StjenkaRasin
9
Tegen Griep
Influenza
Tegen Hoest
ROYAL brengt ZATERDAG
DANCING
HUWELIJK
let Groene Xruis
St Ursula en de elfduizend
maagden te Vroone
Hooril HolianJsch Koffiehuis
P. DEKKER
Bemiddeljiigskantaar „Hilversum"
Voetverzorging
Tuinhoekje
WERA ENGELS
H. A. VON SCHLETTOW
Orkest
„De Serenaders,,
Coöp. Boerenleenbank
te Schoort
Een BRIL een
vertronxvensarlikel
TERLEP's DROGISTERIJ
Heden ontvangen
Fornuizen, Vuurduivels
Kookkachels
Salamanders
en andere Verwarmiogsariikeleo
HEERENKLEED
1 N
„DEN HELDER"
de contributie over 1941 (vijftig cent)
„SANITÉ" REIS-IRRIGATOREN
J. H. Vriclink
■MMW
dpaineepbuizen
stoel3
fa. HERM. DE RAAT
Uit de Geschiedenis van ons Gewest
Waarheid en Verdichtsel
in oude legenden
Een van de Europeesche legenden, waar
van Noord-I-Iolland zijn bescheiden aandeel
opeischt, is die van de heilige Ursula met
haar elf duizend maagden. Volgens sommige
oude overleveringen zou namelijk het
oude Vroone deze schare hebben geher
bergd voor er te Keulen het noodlot over
werd voltrokken.
De eigenlijke stad van Ursula is daar
door Keulen, waarvan ze zelfs de schuts-
vrouwe is geworden, wier naam men in
de namen van straten en pleinen aantreft,
terwijl men afbeeldingen van deze schuts
heilige aantreft in verschillende kerken,
waarvan er een zelfs naar haar werd ver
noemd. Deze kerk dateert uit de dertiende
eeuw en 'is gebouwd op de plaats, waar
reeds eerder een kerk moet hebben gestaan,
dateerend uit de vierde eeuw. Aldus wordt
ten minste gezegd op een steen in deze St.
Ursula-kerk, waarop wordt, vermeld, dat de
oorspronkelijke kapel zou zijn gesticht door
een zekeren Clematius in de 4de eeuw op
de martel- en begraafplaats van Ursula en
haar elf duizend maagden.
Deze dateering, we willen daar nu reeds
op wij-zen. sluit met die welke we straks
zullen vinden in de oude Noord-IIolland-
gche ann-alen.
De geschiedenis zelf van Ursula wordt
ons op verschillende plaatsen eenigSizins
anders verteld. Volgens de Keuische ver
halen was ze een Britsche prinses, die ge
dwongen zou zijn geweest e2h huwelijk
aan te gaan met een heiden. Ten einde dit
te ontgaan, vluchtte ze nist' een groot aan
tal maagden. Ze maakte, blijkbaar met haar
gezelschap, een pelgrimstocht naar Rome
en zou, vermoedelijk op de thuisreis, te
Keulen zijn vermóórd.
In dit. verhaal vindt men tal van onbe
grijpelijkheden. Zoo mag men zich afvra
gen, hoe h/jt mogelijk was, dat elf duizend
vrouwen in die barre tijden een pelgrims
tocht kónden ondernemen heclemaal naar
Rome cn terug tot Keulen. We willen dit
voorloopig echter laten rusten en eerst na
gaan ,in hoeverre Vroone in de aangelegen
heid is betrokken.
We vindon daaromtrent het volgende
relaas: Ursula wordt gezegd met. elf dui
zend maagden aan de Rijnmond-en en te
Vroone in West-Friesland per schip te zijn
aangekomen. Sommigen verzekeren echter,
dat er ook weduwen bij zijn geweest. Dit
gebeuren wordt gesteld op het jaar 383.
De vrouwen reisden toen uit, Brittannië om
aan een gelijk aantal soldat-en in Armorica
ten huwelijk te worden gegeven. Ze werden
echter door stormen overvallen en beland
den binnen de Rijnmondingen en vervol
gens te Vroone. Vervolgens vielen ze in
handen der Pieten en Hunnen, vermoede
lijk zeeroovers, die oorspronkelijk op IJs
land en later in Schotland woonden en
die tot. oversten hadden Mclgo en Gauros.
Toen ze zich niet aan de lusten van deze
menschcn wenschten over te geven zijn ze
allen, gelijk geschreven wordt, vermoord en
omgebracht.
Aldus vindt men het verhaal omschreven
in het boekje Vroonens Begin. Midden en
Einde, in 1661 verschenen bij Gerrit van
Goedesbergh. Een en ander overgenomen
uit de Chartre Chronijk van Hoeve.
Waarheid en verdichtsel zijn hier op zijn
minst, genomen op bonte wijze dooroen ge
weven.
De tijdsbepaling sluit met die, welke we
elders o.a. in Keulen gevonden hebben.
Maar met de Pieten en Hunnen is iets niet
in orde. De eersten woonden inderdaad in
Schotland, de Hunnen werden daar stellig
niet gevonden.
Omtrent de bedevaart naar Rome vind-en
we hier geen woord vermeld, wel echter
wordt Ursula ook hier een Britsche ge
noemd. Vreemd echter is het te vernemen,
dat zij met haar maagden nog in handen
der „zeeroovers" zouden zijn gevallen, na
dat. ze reeds goed en wel waren geland.
Dit had slechts kunnen geschieden vóór
'hun aankomst. Maar dan weer hadden ze
nooit, het Europeesche vasteland gezien!
Iets is er dus niet in orde hier.
Intusschen, niets belet ons aan te nemen,
dat. er inderdaad een Ursula is geweest,
die met een schare maagden op reisging
van Brittannië naar het vasteland. En
waar ze dit blijkbaar hebben bereikt
blijft, de mogelijkheid, dat hun plaats van
aankomst Vroone is geweest. Tot zoover
kan het verhaal dus juist zijn.
Onbegrijpelijk is echter het aantal.
De schepen in die dagen waren vrij klein.
We zouden niet durven schatten, hoeveel
er noodig zijn geweest om zegge en schrijve
elf duizend 'vrouwen over de Noordzee te
zetten. Verscheiden honderden vaartuigen
moeten het er echter zeker zijn geweest.
Wanneer er dan verder sprake is van stor
men, dan kan er nauwelijks twijfel aan zijn
of de vloot moet uitééngedreven en ver
strooid zijn.
Torh lezen we overal over elf duizend
maagden, zoodat dus het heclc gezolschan
waarvoor een in die tijden ongelooflijk
groole vloot noodig moet zijn geweest, bijéén
Was gebleven.
Hoe zit dit?
Wellicht dat een notitie uit Keulen ons
hier opheldering kan verschaffen. Er komt
daar een Latijnsche afkorting voor: XI M.
V., waarvoor men heeft gelezen: undecim
mi 11 ia virginum. Hetgeen beteckent: elf
duizend maagden.
Mén kan deze afkorting echter
ook lezen als: undecim martyres
virgines, hetgeen wil zeggen: elf
martelaressen maagden.
En volgens sommigen zou dit laatste
meer juist zijn. Wanneer een heel andor
licht op de zaak wordt geworpen.
Het aantal van Ursula's begeleidsters
wordt teruggebracht op een tiental, die ge
makkelijk door één schip kunnen zijn over
gebracht. Alles, wat de verdere reis be
treft wordt onmiddellijk veel moer aan
vaardbaar en het ligt allerminst in ons
voornemen aan het oude Vroone de eer te
willen betwisten dit mogelijk veel kleinere
gezelschap eens te hebben ontvangen. Al
verliest de geschiedenis op zichzelf er veel
van haar glorie door: „Elf duizend maag
den" klinkt heel anders dan „elf maagden".
Zoo hier echter een vergissing in het spel
is, mogen we ons daarover slechts vorheu-
gen, omdat de reis van het kleine gezel
schap stolüg niet zulk oen indruk zou heb
ben verwekt, dat de legende er nog na
eeuwen cn eeuwen melding van maakte.
In 'dit vc;rband mecncn we nog even te
mogen wijze op een andere landing, welke
ook te Vroone zou hebben plaats gehad. De
zaak Speelt een 300 jaar later, toen de Ka
tholieke predikers Willebrord cn Wilfricd
er zouden zijn aangekomen.
Waar beiden zonder twijfel in Friesland
zijn geweest, is ook hier de mogelijkheid,
dat hun uitgangspunt Vrone is geweest,
stellig aanwezig.
Alles bijeengenomen mag het opvallend
worden genoemd, dat telkens en telkens
opnieuw Vroone in zulke verbanden wordt
vermeld. Gezien de plaats, waar het was
gelogen aan een toegangspunt van
Friesland wordt de mogelijkheid grooter,
dat, althans in dit laatste geval, Vroone
terécht als landingsplaats is aangewezen.
Uit al deze verhalen mag men zeker con-
cludeeren, dat op de plaats waar tegen
woordig SI. Pancras is gelegen, een of
andere nederzetting heeft bestaan.
Wat voor plaats dit was. daaromtrent tast
men echter volkomen in het duister.
Was bet een volkrijke plaats, gelegen aan
een veilige haai? Was het een onrlogsver-
sterking sedert de dagen der Romeinen?
Met zekerheid valt lvier ge-en uitspraak Ie
doen. zoodnt de fantasie vrij spel heeft o.n
de een Vroone opblaast tot een machtige
handelsstad, poort van Friesland, de ander
het bestaan van een stad ontkent en hoog
stens wil gaan tot de erkenning van liet
bestaan van een armzalig visschersdorp.
BLOEIENDE TAKKEN VAN HEESTERS IN
JANUARI EN FEBRUARI IN ONZE
HUISKAMER.
De lezers en lezeressen van onze tuinhoekjes
zullen vaak den goeden raad. bij het verzorgen
hunner planten gekregen, hebben opgevolgd
en, naar ik hoop, met goed gevolg. Dat het
echter mogelijk is bloeiende takken van hees
ters in den winter te krijgen, heeft men zeker
niet gedacht. Toch is het idee niet zoo vreemd.
Wij hebben immers in onze bloemenwinkels
de prachtige takken der seringen reeds eenigen
tijd zien staan. Zelfs ziet men thans hier en
daar in de tuinen een heester in vollen bloei.
Dit is de Jasminum nucliflorum of de vroege
•Jasmijn. Deze heester, een nauwe verwant van
de sering, komt uit China. De bloemen ver
schijnen voor de bladeren, waarom zij ook nudi-
florum, d.i. naaktbloeiende .heet. Is de winter
zacht, dan tooien de hangende takken zich
reeds .begin December met een overvloed van
kleine gele bloemen. Bij erge vorst sluiten ze
zich. om bij milder temperatuur weer dadelijk
open te gaan. De takken van dezen heester
zijn echter minder geschikt om in een vaas
gezet te worden, omdat de bloemen niet tegen
de warmte kunnen. Beter kan men hier voor
de takken van het Chineescli klokje of Forsy
thia viridissima gebruiken, Deze heester komt
veelvuldig in onze tuinen voor en bloeit buiten
reeds in het laatst van Maart en begin April.
Is eind Januari een vorstperiode achter den
rug. dan zijn zijne blad- en bloemknoppen reeds
flink ontwikkeld. Snijdt men enkele takken
van den heester af. liefst met mate om hem
niet te ontsieren, dan kunnen deze takken op
een vaas met water gevuld in de huiskamer
gezet worden. Door de hoogere temperatuur
wordt het groeiproces bespoedigd. Toch moet
dit niet te overhaast gebeuren door de takken
vlak bij de kachel of de centrale verwarming
fe zetten, omdat dan de knoppen zouden ver
drogen. De warmte van de kamer bewerkt al
spoedig dat de knoppen zwellen. Na eenige
dagen wat is het aardig in Jezen tijd dit
gade te slaan ziet men de frissche groene
blaadjes reeds naar buiten komen. Ook laten
de lichtgele bloempjes als zoovele klokjes zich
zien. Is dit stadium berrik't en het duurt wel
eenige dagen, dan dóet men beter de takken
in een kamer te zetten, die minder sterk ver
warmd wordt, ofrehoon he' er natuurlijk niet
mag vriezen. De bloei duurt aan langer.
Er zijn nog een paar heesters, die vroeg
bloeien en daarom op dezelfde wijze wat fleur
in huis kunnen brengen. Een dezer is de Ha-
mamelis of Tooverhazelaar Hy bloeit reeds in
F bruari met grillig gevormde geelachtige
bloempjes. Het is ïaar een klein1 heester.
Men snijdt er dan ook slechts kleine takjes af.
die op een passend vaasje gezet een zeer deco
ratief gehert vormen. Nog een vroege bloeier
is Daphne IMezereum of het Peperboimpje. De
lila bloemen verspreiden ook nog een aange
name geur. De takken moeten op deze'fde
wijze behandeld worden als i ?e van het Chi-
neesch klokje. Ik hoop, dat u eens probeert
wat in dit artikeltje beschreven is. U zult er
ongetwijfeld genoegen aan beleven.
A. v. d. LIJN.
ZONDAG en DINSDAGAVOND 8 UUR
ZONDAGMIDDAG 3 UUR
de spannende avonturenfilm van den
Kozakken Rebel
(City film.)
Een monumentaal filmwerk met
en het wereldberoemde
DON KOZAKKEN KOOR
onder leiding van SERGE JAROFF.
Een sterk romantisch filmwerk van menschelijke harts
tochten, waarin de polsslag van het leven onstuimig klopt.
REGIE VAN DEN RUSSISCIIEN REGISSEUR
ALEXANDER VOLKOFF.
AMUSANT VOORPROGRAMMA.
TOEGANG BOVEN 14 JAAR.
HEDENAVOND in de voorzaal muziek.
ZONDAGMIDDAG van 3 tot 6 en om 7 nur
onder leiding van CO SIEWERTS
Voor het inleveren van
Voorschot- en loopende Rekening Boekjes,
Rentebetaling en Aflossing
zal zitting worden gehouden op 28, 29 en 30 JANUARI a.s., en
wel van 10 tot 1 uur cn van 2 tot 8 uur.
De waarn. Kassier,
D. DUIN Wz.
Wili U er zeker van ziin. dat Uw bril
aan de hoogste eischen voldoet?
Koop dan Uw bril bil een vakman.
Wij garandeeren iedere door ons afgele
verde bril wat betreft juiste sterkte der
glazen en eoede pasvorm.
I'ERI.EP heeft een goede bril voor iedere
heursl
Optiek en FotohandeL Gediplomeerd Opticien.
HOOGZIJDE 103 SCHAGEN
Ziekonfondsleverancier.
Beleefd aanbevelend,
IJZERHANDEL.
LAAN - SHHAGEN - TEL. i39
spa|a|n d|e r v a|l k tv
IA/
ÜR
't betere genre
G
LANDBOUWBOEKHOUDEN
Laat Uw boeken bijhouden en de hiervoor
betreffende belastingzaken op deskundige
wijze behandelen door het administratie
kantoor
K. P. ZUURBIER
LAAN WEG TEL. 253. 8CH00RL.
le en 3e Donderdag der maand van 10H—12
uur zitting bii Wed. Blaauboer.
Dames en lieren,
Behoort gij reeds tot de gelukkig getrouw
den? Zo niet, schrijft dan vol vertrouwen
naar het
Vaartweg 147, Telefoon 7091, Hilversum.
Het enige kantoor met besliste zekerheid van
slagen.
Deze zekerheid kunnen wij U bieden, omdat wij
over geheel Nederland de beste relaties hebben.
Bij ons staan ingeschreven, dames uit beschaaf
de stand, knap en bemiddeld, en Heren met vaste
positie en inkomen of pensioen.
Schrijft ons dus Uw wensen, en gij zult spoedig
behoren tot de gelukkig getrouwden, daar wij ons
geheel met alle krachten voor U beschikbaar
stellen.
Alle inlichtingen kunt U kosteloos in blanco cou
vert ontvangen. Geheimhouding op erewoord
verzekerd.
De Velo Waschmachlne Maatschappij N.V.
Zet haar bedrijf onveranderd voort
•lo waschmachines
D* bait* *n bakand.ta
machine, met het grootst*
waichoffsct
•lo biljarten
•lo naaimachines
•lo kachels en fornuizen
•lo rijwielen
•lo meubelafdeeling
Voor solide koopers gemakkelijke condities
Filiaal te Schagen: Hoogzijde E 100.
ALGEMEENE BEGRAFENISVEREENIGING
Goedgekeurd bij Kon. Besluit d.d. 27 Juli 1934 no. 31'.
In verband met de buitengewone omstandigheden van' het
oogenblik worden de Leden zeer beleefd, doch ook zeer drin
gend verzocht,
per postwissel of giro te willen overmaken aan den Penning
meester G. HARJER, Middenweg G 134, Heerhugowaard. Het
giro No. is 281527, of ten huize van JOH. DARPHORN, Kru-
gerstraat No. 63, Den Helder.
In beide gevallen gelieve men op de strook 4e vermelden,
contributie, oud, tijdelijk, of nieuw adres. De strook beware
men als betalingsbewijs.
A. v. d. POLL, Voorzitter.
G. HARJER, Penningmeester.
BETER EN GOEDKQOPER DAN ANDERE
Venn. „Sanilé"
Amsterdam. Rembrandtplein 6
Telefoon 35362
Den Helder. Kanaalweg 73.
Telefoon 642
Kipsolpillen - Aflukin - Inha-
lent - Dampo - Endrine - Vlcks.
Grieppoeders - Aspirin - Mijn-
hardt jes - Akkertjes - Influido,
Anisicomplex, enz.
Phimelin Stroop 117 en 72 ct.
Famel Stroop 117 ct. p. flac.
Abdijsiroop Thljmstroop - San-
telstroop Druivenborsthonig.
Vicks bonbons - Dampo bon
bons - Wybert tabletten - Rhei-
la Valda pastilles - Groentjes
Zoute drop Laurierdrop Ge
mengde drop - Salmiak pastil
les - Griotten, enz., enz.
Alle hoestartikelen bij:
HOOGZIJDE 115. TEL. 373
SCHAGEN.
HERM.
DU CROCQ
^Lanaestraat 80
ALKMAAR.
uAOC ORU3 GCJOOTtVOOQÖAAD
30uw mat e aiaalScoAuN
OOK: LANDAOUWKtLK
STALEN fieVT WAQE.MI
JP3LAQ TE 3CHA6EN. ALKMAA*
OEN HE10E A Bt3TlLMUl3 T»
SCHAGEN: Opslagterrein aan
Haven, teL 460, aanwezig tof
12 nor.
Hygiënische pedicure
Langestraat 80.
ALKMAAR.
Steunzolen naar gips
afdruk.
