}e doden zijn niet
anger naamloos...
tijlvolle 4 mei-herdenking in Den Burg
Hoornders legden
krans op graf
TEXELSE coURANT
Jaarvergadering
Rode Kruis Texel
Zandsuppletie
lag twee
minuten stil
DINSDAG 9 MEI 1995
(Foto's Hurry de Greet)
fietsmensen van Texel onthullen de plaat met namen van Texelaars, die als gevolg van de Tweede Wereldoorloa om het leven
(Foto's Harry de Graal)
was de afsluiting van een zeer
(Olie herdenkingsplechtigheid,
door een record aantal he
rtellenden werd bijgewoond,
sde laatste jaren gebruikelijk
eerst een rondgang ge-
akt langs het gedeelte van de
tots waar geallieerde
lei/velden zijn begraven. Kran-
werden gelegd bij het kruis,
stoet, met daarin deze keer
burtenlandse militairen waar-
ar oorlogsveteranen, was zó
dat de eersten de begraaf-
its al verlieten, toen de
sten er nog heen moesten.
illusie dat het allemaal wel zou
meevallen: 89 Texelaars gedood,
ongeveer 500 Georgiërs en tussen
de 1000 en 2000 Duitsers.
Hologram
„Over het hoe en waarom van die
Russenoorlog heerst verdeeldheid.
Hoe zou het voor Texel zijn afgelo
pen zonder die opstand? Er zijn
verschillende versies van de wer
kelijkheid. De verhalen en herinne
ringen zijn sterk persoonlijk
ingekleurd, maar het gaat over
hetzelfde". De burgemeester stel-
stel daarvan en gehoopt mag
worden dat de jeugd van vandaag
beseft hoe belangrijk dat was.
Bevrijdende God
Pastor Piet Kolkman bracht in zijn
overweging onder andere naar vo
ren: „Als Christen geloof ik in een
bevrijdende God, maar dan wel in
een bevrijdende God die de ver
antwoordelijkheid voor zijn schep
ping in handen van mensen heeft
gelegd. Een rechtvaardige samen
leving en vrede in de wereld vra
gen ook vandaag om een radicaal
„Berthold Brechts held waar
schuwde: De oorlog is voorbij; pas
op voor de vrede". Waarmee
wordt gekarakteriseerd wat thans
gaande is: kleine oorlogen, die
echter dezelfde pijn en wonden
veroorzaken dan de grote. Dosto-
jewski citerend zei Abashidze:
„Schoonheid kan de wereld red
den". Waarop hij zijn bewondering
uitte voor de fraai aangelegde be
graafplaats met bloemen „die hun
wortels hebben in aarde die
vruchtbaar is van menselijke as".
Die wortels raken de tragedie,
maar het zijn ook de wortels van
de relatie tussen Texel en Georgië.
Die relatie is geboren uit pijn maar
wordt nu liefdevol verzorgd door
de huidige contacten tussen beide
landen. De ambassadeur bracht
Namen
Dienst
49 jaar collectief te zijn herdacht, zijn de Texelaars die
gevolg van de Tweede Wereldoorlog om het leven kwa-
i donderdag met name genoemd tijdens de herdenking
,et monument aan de Kogerstraat. Die namen staan
op een gedenkplaat, die door Texelse dragers van het
etskruis werd onthuld. Burgemeester Van Rappard zei
nu de gevallenen niet meer naamloos zijn, er veel dui
ker sprake is van een laatste groet. „Ons leven gaat
Wij zullen niet vergeten, wel vergeven, bewust van
waarvoor zij stierven".
mens het voormalig verzet vertel
de de heer Piet Beemsterboer iets
over het ontstaan en de organisa
tie van het verzet op Texel, dat me
dio 1942 begon met hulp aan
onderduikers. De motivatie was
een daad te stellen tegenover de
wandaden van de bezetters door
hen waar mogelijk dwars te zitten.
Democratie wordt wel eens de
„minst slechte" staatsvorm ge
noemd, maar het ging om het her-
De oud-strijders Pokro Kacharla en Sergo Barataschvill herdenken hun omgekomen medestrijders Pokro heeft zich ter aarde ge
worpen.
De massale opkomst bij de
dodenherdenking donderdag
avond in Den Hoorn maakte
de plechtigheid tot een in
drukwekkende gebeurtenis.
Dorpsbewoners sloten zich
aan bij het fanfare dat vanaf
twee kanten van het dorp een
stille tocht hield. Beide groe
pen ontmoetten elkaar op het
plein bij Goënga om via het
Achterom naar de begraaf
plaats te wandelen. Na een
korte stilte legden Mieke Vla
ming en Daan Schilling een
krans op het graf van Melle
Zegel en Souwtje Drijver, die
tijdens de oorlog zijn gefu
silleerd.
(Foto Gerard Timmerman)
ide plechtigheid bij het monu-
nt De Goede Herder werd mu-
lal meegewerkt door het
linklijk Texels Fanfare. Een KTF-
iliesde „Last Post" en (na het
irhalen en vervolgens weer hij
van de driekleur door leden
Scouting Texel) de reveille. Tal
i kransen en bloemstukken
rden vervolgens bij het monu-
nt gelegd, als eerste door de
gemeester namens het ge-
entebestuur en door de Georgi-
ie ambassadeur Zurab
ashidze. Verder onder andere
)r het fanfare. Scouting Texel en
i deputatie scholieren. Indru-
ekkend was het luid noemen
lallenamen van gevallenen, die
de herinnerjngsplaat zijn ver-
Id.
Woensdag wordt de jaarvergade
ring van het Texelse Rode Kruis
gehouden. Na de gebruikelijke
agenda bestaat gelegenheid om
een video-presentatie te zien over
het onderwerp „tracing" (opspo
ring). Wat doet het informatiebu
reau van het Nederlandse Rode
Kruis om vermiste familieleden
van asielzoekers/vluchtelingen op
te sporen?
Leden en belangstellenden zijn
welkom om 20.00 uur in het Rode
Kruis gebouw, Jonkerstraat 13 te
Den Burg.
kaal ondersteund door het Konink
lijk Texels Fanfare, organist Dyo
Wassink en vijf meisjes op
blokfluit.
Georgiërs
Ook de herdenking die 's middags
op de begraafplaats van de Geor
giërs werd gehouden, trok een re
cord aantal bezoekers. Voor het
eerst werd de plechtigheid niet in
stilte uitgevoerd. Gesproken werd
door Zurab Abashidze, de Georgi
sche ambassadeur voor Neder
land, België en Luxemburg. Door
het Georgische koor „Kerioni"
werden tijdens het leggen van
kransen en bloemstukken liederen
ten gehore gebracht.
Ambassadeur Abashidze herdacht
in bloemrijke bewoordingen zijn
hier begraven landgenoten, die
destijds tussen twee vuren zaten.
De dreiging van een nieuwe grote
oorlog is verdwenen maar de
mensheid moet nog leren in vrede
te leven zonder vijand en angst.
Veteranen defileren langs het kruis op de begraafplaats voor gesneuvelde geallieerden.
van de gemeente Texel was Sergo
Barataschvili aanwezig, evenals
twee kinderen van reeds overle
den strijders: Meri Kakiaschvili en
Ramazi Gongadze. Op eigen hout
je was Texel-veteraan Pokro Ka-
charia naar Texel gereisd om de
Overzicht van de Georgische begraafplaats tijdens de plechtigheid. De belangstelling was ongekend groot.
herdenking mee te maken. Sergo,
Pokro en de andere Georgische
gasten ontstaken volgens traditie
kaarsjes, strooiden Georgische
aarde op de graven en deponeer
den wijn en kleurige paaseieren op
het graf van Loladze. Vooral de in
traditioneel kostuum gestoken Po
kro werd daarbij erg emotioneel.
Hij liep huilend langs de graven en
wierp zich ter aarde, om verbon
denheid met zijn dode kameraden
te tonen.
De stilte ter nagedachtenis
'an de doden van de Tweede
Wereldoorlog is niet alleen in
Je dorpen bij de officiële her-
enking betracht. Het gebeur-
e ook bij de zandsuppletie
die momenteel aan de gang is
!'i Paa' 28. Alle rijdend mate-
Jeel, schepen, pompen en an-
Jere apparatuur werden
donderdagavond om 20.00
Uur v°or twee minuten uitge
schakeld.
•rafgaand was in de Hervormde
een herdenkingsbijeenkomst,
door zovelen werd bezocht dat
zitplaatsen nodig waren,
flemeester Van Rappard
•stateerde in zijn toespraak dat
3 70% van de bevolking de
'og niet of niet bewust heeft
^gemaakt, maar dat deze jon-
re categorie goed was verte-
iwoordigd op deze
inkomst. „Dat bewijst dat de
ekenis van deze herdenking
toekomstwaarde heeft". Hij
de vast dat Texel tot april 1945
'"'ijk onbeschadigd de oorlog
doorgekomen. Totdat de Rus-
oorlog een eind maakte aan de
Staande tussen leden van de zanggroep spreekt ambassadeur Zurab Abashidze op Georgische begraafplaats.
de voor de kwestie voortaan te
bekijken als een hologram. „Het
zou mij een lief ding waard zijn als
wij na vandaag eikaars verhalen
en herinneringen zouden zien als
stukken van een hologram waarin
ruimte is voor het innemen van
verschillende invalshoeken om
toch naar hetzelfde te kijken.
Vanuit verschillende invalshoeken
naar de werkelijkheid kijken geeft
ruimte voor nuanceringen en
geeft ruimte aan gevoelens van
anderen".
Wethouder Nel Eelman-van 't Veer
droeg gedichten voor van Ed
Hoornik en Hans Warren en na-
nee tegen de machten van het
kwaad. Alleen zo zullen wij de ge
varen van onze tijd - vreemdelin
genhaat, antisemitisme en
discriminatie - de baas blijven. On
ze God is een bevrijdende God als
wij bevrijdend zijn voor elkaar".
De jeugdige Jeffrey Zijm decla
meerde over leven in vrijheid. „Het
is het hoogste goed maar pas bij
het ontbreken ervan zien we de
waarde er van in". En: „Wij zijn tot
vrijheid geroepen om elkaar de
kans te geven een vol mens te
worden".
De herdenkingsdienst werd muzi-
dank aan de mensen die zich hier
mee bezig houden en aan zijn
landgenoten die doende zijn de
ideologische barrières te slechten,
opgeworpen door een vorig re
giem. „Wij Georgiërs zeggen dat
op de weg die naar het'huis van
een vriend leidt, nooit gras mag
groeien. Daarom moet veel gelo
pen worden op de wegen die lei
den naar Georgie en Texel"
Oud-strijders
De herdenking werd ook bijge
woond door twee Georgiërs die
aan de opstand hebben deelgeno
men. Op uitnodiging en op kosten
Overzicht van de Nederlands Hervormde kerk tijdens de herdenkingsdienst.
