijk stukgeslagen, en bij
den landbouwer v. C. is eene met riet bedekte
schuur van ongeveer dertig meter lengte tegen
den grond geworpen. De storm en het onweer
dreef nsar het Oosten over, waardoor ook de
regen- en hagelbui terstond ophield.
Ooit voor ons van belang-.
Hevige politieke standjes hebben er deze
week te Amsterdam plaats gehad tusschen
Liberalen en Radicalenbelichaamd in de
lib. kiesv. Burgerplicht en de Rad. kiesv. Am
sterdam. Nu gaan ons, bewoners van het kies
district Alkmaar, die Amsterdamsche standjes
weinig ter harte, ware het niet, dat een der
betrokken partijen in den persoon van den
heer C. V. Gerritson, thans voor de can-
didatuur in ons district in herstemming ge
bracht tegenover den heer Mr W. V. d. Kaay
alleszins onze aandacht trekt.
Hoe wij Liberalen in dit kanton er toe kwa
men eene cmdidatuur van den Radicaal, den heer
Gerritsen voor ons Liberale district niet in strijd
te achten met onze beginselen en met ons li
beraal partijverband, is gemakkelijk te verkla
ren uit ous streven, door het stellen vau een
scherp geformuleerd Program te strijden tegen
het gevaar, dat conservatieve elementen het
Liberale beginsel zouden kunnen fnuiken-
wii schrijven fnuiken, omdat wij moeten erkennen
dat de conservatieve elementen in de Lib. Partij
door hun remzucht de bevordering van de
Liberale beginselen ongemakkelijk reeds in den
weg hebben gestaan.
Gehoord de politieke lezingen van de heeren
Gerritsen en Cahsch. iu dit district gehouden,
vinden wij het zeer begrijpelijk, dat velen hun
stem uitbrachten op den heer Gerritsen, te meer
daar bij hun optreden duidelijk genoeg op den
voorgrond werd gesteld, dat de Radicalen in
den grond der zaak niets anders waren dan
Jong-Liberalen en hunne boet—predikatiën niet
golden de vooruitstrevende Liberalen, maar
de conservatieve elementen in de Lib. Partij.
Zich op dat standpunt plaatsende, was er
zeker geen bezwaar, dat de heer Gerritsen door
vooruitstrevende liberalen voor den meest
geweuschten vertegenwoordiger werd beschouwd.
Waar dus blijkbaar iu ons district de Radi
calen getracht hebben aansluiting te verkrijgen
met de vooruitstrevende Liberalen, moet het
ongetwijfeld de bevreemding wekkeu, dat de
Rad. Kiesv. Amsterdam jl. Dinsdagavond in
hare vergadering twee vooruitstrevende
liberalen als de heeren Uartog en Kerdijk, die
zij eerst op het candidatenlijstje plaatsen, uit
stieten omdat, zoo luidt de met 65
tegen 2 stemmen door de Rad. Kiesv. Amster
dam aangenomen motie:
#De vergadering, kennis genomen hebbende
van het schrijven der heeren Hartogh en Kerdijk
waarin zij mededeelen, niet te kunnen verklaren
dat zij elk wetsvoorstel tot regeling van het
kiesrecht, gebouwd op een grondslag van een
der door hen zelf uitdrukkelijk afgekeurde
maatstaven van kiesbevoegdheid zullen verwer
pen; betreurt het dat genoemde heeren het
voor de kiesvereeniging Amsterdam onmogelijk
hebben gemaakt, hen als candidaten voor het
lidmaatschap der Tweede Kamer der Staten
Generaal te handhaven."
Als wij ons Bonds-program nagaan, dan
blijkt daaruit, dat wij wel willen als punt 4
(dus niet als punt 1) uitbreiding der Kiesbe
voegdheid zoover als die binnen de perken der
Grondwet te verkrijgen is.
Maar vergissen wij ons niet, dan stelden de
Radicalen in '88 en de toestand van thans
is toch nog dezelfde de Belastinghervorming
als het eerst noodzakelijke aan de orde. Wij
zouden daarom wel eens willen weten, waarom
nu met alle geweld de prioriteit aau de Kies
rechtuitbreiding moet worden gegeven, op gevaar
ot dat het brengen van andere evenzeer drin
gend no<>dige hervormingen onmogelijk worde
gemaakt. Te dien opzichte alleen is dus die
motie voor ons van eenig belang.
Is het niet tegenstrijdig, dat de Rad. in
Amsterdam door hun uitstooten der heeren
Kerdijk en Hartog, die toch waarlijk geen
suffers zijn, in het zuiden der provincie afbre
ken, wat zij hier in het noorden opbouwden
Lezen we nu dat verslag verder, dan bespeu
ren, wij dat de scherpte dier motie aanmerke
lijk wordt weggenomen, door hetgeen de heer
Gerritsen verklaarde, als hij zegt
ffWat nu het progr. der vereen, betreft, kan
ik daarmede wel medegaan, alsmede met het
manifest der Liberale Uniemen moet een
stokstijf conservatief zijn om dit niet te willen,
en wat de motie betreft, spr. verklaart,
dat kiesrecht-hervorming een der eerste van
de hervormingen moet zijn; en dat anders geen
goede hervormingen kunnen tot stand worden
gebracht" hetgeen ons aanleiding geeft te
mogen aannemen, dat voor obstructionisme van
de zijde van den heer Gerritsen geene vrees
behoeft te bestaan, ofschoon het toch anders
wel duidelijker en meer omlijnd uitgedrukt
mocht worden.
Deze meer gunstige beschouwing der motie
wordt nog aangevuld door eene verklaring van
heer den Hugo Muller, voorzitter der Rad.
Kiesv. Amsterdam, in de N. Rott. Ct. van 22
Mei, 11. waarin deze zegt:
Ik mag niet nalaten uitdrukkelijk op te komen
tegen de opvatting, als zoude het door m\j gisteren
avond gesprokene in een enkel opzicht afwjjken
van het standpunt, dat de kiesvereeniging Am
sterdam tegenover de heeren Hartogh en Kerdjjk
heeft moeten innemen.
Die heeren maakten het der kiesvereeniging
Amsterdam onmogelijk, hunne candidatuur te
handhaven, door te verklaren dat het initiatief
voor kiesrechthervorming van de regeering
moet uitgaan, en door te erkennen, dat zjj zouden
kunnen medegaan met eene regeling, gebaseerd
op een door hen zelf uitdrukkelijk afge
keurd en grondslag. "Wü zjjn daarentegen van
oordeel, dat het initiatief zoo noodig van dc
Kamerleden moet uitgaan, en dat elke regeling
onaannemelijk is, waarbij een maatstaf van bezit,
belasting enz. wordt behouden.
Op d i e gronden konden de heeren Kerdjjk en
Hartogh geen candidaat der kiesvereeniging Am
sterdam blijvenen niet omdat zjj geen werk
staking wilden, en w ij wél. Werkstaking zoude
zijn: zjjn steun onthouden aan alle wetsvoorste
len van welken aard ook, zoolang de kiesrecht
uitbreiding niet tot stand is gekomen. Daaraan
is door niemand onzer gedacht, al kan en mag,
naar onze meening, van ingrijpende hervormingen
eerst na de kiesrecht-uitbreiding sprake zjjn.
Ds. BAX te ALKMAAR.
Den 21 sten hield de heer Bax, op uitnoodiging der
vrijzinnige kiesvereeniging te Alkmaar, eenige gloedvolle
rede ter beantwoording van de vraag
„Mag men voor de invoering der gewenschte hervor
mingen eene eventueele liberale meerderheid in de Tweede
Kamer met vertrouwen tegemoet zien
Daar er diêu avond een zeer belangryk debat van
de zijde van tegenstanders verwacht en gehoopt
werd, was de heer Mr. N. A. Calisch uit Amsterdam
overgekomen, teneinde de vergadering te presideeren. Na
opening gaf deze het woord aan den heer Bax, kandidaat
der volkspartij in het district Zaandam, die aldus begon:
Een bekend volksredenaar, die onlangs in een der Zaansche
dorpen optrad liet bij die gelegenheid vrij spel aan zijne
verbeelding en liet een maanbewoner nederdalen op onze
planeet en wel in de hoofdstad van ons land, om daar
uitdrukking te geven van de indrukken, die hij daar
ontving. De maanbewoner kwam allereerst voor een kleederen-
winkel en een delicatessenwinkel in de Kalvet straat waar
hy de magazijnen opgepropt zag met de warmste en beste
kleedingstukken of met allerlei dingen om den smaak te
streelen en het lichaam te voeden. Voorde winkels zag hij
een man in lompen, nauwelijks voldoende om zyne naakt
heid te bedekken, die met zijne kinderen, met blikken die onbe-
schrijfelijk zijn, dat alles aanstaarden in de hartverscheurende
onmogelijkheid zich iets er van te kunnen verschaffen ten
einde zich te dekken of te voeden. Bij dit gezicht kwam
den maanbewoner de vraag op de lippen, die hy tot dien
wan richtte: Of hij het zoo aangenaam vond honger te
ïyden, daar toch alles van zijne gading te Tinden was?
v an uit de Kalverstraat zag de maanbewoner zich
plotseling geplaatst op een achterkamer, op een der achter
grachten van Amsterdam, waar hij in een hol vertrek, waar
tafel noch stoel was te vinden, een man en vrouw en vijf
kinderen ontwaarde, die den diepsten armoede ten prooi
waren gesteld, louter door gebrek aan werk gebrek aan
werk, waardoor voor zich zeiven stoelen en tafels te maken
allereerst volop werk te vinden was! „Welke wonderlijke
menschen toch," dacht de maanbewoner „zij lijden gebrek
bij deu aanblik van alle mogelijke middelen om dat gebrek
te bestrijden. Het schijnt hier eene zonderlinge wereld,
de wereld der verdoeming te zijn!
Men behoeft echter geen maanbewoner te zijn om tot dezelfde
treurige conclusie te komen. Wanneer men met open oog ea
