V
39 Jaargang
No 4018
Woensdag 19 Mei 1926
Beefetsvragen.
Van week tot week
Nijnhardt's
VOLLE-MELK-REEP
Beter dan 6oed: DE BESTE
Texelsche Berichten
ABONNEMENTEN:
ADVERTENTIËN:
Laxeertabletten
EXELSCHE COURANT
DEN BURG: 50 cL per drie Maanden.
Franco p. post door geheel Nederland 75 ct p. 3 maanden.
Losse nummers: 3 ct
DE TEXELSCHE COURANT VERSCHIJNT
WOENSDAG- EN ZATERDAGMORGEN
UITGAVE:N.V.v/h LANGEVELD&DE ROOIJ DEN BURG OP TEXEL
Van 1-5 regols: 50 ct. Iedere regel moer: 10 ct.
Dezelfde advertentie 4 maal geplaatst wordt 3 maal berokend.
Bij abonnement lagere rogelprijs.
ADVERTENTIËN
MOETEN DAAGS VOOR 'T VERSCHIJNEN
4 UUR NAM. IN ONS BEZIT ZIJN
TELEFOON: N°.11 POSTGIRO: N°.652 POSTBUS: N°. 11
Rechtskundige vragen, door een abonné
onderteekend en onder 't motto „Recht"
aan ons bureau (Parkstraat) ingezonden,
worden door onze rechtskundige mede
werkers kosteloos beantwoord.
8—15 Mei.
De Bioscoopwet aangenomen.
Mr. Cort v. d. Linden gehuldigd.
Er was niet veel belangrijk bianenlandscb
nieuws in de laatste dagen. De Tweede
Kamer vergaderde niet en de Eerste kwam
alleen bijeen om do Bioscoopwet af te doen
De belangstelling daarvoor was in de Kamer
zelf niet bijzonder groot en daarbuiteD
werd de uitslag niet met spanning tege
moet gezien, want men wist vooraf, hoe
die zou zijn. Een aannemiDg van bet ont
werp met de stemmen van rechts tegen
links stond wel vooraf vast, zooals het ook
geworden is.
Van de gebeurtenissen buiten het parle
ment was wel een der voornaamste, de nul
de die in velerlei vorm gebracht werd aan
den Minister van Staat en Staatsraad Mr.
Cart van dor Linden. Deze mocht z^n 80en
vorjiardag vieren en dat was wel het ge
schikte moment om zich de groote verdien
sten van dezeD grijzen staatsman te ber
inneren. Mr. Cort van derLiöden beeft'n
rijk verleden achter zich, waarin hij aroote
diensten den Unds bewezen heeft. Esnige
maleD maakte h(j deel uit van de regeering
en speelde bij in ons parlementaire leven
een belangrijke rol. Maar wel het sterkst
zal de herinneriDg aan zijn arbeid blijven
voortleven in de geschiedenisbladen uit de
dagen van den grooten oorlog. Toen zijn
zware taak volbracht was 6n de groote
gevaren voorbij waren is hl) teruggekeerd
tot de rust en de eenvoud waaraan de nood
van den tijd hem had onttrokken.
EngelandNa de „algemeene staking"
De groote strjjd in Engeland behoort dus
gelukkig weer tot bet verleden. Hot bemid
delend optreden van sir Herbert Samuel
heefc er wel b6t meest toe bijgedragen, dat
de geweldigo strijd niet tot het bittere einde
werd aaDgeUoudeD. Hij ricbtte als voor
zitter van de kolencommissie een memo
randum tot de beide partijen, waarin bij
den weg tot 6en oplossing aaDgaf. Mea weet
dat de moeilijkheid vooral gelegen was in
den eisch van Baldwin, dat de stokings-
order moet worden ingetrokken voordat er
van nieuwe onderhandelingen sprake kon
i(jn. VaD dien eisch kon Baldwin, nu die
eenmaal gesteld was, geen afstand doen
zonder iets in te boeten van bet gezag der
regeering- Maar de leiders der staking
wenschten niet te capituleeren op genade
of ongenade en zoo bleef de strijd sleepende
De staking was niet algemeen, het verkeer
wel gestoord en ontwricht doch niet stil
gelegd. De regeering beschikte over duizen
den vrijwilligers - „stukingbrekors" en
het volk begon zich «an te passen aan de
omstandigheden. De staking W38 op'n dood
punt gekomen maar met dat al was ze een
ondragelijke last en verslond ze iederen dag
weer nieuwe miljoeneD. Er wareu voor de
stakingsleiders slechts twee wegen open
capituleert of de andere troeven, waarover
ze naar in het Lag6thuis duor 66n der
hunnen verzekerd was nog beschikten
uitspelen, de staking uit te breiden tot alle
takken van openbare diensten en bedreven
en tot alle takken van industrie, baDdel en
nijverheid. Gelukkig hebben ze een koel
hoofd behouden en hebben zij zich niet
door de extremisten laten raeesleepen en
toen dan ook b6t memorandum van sir
Herbert Samuel verscheen en zQ tevens van
dezen de verzekering kregen, dat bij de door
hem voorgesielde oplossing bij de regeeriDg
zou aanbevelen, werd deze als 6en uitkomst
aanvaard. Er volgden besprekingen ook
tusschen Samuel en Baldwin en daarna met
beide partu-n en zoo werd Ce weg tot den
vrede geëffend. Natuurlijk kon Baldwin
geen afstamt doen vau zijn niscb, dat eerst
de staking moest- woiden opgeheven. voo>-
dat hjj toezeggingen kon doen. maar b|j
heeft toch blijkbaar wel zooveel losgelaten
dat ook deze moeilijkheid overwonnen koD
worden.
Zio kwam „de capitulatie* de algemeene
werkstaking werd opgebsveD, Baldwin heeft
dadelijk draadloos ten dankbetuiging later,
verspreiden voor allen die de regeering ter
zijde hebben gestaan en waarin bij opriep,
om te vergeven en te vergeten enmetden
tijd te verspillen met de vraag, wie bier of
daar de schuld van is geweest.
Aanvankelijk deden zich echter nog eros
tige moeilijkheden voor, omdat niet alle
stakers dadelijk weer aaDgetioraen kondeD
worden en er in het spoorweg- en trans
portbedrijf slachtoffers dreigden te vallen.
Ook deze moeilijkbeden, die den pas ge
sloten vrede in gevaar dreigden te brengen,
werden gelukkig ntfgal spoedig overwonnen.
De mijneigenaren hebben vrjj belangrijke
coDce6sies moeten doen en ook de regetrmg
beef', om een voor beide partijen bevre
digende oplossiDg te bespoedigen, opnieuw
een bedrag uit de scbatgiet 3 millioen
pond beschikbaar moeten stellen, maa-
bet herstel van den vrede is zeer zeker
wel een offer waard.
De Poolsche Revolutie.
Bracht het einde der week aan Engelaad
het einde van den groot-n strijd, aan Polen
beeft het een revolutie gebracht. De toe
stand was er al laDg zeer gespannen mede
tengevolge van de jongste verkiezingen
waarbij Witos opnieuw eenj overwinning
wist te forceereD. Deze toestand heeft zion
zoodanig toegespitst, dat e6n staatsgreep
van maarschalk Pilsoedski daarvan hei
gevolg is geworden. Pilsoedski stond aan
de z(Jde der oppositie en bestreed de re
g ering op fella wjjze. Dezer dagen publi
ceerde hij een scherp artikel tegen Witos
waarop aeze beslag liet leggen op de bladen
die het artikel hadden opgenomen. Kort
daarop deed een gewapende bende eet.
aanval op de buitenplaats, waar P.lsoedbki
Vertoefde en dit beofc tengi-velge gehad
dat diens aanhangers in bet geweer gekc-
men zijn. Een paar regimenten troepen, die
den maarscbalk waren toegedaan, sloegen
a,n bet muiten en haalden Pilsoedski over
zxb aan hun hoofd te stellen en op te
lukken tegen de regeering te Warschau
Aanvankelijk boden de regeeringstroepeD
in de hoofdstad tegenstand en hadden ei
bloedige gevechten plaats, maar weldra
was Pilsoedski toch in het bezit van de
openbare gebouwen en moest deregeering
zich terugtrekken en da vlucht nemcD
Zij riep de garnizoenen op van aedèrt
steden, om tegen Pilsoedski op te rukken
en daarmee werd de broederstrijd oDtke'end.
Op bet obgenblik dat wy dit schrijven
valt het nog moeilijk, zich een eenigszice
juist beeld van de toestand te voimen. De
strijd is in vollen gaDg en boe deze revo
lutie zal afloopen dient te worden afee
wacht.
Duitschland weer zonder Kabinet.
In uuiucoland zit men weer eens mid
den in een Kabinetscrisis. De vleggenver
ordening heeft aan het kabinet-Lutber het
leven gekost en de regeeringscoalitte uiteer,
doen valleD, Het z(jn de democraten ge
weest, die deze crisis bobben geforceerd
maar ook Lutber beeft door syn balstarrig
beid daaraan meegwerkt. Voordat in den
Rijksdag door de democraten een motie
van wantrouwen tegen hem werd ingediend
hebben z(j den kanselier verzocht, de tos
passing van de nieuwe vlaggeuveroidenirg
op te schorten, doch Lutber herfc dit gi-
weigerd. Toen de democraten daarop hun
motie van wantrouwen teg6n dm Rijkt-
kanseliei indienden was diens lot beslist
President Hmoenburg kan nu weerzien
dat hij een n.euwe regeering krijst. G -
makkelijk zal dat niet gaan, waar de
partijverhoudingen in den Rijksdag voor
een spoedige oplossing zeer ongunstig »yr
Do Ryksweer ininiitei G s- er heelt al e. t>
vergeefsche poging gedaan. Hy kiteg va;,
den president de opdracht, een nieuw
kabinet te vormen, doch moest al spoedig
het bjjltje weer neerleggen.
Tuinbouw- en Pluimveevereeniging
„Texel."
De Commissie van Onderzoek brengt
haar rapport uit Critiek daarop
niet toegestaan. Binnenkort nog
maals een algemeene vergadering.
Een veertigtal leden woonden Vrijdag de
vergadering bij, welke die avond door het be
stuur onzer Tuinbouw-en Pluimveevereeniging
in café den Burg was belegd met het doel de
Commissie van Onderzoek gelegenheid te geven
het resultaat harer bemoeiingen ter kennis van
belanghebbenden te brengen.
We brengen in herinnering, dat in de laatste
algemeene vergadering met op één na alge
meene stemmen werd besloten een vijftal heeren
aan te zoeken, die zich zouden willen belasten
met een onderzoek naar de moeilijkheden, welke
tusschen het bestuur en de boekhouder, de heer
C. Rentenaar, zijn gerezen.
Daar de stem van de voorzitter, de heer
N. Duinker, niet toelaat, dat deze de vergadering
presideert, neemt op verzoek de heer J. S. Dijt
vice-voorziiter de leiding op zich. Na in korte
trekken liet doej dezer bijeenkomst te hebben
uiteengezet merkt spreker op, dat het uit te
brengen rapport niet een ieder zal bevredigen.
Er zal evenwel geen gelegenheid worden ge
geven daarop critiek uit te oefenen, daar het
de laatste uitspraak is, welke in de kwestie,
die tusschen het bestuur en de heer Rentenaar
is gerezen, wordt gedaan. De Commissie kwam
thans gereed met haar hoogst ondankbare en
moeilijke taak licht te brengen in deze teere
kwestie en gedoogt geen inmenging.
De Commissie werd gevormd door de heeren
J. C. Visser, voorzitter, A. Broekman, secretaris,
C. Graaf, A. v.d. Meulen en G. j. B. Mulder.
De heer v.d. Meulen is door ongesteldheid ver
hinderd deze vergadering bij te wonen.
De heer Dijt heet het viertal heeren in het
bijzonder welkom en noodigt de heer Broekman
uit het rapport aan de vergadering voor te
lezen.
Naar ons bleek had de Commissie haar onder
zoek slechts uitgestrekt tot de klachten ten
aanzien van de boekhouder, vervat in het rapport
door het bestuur op de laatste vergadering uit
gebracht. In verband hiermede werden de
notulen nagegaan en allerlei informaties inge
wonnen. Omreden een accountantskantoor met
onderzoek der administiatie werd belast werd
hiernaar geen onderzoek ingesteld. Bovendien
werden door het bestuur te dien opzichte geen
ernstige klachten geuit.
De Commissie is van oordeel, dat het bestuur
de heeren Rentenaar en Boon, wat betreft het
bestellen en samenstellen van ochtendvoer, te
veel vrijheid heeft gelaten. Ter wille van de
goede gang van zaken en de controle had het
veel eerder kunnen ingrijpen.
De boekhouder weigerde het bestuurde samen-
stellingslijsten te overleggen en nam daarmee
een verkeerde houding aan. Op eerste vordering
had hij aan de wcnsch van het bestuur moeten
voldoen, daar uitsluitend voor rekening en
risico der vereeniging werd gewerkt
Omtrent de aankoop van zonnepitten werd
geen klaarheid verkregen, daar de verklaring der
betrokken personen, n.l. van de heeren Duinker
Eelman en Rentenaar zoodanig met elkaar in
strijd waren, dat geen uitspraak kon worden
gedaan.
Na beide partijen over de uitbetaling van
loon te hebben gehoord bleken geen voldoende
gegevens aanwezig om in deze kwestie uit
spraak te doen.
De kwestie-meelaflevering aan v.d' Heijde is
hier niet op zijn plaats, daar het hier een
handeling van de heer C. Boon betreft, zoodat
Rentenaar h.i-. gevoeglijk kan worden uitge
schakeld.
Hoewel er in het rapport en in de notulen
van gesproken wordt Boon tot adviscerend lid
te benoemen, bleek op informatie bij het be
stuur, dat dit geenszins de bedoeling is geweest.
Men beschouwde hem als gewoon lid.
Wat betreft het voorstel in het gebouw
Hoogerstraat meel te mengen voor rekening
van Boon. Rentenaar en v.d. Heijde kan geen
toelichting worden gegeven, daar de verklarin
gen van Rentenaar, Eelman en Duinker met
elkaar in tegenspraak zijn. Dit isevenweleen
punt van ondergeschikt belang, daar deze voor
stellen schriftelijk door de heer Boon zijn ge'
daan en het hier slechts voorstellen aafigaat.
Gezien de verklaring van de fa. Engelbert,
waaruit blijkt, dat bij haar nooit een schrijven
van Rentenaar is ingekomen om de factuurs
op naam der vereeniging te stellen, heeft
Rentenaar h.i. in dezen gefaald.
Rentenaar bestelde zonder een'ge kennis
geving aan het bestuur 5600 kg. inpiaais van
werken bij onregel-
matigen stoelgang
zonder kramp of pijn.
Doos 60 cent
Bij Apoth.en Drogisten
1000 kg. voer en verontschuldigde zich door
te verklaren, dat men anders zonder voer was
komen te zitten. Hij erkende evenwel buiten
zijn boekje te zijn gegaan.
De klachten van het bestuur, dat zich in
deze 5600 kg. voer een partij tarwepuntjes
bevond, welke uit onkruidzaden zou bestaan,
meent de Comm. niet te kunnen onderschrijven,
daar tarwepuntjes afvalproducten zijn. Deze
vallen de eene keer beter, de andere keer
slechter uit.
Op verzoek van het bestuur zouden de fac
tuurs ter controle door de boekhouder worden
geteekend. Dat Rentenaar zich hieraan niet hield
vindt de Comm. niet erg correct. De waarde
van deze maatregel Iaat zij echter buiten be
schouwing.
Na de leden van Deventer en Verstegen te
hebben gehoord bleek, dat van staking geen
sprake geweest. Ook bleek dat Verstegen met
het weghalen, der gewichten uit het veilings
gebouw niet de bedoeling had daar wanorde te
veroorzaken. Een samenloop van omstandig
heden gaf aanleiding tot deze klacht. Rentenaar
staat h. i. geheel buiten deze kwestie.
Doordat Rentenaar zich inzake de ontslag
kwestie niet aan de afspraak met het bestuur
hield handelde hij niet correct, temeer daar hem
24 uur bedenktijd was toegestaan. Volgens de
Comm.'gaat de verontschuldiging van Rentenaar
door andere mcnschcn te zijn beïnvloed, niet op.
De Comm. is niet gebleken, dat Rentenaar
t. o. het bestuur valsche argumenten heeft ge
bruikt. Het bewerken van leden om een be
paalde persoon in het bestuur te krijgen is
echter niet goed te keuren, wat Rentenaar op
een commissievergadering zelf toegaf.
De Comm. is van oordeel, dat de penning
meester onder geen beding recht had boeken
en bescheiden aan zijn medebestuurders ter
inzage te weigeren. Ook was hij verplicht de
oude boeken en bescheiden der vereeniging ,te
brengen waar ze volgens de statuten behooren,
wat niet is gebeurd.
Hoewel Rentenaar op de voorgaande alge
meene vergadering een borgstelling toonde,
was dit daar niet op zijn plaats, wijl dit stuk
ten huize van de secretaris behoort te worden
gedeponeerd, opdat het bestuur kon nagaan, of
dit stuk al din niet credictwaardig was. Een
borgsteiling in handen van de boekhouder heeft
voor de vereeniging geen zin.
De gevraagde kascontrole op Maandagmorgen
was op een ongelukkig tijdstip gekozen. Even
goed had men een kalmer oogenblik kunnen
uitkiezen.
Aan de hand van het onderzoek en na be
spreking met beide partijen is gebleken, dat de
klachten door het bestuur in het rapport vast
gelegd, niet geheel uit de notulen zijn opge
bouwd. Verschillende regelingen kwamen voort
uit besprekingen met een of meer bestuursleden
Waren er goede aanteekeningen gemaakt, veel
moeite was er dan voorkomen. Het bestuur heeft
Rentenaar te veel de vrije hand gelaten en
stelde zich lang niet genoeg met de zaken op
de hoogte. De heer Rentenaar treft in deze
eveneens schuld. Als penningmeester had hij
veel meer moeite kunnen doen, het bestuur in
kennis te brengen met de velschillende werk
wijzen der vereeniging.
Verder bleek de Comm. dat het bestuur lang
niet met alle gezegden van zijn voorzitter
aecoord ging. Op de jaarvergadering verklaarde
de voorzitter n.l. dat de heer Rentenaar de ziel
der vereeniging was, enz. terwijl dit door het
overige bestuur niet werd onderschreven, aan
gezien toen al de meeste strubbelingen hadden
parts gevonden.
Wc hebben tenslotte getracht, aldus de Comm.
een minnelijke schikking tusschen de partijen te
treffen en hierin meenden we ook te zijn ge
slaagd, doch de heer Rentenaar bleek echter
van gedachten veranderd en wenschte, dat de
vergadering uitspraak zou doen. Hiermee, aldus
besluit het rapport, waren onze bemiddelings
pogingen afgedaan en wenschen wij er nog wel
de aandacht op te vestigen, dat bovenstaand
rapport door de commissie in zijn geheel wordt
onderschreven.
De vergadering heeft het rapport met aan
dacht aangehoord. Wanneer de heer Broekman
met het voorlezen gereed is gekomen brengt
de heer Dijt namens het bestuur de Comm.
dank voor de vele moeite, welke zij zich heeft
gegeven.
Wij apprecieeren dat ten zeerste, vervolgt
spreker en zouden thans gaarne, om tijd te
winnen van de vergadering toestemming ver
krijgen een punt aan de agenda toe te voegen.
Het bestuur wenscht thans ziin mandaat in
