„Wordt notaris. Dat is niet zo'n zwaar beroep" Belangrijke wetenschapsprijs voor Waddenonderzoeker Wolff Een topper op zijn gebied" fscheidnemende Boswijk kreeg vreemd advies: -rV- eknipg»</ TEXELSE COURANT. i "IT ïïkonde voor izamelaars I VRIJDAG 24 JUNI 1994 n zwaar beroep. Nou ja, jedurende mijn leven wel aadgevingen gehad. M'n tnneke zit al 22 jaar lang ds tegen m'n rug aan te •r zijn altijd allerlei zaken bereiden en klaar ben je Ifficieel kan ik nog twee jrwerken - op je zeven- lóet je stoppen - maar ik at het verstandiger is nu ouden.'' Claudius Johan werd 68 jaar geleden ge- de Warmoesstraat. Na jmzwervingen keerde hij met gemengde gevoe- kandidaat-notaris op ug. „Niet dat het eiland trok, maar we hadden net sstaan opgebouwd in Het viel op dat moment om dat achter te laten, bekeken hebben we ment spijt gehad van de g en was het de enige Terug naar het begin. Naar de War moesstraat, waar zijn vader een huisartsenpraktijk voerde. Herin neringen aan een zorgeloze jeugd, waarop met plezier wordt terugge keken. „Er gebeurden toen dingen die nu ondenkbaar zijn. M'n vader was niet alleen huisarts, maar ook consul van de ANWB. Dat wil zeg gen dat hij bijvoorbeeld rij examens afnam. Als jochie ben ik vroeger heel wat keren door kandi daten naar het 'kippenschooltje' gereden. 'Als u nu even m'n zoont je naar school rijdt, maak ik de pa pieren vast ik orde', zei m'n vader dan. Als ik heelhuids was aange komen en de kandidaat zonder schade weer voor kwam rijden, was hij geslaagd." Medicijnen De huisartsenpraktijk van z'n va der was voor Boswijk reden zelf ook medicijnen te gaan studeren. Het vak boeide hem, al waren de omstandigheden waarin het be roep werd uitgeoefend, niet met tegenwoordig te vergelijken. „Om dat er op het eiland geen tandarts was, ging mijn vader altijd met twee tassen op pad. Eén met dok tersspullen, één met tandartsma teriaal. Als hij met z'n auto over Texel reed, kwam het vaak voor dat hij door een aan kiespijn lijden de boer tot stoppen werd ge maand. Hangend over de treeplank werd de boosdoener er dan zonder verdoving uitgetrok ken." Voordat hij medicijnen kon gaan studeren, moest eerst het HBS- diploma worden behaald. Een pe riode die, als gevolg van de oorlog, nogal chaotisch verliep. Omdat Den Helder door zijn ouders als lo- katie te gevaarlijk werd geacht, viel de keus op Alkmaar. Russenoorlog In 1944 kwam hij op Texel terug, wijk, peinzend: ,,Mljn leve is voor een groot deel door toevalligheden bepaald." (Foto March Heijnen) waar hij door de Duitsers op de Noordbatterij te werk werd gesteld. De Russenoorlog vergeet hij nooit, één verschrikkelijk voorval staat zelfs op zijn netvlies gegrift. „Dat zie ik ieder gewenst of ongewenst moment weer glashelder voor me. Het gebeurde tijdens een bombar dement, waarvoor we in de gang van bakker Timmer dekking zoch ten. De winkel werd getroffen door een granaat. Ik stond stijf te gen de bakkersknecht aange drukt, op het moment dat de winkel door een granaat werd ge troffen. De bakker én de naast mij staande knecht waren op slag dood. Mijn leven is, als je terug kijkt, ook later nog voor een groot deel door toevalligheden bepaald." Boswijk slaagde in 1946 voor de HBS en vertrok naar Utrecht om medicijnen te studeren. In het der de jaar sloeg de twijfel toe. Was dit wel de juiste richting? Wekelijks bad „M'n vader raadde het me uitein delijk zelf af. 'Je hebt nooit meer vrij, jongen', zei hij tegen me. Dat was waar, want zelfs op zondag was hij nog druk aan het werk. Dan had hij een groot deel van de middag spreekuur. De boeren gin gen dan gewassen en wel ter ker ke en vonden een bezoek aan de dokter na het wekelijkse bad een goede combinatie Ook voor een bevalling was je nachten op pad. Mensen waren vroeger niet in het bezit van een auto of telefoon, dus kon je het niet maken om ze nog een keer naar je huis te laten ko men als het niet opschoot. Je bleef als dokter dan maar ter plek ke." Boswijk gooide het roer om. Na zijn diensttijd bij het korps commando-troepen ging hij in 1952 notariaat studeren, waar na afloop van zijn studie de toevallig heid weer om de hoek kwam kij ken. „Terwijl ik in Amstelveen, waar ik toen woonde, naar een wielerronde stond te kijken, werd ik door een man op-m'n schouder getikt. Hij stelde zich voor als m'n achterbuurman, algemeen secre taris van de broederschap der no tarissen. 'Ik heb van je gehoord', zei hij. 'Kun je niet eens komen praten?'. Den Haag In het gesprek dat daarop volgde, vroeg hij of ik adjunct bij hem wil de worden. Zodoende belandde ik in Den Haag. In 1960 ben ik hem zelf opgevolgd. Een heerlijke baan. Congressen organiseren en heel veel „en route" om notarissen te bezoeken. Als ik met mensen van de vaste wal in gesprek kom en ze vertellen waar ze wonen, kan ik nu nóg precies vertellen hoe hun no taris heet." Boswijk kijkt met veel plezier terug op de organisatie van een wereld congres in 1963, waar hij de lei ding over een „weekend Amsterdam" had. „Ik heb een ex tra trein gehuurd om de notaris sen, uit alle delen van de wereld, gezamenlijk op het station aan te laten komen. De Amsterdamse Politiekapel gecharterd om een welkom te laten spelen. Het Con certgebouw afgehuurd om de avond door te brengen. Een schit terende tijd heb ik daar gehad." Omdat je een dergelijke baan niet te lang kunt vervullen, achtte Bos wijk in 1970 de tijd rijp om er een punt achter te zetten. Hij werd weer 'gewoon' kandidaat-notaris in Aalsmeer, de woonplaats van zijn vrouw Anneke. Veel kans om het daar binnen afzienbare tijd tot notaris te brengen, leek niet aan wezig. Kort na de geboorte van zoon Hans kwam vanaf Texel het bericht dat notaris Van Wijland een opvolger zocht. „Op zo'n mo ment sta je voor de keus. Wat doe je. Mijn vrouw kende het eiland amper en stond eigenlijk niet te springen om het onbekende op te zoeken. Er zijn de nodige traantjes geplengd, op dat moment." Laatbloeier Het gezin Boswijk vestigde zich aan de Bernhardlaan, waar doch ter Philippine het gezin comple teerde „Ik ben in alle opzichten een laatbloeier geweest", meldt Boswijk. „Laat getrouwd, ik was 48 jaar oud toen m'n zoon werd geboren. Door m'n werk bij de broederschap ben ik 19 jaar kandi daat geweest, voordat ik notaris werd." Maar in 1977 was het dan zover. Texel bleek heel goed te bevallen, de vaste wal verdween steeds meer naar de achtergrond. „We waren met geen stok meer naar de overkant te krijgen. Vrouw en kinderen waren gelukkig, het werk beviel goed. Hoewel Texel natuur lijk niet meer het eiland was, dat ik had achtergelaten, voelde ik me heel snel weer op m'n plaats." Mensenkennis Boswijk beweert met stelligheid dat je als notaris de mensen leert kennen. „Dan bedoel ik echt ken nen, want je staat er versteld van hoe mensen kunnen veranderen als er geld in het spel is. Ik heb al tijd een sterk ontwikkeld recht vaardigheidsgevoel gehad. Het is verschrikkelijk om te zien hoe sommige mensen elkaar bij een echtscheiding het vel over de oren proberen te halen. Er zijn mannen die hun echtgenote, na een huwe lijk van 20 jaar, met lege handen willen achterlaten. 'Ik ben niets verschuldigd, we zijn niet in ge meenschap van goederen ge trouwd', krijg ik dan te horen. Ik heb altijd geprobeerd om de onre delijkheid daarvan aan te tonen, want het is afschuwelijk als er geen rechtvaardigheid is. Er zijn mensen die het me niet in dank af nemen, dat ik me ermee heb be moeid. Het zij zo. Echtscheidingen zijn in 90 procent van de gevallen heel vervelend om te behandelen. En het nare is dat het er tegen woordig zoveel zijn." Op aandringen van Boswijk zijn ook meerdere Texelaars het huwe lijksbootje ingestapt. „Als je niet met elkaar bent getrouwd, heb je geen enkel recht. Ik heb het altijd slecht aan kunnen zien als iemand totaal onverzorgd achter blijft. On verantwoordelijk gedrag vind ik dat, waar ik de mensen altijd op heb gewezen. Volgens mijn vrouw leef ik teveel met de mensen mee Als ik iets akeligs meemaak, kan ik dat moei lijk van me afzetten. Met het stij gen der jaren betrap ik mezelf er op dat het steeds moeilijker wordt om me in te houden. Er zijn dingen die ik gewoon niet meer neem. Misschien is het ook om die reden wel goed om te stoppen." De ergerniswekkende zaken heb ben de leuke kanten van het vak gelukkig nooit kunnen overscha duwen. „Mensen die een huis hebben gekocht, zijn over het al gemeen altijd in een uitstekende stemming. Dat blijft leuk om mee te maken. Het geeft ook voldoe ning als je mensen advies kunt ge ven. Oudere mensen heb ik op dat gebied altijd met plezier bij gestaan. Het is een heel kwetsba re groep. We hebben natuurlijk ook heel gekke dingen meegemaakt. Een aantal jaren geleden zou er een oude baas op kantoor komen om een testament te maken. Op het afgesproken tijdstip verschijnt de zoon, met de mededeling dat hij z'n vader niet uit z'n autootje kan krijgen. Wij naar buiten om te helpen, maar vader bleek niet in staat het voertuig te verlaten. Op zo'n moment moet je vindingrijk zijn. Ik ben met de papieren naast hem gaan zitten - op de bestuur dersplaats - en heb twee mede werkers van mijn kantoor als getuigen op de achterbank plaats laten nemen. De akte is op deze wijze in de auto gepasseerd. Geen probleem, hoor." Bij de beslissing om te stoppen speelt ook het hart-infarct dat Boswijk in 1982 trof, een rol. „De stress in het vak neemt alleen maar toe. Dat komt onder andere ook door de uitvinding van de fax. Vroeger deed je alles per post, wat meer rust gaf. Tegenwoordig ver wachten ze dat je binnen een kwartier antwoordt. Dat infarct is een waarschuwing geweest. Voor die tijd zat ik vaak tot twee uur 's nachts te werken. Een mens moet z'n grenzen weten. Nu kan ik nog van alles, ik ben van plan samen met m'n vrouw een mooie tijd te gemoet te gaan. Ik heb erg veel bewondering voor het feit dat ze me nooit een strobreed in de weg heeft gelegd als ik thuis gewoon door ging met m'n werk. Vraag alsjeblieft niet wat m'n hobbies zijn, want daar breng je me hope loos mee in verlegenheid. Ik heb nooit ergens tijd voor gehad." Boswijk verwacht dat het nog wel enige maanden zal duren voor zijn opvolger bekend wordt gemaakt. Zijn voorkeur gaat uit naar een Texelaar die al jarenlang kandidaat bij hem is. „Ik heb het liefst iemand met ervaring. De vacature moet vermeld worden in een vak tijdschrift, waarna er kan worden gesolliciteerd. Dan worden er drie personen opgeroepen om zich te presenteren. De Kamer van Toe zicht maakt dan een voordracht om naar Den Haag te zenden en uiteindelijk beslist de minister wie er wordt benoemd." Afscheidsreceptie Zijn afscheidsreceptie, die op vrij dag 1 juli van 19.00-22.00 uur in hotel „Opduin" wordt gehouden, houdt niet in dat de notaris hele maal niet meer op zijn kantoor aan de Elemert zal verschijnen. „Af en toe loop ik gewoon even binnen. Er zijn nog enkele lopende zaken die ik zelf wil afwikkelen. Op die manier kan ik ook een beetje af bouwen. Dat schijnt helemaal niet slecht te zijn." Margreet Berndsen delsblad besteedde dins- ni uitvoerig aandacht aan rallen van ex-wethouder stra. Onder de kop „Oude n nieuw eilantisme" be- olumnist Geert Mak hoe in zijn echtgenote Tineke ezingsnederlaag en de gedwongen beëindiging wethouderschap hebben let is het vervolg op een an voor de gemeente- liezingen. Mak was Jenieuwd hoe een part- IA-wethouder ergens in irlandse gemeente aan- in de toekomst, op het dat het vertrouwen in de partij flink was geslon- nand minder dan PvdA- Felix Rottenberg advi- NRC-journalist om Dirk e benaderen. zij in drie dagen tijd inzamelden voor hulp Jpverstromingsslachtof- IZuid Limburg, werden fxelaars dinsdagavond pnnefye gezet. Peter en 'od, Nel Lexmond, Jo- fnsfra, Kneel Vonk, Jo- Iweijer, Trees Boon en 1 Rijk ontvingen voor vergadering van het als dank een oor- i bloemen. iFoto Morch Hoi/non) Tel ill andere m<^ uit kuTu liggen", zegt hij nu, thuis in Den Burg. Er waren een paar afscheidsbij eenkomsten, van de burgemeester kreeg hij een pinguïn van aarde werk, van de jongens van de Ge meentewerken een bock over Pro- ven?aalse kookkunst, hij ontruim de zijn kamer, diende de laatste declaratie in, gaf zijn sleutels af, en dat was dat „Je bent twintig jaar vakbondsman geweest, raads lid, fractievoorzitter en uiteinde lijk bereik je het hoogste, wethou der. En dan is de val naar bene den snel en hard." Zij „Het glipt allemaal opeens tussen je vingers weg, en daar zit je dan Eerlijk is het niet." Hij- „Je voelt je zweve rig, een beetje high, je bent er met echt." Zij: „Van het ene mo ment op het andere word je ner gens meer voor uitgenodigd, er wordt een hotel geopend waar voor hij zich de benen uit zijn lijf heeft gesjouwd, maar je beslaat niet meer." Twintig uur per weck werkt hij weer als postbode Als zij bij de kapper binnenkomt sla ken de gesprekken Dirk Terpstra is slachtoffer ge worden van het eilantisme, het lo kale nationalisme dat veel lokale partijen prediken nu de landelijke politiek uit de gratie is, maar dat op Texel in hevige mate heeft toegeslagen 'Texel' is een tover woord geworden, en hel begrip 'specifieke cilandpositic' geldt als de sleutel voor alle vragen of het nu gaat om de Natuurbescher mingswet, het milieu of de hin derwetvergunning die de boeren moeten hebben, maar waarvoor het nieuwe eilandbestuur graag een oogje dicht doet. „Voor het nieuwe college stopt de wereld bij het Marsdiep", zegt Dirk Tcrp- slra „Zet maar een zakje geld op de boot, dan redden we ons wel. Maar ze vergeten dal de meeste van onze problemen aan de wal Sf H. I ha? Wim Wolff van het IBN krijgt half juli de Wilhelmshavenprijs voor zee-onderzoek. Een bijzondere eerwant het is de eer ste keer dat deze Duitse onderscheiding naar een buiten lander gaat. Dit zegt veel over de kwaliteit van het Nederlandse onderzoek aan kustwaterenwaarin Wolff een leidinggevende rol speelt. De prijsdie in 1988 werd in gesteld, wordt aan Wolff uitgereikt door oud-Niozdirecteur Henk Post ma, die internationaal wordt gezien als één van de prominente wetenschappers op marien gebied. Begin zeventiger jaren werd door de regering besloten dat de Wad denzee niet zou worden ingepol derd. De zee werd natuurgebied. Het Rijks Instituut voor Natuurbe heer (RIN) wilde in navolging van dat besluit een onderzoeksafde ling oprichten, speciaal voor de Waddenzee. Tot die tijd hield het RIN zich alleen bezig met natuur- zaken op land. Wim Wolff werd gevraagd de Waddenzee-afdeling op te zetten. Wolff was tot dat moment werk zaam bij het Delta-instituut voor Hydrobiologisch Onderzoek in Zeeland. De Rin-afdeling moest op Texel komen, omdat het niet han dig was onderzoek te verrichten vanuit Leersum, waar de hoofd vestiging van het instituut zit. Vandaar dat Wolff ruimte huurde in het Texelse Niozgebouw, waar faciliteiten als een goed voorziene bibliotheek voor handen waren. Witboek In deze periode hielden verschil lende wetenschappelijke onder zoekers zich bezig met de Waddenzee. „Enkele top onderzoekers als Verwey, Harm- sen en Westhoff vonden dat het er slecht voorstond met het gebied", aldus dr. Norbert Dankers, tegen woordig hoofd van de IBN-afdelmg Texel. Ze schreven een „wit boek", waarin de mooie natuurele menten werden beschreven, maar ook de bedreigingen. Er werd te vens een voorzet voor een goed beheer gedaan. „Dat was allemaal vóór er sprake was van de Plano logische Kern Beslissing", vult Dankers aan. De groep wetenschappers had voor het Waddenzee-onderzoek f10.000,- gekregen van de Dier kundige Vereniging. Wim Wolff werd erbij betrokken. „De bedoe ling was dat hij de boel op een rijt je zou zetten." Het geld was niet toereikend. Maar dat probleem werd opgelost door de „Actie Natuur." Dankers: „Dat was een prijsvraag van regio nale dagbladen. De opbrengst was bestemd voor instanties als de Waddenvereniging en meer van dat soort clubs. Maar de eerste prijs was een jaar lang gratis ben zine voor een auto en de tweede prijs was een vaatwasmachine. Omdat ze niet met zulke milieu onvriendelijke zaken wilden wor den geassocieerd, zag de Wad denvereniging af van de opbrengst. Natuurmonumenten volgde, waardoor de dagbladen met een miljoen in hun maag ble ven zitten...." De dierkundige vere niging hielp hen uit de brand door aan te geven dat ze geen milieu club waren, maar wel een goed doel hadden voor het miljoen: het Waddenonderzoek. „En zo werd, zonder enige begeleidende voor waarde een miljoen overgemaakt op hun rekening." Contacten Wim Wolff werd verzocht enige mensen in dienst te nemen om al le informatie over de Waddenzee bijeen te brengen. De vier perso nen die werden aangenomen zijn nog steeds op Texel werkzaam: Peter Reijnders, Cor Smit, Kees Wim Wolff (50) is marien bio loog. Hij heeft zich lange tijd verdiept in bodemdieren en vogels. Op gebied van marie ne ecologie van ondiepe zee gebieden staat hij volgens collega's op eenzame hoog te. Wolff heeft ruim 250 pu- blikaties op zijn naam staan. Dijkema en Norbert Dankers. De informatie werd verkregen van onderzoekers in Nederland, Duits land en Denemarken. Sommigen schreven een rapport, anderen ga ven ruwe onderzoeksgegevens, die door het vijftal werden uitge werkt. „ledereen die meewerkte, beloofden we de hele serie van al le eindrapporten die wij lieten ver schijnen gratis toe te zenden. Dat was een goede stimulans, want 150 onderzoekers verzorgden bij dragen. We hebben elf rapporten uitgebracht waarin alles wat tot dat moment over de Waddenzee bekend was was opgenomen. Leuk natuurlijk, maar de contacten die we hierdoor hadden gelegd, waren helemaal van onschatbare waarde." Eigen gebouw Het vijftal begon in het Nioz- kantoortje. In 1976 werd besloten dat de Oosterschelde open zou blijven. Dat betekende dat het Ri- vo, dat zich op Texel tot dat mo ment bezig hield met het kunstmatig verwateren van mos selen, van het eiland verdween richting Zeeland. De Rivo- gebouwen aan het Zuiderhaaks op 't Horntje kwamen dus leeg te staan en omdat het onderzoek sinstellingen van een zelfde mini sterie betrof, had de Texelse Rin-afdeling ineens een eigen on derkomen, met uitgebreide facili teiten. „Maar de contacten met het Nioz zijn nog steeds hecht. We maken gebruik van hun biblio theek en de helft van de projecten achter ons gebouw zijn van het Ni oz. Wij hebben veel waterbakken en open ruimte, het Nioz heeft goede laboratoria en aquaria." In het begin van de jaren tachtig moest een beheersvisie voor de Waddenzee worden geschreven in het kader van de Planologische Kern Beslissing. Dat gebeurde door het Rin, want daar zat de meeste kennis. Toen internationaal aandacht ontstond voor behoud van de Waddenzee, werd het Rin steeds vaker gevraagd naar de beste wijze van aanpak. „We wer den steeds vaker betrokken bij de beleidsmatige zaken. Maar dat wringt altijd met de ideeën van wetenschappers. Om onderzoe kers en beleidsmakers bij elkaar te brengen werden internationale Waddensymposia gehouden, aan vankelijk om de twee jaar, later om de drie jaar. Uit zo'n symposium komen aanbevelingen. Die worden behandeld op de ministersconfe rentie die altijd volgt. In november is er weer een in Leeuwarden. Drie jaar geleden was er een in Esbjerg. Daar is toen besloten dat 25% van de Nederlandse Waddenzee wordt gesloten voor kokkel- en mossel zaadvisserij om zodoende daar de natuur weer een kans te geven. Er komen wel meer van dat soort re gelingen uit." Wilhelmshaven Eén van de uitkomsten van de symposia is geweest dat er een in ternationaal Waddensecretariaat kwam. Op die manier kon het Rin zich weer zuiver aan onderzoek wijden. Het secretariaat is opge zet in het Duitse Wilhelmshaven en wordt bemand door een Duit ser, een Nederlander en een Deen. Het wordt ook betaald door de drie landen. Dit secretariaat coör dineert internationaal beleid en onderzoek betreffende het Wad dengebied. De keuze is op Wil helmshaven gevallen omdat dat centraal tussen de drie landen ligt en omdat daar al een klein, parti culier Waddenonderzoeksinstituut was. Dat wordt echter een staats instituut onder de naam „TerraMa- re". De opening is op 15 juli en wordt gecombineerd met het uit reiken van de Wilhelmshaven-prijs. „Omdat Wim Wolff de voortrekker is van het Waddenonderzoek en dus ook van dit secretariaat in Wil- helmshaven, heeft de stad hem waarschijnlijk uitgezocht voor de prijs", aldus Dankers. Wm Wolff woont niet meer op het eiland. „Hij was hoofd van de Texelse afdeling estuariene ecolo gie, oftewel ondiepe kustgebie den. Binnen het Rin vonden echter enige omvormingen plaats, waar na Wolff promoveerde tot hoofd van de totale onderzoeksafde ling", legt Dankers uit. Het Rin fu seerde met een bosbouwinstituut en ging verder onder de naam IBN, Instituut voor Bos- en Natuuron derzoek. De Texelse zoutwateraf deling en de zoetwaterafdeling in Leersum werden samengevoegd. Wolff staat aan het hoofd hiervan. „Zijn standplaats is nu nog Leer sum, maar dat wordt Wageningen, waar bijna alle instituten van het ministerie van Landbouw, Natuur beheer en Visserij worden samen gevoegd. Op TNO na wordt het de grootste onderzoeksinstelling in Nederland. Texel houdt haar eigen kleine afdeling. Wolff komt hier één keer per week." Hoewel het beheer van de Wad denzee steeds beter wordt gere geld, is het werk van de Texelse IBN-onderzoekers nooit klaar. „Het verschuift wel. Neem nou de zeehonden. We hebben ons aan vankelijk bezig gehouden met de pcb-problemen. Nu richten we ons meer op verstoring door recreatie, ook trouwens bij vogels", vertelt Dankers. Het onderzoek breidt zich ook steeds meer uit richting Noordzee. „We gaan bijvoorbeeld in samenwerking met Engelsen proberen uit te zoeken hoe groot de bruin vispopulatie echt is."

Kranten Regionaal Archief Alkmaar

Texelsche Courant | 1994 | | pagina 9